II GSK 1544/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-16
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowykontrolanieprawidłowościbezczynność organuskarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiodpowiedź na pismokara pieniężna

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na bezczynność organu w sprawie odpowiedzi na pismo dotyczące nieprawidłowości w kontroli drogowej.

Skarżący złożył skargę kasacyjną na postanowienie WSA we Wrocławiu, które odrzuciło jego skargę na bezczynność Starosty Świdnickiego w kwestii odpowiedzi na pismo dotyczące nieprawidłowości w kontroli drogowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak poinformowania o wszczęciu postępowania o karę pieniężną i naruszenie zasady czynnego udziału. NSA uznał, że odpowiedź organu na pismo dotyczące nieprawidłowości w protokole kontroli nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądów administracyjnych, a zatem skarga była niedopuszczalna. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. Ch. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę skarżącego na bezczynność Starosty Świdnickiego. Bezczynność ta miała polegać na braku udzielenia odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 22 maja 2018 r., w którym ustosunkował się on do nieprawidłowości stwierdzonych w protokołach kontroli drogowej z 8 maja 2018 r. Starosta wydał w tej sprawie decyzję z 13 czerwca 2018 r., która stała się prawomocna, a WSA we Wrocławiu w wyroku z 13 października 2021 r. nie stwierdził podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Skarżący wniósł ponaglenie na przewlekłość organu, które zostało odrzucone przez SKO w Wałbrzychu. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę na bezczynność, uznając, że odpowiedź na wyjaśnienia do protokołu nie jest władczą formą działania administracji i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak poinformowania o wszczęciu postępowania o karę pieniężną i naruszenie zasady czynnego udziału. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, w pełni podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że argumentacja skarżącego dotycząca zakończonego postępowania administracyjnego nie mogła odnieść skutku w sprawie o bezczynność. NSA uznał, że odpowiedź organu na pismo dotyczące nieprawidłowości w protokole kontroli nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W związku z tym, skarga na bezczynność organu w przedmiocie wydania aktu nieobjętego kognicją sądów administracyjnych została prawidłowo odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedź organu na pismo strony dotyczące stwierdzonych w protokole kontroli nieprawidłowości nie jest władczą formą działania administracji i nie podlega kontroli sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Odpowiedź na wyjaśnienia do protokołu kontroli nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach strony, nie jest władczą ingerencją organu i nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § par. 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa katalog aktów lub czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 37 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki uwzględnienia ponaglenia.

k.p.a. art. 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania do organów.

k.p.a. art. 10

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony.

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania o wszczęciu postępowania.

u.t.d. art. 84 § ust. 4 i 5

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedź organu na pismo strony dotyczące stwierdzonych w protokole kontroli nieprawidłowości nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądów administracyjnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania dotyczące bezczynności organu w udzieleniu odpowiedzi na pismo wyjaśniające. Zarzuty dotyczące braku poinformowania o wszczęciu postępowania o karę pieniężną. Zarzuty naruszenia zasady zaufania do organu i transparentności działania. Zarzuty naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedź na wyjaśnienia do protokołu nie jest władczą formą działań administracji, nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach kontrolowanej jednostki, a stanowi jedynie odpowiedź na wniesione przez skarżącego wyjaśnienia. W ramach postępowania kontrolnego nie podejmuje się czynności procesowych prowadzących do przyznania stronie prawa lub nałożenia na nią obowiązku, lecz zmierza się do wykrycia nieprawidłowości i umożliwienia ich usunięcia kontrolowanemu. odpowiedź na wyjaśnienia w sprawie nieprawidłowości ujawnionych w protokole kontroli nie stanowi aktu ani czynności władczej ingerencji organu i nie podlega kontroli sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Anna Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że pisma strony dotyczące protokołów kontroli, które nie są aktami władczymi, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych w trybie skargi na bezczynność."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzi na wyjaśnienia do protokołu kontroli w transporcie drogowym. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdzie pismo strony nie prowadzi do władczego rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej zakresu kognicji sądów administracyjnych i granic kontroli nad działaniami organów administracji. Jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych.

