II GSK 1561/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-08-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
lista ostrzeżeń publicznychKNFsąd administracyjnyjurysdykcjaczynność faktycznaprawo bankowedziałalność gospodarczainformacja publiczna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki "D." Sp. z o.o. od postanowienia WSA odrzucającego skargę na wpis na listę ostrzeżeń publicznych KNF, uznając, że czynność ta nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Spółka "D." Sp. z o.o. zaskarżyła wpis na listę ostrzeżeń publicznych KNF, twierdząc, że narusza to jej prawa i wolność działalności gospodarczej. WSA odrzucił skargę, uznając, że wpis nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że wpis na listę ostrzeżeń jest czynnością faktyczną, która nie wywołuje skutków prawnych i nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "D." Sp. z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę spółki na informację Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) dotyczącą wpisu na listę ostrzeżeń publicznych. Spółka zarzucała KNF naruszenie zasady praworządności, dóbr osobistych oraz wolności działalności gospodarczej poprzez umieszczenie jej na liście ostrzeżeń publicznych, wskazując, że nie posiada zezwolenia na działalność bankową. WSA odrzucił skargę, uznając, że wpis na listę ostrzeżeń nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a jedynie czynnością faktyczną informującą o braku zezwolenia. NSA, oddalając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że wpis na listę ostrzeżeń publicznych nie wywołuje bezpośrednich ani pośrednich skutków prawnych dla wpisanego podmiotu, nie pozbawia go praw ani nie nakłada obowiązków, a jedynie informuje osoby trzecie o braku posiadania przez spółkę określonych uprawnień. Sąd uznał, że taka czynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wpis na listę ostrzeżeń publicznych nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ jest to czynność faktyczna, która nie wywołuje bezpośrednich ani pośrednich skutków prawnych dla wpisanego podmiotu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis na listę ostrzeżeń publicznych jest jedynie informacją dla osób trzecich o braku posiadania przez dany podmiot zezwolenia na prowadzenie określonej działalności. Nie kreuje on ani nie narusza praw lub obowiązków, a zatem nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która nie jest decyzją ani postanowieniem. Sąd uznał, że wpis na listę ostrzeżeń nie spełnia tej definicji.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna odrzucenia skargi przez WSA.

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.s.d.g. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis na listę ostrzeżeń publicznych jest czynnością faktyczną, która nie wywołuje skutków prawnych i nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Wpis na listę ostrzeżeń publicznych jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków. Wpis na listę ostrzeżeń narusza prawo do wolnego wykonywania działalności gospodarczej. Wpis na listę ostrzeżeń narusza dobra osobiste.

Godne uwagi sformułowania

wpis podmiotu na listę ostrzeżeń publicznych prowadzoną przez Komisję Nadzoru Finansowego nie ma charakteru aktu, czy czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. to działanie Komisji jest jedynie czynnością faktyczną, która nie wywołuje bezpośrednich, ani pośrednich skutków prawnych. Sama ta informacja nie jest źródłem zakazu prowadzenia takiej działalności.

Skład orzekający

Andrzej Kisielewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądów administracyjnych nad czynnościami faktycznymi organów, w szczególności wpisami na listy ostrzeżeń publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu na listę ostrzeżeń publicznych KNF; interpretacja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w kontekście czynności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji sądów administracyjnych i granic ich kontroli nad działaniami organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy wpis na listę ostrzeżeń KNF to wyrok? NSA wyjaśnia granice kontroli sądów administracyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1561/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-07-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6229 Inne o symbolu podstawowym 622
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 339/11 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2011-03-24
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "D." Sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 339/11 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "D." Sp. z o.o. we W. na informację Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie wpisu na listę ostrzeżeń publicznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 24 marca
2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 339/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi "D."
Sp. z o.o. we W. na czynność Komisji Nadzoru Finansowego polegającą
na dokonaniu wpisu na listę ostrzeżeń publicznych na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę.
Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Komisja Nadzoru Finansowego – działając na rzecz ochrony interesu publicznego – zamieściła na prowadzonej stronie internetowej w ramach tzw. "listy ostrzeżeń publicznych" informację, że "D." Sp. z o.o. z siedzibą we W. nie posiada zezwolenia na wykonywanie działalności bankowej polegającej na przyjmowaniu wkładów pieniężnych w celu obciążenia ich ryzykiem. Informację tę zamieściła
w odpowiedzi na zapytania podmiotów zewnętrznych dotyczące oferowanego przez spółkę produktu inwestycyjnego "[...]".
W dniu [...] listopada 2010 r. spółka złożyła u Prezesa Rady Ministrów skargę na KNF. W uzasadnieniu podniosła, że działanie polegające na prowadzeniu listy ostrzeżeń publicznych narusza zasadę praworządności i wykracza poza ustawowe kompetencje organu. Następnie, pismem z dnia [...] listopada 2010 r. spółka wezwała KNF do usunięcia naruszenia prawa i zaprzestania naruszania dóbr osobistych. W odpowiedzi KNF wyjaśniła, że prowadzenie listy ostrzeżeń publicznych wynika z zadań określonych przepisami prawa. Komisja oceniła, że nie
ma przesłanek do usunięcia spółki z wspomnianej listy.
W skardze do WSA w W. "D." Sp. z o.o. z siedzibą we W. zaskarżyła czynność KNF polegającą na wpisaniu spółki na listę ostrzeżeń publicznych w całości. Wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, zwrot kosztów postępowania i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.
WSA w W. odrzucił skargę, ponieważ stwierdził, że czynność polegająca
na wpisaniu określonego podmiotu na listę ostrzeżeń publicznych nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a). W związku
z tym, zaskarżona czynność KNF nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji zaskarżone działanie organu w dużej mierze nakierowane było na realizację ustawowego obowiązku udostępniania informacji publicznej. Sąd ocenił, że niewłaściwość sądów administracyjnych w sprawach skarg na czynność organu administracji publicznej taką jak czynność zaskarżona przez spółkę wynika z tego, iż w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) nie ma regulacji, która mogłaby stanowić podstawę prawną żądania obywatela umieszczenia lub usunięcia informacji
w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP).
Powyższe postanowienie "D." Sp. z o.o. z siedzibą we W. zaskarżyła skargą kasacyjną, domagając się uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego:
– art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię
i uznanie, że zaskarżona czynność nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej dotyczącą indywidualnych uprawnień i obowiązków, a w konsekwencji odrzucenie skargi;
– art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że zaskarżona czynność jest formą udzielenia informacji publicznej;
– art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że zaskarżona czynność nie narusza prawa do wolnego wykonywania działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła przede wszystkim, że wpis na listę ostrzeżeń publicznych jest zbliżony do środka egzekucyjnego polegającego na przymuszeniu do zaprzestania, ograniczenia
lub uniemożliwienia wykonywania działalności gospodarczej.
KNF nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę kasacyjną należało oddalić, ponieważ rozpoznawana sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego, a postanowienie WSA w W. mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wpis podmiotu na listę ostrzeżeń publicznych prowadzoną przez Komisję Nadzoru Finansowego nie ma charakteru aktu, czy czynności, o których mowa
w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności
z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W dyspozycji przytoczonego przepisu ustawy procesowej nie mieści się czynność KNF polegająca na wpisaniu podmiotu na listę ostrzeżeń publicznych, ponieważ to działanie Komisji jest jedynie czynnością faktyczną, która nie wywołuje bezpośrednich, ani pośrednich skutków prawnych. Umieszczenie nazwy spółki "D." Sp. z o.o. z siedzibą we W.
na stronie internetowej prowadzonej przez KNF w zakładce "ostrzeżenia publiczne" nie spowodowało dla wpisanego tam podmiotu żadnych skutków prawnych,
np. w postaci pozbawienia go jakichkolwiek praw lub przysporzenia obowiązków. Wpis stanowi wyłącznie informację o tym, że spółka nie posiada uprawnień (zezwolenia) na prowadzenie określonej działalności bankowej. Sama ta informacja nie jest źródłem zakazu prowadzenia takiej działalności. Jej opublikowanie nie narusza również dóbr osobistych spółki, ponieważ takich skutków nie można przypisać stwierdzeniu okoliczności nie budzących wątpliwości co do zgodności
z prawem i ze stanem faktycznym. Skarżąca nie kwestionuje zresztą tego,
że takich uprawnień nie posiada. "D." Sp. z o.o. z siedzibą we W. nie ma koncesji KNF na przyjmowanie wkładów pieniężnych w celu obciążenia ich ryzykiem.
Sporny wpis jest zatem sformalizowaną czynnością faktyczną, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w tym sensie, że w żaden sposób, nawet pośrednio, nie kreuje takich uprawnień lub obowiązków. Jest jedynie kierowanym do osób trzecich przekazem informacji
o tym, że ten podmiot nie może prowadzić określonej działalności bankowej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI