II GSK 1527/22

II GSK 1527/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 3081/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-14
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 194
art. 8 ust. 4 pkt 3
Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del.WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 3081/21 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2021 r. nr DHZ.hzg.027.29.2021 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok; 2. odrzucić skargę; 3. zwrócić M. W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 3081/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2021 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania uwierzytelnionych kopii nośników informacji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i uchylenie tego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, wraz z nakazaniem Radzie Polskiego Klubu Wyścigów Konnych podjęcia działania zgodnie z wnioskiem Skarżącej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającego je postanowienia Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych i przekazanie postanowienia Radzie Polskiego Klubu Wyścigów Konnych sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w przypadku ustanowienia pełnomocnika.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1.1. naruszenie art. 8 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 2 pkt 9, 11, 12 w związku z art. 9 ust. 3 pkt 5, 6 ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że czynności Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych w zakresie dotyczącym wnioskowania przez Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych nie maja charakteru władczego, nie są podejmowane w sprawie indywidualnej, nie mają charakteru publicznoprawnego, nie dotyczą uprawnień Skarżącej wynikających z przepisów prawa, a Rada Polskiego Klubu Wyścigów Konnych nie wchodzi w zakres struktury szeroko pojętej administracji publicznej, a zatem czynność Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych polegająca na odmowie Skarżącej dostępu do akt sprawy nie podlega kontroli administracyjnej, co skutkowało nieuzasadnionym oddaleniem skargi Skarżącej;
1.2. naruszenie art. 8 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 2 pkt 9, 11, 12 w związku z art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy o wyścigach konnych poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że czynności Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych w zakresie dotyczącym wnioskowania do Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych mają jedynie walor doradczy czy konsultacyjny, a zatem nie dotyczą uprawnień Skarżącej wynikających z przepisów prawa, podczas gdy w rzeczywistości bez głosowania Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych co do kandydatury Skarżącej, lub braku poparcia przez Radę Polskiego Klubu Wyścigów Konnych jej kandydatury, nie ma ona żadnej możliwości sprawowania funkcji sędziego wyścigowego, co skutkowało przyjęciem, że czynność Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych polegająca na odmowie Skarżącej dostępu do akt sprawy nie podlega kontroli administracyjnej i nieuzasadnionym oddaleniem jej skargi;
2. naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2.1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej – "p.p.s.a.") w związku z art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a poprzez błędne uznanie, że skarżącej nie przysługuje zażalenie na postanowienie Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 18 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania Skarżącej uwierzytelnionych kopii nośników informacji zawierających zarejestrowany przebieg posiedzeń Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia [...] z dnia [...] oraz z dnia [...], we wskazanym przez skarżącą zakresie, a w konsekwencji nieuzasadnione oddalenie skargi na zaskarżone postanowienie Organu;
2.2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a w zw. z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w sytuacji, gdy odpowiedź Rady PKWK błędnie nie zawierało elementów postanowienia wskazanych w art. 124 § 1 i 2 k.p.a., to tym samym skarżąca nie jest uprawniona do wniesienia zażalenia, co wskazywałoby, że organ może w ten sposób stanowić o zaskarżalności lub braku zaskarżalności swoich czynności poprzez pozbawienie ich cech postanowienia, a w konsekwencji błędne stwierdzenie przez WSA niedopuszczalności zażalenia skarżącej na postanowienie Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i oddalenie skargi skarżącej;
2.3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że odmowa sporządzenia i wydania Skarżącej uwierzytelnionej kopii nośników informacji zawierających zarejestrowany przebieg posiedzeń Rady PKWK z dnia [...], z dnia [...] oraz z dnia [...] we wskazanym przez skarżącą zakresie oraz odmowa umożliwienia skarżącej odsłuchania i zapoznania się – w siedzibie organu – z przebiegiem ww. posiedzeń Rady PKWK zarejestrowanych na nośnikach informacji, nie powinna nastąpić w formie postanowienia, a w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę przyznania Skarżącej prawa do wniesienia zażalenia skutkującego oddaleniem skargi skarżącej;
2.4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi skarżącej mimo, że Organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył zasady prawdy obiektywnej, w szczególności nie podjął niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżącej nie przysługuje zażalenie na postanowienie Rady PKWK oraz, że skarżąca nie jest stroną postępowania zainicjowanego jej wnioskiem, mimo, że Rada PKWK uznała, że działa z wniosku skarżącej;
2.5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie prawa skarżącej do dwuinstancyjnego postępowania i uznanie, że skarżąca nie jest uprawniona do złożenia zażalenia na wskazywaną czynność Rady PKWK, która powinna przybrać formę postanowienia, co skutkowało oddaleniem skargi skarżącej;
2.6. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy oraz błędne ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, które wskazuje na niezrozumienie mechanizmu powoływania sędziów wyścigowych, w tym wskazanie na jedynie walor doradczy i konsultacyjny uchwał Rady PKWK, w sytuacji, gdy w rzeczywistości bez głosowania Rady PKWK co do kandydatury skarżącej lub braku poparcia przez Radę PKWK kandydatury skarżącej, skarżąca nie ma żadnej możliwości sprawowania funkcji sędziego wyścigowego, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem, że skarżąca nie jest stroną postępowania administracyjnego, nie korzysta z uprawnień przewidzianych w art. 74 § 2 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi skarżącej;
2.7. naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a poprzez brak przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, zawnioskowanych przez skarżącą w piśmie z dnia 26 stycznia 2022 r. oraz w piśmie skarżącej z dnia 14 lutego 2022 r., w tym treści podjętej uchwały RPKWK z dnia 29 czerwca 2021 r. w przedmiocie "odrzucenia kandydatury skarżącej", korespondencji prowadzonej ze skarżącą z organem nadzoru nad PKWK tj. Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie kompetencji organów PKWK przy powoływaniu sędziów wyścigowych, informacji przysyłanych przez PKWK do skarżącej wskazujących jednoznacznie, że pozytywna uchwała Rady PKWK jest warunkiem koniecznym do rozpoznania kandydatury przez Prezesa PKWK celem powołania do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego w danym sezonie wyścigowym, co było niezbędne do wyjaśnienia stanu sprawy, w tym ustalenia sposobu podejmowania zaskarżonej czynności przez Radę PKWK oraz skutków zaskarżonej czynności dla skarżącej, nie powodując w jakimkolwiek zakresie przedłużenia postępowania w sprawie, które to uchybienie skutkowało błędnym przyjęciem przez Sąd, że czynności Rady PKWK w zakresie dotyczącym wnioskowania o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych nie dotyczą uprawnień skarżącej wynikających z przepisów prawa, skarżąca nie jest stroną postępowania administracyjnego, nie korzysta z uprawnień przewidzianych w art. 74 § 2 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi skarżącej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na rzecz Organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W punkcie wyjścia trzeba podnieść, że jakkolwiek istotnie, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, co znajduje swoje potwierdzenie w tym fragmencie wypowiedzi normatywnej zawartej w przywołanym przepisie prawa, z którego wynika, że Sąd ten "[...] rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej [...]", to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że niezależnie od powyższego, zakres badania sprawy wyznacza także ta wypowiedź, z której wynika, że Sąd również "[...] bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania", a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa.
Co więcej – a nie jest to bez znaczenia dla wyniku postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną wniesioną w rozpatrywanej sprawie – kolejny i trzeci już zakres badania sprawy wyznacza przepis art. 189 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.
Podkreślając, że przywołany przepis prawa ma imperatywny oraz w pełni samodzielny (w relacji do powyżej przywołanych) charakter, a w jego świetle Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu ma obowiązek badania dopuszczalności skargi na każdym etapie rozpoznawanej sprawy, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej, jej wniosków oraz branych z urzędu pod uwagę podstaw nieważności postępowania (por. w tej mierze uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 8 rudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 40), trzeba stwierdzić, że również w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego była ocena, czy skarga nie ulegała odrzuceniu przez Sąd I instancji.
Rezultat tej oceny prowadzi do wniosku, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 189 p.p.s.a., o czym przekonują następujące argumenty.
W rozpatrywanej sprawie nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że Sąd I instancji orzekał w sprawie ze skargi na podjęte na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma Przewodniczącego Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 18 sierpnia 2021 r., uznawanego przez skarżącą – a to wobec treści jej wniosku z dnia 10 sierpnia 2021 r. – za postanowienie w przedmiocie odmowy umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a. Z wymienionego pisma wynika – najogólniej rzecz ujmując – że w odpowiedzi na wystąpienie strony skarżącej o sporządzenie i wydanie uwierzytelnionych kopii nośników informacji zawierających zarejestrowany przebieg posiedzeń Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, na których we wskazanych we wniosku datach odbywały się głosowania wniosków o powołanie sędziów wyścigowych na sezon 2020, sezon 2021 oraz głosowanie nad kandydaturą strony na sędziego wyścigowego, Przewodniczący Rady PKWK podał, że zgodnie z art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych Rada PKWK wnioskuje o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych, podejmuje zatem uchwałę rekomendującą kandydatury poszczególnych osób na pełnienie funkcji sędziego, która nie rozstrzyga indywidualnej sprawy konkretnego adresata i nie jest w związku z tym decyzją administracyjną. Z pisma tego wynika również, że nagrania z przebiegu posiedzeń Rady PKWK są sporządzane pomocniczo, celem sporządzenia protokołu z posiedzenia oraz ewentualnego uzgodnienia niezgodności protokołu z rzeczywistym przebiegiem posiedzenia, a ponadto, że po przyjęciu przez Radę PKWK protokołu z posiedzenia, jest on umieszczany na oficjalnej stronie internetowej PKWK i można się z nim zapoznać.
Przechodząc do istoty rzeczy trzeba stwierdzi, że niewątpliwie Rada Polskiego Kluby Wyścigów Konnych jest organem Polskiego Kluby Wyścigów Konnych, który jest państwową osobą prawną i w zakresie powierzonych jej zadań działa na podstawie ustawy oraz na podstawie statutu nadanego przez ministra właściwego do spraw rolnictwa, jako organ nadzoru (por. w tej mierze postanowienie NSA z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 994/19).
Niewątpliwie również do kompetencji Rady Polskiego Kluby Wyścigów Konnych – zgodnie z art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy o wyścigach konnych – należy kompetencja polegająca na wnioskowaniu o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych, co prowadzi do wniosku, że w ten właśnie sposób Rada współuczestniczy – i to w aktywny sposób, albowiem inicjatywa należy do niej, skoro chodzi o "wnioskowanie o powołanie i odwołanie" – w realizowaniu tych ustawowych zadań Polskiego Kluby Wyścigów Konnych, o których jest mowa w art. 5 ust 2 pkt 7 – 8 przywołanej ustawy, a których wykonywanie ustawodawca powierzył Prezesowi Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, albowiem to ten organ powołuje i odwołuje członków komisji technicznych i sędziów technicznych dla poszczególnych torów wyścigowych oraz członków komicji odwoławczej (art. 9 pkt 5 – 6 w związku z art. 2 pkt 9 – 12 ustawy), a powołania (i odwołania) te – co w korespondencji do art. 5 ust 2 pkt 7 i pkt 8 przywołanej ustawy trzeba ponownie podkreślić – następują w funkcjonalnym związku z wnioskami, o którym jest mowa w art. 8 ust. 4 pkt 3 tej ustawy.
Nie powinno również (jeżeli nie przede wszystkim) budzić żadnych wątpliwości – zwłaszcza, że wniosek przeciwny nie wynika, ani z ustawy o wyścigach konnych, ani też z Regulaminu pracy Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych – że wykonywanie przez Radę PKWK kompetencji, o których jest mowa w art. 8 ust. 4 pkt 3 przywołanej ustawy nie podlega regulacji ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, która – jak wynika to z jej art. 1 – normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; 2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1; 3) postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2; 4) postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń; 5) nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu; 6) tryb europejskiej współpracy administracyjnej.
Jeżeli więc – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – wnioskowanie o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych przez Radę Polskiego Klubu Wyścigów Konnych nie następuje w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozstrzyganie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej lub załatwianej milcząco (art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.), co siłą rzeczy oznacza, że nie podlega ono przepisom k.p.a. – a w tej mierze, w tym również w odpowiedzi na sugestie zawarte w skardze kasacyjnej (por. s. 5) przypomnienia wymaga, że nie podlegają im również akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem są one podejmowane, co należy podkreślić, poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, i odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, ile jego wykonywania, a więc formule wykonawczej – to nie powinno również budzić żadnych wątpliwości, że ani Rada PKWK, ani też jej Przewodniczący, nie wydają postanowień, o których jest mowa w art. 123 k.p.a. Są one bowiem wydawane w toku postępowania administracyjnego regulowanego przepisami k.p.a. Dotyczą zaś, poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
W związku z tym więc, że posiedzenia Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, na których w datach wskazanych w wystąpieniu strony skarżącej z dnia 10 sierpnia 2021 r. odbywały się głosowania wniosków o powołanie sędziów wyścigowych na sezon 2020 i sezon 2021 oraz głosowanie nad kandydaturą strony na sędziego wyścigowego, nie należały – gdy chodzi o ich przedmiot, funkcje oraz formę, w której uzewnętrzniał się rezultat tychże głosowań – do kategorii spraw, o których mowa w art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., co oznacza, że nie podlegały one regulacjom k.p.a., to siłą rzeczy nie może budzić żadnych wątpliwości i to – zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się również do rozumienia pojęcia "akt sprawy administracyjnej" (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12) – że adresowane do strony w odpowiedzi na jej wystąpienie pismo Przewodniczącego Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 18 sierpnia 2021 r. nie jest postanowieniem, o którym stanowi art. 74 § 2 k.p.a., a mianowicie postanowieniem w przedmiocie odmowy umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów.
