Orzeczenie · 2025-03-11

II GSK 1564/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-11
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo farmaceutyczneaptekizezwoleńcofnięcie zezwoleniapostępowanie administracyjneorganizacja społecznainteres społecznykontrola administracjirynek farmaceutycznykompetencje organów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił postanowienie GIF, które utrzymywało w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. WSA uznał, że organizacja społeczna Z. A. – P. P. A. wykazała interes społeczny w udziale w postępowaniu, a organy błędnie odstąpiły od utartej praktyki dopuszczania jej do takich spraw. NSA, uchylając wyrok WSA, stwierdził, że organy inspekcji farmaceutycznej nie dysponują normą kompetencyjną do wszczynania z urzędu postępowań w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na prowadzenie aptek. Sąd podkreślił, że interes społeczny nie może być utożsamiany wyłącznie z celami statutowymi organizacji, a w kontekście rynku aptecznego, pewność uzyskanych uprawnień przez przedsiębiorców jest istotna. Destabilizowanie rynku poprzez wszczynanie postępowań opartych na ogólnych twierdzeniach o naruszeniu przepisów antykoncentracyjnych nie leży w interesie społecznym. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował pojęcie interesu społecznego i nie uwzględnił braku podstaw prawnych do wszczęcia postępowania przez organy inspekcji farmaceutycznej. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok, oddalił skargę organizacji społecznej i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia interesu społecznego w kontekście udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych, kompetencje organów inspekcji farmaceutycznej w zakresie cofania zezwoleń na prowadzenie aptek, oraz zasady prowadzenia postępowań antykoncentracyjnych na rynku farmaceutycznym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem farmaceutycznym i postępowaniem administracyjnym, ale jego ogólne zasady dotyczące interesu społecznego i kompetencji organów mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organizacja społeczna ma legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy inspekcji farmaceutycznej nie dysponują normą kompetencyjną do wszczynania z urzędu postępowań w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, a interes społeczny nie uzasadnia takiego działania w oparciu o ogólne twierdzenia o naruszeniu przepisów antykoncentracyjnych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy prawa farmaceutycznego nie dają organom kompetencji do wszczynania z urzędu postępowań o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki. Podkreślono, że interes społeczny nie może być podstawą do destabilizowania rynku aptecznego poprzez wszczynanie postępowań opartych na ogólnych twierdzeniach, a pewność prawna przedsiębiorców jest ważna.

Jak należy interpretować pojęcie "interesu społecznego" w kontekście udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Interes społeczny w tym kontekście nie może być utożsamiany wyłącznie z celami statutowymi organizacji i nie może prowadzić do destabilizacji rynku aptecznego poprzez nieuzasadnione podważanie pozycji rynkowej przedsiębiorców.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że interes społeczny jest pojęciem szerokim i zmiennym, które wymaga indywidualnej oceny. W sprawach dotyczących zezwoleń na prowadzenie aptek, składową tego interesu jest także ochrona przed nieuzasadnionym podważaniem pozycji rynkowej innych uczestników rynku. Wszczynanie postępowań w oparciu o ogólne twierdzenia o naruszeniu przepisów antykoncentracyjnych nie jest zgodne z interesem społecznym.

Czy organy inspekcji farmaceutycznej mogą wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki na podstawie przepisów art. 99 ust. 3 i 3a Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie dają podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na prowadzenie aptek.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że regulacje zawarte w art. 99 ust. 3 u.p.f. oraz art. 99 ust. 3a u.p.f. mogą być stosowane wyłącznie w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na prowadzenie apteki i nie mogą być interpretowane jako dające podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę organizacji społecznej.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 1 i par. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa warunki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym wymóg istnienia interesu społecznego i zgodności z celami statutowymi.

u.p.f. art. 99 § ust. 2 i 3a

Prawo farmaceutyczne

Reguluje kwestie związane z wydawaniem zezwoleń na prowadzenie aptek, ale nie daje podstaw do wszczynania z urzędu postępowań o cofnięcie zezwolenia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku przez WSA.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa i jego uczestników.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy umorzenia postępowania, w tym w przypadku bezprzedmiotowości.

u.p.f. art. 112 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Prawo farmaceutyczne

u.p.f. art. 115 § ust. 1 pkt 4

Prawo farmaceutyczne

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy inspekcji farmaceutycznej nie posiadają kompetencji do wszczynania z urzędu postępowań w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na prowadzenie aptek. • Interes społeczny nie uzasadnia wszczynania postępowań w sprawie cofnięcia zezwoleń na prowadzenie aptek w oparciu o ogólne twierdzenia o naruszeniu przepisów antykoncentracyjnych. • Pewność prawna przedsiębiorców działających na rynku aptecznym jest istotnym elementem interesu społecznego.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie zinterpretował pojęcie interesu społecznego, utożsamiając je z celami statutowymi organizacji społecznej i koniecznością kontroli społecznej. • WSA niezasadnie uznał, że organy odstąpiły od utrwalonej praktyki bez uzasadnionej przyczyny. • WSA błędnie uznał, że organy miały obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu mimo braku podstaw prawnych.

Godne uwagi sformułowania

organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej - w oparciu o art. 99 ust. 3 i 3a u.p.f. - nie dysponują normą kompetencyjną do wszczynania z urzędu i prowadzenia postępowań administracyjnych w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych (bezprzedmiotowość uprzednia) • w interesie społecznym leży pewność uzyskanych uprawnień przez przedsiębiorców działających na rynku aptecznym • destabilizowanie firm działających na rynku aptecznym poprzez podważania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, opartych na ogólnych twierdzeniach o naruszaniu przepisów antykoncentracyjnych nie leży w interesie społecznym

Skład orzekający

Marcin Kamiński

przewodniczący

Dorota Dąbek

członek

Gabriela Jyż

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu społecznego w kontekście udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych, kompetencje organów inspekcji farmaceutycznej w zakresie cofania zezwoleń na prowadzenie aptek, oraz zasady prowadzenia postępowań antykoncentracyjnych na rynku farmaceutycznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem farmaceutycznym i postępowaniem administracyjnym, ale jego ogólne zasady dotyczące interesu społecznego i kompetencji organów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kontroli rynku farmaceutycznego przez organizacje społeczne i kompetencji organów administracji, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i farmaceutycznym.

Czy organizacje społeczne mogą decydować o losie aptek? NSA wyjaśnia granice ich wpływu.

Dane finansowe

WPS: 460 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst