II GSK 1509/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. A. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Szczecinie o skreśleniu z listy stałych mediatorów. Powodem skreślenia była choroba psychiczna skarżącej (utrwalone zaburzenia urojeniowe), potwierdzona opiniami biegłych psychiatrów, która miała prowadzić do zniesienia zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Dodatkowo, skarżąca była tymczasowo aresztowana w związku z zarzutami popełnienia przestępstw. Organy administracji oraz Sąd I instancji uznały, że stan zdrowia i sytuacja prawna uniemożliwiają jej dalsze pełnienie funkcji mediatora, mimo braku bezpośredniego przepisu pozwalającego na zawieszenie funkcji. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzucała m.in. błędną wykładnię przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.p.) dotyczących warunków bycia mediatorem (art. 157a) oraz podstaw skreślenia z listy (art. 157c § 1 pkt 5). Kwestionowała również ocenę opinii biegłych i brak ustaleń co do nienależytego wykonywania obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie są zasadne. Sąd podkreślił, że choroba psychiczna prowadząca do nieprawidłowego postrzegania rzeczywistości i ograniczonej zdolności kierowania własnym postępowaniem, w połączeniu z hospitalizacją, stanowi oczywisty dowód utraty zdolności do należytego wykonywania obowiązków mediatora, co uzasadnia skreślenie z listy na podstawie art. 157c § 1 pkt 5 p.u.s.p. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wykładni przepisów były nieuzasadnione, a zarzuty proceduralne nie mogły podważyć legalności zaskarżonego wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących skreślenia mediatora z listy z powodu stanu zdrowia psychicznego i jego wpływu na zdolność do wykonywania obowiązków.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji osoby z chorobą psychiczną i tymczasowym aresztowaniem, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy choroba psychiczna, potwierdzona opiniami biegłych, która prowadzi do zniesienia zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, stanowi podstawę do skreślenia stałego mediatora z listy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, choroba psychiczna uniemożliwiająca należyte wykonywanie obowiązków mediatora, w tym prawidłowe postrzeganie rzeczywistości i kierowanie własnym postępowaniem, stanowi podstawę do skreślenia z listy stałych mediatorów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć przepisy wprost nie przewidują takiej podstawy skreślenia, to utrata zdolności do prowadzenia mediacji z powodu choroby psychicznej, która wpływa na postrzeganie rzeczywistości i zdolność kierowania własnym postępowaniem, uzasadnia skreślenie na podstawie stwierdzenia nienależytego wykonywania obowiązków (art. 157c § 1 pkt 5 p.u.s.p.). Stan ten uniemożliwia profesjonalne i bezstronne pełnienie funkcji mediatora.
Czy organy administracji są związane treścią opinii biegłych psychiatrów przy ocenie zdolności do wykonywania obowiązków mediatora?
Odpowiedź sądu
Organy nie są związane treścią opinii biegłych, ale opinie te stanowią ważny dowód w sprawie, który podlega swobodnej ocenie. W tym przypadku opinie potwierdziły chorobę psychiczną i jej wpływ na zdolność do kierowania postępowaniem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy oceniają dowody zgodnie z zasadą swobodnej oceny. W sytuacji, gdy opinie biegłych jednoznacznie wskazują na chorobę psychiczną i jej wpływ na zdolność do wykonywania obowiązków, a dodatkowo potwierdzają to inne okoliczności (np. hospitalizacja), organy mogą oprzeć swoje rozstrzygnięcie na tych ustaleniach, nawet jeśli nie stwierdzono bezpośredniego nienależytego wykonywania obowiązków w przeszłości.
Przepisy (7)
Główne
p.u.s.p. art. 157a
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa warunki, które musi spełniać stały mediator, w tym posiadanie wiedzy i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji oraz pełną zdolność do czynności prawnych.
p.u.s.p. art. 157c § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przewiduje możliwość skreślenia stałego mediatora z listy w przypadku stwierdzenia nienależytego wykonywania obowiązków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1832 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Określa ogólne warunki bycia mediatorem, w tym posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystanie z pełni praw publicznych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa środki, jakie sąd stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Choroba psychiczna skarżącej, prowadząca do nieprawidłowego postrzegania rzeczywistości i ograniczonej zdolności kierowania własnym postępowaniem, stanowi podstawę do skreślenia z listy stałych mediatorów na podstawie art. 157c § 1 pkt 5 p.u.s.p., jako przesłanka nienależytego wykonywania obowiązków. • Stan faktyczny sprawy, w tym hospitalizacja skarżącej, jednoznacznie dowodzi utraty zdolności do należytego wykonywania obowiązków mediatora.
Odrzucone argumenty
Zarzuty błędnej wykładni art. 157a i art. 157c § 1 pkt 5 p.u.s.p. przez Sąd I instancji. • Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. i p.p.s.a. polegający na nieprawidłowej kontroli działalności administracji i błędnym zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
osoba chora psychicznie, wymagająca leczenia w szpitalu psychiatrycznym oraz tymczasowo aresztowana – była niezdolna do pełnienia funkcji mediatora sądowego • osoba, która sama ma zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem nie może tego zrobić w stosunku do innych osób • lista powinna zawierać dane o tych mediatorach, którzy są w stanie bez zbędnej zwłoki podjąć prowadzenie mediacji i dają gwarancję wykonywania czynności z tym związanych na wysokim, profesjonalnym poziomie • choroba, która prowadzi do nieprawidłowego postrzegania rzeczywistości oraz ograniczonej zdolności rozumienia własnego postępowania i kierowania nim w rozsądny sposób
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skreślenia mediatora z listy z powodu stanu zdrowia psychicznego i jego wpływu na zdolność do wykonywania obowiązków."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji osoby z chorobą psychiczną i tymczasowym aresztowaniem, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważny temat stanu zdrowia psychicznego i jego wpływu na wykonywanie zawodów zaufania publicznego, jakim jest mediator. Pokazuje, jak prawo reaguje na takie sytuacje.
“Choroba psychiczna i aresztowanie – czy można być mediatorem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.