II GSK 1546/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-14
NSAtransportoweŚredniansa
ruch drogowyzbycie pojazdukara pieniężnaterminzawiadomieniesamochódrejestracja pojazdukodeks postępowania administracyjnegoprawo o ruchu drogowymNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za nieterminowe zawiadomienie o zbyciu pojazdu, uznając, że naruszenie obowiązku miało charakter większy niż znikomy.

Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję SKO o nałożeniu kary pieniężnej za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni. Skarżąca argumentowała, że naruszenie było znikome, ponieważ pojazd został już zarejestrowany przez nowych właścicieli, a termin na zgłoszenie był niedawno wydłużony. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, nawet jeśli niewielkie, nie może być uznane za znikome w kontekście przepisów prawa o ruchu drogowym i k.p.a., a WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 200 zł. Kara została nałożona za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie 30 dni. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowe przedstawienie stanu sprawy) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189f k.p.a. (nieuchylenie decyzji mimo znikomego naruszenia prawa). Argumentowała, że naruszenie było znikome, ponieważ pojazd został już zarejestrowany przez nowych właścicieli, a ona sama złożyła zawiadomienie, choć z 14-dniowym opóźnieniem. Podkreślała, że do końca 2020 r. obowiązywał 180-dniowy termin. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, nawet jeśli niewielkie, nie może być uznane za znikome, zwłaszcza że przepis art. 140mb pkt 2 p.r.d. nakłada karę pieniężną niezależnie od negatywnych skutków. Podkreślono, że obowiązek zawiadomienia istnieje od 1998 r., a sankcja od 2020 r. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie wyroku WSA za kompletne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie, nawet jeśli niewielkie i bez negatywnych skutków, nie może być uznane za znikome w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a przepis art. 140mb pkt 2 p.r.d. nakłada karę pieniężną niezależnie od badania negatywnych skutków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu i sankcja za jego nieterminowe wykonanie są jasno określone w przepisach prawa o ruchu drogowym. Okoliczności takie jak późniejsza rejestracja pojazdu przez nabywcę czy niewielkie przekroczenie terminu nie wpływają na ocenę naruszenia jako znikomego, a organy administracji miały obowiązek nałożyć karę pieniężną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140mb § pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.r.d. art. 140n § ust. 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw art. 4 § pkt 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności powołanych przez Skarżącą. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 189f k.p.a. i nieuchylenie decyzji SKO, pomimo popełnionego przez SKO błędu proceduralnego polegającego na nałożeniu na Skarżącą kary, choć naruszenie przez Skarżącą prawa nie wywołało i nie mogło wywołać żadnych negatywnych skutków w obszarze dóbr prawem chronionych, a zatem naruszenie prawa było znikome i należało odstąpić od wymierzenia kary i poprzestać na pouczeniu. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 8, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organy I i II instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły stan faktyczny w sprawie, podczas gdy żaden z tych organów nie uwzględnił ani też w żaden sposób nie odniósł się do przesłanek uzasadniających uznanie naruszenia prawa przez Skarżącą za znikome. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i nieuchylenie decyzji SKO, choć organ ten dokonał błędnej oceny, że naruszenie prawa przez Skarżącą było większe niż znikome, pomimo braku jakichkolwiek, choćby hipotetycznych, negatywnych skutków w obszarze dóbr prawem chronionych, oraz że jakiekolwiek naruszenie 30-dniowego terminu na zgłoszenie zbycia pojazdu zawsze z mocy ustawy powoduje naruszenie dóbr prawem chronionych w stopniu większym niż znikomy, choć jeszcze do 31 grudnia 2020 r. termin na zgłoszenie zbycia pojazdu wynosił 180 dni, a czynny żal Skarżącej i dobrowolne usunięcie przez nią naruszenia prawa nie są okolicznościami uzasadniającymi odstąpienie od wymierzenia kary.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie prawa było znikome i należało odstąpić od wymierzenia kary i poprzestać na pouczeniu naruszenie prawa nie wywołało i nie mogło wywołać żadnych negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych karze pieniężnej z art. 140 mb pkt 2 p.r.d. podlega zachowanie polegające zarówno nie tylko na samym braku zgłoszenia o zbyciu (nabyciu) pojazdu, ale także polegające na dokonaniu zgłoszenia, z uchybieniem 30-dniowego terminu. organ, w przypadku uchybienia przez dotychczasowego właściciela, który zbył pojazd, obowiązkowi wynikającemu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., ma obowiązek nałożenia kary pieniężnej w myśl art. 140mb pkt 2. obowiązek dla zbywcy zarejestrowanego pojazdu, przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., obowiązuje od daty wejścia w życie ustawy-Prawo o ruchu drogowym, czyli od 1 stycznia 1998 r. art. 140mb p.r.d. sankcjonuje naruszenie obowiązku zgłoszenia przez oba rodzaje podmiotów i sankcjonuje niewykonanie obowiązku w terminie 30 dni od daty wystąpienia zdarzenia, bez konieczności badania negatywnych skutków niedopełnienia obowiązku. obowiązek zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z niewielkim (nawet jednodniowym) uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, może nie być wystarczająca dla zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu i sankcji za jego nieterminowe wykonanie, a także zasad oceny naruszenia jako znikomego w kontekście art. 189f k.p.a."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o ruchu drogowym i postępowaniem administracyjnym. Interpretacja art. 189f k.p.a. może być stosowana analogicznie w innych sprawach administracyjnych, ale wymaga uwzględnienia specyfiki danego deliktu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku prawnego związanego z posiadaniem i zbyciem pojazdu, a także interpretacji przepisów dotyczących kar administracyjnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla właścicieli pojazdów.

Nawet 14 dni spóźnienia z zawiadomieniem o sprzedaży auta może kosztować!

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1546/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 250/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2, art. 140n ust. 4
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 189f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1579
art. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 250/22 w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2021 r. nr KOC/7554/Ru/21 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 kwietnia 2022r., sygn. VI SA/Wa 250/22 oddalił skargę B. O. (dalej: Strona, Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: Kolegium, SKO) z 10 grudnia 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia zbycia o zbyciu pojazdu.
Strona, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżyła orzeczenie w całości. Skargę kasacyjną oparła na podstawie z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności powołanych przez Skarżącą, tj. że zanim upłynął termin na zgłoszenie przez nią zbycia pojazdu, wydano już dowód rejestracyjny dla nowych właścicieli i z tego względu zachowanie Skarżącej nie mogło w żaden sposób wywołać jakichkolwiek negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych;
1.2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) i nieuchylenie decyzji SKO, pomimo popełnionego przez SKO błędu proceduralnego polegającego na nałożeniu na Skarżącą kary, choć naruszenie przez Skarżącą prawa nie wywołało i nie mogło wywołać żadnych negatywnych skutków w obszarze dóbr prawem chronionych, a zatem naruszenie prawa było znikome i należało odstąpić od wymierzenia kary i poprzestać na pouczeniu;
1.3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 8, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organy I i II instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły stan faktyczny w sprawie, podczas gdy żaden z tych organów nie uwzględnił ani też w żaden sposób nie odniósł się do przesłanek uzasadniających uznanie naruszenia prawa przez Skarżącą za znikome, tj. że zanim upłynął termin na zgłoszenie przez nią zbycia pojazdu, wydano już dowód rejestracyjny dla nowych właścicieli i z tego względu zachowanie Skarżącej nie mogło wywołać żadnych negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych, a zatem decyzja SKO nie odpowiadała przepisom prawa i należało ją uchylić;
1.4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i nieuchylenie decyzji SKO, choć organ ten dokonał błędnej oceny, że:
1.4.1.naruszenie prawa przez Skarżącą było większe niż znikome, pomimo braku jakichkolwiek, choćby hipotetycznych, negatywnych skutków w obszarze dóbr prawem chronionych, w szczególności braku ryzyka zaburzenia warunków legalnego obrotu pojazdami i braku wpływu na referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów;
1.4.2. jakiekolwiek naruszenie 30-dniowego terminu na zgłoszenie zbycia pojazdu zawsze z mocy ustawy powoduje naruszenie dóbr prawem chronionych w stopniu większym niż znikomy, choć jeszcze do 31 grudnia 2020 r. termin na zgłoszenie zbycia pojazdu wynosił 180 dni;
1.4.3. czynny żal Skarżącej i dobrowolne usunięcie przez nią naruszenia prawa nie są okolicznościami uzasadniającymi odstąpienie od wymierzenia kary.
Mając na względzie powyższe zarzuty Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie – na podstawie art. 185 p.p.s.a.; zasądzenie od SKO na rzecz Skarżącej zwrotu poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego oraz oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona przedstawiła argumenty na poparcie podniesionego zarzutu.
Organ – Kolegium nie zajął stanowiska co do skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona - organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zajął stanowiska w tej kwestii.
Należy także wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Przed oceną zarzutów skargi kasacyjnej przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której rozpoznaje ją Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Mając na uwadze powyższe założenia oraz brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, której przesłanki wymieniono w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości stanowiska WSA w kontekście podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Należy zauważyć, że w rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte wyłącznie na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga nie tylko wskazania naruszonych przepisów procesowych i uzasadnienia tego naruszenia, a także wykazania jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bo tylko w takim przypadku można przyjąć, że naruszenie przepisów postępowania powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Ponadto, wobec braku zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd kasacyjny był związany wykładnią prawa materialnego przeprowadzoną przez Sąd I instancji, co miało wpływ na ocenę zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów, gdyż zastosowane przepisy prawa materialnego wytyczały ramy ustaleń faktycznych.
Dlatego wymaga przypomnienia zaakceptowana przez WSA, a przyjęta przez organy podstawa prawna decyzji: art. 140mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Podzielił także WSA pogląd organów o braku podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a., a szczególnie jego § 1 pkt 1.
Przepis art. 140mb pkt 2 p.r.d. stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 (właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu) nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zatem, jak uważały organy i WSA, karze pieniężnej z art. 140 mb pkt 2 p.r.d. podlega zachowanie polegające zarówno nie tylko na samym braku zgłoszenia o zbyciu (nabyciu) pojazdu, ale także polegające na dokonaniu zgłoszenia, z uchybieniem 30-dniowego terminu. Wszczęcie postępowania administracyjnego następuje w związku z zaistnieniem faktu naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., bez względu na okoliczności towarzyszące podczas naruszenia. A organ, w przypadku uchybienia przez dotychczasowego właściciela, który zbył pojazd, obowiązkowi wynikającemu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., ma obowiązek nałożenia kary pieniężnej w myśl art. 140mb pkt 2. Przy konkretyzowaniu wysokości nałożonej kary organ administracji ma tzw. luz decyzyjny, choć przy uwzględnieniu dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 140n ust. 4 p.r.d., jak: zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Organ również, dokonując oceny wagi omawianego naruszenia prawa, może uznać, że waga ta jest znikoma, co powinno uzasadniać potrzebę odstąpienia, na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., od nałożenia na stronę kary pieniężnej za przypisany delikt administracyjny (por. wyroki NSA z: 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 476/21; 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2528/21; 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 821/22; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie nie było sporne, że Skarżąca zbyła samochód osobowy w formie darowizny w dniu 7 stycznia 2021 r. O zbyciu pojazdu powiadomiła w dniu 22 lutego 2021 r., nadając w tym dniu w urzędzie pocztowym zawiadomienie do Starosty Powiatu Warszawskiego, który przekazał pismo strony Prezydentowi m.st.Warszawy jako organowi właściwemu.
Zdaniem Skarżącej, okoliczności, że sama złożyła zawiadomienie o zbyciu pojazdu, bez uprzedniego wezwania organu i przed wszczęciem postępowania w tym zakresie, zarejestrowanie przez nowych właścicieli pojazdu już w dniu 22 stycznia 2021 r., nieznaczne przekroczenie terminu ustawowego (o 14 dni) w sytuacji, gdy do końca grudnia 2020 r. obowiązywał 180- dniowy termin na zawiadomienie o zbyciu pojazdu, a naruszenie prawa nie wywołało negatywnych skutków w obszarze dóbr chronionych, nie zostały prawidłowo uwzględnione i ocenione przez organy oraz kontrolujący decyzje WSA, jako mieszczące się w ramach znikomego naruszenia prawa (o którym mówi art. 189f k.p.a.), gdyż wówczas za zasadne uznano by odstąpienie od wymierzenia kary.
Z opinią autorki skargi kasacyjnej nie można się zgodzić, gdyż organy, a szczególnie Kolegium oceniło opisane wyżej okoliczności i uczyniło to wyczerpująco i wszechstronnie, co znalazło odzwierciedlenie w przedstawieniu przez Sąd I instancji stanu sprawy (s. 2-3 uzasadnienia), a następnie w ocenie przez WSA ww. ustaleń faktycznych (s. 6-7 uzasadnienia).
Dlatego niezasadne okazały się zarzuty ujęte w pkt 1.3. i 1.4 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
W dacie zbywania pojazdu i upływu terminu na zawiadomienie właściwego organu o zbyciu pojazdu, obowiązywał dla właściciela pojazdu ponownie (od 1 stycznia 2021 r.) termin nie przekraczający 30 dni od zbycia pojazdu. Wcześniej w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 stycznia 2020 r. wynosił ten termin 180 dni, na mocy art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 z późn. zm.). Z drugiej strony, należy podkreślić, że obowiązek dla zbywcy zarejestrowanego pojazdu, przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., obowiązuje od daty wejścia w życie ustawy-Prawo o ruchu drogowym, czyli od 1 stycznia 1998 r. Przy czym art. 140mb p.r.d. sankcjonujący m.in. brak wypełnienia obowiązku w terminie zakreślonym przez art. 78ust. 2 pkt 1 p.r.d. został dodany na mocy art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579 z późn. zm.), z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 r. (art. 27 pkt 1 tego aktu), czyli obowiązywał od ponad roku, mając na uwadze datę zbycia pojazdu przez Stronę.
Zatem opisywany obowiązek i sankcja za jego nieterminowe wykonanie nie zaistniały dopiero w 2021 r. Należy wyjaśnić, że Strona nie musiała zrealizować wspomnianego obowiązku w szczególnej formie; wystarczyło oświadczenie informujące o zbyciu pojazdu wraz z kopią dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu. Zresztą strona z takiej formy skorzystała.
Z kolei okoliczność, że nabywcy zgłosili nabycie pojazdu i uzyskali nowy dowód rejestracyjny, dla obowiązku skarżącej była obojętna, gdyż art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. obowiązek zawiadomienia właściwego organu nakłada zarówno na zbywcę, jak i nabywcę pojazdu. Przepis art. 140mb pkt 1 p.r.d. sankcjonuje naruszenie obowiązku zgłoszenia przez oba rodzaje podmiotów i sankcjonuje niewykonanie obowiązku w terminie 30 dni od daty wystąpienia zdarzenia, bez konieczności badania negatywnych skutków niedopełnienia obowiązku. W okolicznościach sprawy jedynie można byłoby się zastanawiać, dlaczego obdarowani – rodzice Skarżącej swój obowiązek zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu wykonali niezwłocznie, o czym Strona wiedziała, a swój obowiązek zlekceważyła.
W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, na mocy której dodano art. 140mb p.r.d., wskazano, że jej celem jest poprawa przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. W konsekwencji powinno to wpłynąć również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, prowadzonej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. Ponadto zmiany w ustawie – Prawo o ruchu drogowym są wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z 18.09.2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Urz. UE L poz. 269, s. 34), dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji (druk sejmowy, VIII.3495).
Na okoliczność tę zwrócił uwagę organ odwoławczy, rozważając, czy wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 189f k.p.a. i odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, i poprzestania na pouczeniu Skarżącej.
Kolegium odwołało się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz ww. wyroki), w których przyjęto stanowisko, że kwestia zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z niewielkim (nawet jednodniowym) uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, może nie być wystarczająca dla zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Sąd I instancji przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji co do prawidłowości jej rozstrzygnięcia w kontekście przesłanek z art. 189f k.p.a. uczynił to wyczerpująco i nie można jego rozumowaniu zarzucić błędu, jak twierdziła Skarżąca w zarzucie sformułowanym w pkt 1.2. petitum skargi kasacyjnej. Stanowiska Strony nie można podzielić.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgłoszony w pkt 1.1.petitum skargi kasacyjnej. Przepis ten określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39; wyroki NSA z: 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08; 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 915/23; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwiło przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie.
Natomiast Skarżąca kasacyjnie za pomocą tego zarzutu podważała w istocie stanowisko WSA w zakresie oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, czego skutecznie uczynić nie mogła, gdyż przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a także stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji do zarzucania błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 18 września 2014 r., II GSK 1096/13 wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z 18 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Zarzutu tego nie można łączyć z ocenami i stanowiskiem, prezentowanymi przez Sąd I instancji uzasadniający swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierzał omawiany zarzut.
Mając na względzie powyższe, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI