II GSK 1525/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-11
NSAbudowlaneWysokansa
uprawnienia budowlaneprawo budowlaneprzygotowanie zawodowewykształceniespecjalność architektonicznaprojektowaniestudia wyższerozporządzenieinterpretacja przepisówNSA

NSA uchylił wyrok WSA w Warszawie dotyczący odmowy nadania uprawnień budowlanych, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej wykładni przepisów dotyczących wymaganego wykształcenia.

Sprawa dotyczyła odmowy nadania E. N. uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że wykształcenie skarżącego (studia na kierunku budownictwo) nie spełnia wymogów określonych w przepisach. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na błędy w wykładni przepisów dotyczących wymaganego wykształcenia oraz na zastosowanie nieaktualnych rozporządzeń, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej odmawiającą nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie. Sąd I instancji uznał, że ukończone przez skarżącego studia na kierunku budownictwo, w zakresie realizacji i użytkowania obiektów budowlanych, nie spełniają wymogów określonych w przepisach, w szczególności w zakresie nazwy kierunku studiów i jego zakresu. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji m.in. naruszenie przepisów poprzez oparcie wywodu na nieaktualnym rozporządzeniu oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących wymaganego wykształcenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Podzielił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów poprzez zastosowanie nieaktualnego rozporządzenia, choć stwierdził, że nie miało to istotnego wpływu na rozstrzygnięcie z uwagi na analogiczną treść przepisów. Kluczowe okazały się zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2019 r. oraz interpretacji załącznika nr 2 do tego rozporządzenia. NSA wskazał, że Sąd I instancji nie dokonał wnikliwej analizy, czy nazwa kierunku studiów skarżącego (budownictwo) pokrywa się z zakresem wskazanym w załączniku nr 2, a także czy warunki z § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 powinny być rozpatrywane łącznie, a nie alternatywnie (spójnik 'lub'). Z uwagi na te uchybienia, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Konieczna jest wnikliwa analiza, czy nazwa kierunku studiów skarżącego (budownictwo) pokrywa się z zakresem wskazanym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, a także czy warunki z § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia powinny być rozpatrywane łącznie, a nie alternatywnie.

Uzasadnienie

Sąd I instancji nie dokonał wystarczającej analizy zgodności nazwy i zakresu studiów z przepisami, opierając się na nieaktualnych regulacjach i błędnie interpretując spójnik 'lub'.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

u.p.b. art. 14 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

r.s.f.t. art. 4 § ust. 4 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

r.s.f.t. art. 4 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 12 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

r.s.f.t. (stare) art. 4 § ust. 4 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

r.s.f.t. (stare) art. 4 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

r.s.f.t. (stare) art. 4 § ust. 5 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

u.s.z.a.i.b. art. 11 § ust. 1a

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa

u.s.z.a.i.b. art. 36 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.o.c.a. art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

r.o.c.a. art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

p.o.s.w.i.n.

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na nieaktualnych przepisach prawa (rozporządzenie z 2014 r. zamiast z 2019 r.). Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów dotyczących wymaganego wykształcenia, w szczególności § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2019 r., nieprawidłowo interpretując spójnik 'lub' oraz nie analizując wystarczająco nazwy i zakresu studiów skarżącego. Organy administracji uznały, że warunki z § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia powinny być rozpatrywane łącznie, podczas gdy powinny być rozpatrywane alternatywnie.

Godne uwagi sformułowania

W polskim systemie prawa nie istnieje definicja legalna budownictwa, należy zatem odnieść się do potocznego znaczenia tego pojęcia. Budownictwem, zgodnie ze słownikiem PWN określamy: 'budowanie domów i innych obiektów; też: dział gospodarki z tym związany'. Spójnik 'lub' warunkuje alternatywę nierozłączną obydwu przypadków opisanych w zarzuconym przepisie nowego s.f.t.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymaganego wykształcenia do uzyskania uprawnień budowlanych, w szczególności w kontekście studiów na kierunku budownictwo oraz znaczenia spójnika 'lub' w przepisach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji konkretnych przepisów rozporządzeń z 2014 i 2019 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego dla branży budowlanej tematu uzyskiwania uprawnień zawodowych i pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących wykształcenia.

Czy studia z budownictwa wystarczą do zdobycia uprawnień architektonicznych? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 460 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1525/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2611/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-19
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 12 ust. 2, art. 14 ust. 3 pkt 2.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2019 poz 831
par. 4 ust. 4.
Rozporzadzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych  funkcji technicznych w budownictwie
Dz.U. 2014 poz 1278
par. 4 ust. 4 pkt 1.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2611/21 w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2021 r., nr 04/2021 w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz E. N. 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2022 r., oddalił skargę E. N. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 lipca 2021 r., w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
objętą skargą decyzją Krajowa Komisja Kwalifikacyjna na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 1a i z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1117), oraz w związku z § 2 ust. 4 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej stanowiącego załącznik do uchwały nr 0-38-IV 2014 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 16 października 2014 r utrzymała w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Lubelskiej Okręgowej Izby Architektów z dnia 28 kwietnia 2021 r. odmawiającą skarżącemu nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie bez przeprowadzania egzaminu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) uznaje się, że zakres wiedzy niezbędny do wykonywania niektórych czynności przypisanych do zawodu architekta odpowiada zakresowi studiów I stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka, zgodnie z wykazem zawartym w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Alternatywną możliwością jest ukończenie studiów II stopnia na kierunku pokrewnym. W wykazie z załącznika nr 2 ww. rozporządzenia s.f.t., wskazano, że dla specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie kierunkiem studiów wyższych pokrewnym jest kierunek studiów w zakresie budownictwa.
Komisja wskazała, że strona ukończyła studia I stopnia na kierunku budownictwo - zakres budownictwo ogólne, natomiast studia II stopnia na kierunku budownictwo – zakres realizacja i użytkowanie obiektów budowlanych. Stwierdził, że nazwa zakresu kierunku studiów nie odpowiada zakresowi wskazanemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia s.f.t.
Komisja, dokonując porównania programu studiów strony z programem wymaganym dla kierunku architektura lub architektura i urbanistyka I stopnia uznał, że skarżący nie odbył zająć m.in. z podstaw projektowania architektonicznego oraz projektowania urbanistycznego. Ze szczegółowego wyliczenia godzin kształcenia wynikało, że strona odbyła mniej niż jedną trzecią zajęć kształtujących wiedzę i umiejętności odnoszących się do zakresu kierunku studiów.
Krajowa Komisja wskazała, że skarżący ukończył w 2016 r. studia na kierunku "budownictwo" w zakresie "realizacja i użytkowanie obiektów budowlanych" na Politechnice Białostockiej. Zakres kierunku ukończonych studiów nie był zgodny z zakresem określonym w załączniku nr 2 - nie było to budownictwo, a "realizacja i użytkowanie obiektów budowlanych". Komisja podkreśliła, że do wypełnienia przesłanki wskazanej w § 4 ust. 4 pkt 1 nie wystarczy, aby na dyplomie widniała nazwa kierunku studiów "budownictwo". Nazwa ta ma być zgodna z zakresem kierunku studiów co w tej sprawie nie zostało spełnione.
Konkludując, Komisja uznała, że wnioskujący nie ukończył studiów II stopnia na kierunku pokrewnym, stąd jako negatywnie zweryfikowany uznano wymóg określony w § 4 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia s.f.t. Studia, które ukończył wnioskujący w żadnym stopniu nie dotyczyły projektowania obiektów budowlanych. Głównym przedmiotem na studiach z zakresu architektury lub architektury i urbanistyki jest projektowanie architektoniczne, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wykształceniu wnioskującego.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, stwierdził, że spór sprowadzał się do kwestii wykształcenia wymaganego do uzyskania wnioskowanych przez skarżącego uprawnień.
Sąd za niewątpliwe uznał, że skarżący nie legitymował się studiami inżynierskimi na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka, czyli na kierunku odpowiednim dla specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie. Ukończył studia pierwszego stopnia na Wydziale Nauk Stosowanych Collegium Mazovia Innowacyjna Szkoła Wyższa" w Siedlcach na kierunku budownictwo, w zakresie specjalności budownictwo ogólne uzyskując tytuł zawodowy inżynier oraz studia drugiego stopnia na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Białostockiej na kierunku budownictwo w zakresie obiektów realizacji i użytkowania obiektów budowlanych uzyskując tytuł zawodowy magister inżynier.
Sąd stwierdził, że skoro lp. 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia z 2014 r. jako kierunek pokrewny studiów wyższych dla specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie wskazuje "kierunek studiów w zakresie budownictwa", to ukończony przez skarżącego "kierunek budownictwo w zakresie realizacja i użytkowanie obiektów budowlanych" nie spełniał warunku określonego w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2014 r., ponieważ jego zakres nie był zgodny z nazwą kierunku studiów (określoną poprzez zakres) w lp. 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia z 2014 r.
Sąd I instancji wskazał, że sposób indywidualnego rozpoznania normują przepisy § 5 ust. 2, ust. 4 pkt 2 i ust. 5 pkt 2 rozporządzenia z 2014 r., a także załącznik nr 2 do rozporządzenia MNiSW, do których to regulacji prawidłowo odniosła się Komisja weryfikując wykształcenie skarżącego. Wskazał, że organ dokonał analizy przedmiotów oraz liczby godzin wykładów jak i ćwiczeń i zasadnie stwierdził, że zakres treści kształcenia wnioskodawcy określony w wypisie z przebiegu studiów nie odpowiadał składnikom treści kształcenia wymienionym w załączniku nr 2, część A III, pkt 1, lit. B i pk 2 lit. B. Skarżący w ramach kierunku studiów uzyskał wykształcenie w specjalności dotyczącej konstrukcji budowlanych i inżynierskich, co nie odpowiadało zakresowi wiedzy i umiejętności wymaganych dla specjalności architektonicznej, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Nie został zatem spełniony warunek określony w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2014 r.
Wobec tego, w ocenie Sądu, Komisja trafnie wywiodła, że skarżący nie legitymował się wykształceniem wymaganym do nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie.
Sąd I instancji podzielił ustalenia organu, że skarżący zarówno nie spełnił wymogu z § 4 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, jak również nie spełnił wymogu z § 4 ust. 5 rozporządzenia - nie posiadał odpowiedniej wiedzy i umiejętności adekwatnej do rodzaju i zakresu wnioskowanych uprawnień budowlanych.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 p.p.s.a.
E. N., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
1. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. (prawo postępowania przed sądami administracyjnymi), art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. (prawo ustroju sądów administracyjnych) poprzez dokonanie oceny sprawy administracyjnej pod kątem nieaktualnych przepisów prawa. Wywód Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oparty został w całości na przepisach nieaktualnego rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r, w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. 2014 poz. 1278: dalej: stare s.ft.) podczas gdy w sprawie zastosowanie znajdzie (stosowały je również organy administracji wydające skarżone decyzje) rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2019 poz. 831 - dalej: nowe s.ft.). Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonał oceny działalności organów administracji publicznej pod kątem ich zgodności z obowiązującym prawem - do czego był zobowiązany na mocy wyżej powołanych przepisów;
2. jednocześnie, nawet gdyby błędnie przyjąć, że WSA w Warszawie omyłkowo jedynie zacytował nieaktualne przepisy, to wyrokowi temu zarzucam naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na treść orzeczenia, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez brak dokonania przez Sąd administracyjny pełnej, wyczerpującej i wnikliwej kontroli działalności administracji publicznej zarówno pod kątem oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, jak również odnośnie dochowania wymaganej prawem procedury (skutkujące błędnym oddaleniem skargi) i uznanie, że decyzja organu odwoławczego znajduje oparcie w art. 105 § 1 k.p.a., a postępowanie organów administracji nosiło cechy wnikliwości z zachowaniem reguł wynikających z art. 7 i art. 77 k.p.a. - podczas gdy działanie organów obydwu instancji naruszyło:
a. § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2019 poz. 831 - dalej: nowe s.ft.) w zw. z art. 170 p.p.s.a. - przejawiające się w usankcjonowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (poprzez całkowite przemilczenie w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia) sytuacji, w których organy kwalifikacyjne Izby Architektów RP obydwu instancji uznały, że warunki opisane w § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 powinny być rozpatrywane łącznie i w oparciu o takie ustalenie wydały swoje rozstrzygnięcia - podczas gdy jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych (w tym z przywołanych w skardze do WSA wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt. VI SA/Wa 2012/15 oraz VI SA/Wa 886/18) spójnik "lub" warunkuje alternatywę nierozłączną obydwu przypadków opisanych w zarzuconym przepisie nowego s.f.t.,
b. Ip. 2 załącznika nr 2 do nowego s.f.t. w zw. z § 4 ust. 4 pkt 1 nowego s.ft. poprzez całkowicie dowolne przyjęcie, że studia drugiego stopnia ukończone przez skarżącego na Politechnice Białostockiej, tj. "kierunek budownictwo w zakresie realizacji i użytkowania obiektów budowlanych" nie jest tożsamy z definicją zawartą w zarzuconym przepisie, tj. "kierunkiem studiów w zakresie budownictwa". W polskim systemie prawa nie istnieje definicja legalna budownictwa, należy zatem odnieść się do potocznego znaczenia tego pojęcia. Budownictwem, zgodnie ze słownikiem PWN’ określamy budowanie domów i innych obiektów. Natomiast zakres studiów skarżącego obejmował realizację i użytkowanie obiektów budowlanych. Należy zatem stwierdzić, że wykształcenie skarżącego obejmuje swym zakresem budownictwo, jako że realizacja, a budowanie są pojęciami tożsamymi, natomiast obiekt budowlany zgodnie z definicją legalną to, m.in. budynek, budowla oraz obiekt małej architektury;
c. niezależnie od powyższego zarzutu, zaskarżonemu wyroki zarzucam naruszenie § 4 ust. 4 pkt 1 nowego s.f.t. poprzez usankcjonowanie przez WSA w Warszawie ustalenia, że należy w każdym przypadku badać zakres studiów osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień budowlanych - podczas gdy z przepisu tego wynika w sposób jednoznaczny, że warunek posiadania odpowiedniego wykształcenia uważa się za spełniony w sytuacji, w której nazwa kierunku ukończonych studiów jest zgodna z zakresem kierunku studiów określonym w załączniku nr 2 do nowego s.f.t. Innymi słowy, nazwa kierunku studiów skarżącego (budownictwo) pokrywa się z zakresem
wskazanym w załączniku nr 2 do nowego s.f.t. (studia w zakresie budownictwa) i przy takim ustaleniu, brak jest konieczności analizowania zakresu wykształcenia wnioskodawcy.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych w ograniczonym zakresie stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją dotyczył sprawy o nadanie stronie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie. Stosownie do treści art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Zgodnie natomiast z postanowieniem art. 14 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1 tego artykułu wymaga: "2) do projektowania w ograniczonym zakresie: a) ukończenia:
- studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub
- studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności,
b) odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów,
c) odbycia rocznej praktyki na budowie;".
Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia z 2019 r. (rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. – Dz. U. z 2019 r., poz. 831) "Stwierdzenie zgodności zakresu kierunku ukończonych studiów z kierunkiem studiów odpowiednim lub pokrewnym dla specjalności uprawnień budowlanych określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia następuje, jeżeli:
1) nazwa kierunku ukończonych studiów jest zgodna z zakresem kierunku studiów lub
2) z suplementu do dyplomu albo zaświadczenia o przebiegu studiów wynika, że nie mniej niż jedna trzecia programu studiów określonego w punktach ECTS, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, lub liczbie godzin zajęć obejmowała zajęcia kształtujące wiedzę i umiejętności odnoszące się do zakresu kierunku studiów"
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty pomieszczone w punkcie 2a i 2b i 2c petitum skargi kasacyjnej, tj.: zarzut naruszenia przez Sąd I instancji : "§ 4 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2019 poz. 831 - dalej: nowe s.f.t.) w zw. z art. 170 p.p.s.a. - przejawiające się w usankcjonowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (poprzez całkowite przemilczenie w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia) sytuacji, w których organy kwalifikacyjne Izby Architektów RP obydwu instancji uznały, że warunki opisane w § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 powinny być rozpatrywane łącznie i w oparciu o takie ustalenie wydały swoje rozstrzygnięcia - podczas gdy jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych (w tym z przywołanych w skardze do WSA wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt. VI SA/Wa 2012/15 oraz VI SA/Wa 886/18) spójnik "lub" warunkuje alternatywę nierozłączną obydwu przypadków opisanych w zarzuconym przepisie nowego s.f.t." (pkt 2a petitum skargi kasacyjnej) i zarzut naruszenia przez Sąd I instancji: "załącznika nr 2 do nowego s.f.t. w zw. z § 4 ust. 4 pkt 1 nowego s.f.t. poprzez całkowicie dowolne przyjęcie, że studia drugiego stopnia ukończone przez skarżącego na Politechnice Białostockiej, tj. "kierunek budownictwo w zakresie realizacji i użytkowania obiektów budowlanych" nie jest tożsamy z definicją zawartą w zarzuconym przepisie, tj. "kierunkiem studiów w zakresie budownictwa" (pkt 2b petitum skargi kasacyjnej).
Rację ma autor skargi kasacyjnej podnosząc, iż w polskim systemie prawa nie istnieje legalna definicja budownictwa, należy zatem odnieść się do potocznego znaczenia tego pojęcia. Budownictwem, zgodnie ze słownikiem PWN (pod red. W. Doroszewskiego) określa się: "budowanie domów i innych obiektów; też: dział gospodarki z tym związany". Ponieważ zakres studiów skarżącego kasacyjnie obejmował realizację i użytkowanie obiektów budowlanych, należy przeprowadzić głębsza analizę, czy wykształcenie skarżącego obejmuje swym zakresem budownictwo, jako że "realizacja, a budowanie są pojęciami tożsamymi, natomiast obiekt budowlany zgodnie z definicją legalną to, m.in. budynek, budowla oraz obiekt małej architektury." Takiej wnikliwej analizy, ze strony Sądu I instancji, w ocenie NSA, w tej sprawie zabrakło.
Niewadliwie także skarżący kasacyjnie w punkcie 2c petitum skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie § 4 ust. 4 pkt 1 nowego s.f.t. (z 2019 r.): "poprzez usankcjonowanie przez WSA w Warszawie ustalenia, że należy w każdym przypadku badać zakres studiów osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień budowlanych - podczas gdy z przepisu tego wynika w sposób jednoznaczny, że warunek posiadania odpowiedniego wykształcenia uważa się za spełniony w sytuacji, w której nazwa kierunku ukończonych studiów jest zgodna z zakresem kierunku studiów określonym w załączniku nr 2 do nowego s.f.t." Niewątpliwie należy przyznać rację skarżącemu kasacyjnie, iż Sąd I instancji nie pochylił się wnikliwie nad kwestią czy nazwa kierunku studiów skarżącego (budownictwo) pokrywa się z zakresem wskazanym w załączniku nr 2 do nowego s.f.t. (studia w zakresie budownictwa) i czy przy takim ewentualnym ustaleniu w analizowanej sprawie, brak jest konieczności analizowania zakresu wykształcenia wnioskodawcy.
Zatem wskazane deficyty uzasadnienia wyroku Sądu I instancji winny być przedmiotem analizy przez WSA niniejszej sprawy przy ponownym jej rozpatrywaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także częściowo, co do zasady, zarzuty z punktu 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. "poprzez dokonanie oceny sprawy administracyjnej pod kątem nieaktualnych przepisów prawa. Wywód Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oparty został w całości na przepisach nieaktualnego rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r, w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. 2014 r., poz. 1278...), podczas gdy w sprawie zastosowanie znajdzie (stosowały je również organy administracji wydające skarżone decyzje) rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2019 r. poz. 831 ...). Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonał oceny działalności organów administracji publicznej pod kątem ich zgodności z obowiązującym prawem - do czego był zobowiązany na mocy wyżej powołanych przepisów." Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, iż art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a., nie są przepisami procesowymi, ale przepisami ustrojowymi. O naruszeniu przepisów art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 p.u.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13). Żadna z takich sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Natomiast rację ma skarżący kasacyjnie, iż Sąd I instancji rozpatrzył sprawę w oparciu o przepisy nieaktualnego rozporządzenia z 2014 r., co stanowi niewątpliwie naruszenie prawa, ale z uwagi na analogiczną treść przepisów obu rozporządzeń (z 2014 r. i 2019 r.) w zakresie rozpatrywanego w tej sprawie problemu, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy mogły natomiast mieć deficyty badania przez WSA niniejszej sprawy, na które wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA, a które zostały wymienione wyżej, i które stały się podstawą uchylenia tegoż wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI