II GSK 1537/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku WSA w Opolu, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę B. Sp. z o.o. Sp. k. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Spółka zarzucała organom niewystarczające ustalenia faktyczne, w szczególności dotyczące legalizacji wag użytych do kontroli oraz brak odniesienia do okoliczności związanych z wydaniem zezwolenia na przejazd pojazdów nienormatywnych. WSA przychylił się do tych zarzutów i uchylił decyzję organów. NSA uznał jednak skargę kasacyjną organu za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA błędnie ocenił ustalenia faktyczne, nie weryfikując krytycznie stanowiska spółki dotyczącego wag. Podkreślono, że waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, a protokół kontroli odzwierciedlał stan faktyczny. NSA uznał również, że spółka nie wykazała przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, który zwalnia z odpowiedzialności w przypadku braku wpływu na powstanie naruszenia i wystąpienia zdarzeń, których podmiot nie mógł przewidzieć. Rozpoczęcie przewozu bez wymaganego zezwolenia, mimo zapewnień organu, nie stanowiło usprawiedliwienia. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźników za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w szczególności w kontekście legalizacji wag, zezwoleń na przewóz pojazdów nienormatywnych oraz przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kontrolą transportu drogowego i użyciem wag.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie legalizacji wag użytych do kontroli pojazdu, mimo zarzutów strony o użyciu niewłaściwego terminala wagowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji błędnie ocenił ustalenia faktyczne, nie weryfikując krytycznie stanowiska spółki dotyczącego wag. Waga posiadała ważne świadectwo legalizacji i była używana zgodnie z instrukcją obsługi.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA nieprawidłowo zakwestionował ustalenia organów dotyczące legalizacji wag, ponieważ waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, a protokół kontroli odzwierciedlał stan faktyczny. Podważanie ostatecznych decyzji w sprawie zatwierdzenia typu wag i świadectwa legalizacji było niedopuszczalne w tym postępowaniu.
Czy okoliczności związane z brakiem wydania zezwolenia na przejazd pojazdów nienormatywnych oraz zapewnienia organu o terminowym wydaniu zezwolenia mogą stanowić podstawę do zwolnienia z odpowiedzialności za naruszenie przepisów o transporcie drogowym na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie wykazała przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ nie udowodniła braku wpływu na powstanie naruszenia i wystąpienia zdarzeń, których nie mogła przewidzieć. Rozpoczęcie przewozu bez wymaganego zezwolenia, mimo zapewnień organu, nie stanowi usprawiedliwienia.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na podmiocie ubiegającym się o zwolnienie, a okoliczności takie jak zapewnienia organu czy wymogi umowne nie usprawiedliwiają rozpoczęcia przewozu bez wymaganego zezwolenia, które ma bezwzględnie obowiązujący charakter.
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez WSA.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zobowiązuje do orzekania na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji, gdy jest niezgodna z prawem.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przesłanki zwalniające z odpowiedzialności za naruszenie przepisów.
Pomocnicze
u.p.o.m. art. 1, 2, 4 § pkt 5, 8, 9a, 10, 12
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
u.p.o.m. art. 8 § ust. 1-3, ust. 5
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
u.p.o.m. art. 8a, 8b, 8h, 8i, 8m, 8n
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
u.p.o.m. art. 10
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
p.p.s.a. art. 183 § § 1, § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7, 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia dowodów.
k.p.a. art. 78 § § 1, § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów.
k.p.a. art. 85 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dopuszczalności dowodu.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
u.t.d. § załącznik nr 3 do ustawy
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Katalog naruszeń przepisów o transporcie drogowym.
p.r.d. art. 64
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie legalizacji wag. • Waga posiadała ważne świadectwo legalizacji i była użyta zgodnie z instrukcją obsługi. • Spółka nie wykazała przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (brak wpływu na naruszenie, zdarzenia nieprzewidywalne). • Rozpoczęcie przewozu bez wymaganego zezwolenia, mimo zapewnień organu, nie stanowi usprawiedliwienia.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organy nie dokonały wszystkich koniecznych ustaleń faktycznych i nie przeprowadziły prawidłowo oceny materiału dowodowego. • WSA błędnie uznał, że organy nie odniosły się do podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących legalizacji wag. • WSA błędnie uznał, że organy nie wyjaśniły okoliczności związanych z brakiem zezwolenia i zapewnieniami organu.
Godne uwagi sformułowania
"Teza" Sądu I instancji – której istota sprowadza się do podważania, że do ważenia kontrolowanego pojazdu miałaby nie zostać użyta właściwa waga oraz właściwy terminal wagowy – a mianowicie urządzenie, które nie posiadało wymaganego prawem oraz ważnego świadectwa legalizacji pierwotnej – co miałoby w konsekwencji prowadzić do wniosku o braku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a co za tym idzie do wniosku o deficytach przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych oraz o potrzebie – wręcz obowiązku – ich usunięcia przez organ administracji, co miałoby nastąpić w odpowiedzi na wątpliwości podnoszone przez stronę w tym zakresie, nie jest ani trafna, ani też uzasadniona." • "Postanowienia umowne nie mogą bowiem kształtować publicznoprawnych obowiązków, których adresatem jest przewoźnik." • "Zapewnienie tego rodzaju – nawet, jeżeli zostało złożone – nie ma bowiem waloru, o którym stanowi art. 64 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że tego rodzaju argument nie stanowi podstawy wnioskowania o zaistnieniu przesłanki egzoneracyjnej w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym."
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźników za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w szczególności w kontekście legalizacji wag, zezwoleń na przewóz pojazdów nienormatywnych oraz przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kontrolą transportu drogowego i użyciem wag.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii odpowiedzialności przewoźników i prawidłowości kontroli, z interpretacją przepisów dotyczących legalizacji wag i zezwoleń. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w transporcie.
“Czy zapewnienie urzędnika o terminowym zezwoleniu chroni przed karą? NSA rozstrzyga.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.