II GSK 1543/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny odmówił dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu kasacyjnym, uznając brak bezpośredniego związku między celem statutowym organizacji a specyfiką sprawy dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie kwarantanny.
Stowarzyszenie M. w W. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako uczestnik, powołując się na szeroki cel statutowy dotyczący ochrony praw człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił, uznając, że choć stowarzyszenie jest organizacją społeczną, nie wykazało bezpośredniego i skonkretyzowanego związku swojej działalności z przedmiotem sprawy, którą była kara pieniężna za opuszczenie miejsca kwarantanny.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie M. w W. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako uczestnik. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał ten wniosek w kontekście przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), które pozwalają organizacjom społecznym na udział w postępowaniu, jeśli sprawy dotyczą zakresu ich statutowej działalności. Sąd uznał, że status prawny stowarzyszenia jako organizacji społecznej nie budzi wątpliwości, jednak nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy z działalnością wnioskodawcy. Pomimo szeroko zdefiniowanego celu statutowego stowarzyszenia, obejmującego ochronę praw człowieka i rozwój społeczeństwa obywatelskiego, sąd nie dopatrzył się bezpośredniego i skonkretyzowanego powiązania z istotą sprawy administracyjnej, jaką była kara pieniężna za naruszenie obowiązków sanitarnych (opuszczenie miejsca kwarantanny). Sąd podkreślił, że interpretacja art. 33 § 2 p.p.s.a. powinna być ścisła, a przedmiot sprawy musi pozostawać w bezpośrednim związku z dostatecznie szczegółowo określonymi celami statutowymi, co w tym przypadku nie zostało wykazane.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zostanie wykazany bezpośredni i skonkretyzowany związek między zakresem statutowej działalności organizacji a przedmiotem sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć stowarzyszenie jest organizacją społeczną, jego szeroko ujęty cel statutowy (ochrona praw człowieka) nie pozwala na dostatecznie skonkretyzowane powiązanie z istotą sprawy administracyjnej dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie kwarantanny. Interpretacja art. 33 § 2 p.p.s.a. wymaga ścisłego związku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka związku 'zakresu statutowej działalności' z przedmiotem sprawy dotyczącej innych osób powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny), co oznacza, że przedmiot sprawy nie tylko musi mieścić się w celach działalności organizacji społecznej, lecz także musi pozostawać w bezpośrednim i skonkretyzowanym związku z dostatecznie szczegółowo określonymi celami statutowymi.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 25 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie jest dopuszczalna taka wykładnia, według której sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego i tylko tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego i skonkretyzowanego związku między celem statutowym stowarzyszenia a przedmiotem sprawy dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie kwarantanny.
Odrzucone argumenty
Szeroko rozumiany cel statutowy stowarzyszenia dotyczący ochrony praw człowieka i obywatela powinien być podstawą do dopuszczenia go do udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
o ile nie budzi wątpliwości status prawnopodmiotowy stowarzyszenia zwykłego jako organizacji społecznej w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., o tyle w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy [...] z zakresem działalności wnioskodawcy Tak szeroko ujęty cel działania nie pozwala jednak na jego dostatecznie skonkretyzowane powiązanie z istotą sprawy administracyjnej przesłanka związku 'zakresu statutowej działalności' z przedmiotem sprawy [...] powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny)
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Precedens dotyczący ścisłej interpretacji przesłanek dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sprawach administracyjnych o specyficznym charakterze."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i specyfiki spraw sanitarnych; wymaga wykazania ścisłego związku celów statutowych z przedmiotem sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, ponieważ precyzuje kryteria dopuszczania organizacji społecznych do postępowań, co ma znaczenie praktyczne w różnych rodzajach spraw.
“Kiedy organizacja społeczna może wejść do gry w sądzie? NSA precyzuje zasady dopuszczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1543/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Izabella Janson
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
II SA/Bd 823/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-01-26
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 25 § 4, art. 33 § 2, art. 9, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Stowarzyszenia M. w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 823/20 w sprawie ze skargi U. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 3 lipca 2020 r. nr 35/2020/COR w przedmiocie kary pieniężnej za opuszczenie miejsca kwarantanny postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia M. w W. do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 823/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w sprawie ze skargi U.B.(skarżąca) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy (organ) z dnia 3 lipca 2020 r. nr 35/2020/COR w przedmiocie kary pieniężnej za opuszczenie miejsca kwarantanny, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Świeciu z dnia 3 czerwca 2020 r. (pkt 1) oraz zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ.
W piśmie z 22 stycznia 2025 r. Stowarzyszenie M. w W. (wnioskodawca) wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 zd. 1 w zw. z art. 9 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym także w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zgodnie z art. 193 zd. 1 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli sprawy te dotyczą zakresu jej statutowej działalności.
W toku niniejszego postępowania kasacyjnego w dniu poprzedzającym dzień rozprawy (22 stycznia 2025 r.) wnioskodawca, będący tzw. stowarzyszeniem zwykłym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu kasacyjnym, wskazując w uzasadnieniu wniosku, że sprawa będąca przedmiotem niniejszego postępowania wykazuje związek z celem działalności stowarzyszenia opisanym w pkt 7 ppkt 26 Regulaminu stowarzyszenia ("upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz praw obywatelskich, działań wspomagających rozwój demokracji a także rozwój społeczeństwa obywatelskiego").
Dokonując oceny realizacji przez wnioskodawcę przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku, o którym mowa art. 33 § 2 zd. 1 w zw. z art. 9 i art. 193 zd. 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że o ile nie budzi wątpliwości status prawnopodmiotowy stowarzyszenia zwykłego jako organizacji społecznej w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., o tyle w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy, której dotyczy niniejsze postępowanie, z zakresem działalności wnioskodawcy jako organizacji społecznej, oraz zasadności dopuszczenia tej organizacji do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestnika z punktu widzenia zasadniczych celów i wartości sądowej kontroli administracji publicznej, to jest ochrony obiektywnego porządku prawnego (legalności) oraz ochrony interesu społecznego związanego z kontrolą społeczną działalności administracji publicznej (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09; postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., II OZ 662/14).
Z treści przedłożonego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu Regulaminu wnioskodawcy wynika, że celem stowarzyszenia jest m.in. "upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz praw obywatelskich, działań wspomagających rozwój demokracji a także rozwój społeczeństwa obywatelskiego (pkt 7 ppkt 26 Regulaminu). Tak szeroko ujęty cel działania nie pozwala jednak na jego dostatecznie skonkretyzowane powiązanie z istotą sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga, a także z istotą sprawy sądowoadministracyjnej związanej z kontrolą legalności rozstrzygnięć tej pierwszej sprawy. Sprawy dotyczące nakładania administracyjnych kar pieniężnych za nieprzestrzeganie obowiązków sanitarnych (w tym za naruszenie zakazu opuszczania miejsca kwarantanny w okresie stanu epidemii – jak w niniejszej sprawie) wykazują swoisty charakter i nie można twierdzić, że ogólnie ujęty cel stowarzyszenia związany z ochroną praw i wolności człowieka i obywatela wykazuje bezpośredni związek z przedmiotem tego rodzaju spraw.
Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, określona w art. 33 § 2 p.p.s.a. przesłanka związku "zakresu statutowej działalności" z przedmiotem sprawy dotyczącej innych osób powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny), co oznacza, że przedmiot sprawy nie tylko musi mieścić się w celach działalności organizacji społecznej, lecz także musi pozostawać w bezpośrednim i skonkretyzowanym związku z dostatecznie szczegółowo określonymi celami statutowymi (por. np. postanowienia NSA z dnia: 29 sierpnia 2013 r., II OZ 679/13; 19 listopada 2024 r., II OSK 411/22; 17 października 2012 r., II OZ 864/12; 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 101/16). Nie jest zatem dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego i tylko tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności (postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09, ONSAiWSA z 2010 r. nr 2, poz. 23).
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 9 i art. 193 zd. 1 p.p.s.a., jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI