II GSK 1508/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną F.H.V. w W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę fundacji na decyzję Ministra Sprawiedliwości o odmowie wpisu na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących rozwiązania umowy przez starostę oraz przesłanek pozytywnych (gwarancja należytego wykonania zadania) i negatywnych wpisu. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., a zarzuty procesowe są formalnie wadliwe z powodu braku należytego uzasadnienia. Kluczowym argumentem NSA było stwierdzenie, że wystąpiła bezwzględna przesłanka negatywna z art. 11d ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, polegająca na rozwiązaniu umowy z fundacją przez starostów w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wymaga analizy przyczyn rozwiązania umowy. Ponadto, NSA podzielił stanowisko WSA i organów, że fundacja nie spełniła przesłanek pozytywnych (art. 11d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.n.p.p.), ponieważ jej działania wskazywały na brak gwarancji należytego wykonania zadania, co prowadziło do zaburzeń w funkcjonowaniu systemu pomocy prawnej. Sąd uznał również, że rozwiązanie umowy przez starostę na podstawie art. 11 ust. 9 u.n.p.p. jest lex specialis w stosunku do art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności przesłanek pozytywnych i negatywnych wpisu na listę organizacji, a także właściwości starosty do rozwiązywania umów.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej. Wymaga analizy konkretnych umów i działań organizacji.
Zagadnienia prawne (5)
Czy rozwiązanie umowy przez starostę z organizacją pozarządową w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis na listę organizacji uprawnionych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozwiązanie umowy przez starostę stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu, niezależnie od przyczyn rozwiązania umowy.
Uzasadnienie
Art. 11d ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej przewiduje obligatoryjną przesłankę odmowy wpisu w przypadku rozwiązania umowy przez starostę w ciągu 2 lat przed złożeniem wniosku. Przepis ten nie zawiera ograniczeń co do ilości, powodów czy wagi przyczyn rozwiązania umowy.
Czy organizacja pozarządowa spełnia przesłanki pozytywne (gwarancja należytego wykonania zadania) do wpisu na listę organizacji uprawnionych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja nie spełnia przesłanek pozytywnych, ponieważ jej działania (np. kierowanie nieprzeszkolonych osób do wykonywania poradnictwa) wskazują na brak gwarancji należytego wykonania zadania.
Uzasadnienie
Działania fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów mimo braku odpowiednio przeszkolonych osób i kierowaniu takich osób do wykonywania zadań świadczą o wprowadzeniu organów w błąd i braku zdolności do wykonania zadania, co zaburza funkcjonowanie systemu pomocy prawnej.
Kto jest właściwy do rozwiązania umowy z organizacją pozarządową na podstawie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej – starosta czy zarząd powiatu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadkach określonych w art. 11 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, umowę powinien rozwiązać starosta.
Uzasadnienie
Art. 11 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi lex specialis w stosunku do art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, określając starostę jako podmiot właściwy do rozwiązania umowy w określonych sytuacjach.
Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było wadliwe z powodu braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA było sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną i nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego zarzutu, a uzasadnienie zawierało stanowisko co do stanu faktycznego i podstawy rozstrzygnięcia, umożliwiając kontrolę.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej zostały należycie uzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania były formalnie wadliwe z powodu braku wyjaśnienia, na czym polegało naruszenie i jaki miało wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna jako profesjonalny środek prawny wymaga uzasadnienia zarzutów, w tym wykazania istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy, czego autor skargi kasacyjnej nie uczynił.
Przepisy (32)
Główne
u.n.p.p. art. 11 § ust. 9
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Starosta jest właściwy do rozwiązania umowy z organizacją pozarządową w określonych sytuacjach, co stanowi lex specialis wobec przepisów ustawy o samorządzie powiatowym.
u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 2
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 3
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Spełnienie tej przesłanki (danie gwarancji należytego wykonania zadania) jest warunkiem pozytywnym wpisu na listę. Fundacja jej nie spełniła.
u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 2
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 3
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Spełnienie tej przesłanki (danie gwarancji należytego wykonania zadania) jest warunkiem pozytywnym wpisu na listę. Fundacja jej nie spełniła.
u.n.p.p. art. 11d § ust. 4 pkt 3
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 11d § ust. 5
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Rozwiązanie umowy z organizacją przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku jest bezwzględną przesłanką negatywną odmowy wpisu.
u.n.p.p. art. 11d § ust. 7
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 11d § ust. 9
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.n.p.p. art. 6
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 7
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 8
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 9
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 10
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 11
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
u.n.p.p. art. 12
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
k.p.a. art. 77 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
k.p.a. art. 8 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz bez uzasadnionej przyczyny odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw.
u.s.p. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Zasady składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych powiatu przez zarząd. Art. 11 ust. 9 u.n.p.p. stanowi lex specialis.
k.p.c. art. 189
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący ustalenia istnienia stosunku prawnego lub prawa.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna: naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna: naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uzasadnienia podstaw kasacyjnych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozwiązanie umowy z fundacją przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu (art. 11d ust. 5 u.n.p.p.). • Fundacja nie spełniła przesłanek pozytywnych (gwarancja należytego wykonania zadania) do wpisu (art. 11d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.n.p.p.). • Starosta jest właściwy do rozwiązania umowy na podstawie art. 11 ust. 9 u.n.p.p.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.) • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie wyroku WSA) • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. (odstąpienie od utrwalonej praktyki, naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności, równego traktowania) • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 11 ust. 9, art. 11d ust. 5 i ust. 7, art. 11d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.n.p.p.)
Godne uwagi sformułowania
rozwiązanie umowy przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku stanowi bezwzględną negatywną przesłankę odmowy wpisu • przepis nie stawia przy tym ograniczeń w zakresie ilości rozwiązanych umów, powodów tego rozwiązania, czy wagi przyczyn, które ten skutek wywołały • działania fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów – mimo braku odpowiednio przeszkolonych osób [...] świadczą o wprowadzeniu organów w błąd i o świadomym ubieganiu się o to zadanie mimo braku zdolności do jego wykonania • przepis ten stanowi lex specialis do regulacji zawartej w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Andrzej Skoczylas
sędzia
Mirosław Trzecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności przesłanek pozytywnych i negatywnych wpisu na listę organizacji, a także właściwości starosty do rozwiązywania umów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej. Wymaga analizy konkretnych umów i działań organizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie obszaru nieodpłatnej pomocy prawnej i zasad funkcjonowania organizacji pozarządowych w tym zakresie. Pokazuje, jak istotne są formalne przesłanki prawne, nawet jeśli dotyczą rutynowych działań administracyjnych.
“Fundacja straciła szansę na pomoc prawną przez rozwiązanie umowy ze starostą – NSA wyjaśnia dlaczego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.