Czy odpowiedź na pismo w protokole kontroli podlega zaskarżeniu? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1544/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SAB/Wr 24/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2025-01-14
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 58 par. 1 pkt 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Ch. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2025 r. sygn. akt III SAB/Wr 24/24 w sprawie ze skargi K. Ch. na bezczynność Starosty Świdnickiego w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo w przedmiocie stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt III SAB/Wr 24/24, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę K. Ch. (dalej: skarżący) na bezczynność Starosty Świdnickiego (dalej: Starosta, organ I instancji) w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo w przedmiocie stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż pismem z dnia 8 maja 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 22 maja 2018 r. w sprawie stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości. Pismo to stanowiło ustosunkowanie się skarżącego do stwierdzonych w protokołach kontroli nieprawidłowości.
Sąd zauważył, że z akt administracyjnych wynika, że skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego przesłano dwa protokoły z przeprowadzonych 8 maja 2018 r. kontroli. Do protokołów organ l instancji dołączył prośbę o ustosunkowanie się do stwierdzonych w protokołach nieprawidłowości w terminie 7 dni od ich otrzymania. W dniu 22 maja 2018 r. skarżący wniósł do organu l instancji pismo zawierające jego stanowisko w odniesieniu do stwierdzonych protokołem nieprawidłowości.
W wyniku postępowania administracyjnego, Starosta w dniu 13 czerwca 2018 r. wydał decyzję nr KD.7140.34.2018, od której skarżący nie wniósł odwołania w związku z czym decyzja ta stała się prawomocna. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 431/20 nie stwierdził podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Następnie skarżący w dniu 29 lutego 2024 r. wniósł ponaglenie na przewlekłość organu I instancji w zakresie odpowiedzi na pismo z dnia 22 maja 2018 r.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu stwierdziło, że brak jest podstaw do uwzględniania ponaglenia, bowiem w sprawie nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.).
WSA uzasadniając odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej stwierdził, że odpowiedź na wyjaśnienia do protokołu nie jest władczą formą działań administracji, nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach kontrolowanej jednostki, a stanowi jedynie odpowiedź na wniesione przez skarżącego wyjaśnienia. Wskazano, że w ramach postępowania kontrolnego nie podejmuje się czynności procesowych prowadzących do przyznania stronie prawa lub nałożenia na nią obowiązku, lecz zmierza się do wykrycia nieprawidłowości i umożliwienia ich usunięcia kontrolowanemu. Wobec tego odpowiedź na wyjaśnienia w sprawie nieprawidłowości ujawnionych w protokole kontroli nie stanowi aktu ani czynności władczej ingerencji organu i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Nie jest więc aktem ani czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym, w ocenie Sądu I instancji wniesiona skarga dotyczyła aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych i tym samym należało ją odrzucić.
II
Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie Sądu I instancji żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 84 ust. 4 i 5 oraz art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez bezpodstawne nie poinformowanie kontrolowanego o wszczęciu wobec niego postępowania dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej skutkującej wydaniem decyzji z 13 czerwca 2018 r., co powinno wystąpić po zakończeniu czynności kontrolnych oraz po złożeniu przez niego pisma wyjaśniającego w dniu 22 maja 2018 r.
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez uznanie, że Starosta Świdnicki, jako prowadzący czynności kontrolne dot. przewozu osób przez firmę skarżącego nie pozostawał w bezczynności w sprawie udzielenia odpowiedzi na pismo wyjaśniające kontrolowanego z 22.05.2018 r., pomimo tego, że organ prowadzący postępowanie po dniu złożenia wyjaśnień przez kontrolowanego w ww. piśmie, prowadził postępowania skutkujące wydaniem decyzji z dnia 13 czerwca 2018 r. o nałożeniu kary pieniężnej, czym naruszono zasadę zaufania do organu administracji publicznej i transparentności jego działania.
2) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. przez błędną ocenę działania organu administracji publicznej i uznanie, że organ nie pozostał w zwłoce w udzieleniu odpowiedzi, pomimo złożenia przez stronę odpowiedzi wobec protokołu kontroli, czym naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, oraz, że wbrew ww. zasadzie przed wydaniem decyzji nie umożliwiono wypowiedzenie się kontrolowanemu co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Należy wskazać, że z zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej jak również z jej uzasadnienia wynika, iż skarżący dąży w istocie do podważenia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją z dnia 13 czerwca 2018 r., której prawidłowość skarżący już raz próbował wzruszyć składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę o stwierdzenie jej nieważności, która została oddalona wyrokiem z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 431/20. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla zatem, że argumentacja skarżącego dotycząca już zakończonego postępowania administracyjnego nie mogła odnieść skutku w niniejszej sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo w przedmiocie stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości.
W zakresie oceny postanowienia Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażony w nim pogląd oraz argumentację przytoczoną na jego uzasadnienie, tj. że odpowiedź organu na pismo skarżącego dotyczące stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości nie jest aktem lub czynnością objętą zakresem właściwości sądów administracyjnych wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że skargę na bezczynność organu w przedmiocie wydania aktu, który nie należy do katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych należało odrzucić na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI