II GSK 1548/24

II GSK 1548/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Rz 44/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-05-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzzzzn2.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58, art. 64 § 1 i § 2.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 44/24 w sprawie ze skargi U. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 października 2023 r. nr SKO.4120/286/2023 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 8 maja 2024 r. oddalił skargę U. L. (dalej: "skarżąca"), na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 października 2023 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu 5 stycznia 2022 r. Ł. L. – mąż skarżącej, złożył zawiadomienie o nabyciu pojazdu marki F. S. o numerze rejestracyjnym [...]. Z dołączonej do zgłoszenia umowy darowizny wynikało, że 3 stycznia 2022 r. skarżąca zbyła (darowała) pojazd. Nie poinformowała jednak o tym fakcie Wydziału Komunikacji.
W dniu 24 lipca 2023 r. Prezydent Miasta Rzeszów zawiadomił skarżącą o uchybieniu terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu i wyznaczył jej termin 30 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez jej winy i informacją, że należy dopełnić obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu.
Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu, Prezydent Rzeszowa postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r., odmówił skarżącej przywrócenia przedmiotowego terminu z uwagi na niewystarczające uprawdopodobnienie braku swojej winy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "SKO") utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie Prezydenta Rzeszowa. Zdaniem SKO, złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera uprawdopodobnienia okoliczności, dla których nie dochowała ona terminu.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Prezydenta, jak też o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną. Sąd I instancji zaznaczył, że kwestią bezsporną w przedmiotowej sprawie jest fakt, że skoro zbycie pojazdu, którego niniejsza sprawa dotyczy nastąpiło 3 stycznia 2022 r., to zawiadomienie o tym fakcie winno mieć miejsce do 4 marca 2022 r., co jednak nie nastąpiło. Zdaniem WSA, spór w sprawie sprowadza się do tego, czy samo wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem o przywrócenie terminu w wyznaczonym przez Prezydenta Rzeszowa trzydziestodniowym terminie, obligowało ten organ do uwzględnienia tego wniosku, czy też skarżąca winna była dodatkowo uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
W opinii Sądu I instancji, rację ma organ, ponieważ w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą ogólne zasady dotyczące wniosków o przywrócenie uchybionego terminu przewidziane w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."). Unormowania zawarte w art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn., dalej: "ustawą o COVID") nie normują bowiem całościowo kwestii związanych ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu w sytuacjach przewidzianych w jego ust. 1. Zdaniem Sądu I instancji, samo obowiązywanie stanu epidemii nie jest tożsame z brakiem winy strony w uchybieniu danego terminu, dlatego to okoliczności konkretnego przypadku winny podlegać rozważaniu przez organ pod kątem tego, czy były one na tyle istotne, że całkowicie uniemożliwiły stronie zachowanie wydłużonego terminu na dokonanie danej czynności, zwłaszcza takiej, którą można było dokonać nie tylko osobiście, ale także listownie czy też przez Internet.
W opinii WSA, w sytuacji, kiedy wniosek skarżącej nie wskazywał jakichkolwiek konkretnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że nie dochowała ona terminu bez swojej winy, to jedynym odpowiadającym prawu rozwiązaniem było orzeczenie o odmowie uwzględnienia złożonego przez nią wniosku o przywrócenie terminu.
W podstawie prawnej wyroku wskazano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U z 2024 r., poz. 935).
Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
-art 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8, art. 11, art. 15, art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie i usankcjonowanie tym samym wydanego orzeczenia, podczas gdy zostało ono wydane z ewidentnym naruszeniem zasad wynikających przepisów art. 6, art. 8, art. 11, art. 15, art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez przyjęcie, że organ odwoławczy mimo braku właściwego uzasadnienia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej wydał rozstrzygnięcie zgodne z prawem, podczas gdy SKO w Rzeszowie nie uzasadniło swojego stanowiska w tym zakresie co dezawuuje zasadę działania organów na podstawie prawa, zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania,
-art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi (dalej: ustawa o COVID
19), wobec błędnej interpretacji treści normy prawnej poprzez przyjęcie, że wniosek strony o przywrócenie terminu winien zawierać uprawdopodobnienie przyczyn braku winy w jego złożeniu w terminie, podczas gdy ustawa specjalna nie przewiduje takiego wymogu, odsyłając jedynie w wąskim zakresie do art. 58 § 2 k kodeksu postępowania administracyjnego, a zgodnie z art. 7 a k.p.a. jeżeli w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony,
-art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. przez wadliwe nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy organ administracji, który wobec nieuprawdopodobnienia przez stronę przyczyn braku winy w złożeniu wniosku w terminie, nie wezwał strony do usunięcia tych braków poprzez złożenie stosownego wniosku - Sąd utrzymał w obrocie prawnym postanowienie wydane z naruszeniem przepisów k.p.a. w sprawie, gdzie organ I instancji nie wezwał strony o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu przez wskazanie przyczyn niedotrzymania terminu zgłoszenia zbycia pojazdu w czasie epidemii,
-art. 134 § 1 p.p.s.a. wskazując na wadliwość sądowej kontroli legalności zaskarżonego wyroku i nie skontrolowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowienia Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 30 sierpnia 2023 r., znak: KM-RP- K.5410.851.2023 i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 października 2023 r., znak: SKO.4120/286/2023 poza granice zakreślone w skardze, w szczególności mając na względzie naruszenie przez Prezydenta Miasta Rzeszowa przepisu art. 64 § 2 k.p.a. wobec braku wezwania strony o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie stosownych przyczyn braku dokonania zgłoszenia o zbyciu pojazdu.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie od Prezydenta Miasta Rzeszowa na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżący zrzekli się przeprowadzenia rozprawy, a organ nie wniósł o jej przeprowadzenie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Wskazać należy, że zarzut naruszenia prawa procesowego jest sformułowany nieprecyzyjnie, albowiem w zarzucie tym wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15zzzzzzn2 ustawy Covid-19, jednak bez sprecyzowania, której konkretnie jednostki redakcyjnej tego artykułu zarzut dotyczy. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę całość argumentacji zawartej w środku odwoławczym i analizując uzasadnienie skargi kasacyjnej doszedł do wniosku, że skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy Covid-19 poprzez nieuwzględnienie instytucji przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W osobnym punkcie wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak wezwania strony do usunięcia braków wniosku o przywrócenie terminu z powodu braku uprawdopodobnienie, że nastąpiło to bez jej winy.
Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy Covid-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W myśl ust. 2 art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do ust. 3 art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Problematyka wskazanego przepisu była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 907/22, w którym stwierdzono, że jakkolwiek pierwszorzędną jest wykładnia językowa, to jednak nie jest ona jedyna i rozstrzygająca. Prawidłowa interpretacja przepisu prawa wymaga sięgnięcia także do innych metod, które pozwolą przynajmniej na weryfikację skutków wykładni językowej, w szczególności w sytuacji gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów niedających się pogodzić z celem racjonalnego ustawodawcy. Nauka prawa i orzecznictwo stoi na stanowisku, że przyjęcie zasady pierwszeństwa wykładni językowej nie oznacza braku obowiązku przeprowadzenia wykładni kompleksowej. Innymi słowy należy dać przewagę wynikowi wykładni językowej, ale pod warunkiem, że uprzednio przeprowadzono kompleksową wykładnię tekstu, to znaczy rozważono również aspekty systemowe i celowościowo-funkcjonalne. Zatem należy kontynuować wykładnię nawet po uzyskania jednoznaczności językowej. W razie konfliktu należy dać pierwszeństwo rezultatowi otrzymanemu wedle dyrektyw celowościowych i funkcjonalnych, jeśli rezultat językowy burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie wartości. Według dyrektyw wykładni systemowej znaczenie interpretowanej normy należy ustalić w ten sposób, by było ono najbardziej harmonijne w stosunku do innych norm systemu prawa, do którego interpretowana norma należy. Natomiast dyrektywy wykładni celowościowo-funkcjonalnej przewidują, że jeżeli w procesie wykładni uwzględnia się cele prawa, to posługując się celem normy, interpretator powinien go ustalić w ten sposób, by był on zgodny, co najmniej z celem instytucji, do jakiej interpretowana norma należy. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z 5 listopada 2001 r., TK 33/01 (OTK-B 2002, Nr 1, poz. 47), wyraził pogląd, iż w sytuacji, w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu, należy wybrać taką wykładnię, która w najpełniejszy sposób umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych (por. wyrok NSA z 27 listopada 2018 r., I GSK 2094/18).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że mając na uwadze powyższe reguły wykładni, odkodowanie treści normy zawartej w przepisie art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 dotyczącym biegu terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, wymaga odwołania się do celu wprowadzenia przez ustawodawcę tego przepisu. Niewątpliwie celem takiej regulacji było zagwarantowanie stronie prawa do bezpiecznego pod kątem zdrowia udziału w postępowaniu administracyjnym oraz zapewnienie skutecznej ochrony obywateli przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Nie ulega wątpliwości, że zamiarem ustawodawcy było stworzenie w okresie trwania stanu epidemii dodatkowej, szerokiej ochrony prawnej w postępowaniu administracyjnym dla stron, które nie dochowały terminom przewidzianym prawem administracyjnym.
Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Należy przy tym podkreślić, że termin do zawiadomienia organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu ma charakter materialny. Niezachowanie terminu do zawiadomienia organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w świetle ustawy Prawo o ruchu drogowym wywołuje dla strony negatywny skutek wynikający z obowiązku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w zakreślonym przez ustawę terminie o nabyciu pojazdu (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1158/22; wyrok NSA z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 907/22).
Zauważyć należy, że cechą wspólną terminów określonych w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy Covid-19 jest to, że są to terminy, których upływ powoduje, że strona traci prawo żądania ukształtowania jej sytuacji prawnej poprzez podjęcie przez organ określonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie w ust. 2 i w ust. 3 art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 ustawodawca wprost dopuścił możliwość złożenia wniosku o ich przywrócenie odwołując się przy tym do art. 58 § 2 k.p.a., a więc do konstrukcji prawa procesowego dotyczącej wyłącznie terminów procesowych (wyrok NSA z 2.08.2024 r., I OSK 2458/23, LEX nr 3758935).
Z poczynionych w sprawie ustaleń organu odwoławczego wynika, że w dniu 24 lipca 2023 r. Prezydent Miasta Rzeszowa zawiadomił Skarżącą o uchybieniu terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu i wyznaczył Jej termin 30 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez Jej winy i informacją, że należy dopełnić obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu. W dniu 23 sierpnia 2023 r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu, oświadczając jednocześnie, że zgłasza zbycie tego pojazdu. Organ I instancji wskazał, że wprawdzie Skarżąca złożyła wprawdzie wniosek o przywrócenie terminu, jednak nie uprawdopodobniła w wystarczająco braku swojej winy w uchybieniu tego terminu. Stąd postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r., Prezydent odmówił przywrócenia przedmiotowego terminu. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy Przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie postanowieniem z 17 października 2023 r.
Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje podgląd, że przepis art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID-19, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach k.p.a., wprowadza jedynie dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. WSA wskazał, że pomimo, iż z przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to - w jego ocenie - należy przyjąć, że intencją ustawodawcy było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy k.p.a. Sąd podkreślił, że art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Zaznaczono, że art. 15 zzzzzn2 ustawy Covid-19 formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. Sąd I instancji w kwestii niespełnienia przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a., podzielił stanowisko organu.
Osobno w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., który nie był przedmiotem zarzutu w skardze, ani nie był podnoszony w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Przed odniesieniem się do zagadnienia dotyczącego obowiązku lub braku obowiązku wzywania wnoszącego podanie do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, należy jednak zwrócić uwagę na istotną okoliczność w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca w zawiadomieniu o uchybieniu terminu z dnia 24 lipca 2023r. została przez organ pouczona ja o konieczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ nie był zobowiązany do ponownego wzywania skarżącego do uprawdopodobnienia braku winy ani też do złożenia dalszych wyjaśnień odnośnie tego, w jakim znaczeniu skarżący powołuje się na przepisy ustawy Covid-19.
Podzielić należy również wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że art. 64 § 2 k.p.a. służy jedynie do uzupełnienia braków formalnych pisma, a nie jego treści, czyli nie można stosować tego trybu do merytorycznej oceny złożonego wniosku. W orzecznictwie przyjęto, że instytucja unormowana w art. 64 § 1 i 2 k.p.a. odnosi się do takich braków formalnych wniesionego podania, które powodują jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność w ogóle wszczęcia postępowania, np. przez brak adresu wnioskodawcy i niemożność jego ustalenia, niezałączenie dokumentu pełnomocnictwa itp. Tym samym powołanie się na treść art. 64 § 2 k.p.a. nie może zmierzać do merytorycznej oceny złożonego wniosku (por. wyroki NSA z dnia: 23 stycznia 1996 r., II SA 1473/94, LEX nr 30043; 30 września 1999 r., I SAB 89/99, LEX nr 48727, 8 lutego 2022 r., sygn. II OSK 2556/21; 26 marca 2021 r., sygn. II GSK 258/21; 5 lipca 2022 r., sygn. akt II GSK 701/22; 24 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 2728/21; 8 lutego 2022 r., II GSK 2240/21, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl, Wyrok NSA z 4.12.2023 r., I OSK 1970/22, LEX nr 3667340).
Na zakończenie należy jeszcze odnieść się do pierwszego zarzutu, tj. zaakceptowanie przez Sąd I instancji braku właściwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Przede wszystkim Sąd I instancji trafnie zauważył, że chociaż postanowienia SKO jest krótkie i nie odnosi się do przedstawionych w zażaleniu zarzutów, nie wyjaśniając motywów, dla których Organ ten zajął takie, a nie inne stanowisko, to jednak odpowiada prawu. Stanowisko bowiem w nim zawarte, dotyczące interpretacji art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 w zw. z art. 58 §1 k.p.a. jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stąd nie doszło do naruszenia art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. gdyż uchybienie dotyczące uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie był sporny, a jedynie ocena prawna dokonana przez organ oraz przez skarżącą była odmienna, przy czym, jak już wyżej zostało wskazane w sądownictwie administracyjnym przyjęta została jednolita linia wykładni art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 w zw. z art. 58 §1 k.p.a. Należy ponadto wskazać, że przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (wyrok NSA z 27.08.2024 r., III OSK 298/23, LEX nr 3759208). Tymczasem wydane przez SKO postanowienie jest zgodne z prawem materialnym, a uchybień proceduralnych nie można uznać za istotne. Wobec powyższego Sąd I instancji nie miał więc podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.