To zaś, wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że zażalenie wniesione przez stronę od przywołanego pisma Przewodniczącego Rady PKWK nie mogło być – gdy chodzi o ocenę jego dopuszczalności – poddane tym kryteriom oceny, które wyznacza przepis art. 134 k.p.a.
Jakkolwiek, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia przepis art. 134 k.p.a. – odwołują się przy tym dla wykazania zasadności jego stosowania do przepisów art. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., co prowadzi do wniosku o braku konsekwencji organu administracji w omawianym zakresie, podobnie, jak i o braku konsekwencji Sądu I instancji (por. s. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – to jednak w świetle przedstawionych argumentów trzeba stwierdzić, że uczynił to błędnie.
Wymieniony przepis prawa nie mógł mieć bowiem zastosowania do oceny dopuszczalności zażalenia na pismo Przewodniczącego Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 18 sierpnia 2021 r., albowiem nie zostało ono wydane (czy też wytworzone) w toku postępowania administracyjnego regulowanego przepisami k.p.a. (ani też nie dotyczyło poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania tego postępowania i nie rozstrzygało o istocie sprawy). Jeżeli tak, to za nie mniej uzasadniony trzeba uznać ten wniosek, że zażalenie strony skarżącej nie mogło skutecznie zainicjować postępowania odwoławczego w toku instancji w administracji publicznej, w związku z czym nie mogło aktualizować tego jego etapu, który w tzw. fazie wstępnej wymaga przeprowadzenia przez organ odwoławczy oceny, czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony w terminie, co w konsekwencji prowadzi do wniosku o braku zaktualizowania się przesłanek wydania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako przez organ odwoławczy – albowiem w świetle przedstawionych argumentów nie występował on w tej roli – postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a.
Skoro więc zaskarżony skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego akt nie został wydany przez organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym, to ponad wszelką wątpliwość nie jest tym samym żadnym z aktów, o których mowa w pkt 2 § 2 art. 3 p.p.s.a.
Wskazanie zaś w jego podstawie prawnej przepisu art. 134 k.p.a. oraz zawarcie w nim pouczenia, że jest on ostateczny w administracyjnym toku instancji, a strona może wnieść, za pośrednictwem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia nie oznacza, że tym samym, od tak podjętego aktu rzeczywiście przysługiwała skarga do sądu administracyjnego (por. np. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 126/20). Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza bowiem przepis art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.
Wyjaśnienia również wymaga, że jakkolwiek na podstawie art. 73 k.p.a. strona ma prawo do wglądu w akta sprawy (udostępnienia jej akt sprawy), to jednak podkreślić należy, że chodzi o akta zgromadzone w postępowaniu w danej sprawie administracyjnej, a w tym kontekście, że może żądać wglądu do innych akt niż akta sprawy administracyjnej na podstawie przepisów szczególnych, co oznacza, że w tym wypadku nie działa jednak na podstawie przywołanego przepisu prawa.
W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że skarga strony powinna była podlegać odrzuceniu przez Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Skoro tak się nie stało, to wobec zaktualizowania się przesłanek zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 189 p.p.s.a. – zwrot normatywny, którym na jego gruncie operuje ustawodawca, a mianowicie "jeżeli skarga ulegała odrzuceniu", oznacza bowiem, że przepis ten odnosi się do przypadków, w których już na etapie wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego istniała podstawa do odrzucenia skargi, natomiast sąd ten, pomimo obowiązku wynikającego z art. 58 § 1 p.p.s.a., skargi nie odrzucił – należało uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę, jako niedopuszczalną.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.