II GSK 1540/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA orzekł, że postanowienie o przepadku pojazdu nie wiąże organów administracji w kwestii ustalenia jego właściciela na potrzeby naliczenia kosztów usunięcia pojazdu.
Sprawa dotyczyła ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu. WSA uchylił decyzje organów administracji, uznając, że nie mogły one opierać się wyłącznie na postanowieniu sądu o przepadku pojazdu w celu ustalenia jego właściciela. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że postanowienie o przepadku nie przesądza ostatecznie o własności pojazdu w kontekście odpowiedzialności za koszty, co wymaga od organów administracji przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów administracji dotyczące ustalenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, uznając, że organy błędnie oparły się na postanowieniu sądu o przepadku pojazdu, nie przeprowadzając własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia jego właściciela w dacie usunięcia z drogi. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że postanowienie o przepadku nie ma charakteru ustalającego prawo własności w sposób wiążący dla organów administracji w kontekście odpowiedzialności za koszty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podzielając stanowisko WSA. NSA wyjaśnił, że art. 365 § 1 k.p.c. wiąże jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia sądu powszechnego, a nie jego motywy, zwłaszcza gdy ustalenie właściciela nie było przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o przepadek pojazdu. Ponadto, NSA wskazał, że nawet gdyby postanowienie o przepadku wiązało w kwestii własności, to dotyczyłoby ono daty orzekania, a nie daty usunięcia pojazdu, która jest kluczowa dla ustalenia odpowiedzialności za koszty. W związku z tym, organy administracji są zobowiązane do przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o przepadku pojazdu nie wiąże organów administracji w zakresie ustalenia jego właściciela na potrzeby naliczenia kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu.
Uzasadnienie
Postanowienie o przepadku pojazdu ma charakter konstytutywny i dotyczy przejścia własności na rzecz powiatu, ale nie ustala wiążąco dla organów administracji innych kwestii właścicielskich, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności za koszty usunięcia pojazdu. Organy administracji są zobowiązane do przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.r.d. art. 130a § ust. 10c, 10d, 10h, 10i
Prawo o ruchu drogowym
Określa obowiązek ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu przez właściciela w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z możliwością solidarnej odpowiedzialności z osobą władającą pojazdem na inny tytuł prawny. Wskazuje na możliwość orzeczenia przepadku pojazdu nawet bez ustalenia właściciela.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych, który został zinterpretowany przez NSA jako wiążący jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie jego motywy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez sąd wyższej instancji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu stosowania przepisów k.p.c. do postępowań przed sądami administracyjnymi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepisy ustrojowe określające zakres i kryterium sądowej kontroli działalności organów administracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o przepadku pojazdu nie przesądza ostatecznie o własności pojazdu w kontekście odpowiedzialności za koszty usunięcia. Organy administracji są zobowiązane do przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi. Ustalenia faktyczne sądu powszechnego w uzasadnieniu postanowienia o przepadku nie są wiążące dla organów administracji w postępowaniu o ustalenie kosztów.
Odrzucone argumenty
Argument SKO, że postanowienie o przepadku pojazdu wiąże organy administracji w kwestii ustalenia jego właściciela. Argument SKO, że organy administracji nie musiały przeprowadzać własnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia właściciela pojazdu. Argument SKO o naruszeniu art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem prawomocności materialnej wynikającej z art. 365 § 1 k.p.c. jest wyłącznie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Ustalenia faktyczne sądu powszechnego dotyczące właściciela pojazdu, z punktu widzenia skuteczności orzeczenia o przepadku pojazdu, nie determinują takiego orzeczenia, stąd nie mogą być uznane za wiążące w ramach art. 365 § 1 k.p.c. Organy administracji miały więc obowiązek - wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia właściciela przedmiotowego pojazdu albo innej osoby uprawnionej do dysponowania tym pojazdem, zobowiązanych do pokrycia kosztów jego usunięcia, przechowania i oszacowania.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
członek
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu związania organów administracji orzeczeniami sądów powszechnych, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności za koszty związane z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów. Podkreślenie obowiązku samodzielnego ustalania stanu faktycznego przez organy administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów na podstawie Prawa o ruchu drogowym, ale zasady interpretacji art. 365 § 1 k.p.c. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu właścicieli pojazdów – odpowiedzialności za koszty usunięcia i przechowywania, a także interpretacji mocy wiążącej orzeczeń sądowych w postępowaniu administracyjnym.
“Czy sądowe postanowienie o przepadku auta zwalnia Cię z kosztów jego usunięcia? NSA wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1540/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Dudar /sprawozdawca/ Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz Symbol z opisem 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane III SA/Łd 96/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-05-10 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 988 art. 130a ust. 10c, 10d, 10h, 10i Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Dz.U. 2023 poz 259 art. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1805 art. 13 par.2, art. 365 par. 1 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 96/23 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz M. Z. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 96/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.Z. (dalej powoływany także jako skarżący), na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej powoływane jako SKO) z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] listopada 2022 r. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 15 marca 2017 r., na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu wydanej przez Staż Miejską, pojazd marki Renault Twingo o numerze rejestracyjnym: [...] został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez właściwy organ. Przyczyną wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i jego umieszczenia na parkingu było pozostawienie pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt: XVIII Ns 253/17 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi. Na podstawie powyższych okoliczności, Prezydenta Miasta Łodzi decyzją z [...] listopada 2022 r. orzekł o ustaleniu skarżącemu wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Renault Twingo o numerze rejestracyjnym: [...] - w wysokości 14.144 zł. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, w którym zakwestionował ustalenia organu dotyczącego jego osoby jako właściciela pojazdu w chwili usunięcia pojazdu z drogi publicznej, została utrzymana w mocy na podstawie decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2022 r. Organ odwoławczy wskazał, iż w świetle art. 130a ust. 10h i 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze zm., dalej powoływana jako p.r.d.), nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i ww. ustawy jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Kolegium zwróciło uwagę, że w art. 130a ust. 10i p.r.d. chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany. Ustalenie osób zobligowanych do poniesienia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. jest ściśle związane z określeniem stron postępowania prowadzonego w przedmiocie ich zapłaty. Interes prawny w tym postępowaniu ma więc zawsze osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, zaś w sytuacji określonej w art. 130a ust. 10i ww. ustawy także osoba wskazana w tym przepisie. SKO podniosło, że przepisy p.r.d. nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Należy zatem uznać, że starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Organ odwoławczy podniósł również, iż postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa w art. 130a ust. 10e p.r.d., stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, np. czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu lub uprawnioną osobę o obowiązku odbioru pojazdu. Te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu bada bowiem z woli ustawodawcy sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. W konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzane w ramach postępowania administracyjnego powinno skupiać się na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d., tzn. ustaleniu osoby albo osób zobowiązanych do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz sprecyzowaniu kosztów objętych tym obowiązkiem i określeniu ich wysokości, (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2470/17). Kolegium wskazało również, iż organy administracji publicznej właściwe do załatwienia sprawy są zatem bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z 19 stycznia 2018 r., sygn. akt: XVIII Ns 253/17 o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi, co oznacza, że nie mogą kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa je w toku postępowania administracyjnego. Źródłem tego związania jest norma prawna wynikająca z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj,: Dz.U. z 2021 r., poz.1805 ze zm.), który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Organ administracji nie może zatem prowadzić postępowania wyjaśniającego celem podważenia wiążącego go, prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego. Dopóki postanowienie o przepadku pojazdu nie zostanie we właściwym trybie usunięte z obrotu prawnego, organy orzekające w niniejszej sprawie są związane stwierdzeniem, że skarżący - jako właściciel przedmiotowego pojazdu - utracił własność tego pojazdu z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego. To skarżący powinien podjąć w ramach postępowania cywilnego (np. wznowienie postępowania) skuteczne działania mające na celu usunięcie postanowienia z obrotu prawnego. Żadne inne dowody nie mogą być bowiem brane przez SKO pod uwagę. W dalszej kolejności organ II instancji stwierdził, że zaskarżona doń decyzja w sposób prawidłowy wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe w jakich tę opłatę naliczono. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący zarzucił m.in. naruszenie art. 130a § 1 i następnych p.r.d. poprzez błędne przyjęcie, jakoby był on właścicielem pojazdu Renault Twingo o numerze rejestracyjnym [...] po dniu 19 lipca 2016 r. i w konsekwencji, aby odpowiadał za skutki pozostawienia pojazdu w miejscu gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we wskazanym na wstępie wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu pierwszej instancji, podkreślił że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to czy strona skarżąca była właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia, tj. w dniu 15 marca 2017 r. oraz czy postanowienie sądu cywilnego w przedmiocie orzeczenia o przepadku pojazdu ustala w sposób wiążący dla organu administracji prawo własności pojazdu na potrzeby wydania decyzji, o której mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. W ocenie sądu pierwszej instancji organy administracji błędnie uznały, że postanowienie sądu cywilnego z dnia 19 stycznia 2018 r. przesądziło, iż właścicielem pojazdu w dniu 15 marca 2017 r. był M.Z.. Sąd pierwszej instancji, odnosząc się m.in. do wyroku NSA z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 544/16, uznał, że orzeczenie sądu cywilnego w przedmiocie przepadku pojazdu nie ustaliło w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej prawa własności pojazdu. Zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednakże przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w (...) postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy - pojazdu samochodowego. Nie miało ono zatem charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich – tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d p.r.d. możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Takie rozwiązanie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym. WSA w Łodzi przyjął, że postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2018 r. nie ustaliło w sposób wiążący dla organów administracji, iż strona skarżąca była właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi. Obowiązkiem organów było więc przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie kto był właścicielem przedmiotowego samochodu w dniu 15 marca 2017 r. Organy administracji jednak takiego postępowania nie przeprowadziły. Wydając swoje rozstrzygnięcia oparły się one bowiem wyłącznie na treści postanowienia sądu cywilnego z dnia 19 stycznia 2018 r. uznając, że przesądziło ono, iż właścicielem pojazdu była strona skarżąca. Organy nie odniosły się również do istotnego dowodu w sprawie jakim jest załączona do akt sprawy umowa sprzedaży samochodu z dnia 19 lipca 2016 r. z której wynika, że w tymże dniu skarżący sprzedał samochód marki Renault Twingo za kwotę 500 zł A.S. Umowę tę skarżący złożył wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji w dniu 23 listopada 2022 r., zaś w odwołaniu od tejże decyzji wyjaśnił kiedy i komu sprzedał przedmiotowy samochód. Organy administracji pominęły jednak wskazaną umowę sprzedaży z dnia 19 lipca 2016 r. i nie odniosły się do wersji przedstawionej przez skarżącego uznając, że nie ma ona znaczenia wobec wiążącego charakteru postanowienia sądu cywilnego z dnia 19 stycznia 2018 r. W związku z powyższym organy administracji były zobowiązane do wyjaśnienia czy w dniu 19 lipca 2016 r. skarżący faktycznie sprzedał przedmioty pojazd A.S. W tym celu należało przesłuchać strony umowy sprzedaży samochodu a w razie konieczności jeszcze inne osoby, w szczególności agenta ubezpieczeniowego – A.K., gdyż jak wynika ze wskazanej umowy o sprzedaży poinformowano ubezpieczyciela. Należało także wyjaśnić co się stało z dowodem rejestracyjnym przedmiotowego samochodu z akt administracyjnych nie wynika bowiem gdzie się on znajduje. Nie zostało także wyjaśnione czy przedmiotowy samochód posiadał kartę pojazdu, a jeżeli tak to co się z nią stało. Zarówno dowód rejestracyjny jak i karta pojazdu pozwoliłyby dokładniej wyjaśnić kto był właścicielem pojazdu w dniu 15 marca 2017 r. Reasumując sąd pierwszej instancji uznał, że organy administracji naruszyły przepisy k.p.a., tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 tegoż kodeksu i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] listopada 2022 r. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie sądu pierwszej instancji wniosło SKO, zaskarżając je w całości. 1. Skarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie prawa materialnego: a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm., dalej powoływana jako u.p.s.a.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przy staje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego i wykroczono poza granice określone tą normą, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady trójpodziału władzy poprzez zastąpienie ustawodawcy swoim orzecznictwem oraz naruszenia norm prawa materialnego w postaci art. 130a ust. 10 i ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) w zw. z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego (tj.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm., dalej powoływana jako k.p.c.); b) art. 130a ust. 10 i ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż w stanie faktycznym ustalonym w przedmiotowej sprawie nie istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego, jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, obowiązku poniesienia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu; c) art. 130a ust. 10 i ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię, polegającą na pominięciu granic sprawy administracyjnej i zobowiązaniu organów administracyjnych do prowadzenia postępowania wyjaśniającego należącego do kognicji sądów powszechnych w sytuacji związania organów administracji wyrokiem sądu powszechnego; d) art. 130a ust. 10 i ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. poprzez błędną wykładnię, polegająca na braku odróżnienia organu administracji występującego w niniejszym postępowaniu od strony sądowego postępowania cywilnego. 2. Ponadto SKO zarzuciło naruszenie przepisów postępowania: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. bowiem istota niniejszej sprawy sprowadza się do błędnej wykładni prawa materialnego w postaci art. 130a ust. 10 i ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c.; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie norm procesowych w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji ostatecznej, bowiem materiał dowodowy jest pełny i zebrany w sposób prawidłowy, jak i dokonano jego prawidłowej oceny, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji, zaś istota sprowadza się do wykładni przepisów prawa materialnego, a ponadto będąc związanym wyrokiem sądu powszechnego organy administracji nie mogły czynić ustaleń w zakresie właściciela pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia; c) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej niespójnej i lakonicznej w zakresie własnych rozważań, oraz brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, a w szczególności w odniesieniu do stanu prawnego. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o odroczenie rozpoznania sprawy i przedstawienie zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia oraz o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, wobec zrzeczenia się prawa do rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku skarżący - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny NSA jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. NSA kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają, co do zasady, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08). Jednakże z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy, w której nie tyle mamy do czynienia z wątpliwościami związanymi z przyjętym stanem faktycznym ale z wykładnią obowiązujących regulacji p.r.d. NSA uznał, iż zasadnym będzie w pierwszej kolejności ustosunkować się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, bowiem to od ich prawidłowej wykładni i zastosowania zależy, czy sąd pierwszej instancji zasadnie zarzucił organom naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. W pkt 1a skargi kasacyjnej SKO wskazało na naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny, nieprzystającej do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło zadaniem organu do naruszenia zasady trójpodziału władzy przez zastąpienie ustawodawcy swoim orzecznictwem oraz naruszeniem norm prawa materialnego – art. 130a ust. 10 i ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 365 § 1 k.p.a. W tym zakresie wskazać przede wszystkim należy, że art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. ma charakter ustrojowy, określający jedynie zakres i kryterium sądowej kontroli działalności organów administracji i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszenie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OSK 70/12, LEX nr 1166069; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., II FSK 103/08, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 1185/11, LEX nr 1083277; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., FSK 576/07, LEX nr 475570). Zatem do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść jedynie w sytuacji, gdyby sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji, ewentualnie zastosował środki ustawie nieznane (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2014/19, LEX nr 2848053). W niniejszej sprawie żadna z takich sytuacji nie zaistniała. Dodatkowo autor skargi kasacyjnej powiązał naruszenie wskazanych przepisów z pierwszą podstawą kasacyjną – naruszeniem przepisów prawa materialnego, a nie naruszeniem przepisów postępowania, co dodatkowo dyskwalifikuje postawiony zarzut kasacyjny. Brak było także podstaw do uwzględnienia zasadności zarzutów opisanych w pkt 1b – 1d skargi kasacyjnej – naruszenia art. 130a ust. 10 i ust. 10h p.r.d. w powiązaniu m.in. z art. 1 § 1 p.p.s.a., art. 365 § 1 k.p.c. Ich zasadność, zdaniem organu, sprowadza się do związania organów administracyjnych osobą właściciela, ujawnioną w postanowieniu sądu cywilnego o przepadku pojazdu, a w konsekwencji brakiem konieczności samodzielnego ustalania przez organy administracji osoby właściciela pojazdu z dnia usunięcia pojazdu z drogi, bowiem powyższe należy do kognicji sądu powszechnego. Zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Kluczowe znaczenie dla sprawy ma zatem ustalenie, kto był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu – w niniejszej sprawie w dniu 15 marca 2017 r. Jednocześnie w myśl art. 130a ust. 10 p.r.d., starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Odnosząc się do wskazanych zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać przede wszystkim należy, że słusznie sąd pierwszej instancji przyjął, że zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zakres związania organów administracji postanowieniem Sąd Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 19 stycznia 2018 r., o przepadku pojazdu marki Renault Twingo o numerze rejestracyjnym [...] na rzecz Miasta Łodzi. Podobne zagadnienie było już przedmiotem wypowiedzi NSA w szeregu orzeczeniach, dla przykładu można wskazać wyrok NSA z 30 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1768/20 czy z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 465/20. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela podniesione w tychże orzeczeniach argumenty, uznając je za własne. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przedmiotem prawomocności materialnej wynikającej z art. 365 § 1 k.p.c. jest wyłącznie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Wprawdzie według Sądu Najwyższego (wyroki: z 5 października 2012 r., sygn. akt IV CSK 67/12 oraz z 4 lutego 2011 r. sygn. akt III CSK 161/10), w konkretnym przypadku związanie (w myśl art. 365 § 1 k.p.c.) rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu, czyli związanie dotyczy sentencji wyroku i motywów w tych granicach, jakie stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. Pogląd ten nie ma jednak znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ z treści sentencji postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi nie wynika, aby skarżący był właścicielem przedmiotowego pojazdu. Sąd orzekł bowiem jedynie o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi, dlatego motywy uzasadnienia tego postanowienia tylko w takim zakresie są wiążące, w jakim mogą stanowić konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia o przepadku. Nie bez znaczenia w sprawie jest także okoliczność, że według art. 130a ust. 10d p.r.d. starosta może wystąpić do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności. Zgodnie zaś z art. 130a ust. 10e powołanej ustawy, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z zestawienia obu powołanych przepisów wynika, że orzeczenie o przepadku pojazdu może być wydane także wtedy, gdy właściciel tego pojazdu nie zostanie ustalony. Jakkolwiek okoliczność ta nie wystąpiła w niniejszej sprawie, to ma ona jednak istotne znaczenie normatywne, ponieważ potwierdza, że ustalenie właściciela pojazdu dla orzeczenia o jego przepadku nie wpływa na dopuszczalność i skuteczność orzeczenia o przepadku. Ustalenia faktyczne sądu powszechnego dotyczące właściciela pojazdu, z punktu widzenia skuteczności orzeczenia o przepadku pojazdu, nie determinują zatem takiego orzeczenia, stąd nie mogą być uznane za wiążące w ramach art. 365 § 1 k.p.c. W kontekście jurydycznej możliwości orzekania przez sąd powszechny o przepadku pojazdu także bez ustalenia jego właściciela, ustalenia faktyczne w tym zakresie nie stanowią koniecznego uzupełnienia rozstrzygnięcia o przepadku. Nie ma więc w niniejszej sprawie żadnych racji jurydycznych przemawiających za uznaniem, że motywy uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi dotyczące ustalenia, że skarżący był właścicielem przedmiotowego pojazdu w chwili orzekania o jego przepadku na rzecz Miasta Łodzi, stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia i przez to są objęte wiążącą mocą prawną w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. Ustalenie sądu cywilnego dotyczące kwestii właścicielskich przedmiotowego pojazdu nie było bowiem przedmiotem rozstrzygnięcia, a co najwyżej przedmiotem rozważań zawartych w uzasadnieniu. Przedmiotem prawomocności materialnej postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w powoływanym postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy - pojazdu samochodowego. Nie miało ono zatem charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich – tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d p.r.d. możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Takie rozwiązanie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 544/16). Wydanie przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi powołanego postanowienia z 19 stycznia 2018 r. o przepadku pojazdu marki Renault Twingo nie zwalniało zatem organów administracji od dokonania własnych ustaleń faktycznych dotyczących właściciela przedmiotowego pojazdu w postępowaniu służącym określeniu wysokości pokrycia kosztów usunięcia, przechowania i oszacowania tego pojazdu. Dodatkowo podnieść należy, czego nie dostrzega skarżący kasacyjnie organ, że nawet zakładając, że postanowienie sądu cywilnego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu ustala w sposób wiążący, kto jest właścicielem pojazdu (z czym nie zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny) to powyższe ustalenie następuje na dzień wyrokowania, tj. w niniejszej sprawie na dzień 19 stycznia 2018 r. Tymczasem, o czym była już mowa powyżej, z treści art. 130a ust. 10h p.r.d. wynika, że kluczowe znaczenia dla sprawy ma ustalenie, kto był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia (w niniejszej sprawie w dniu 15 marca 2017 r.), a nie w dniu orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że pomiędzy datą usunięcia pojazdu a orzeczeniem o jego przepadku na rzecz powiatu nastąpiła zmiana jego właściciela. Już z tej przyczyny, wskazanie w postanowieniu sądu cywilnego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, określonej osoby jako jego właściciela, nie może być wiążące dla organów administracji. Organy administracji miały więc obowiązek - wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia właściciela przedmiotowego pojazdu albo innej osoby uprawnionej do dysponowania tym pojazdem, zobowiązanych do pokrycia kosztów jego usunięcia, przechowania i oszacowania, stosownie do art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d. Nałożenie obowiązku poniesienia powołanych kosztów może bowiem nastąpić tylko na taką osobę, co do której zostanie bezspornie wyjaśnione i ustalone, że jest osobą zobowiązaną w świetle powołanego wyżej art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d. Powyższej oceny nie może zmienić podnoszony w skardze kasacyjnej argument, że sąd pierwszej instancji nie odróżnił starosty jako organu administracji występującego w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu od starosty występującego jako strony postępowania cywilnego. W obu postępowaniach starosta występuje jako organ szeroko rozumianej władzy publicznej, dlatego też przy podejmowaniu określonych czynności powinien działać na podstawie i w granicach prawa, mając na uwadze słuszny interes obywateli. Tym samym, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, uznać należało za niezasadne. Podobnie należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w pkt 2c skargi kasacyjnej SKO wskazało na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz 153 p.p.s.a. poprzez przedstawienie niespójnej i lakonicznej oceny prawnej w zakresie własnych rozważań oraz brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania. Odnosząc się do powyższego zarzutu przypomnieć należy, że w art. 141 § 4 p.p.s.a. ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem NSA, żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. WSA przedstawił w nim w szczególności stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga skarżącego zasługiwała na uwzględnienie. Okoliczność natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska sądu pierwszej instancji, czy też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniło swą funkcję, gdyż pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności merytoryczne odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutów skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, jakoby sporządzone uzasadnienie było niespójne i wewnętrznie sprzeczne. Szczegółowe zapoznanie się z treścią uzasadnienia wyroku jednoznacznie wskazuje, że zasadniczą przyczyną uwzględnienia skargi a w konsekwencji uchylenia zaskarżonych do sądu decyzji było naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego – dokonania błędnej wykładni przepisów art. 130a ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. a w konsekwencji naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie ustalenia właściciela pojazdu zobowiązanego do pokrycia kosztów jego usunięcia, przechowywania i oszacowania i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji precyzyjnie wskazał z jakich powodów uchylił zaskarżoną decyzję. Co prawda w tym zakresie sąd pierwszej instancji powołał się jedynie na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., pomijając lit. a tejże regulacji, jednakże powyższy błąd nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Na podstawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku można również wywieść jakie czynności powinien podjąć organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W tym zakresie sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób bardzo szczegółowy wskazał jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę organ przy ocenie wiarygodności przedłożonej przez skarżącego umowy sprzedaży pojazdu z dnia 19 lipca 2016 r. Zdaniem NSA nie wszystkie ze wskazanych czterech okoliczności mogą mieć wpływ na ocenę wiarygodności przedłożonej przez skarżącego umowy sprzedaży z 19 lipca 2016 r., tym niemniej powyższa umowa powinna zostać poddana ocenie organów, aby w sposób niebudzący wątpliwości ustalić kto był właścicielem spornego pojazdu na dzień 15 marca 2017 r. Powyższe, w świetle całości uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w ocenie NSA spełnia wymagania stawiane przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew stanowisku SKO, zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że organy w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni przepisów prawa materialnego - art. 130a ust. 10 i ust. 10h p.r.d. co doprowadziło naruszenia przez te organy przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Z akt sprawy wynika, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego, celem bezspornego ustalenia, kto był właścicielem pojazdu marki Renault Twingo w dniu 15 marca 2017 r., czyli w dniu usunięcia pojazdu z drogi, a zatem zarzut postawiony w pkt 2a skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. Podobnie należało ocenić pozostały zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazany w pkt 2b skargi kasacyjnej. Zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że organy w przeprowadzonym postępowaniu nie dokonały niezbędnych wyjaśnień i ustaleń w zakresie osoby właściciela pojazdu lub innej osoby zobowiązanej do pokrycia kosztów jego usunięcia, przechowywania i oszacowania. Raz jeszcze podkreślić należy, że z treści art. 130a ust. 10h p.r.d. wynika wprost, że koszty te ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a zatem ustalenie kto był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu ma podstawowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej do poniesienia kosztów. Powyższe rzutuje automatycznie na określenie w prawidłowy sposób stron toczącego się postępowania administracyjnego – art. 28 k.p.a., należy bowiem pamiętać, że decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie dotknięta jest wadą nieważności – art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, również uznać należało za niezasadne. Końcowo, odnosząc się do sformułowanego w skardze kasacyjnej wniosku o przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnień prawnych, podkreślić należy, że stosownie do art. 187 § 1 p.p.s.a. przesłanką do przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienia jest okoliczność polegająca na pojawieniu się w konkretnej sprawie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości obejmuje taką kwestię prawną, której wyjaśnienie nastręcza znaczne trudności głównie z powodu możliwości różnego rozumienia przepisów prawnych. Podstawą do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka określona w art. 187 § 1 p.p.s.a. będzie przede wszystkim pojawienie się w danej kwestii prawnej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2670/16, wyrok NSA z 2 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 412/15). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie nie występują w orzecznictwie wskazane przez skarżącą kasacyjnie rozbieżności interpretacyjne. Podkreślić należy, że skarżący kasacyjnie organ w tym zakresie powołał się na rozbieżne orzecznictwo WSA w Łodzi oraz interes publiczny związany z faktem, że podobne do niniejszej sprawy dotyczą wielu osób, jednakże czego nie dostrzega SKO, część z wyroków WSA w Łodzi została uchylona w wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny (m.in. wyrok NSA z 30 grudnia 2020 r., I OSK 1768/20). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o istnieniu rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie świadczy chociażby wyrok z dnia 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 1713/19, bowiem zapadł on w odmiennym stanie faktycznym. W tamtej sprawie, właściciel pojazdu w trakcie postępowania przed sądem powszechnym dotyczącym przepadku pojazdu, jako jego uczestnik kwestionował fakt bycia właścicielem pojazdu, przedkładał na powyższą okoliczność szereg dowodów i dokumentów i ta kwestia została szczegółowo poddana ocenie przez sąd powszechny. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji nie musiał ponownie w tym zakresie przeprowadzać postępowania wyjaśniającego i mógł się oprzeć na wiążących ustaleniach sądu powszechnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 1800 zł obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego orzeczono na podstawie 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI