II GSK 1507/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-23
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo farmaceutycznereklama aptekizakaz reklamykara pieniężnaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe z powodu braku wskazówek co do dalszego postępowania i sprzeczności z sentencją, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku WSA, który uchylił decyzję GIF w przedmiocie zakazu reklamy apteki i nałożenia kary pieniężnej. NSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe z powodu braku wskazówek co do dalszego postępowania i sprzeczności między uzasadnieniem a sentencją. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję GIF dotyczącą zakazu reklamy apteki i nałożenia kary pieniężnej. GIF zarzucił WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak wskazówek co do dalszego postępowania w uzasadnieniu wyroku) oraz sprzeczność uzasadnienia z sentencją. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, skupiając się na zarzucie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny podkreślił, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, jeśli sprawa ma być ponownie rozpoznana przez organ administracji, a także że sprzeczność uzasadnienia z sentencją uniemożliwia kontrolę instancyjną. Z tych powodów NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA, nakazując mu wyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej i zawarcie wskazówek co do dalszego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Informacja o nazwie i lokalizacji apteki, nawet jeśli może zachęcać do skorzystania z jej usług, nie stanowi zakazanej reklamy, jeśli nie zawiera innych elementów reklamowych wykraczających poza dozwoloną formę.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że baner zawierający jedynie nazwę i lokalizację apteki nie stanowił zakazanej reklamy, ponieważ mieścił się w wyłączeniu przewidzianym w art. 94a ust. 1 zd. 2 Prawa farmaceutycznego. NSA skupił się na wadach proceduralnych uzasadnienia wyroku WSA, nie rozstrzygając merytorycznie kwestii reklamy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, jeśli sprawa ma być ponownie rozpoznana przez organ administracji.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania.

u.p.f. art. 94a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych, z wyłączeniem informacji o lokalizacji i godzinach pracy.

u.p.f. art. 129b § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Przesłanki wymiaru kary pieniężnej za naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie spraw przez organy administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość uzasadnienia wyroku WSA z powodu braku wskazówek co do dalszego postępowania. Sprzeczność uzasadnienia wyroku WSA z jego sentencją.

Odrzucone argumenty

Argumenty GIF dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 94a ust. 1 u.p.f.) przez WSA. Argumenty GIF dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 129b ust. 1 u.p.f. Argumenty GIF dotyczące błędnej interpretacji definicji reklamy produktu leczniczego w kontekście reklamy apteki. Argumenty GIF dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c K.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, w tym powinna zawierać prócz innych wymogów, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w powołanym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Kamiński

sędzia

Izabella Janson

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość uzasadnień wyroków sądów administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku wskazówek co do dalszego postępowania po uchyleniu decyzji organu administracji oraz sprzeczności uzasadnienia z sentencją."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z uzasadnieniem wyroku, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy reklamy aptek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego i konsekwencji ich naruszenia. Dla szerszej publiczności może być mniej atrakcyjna.

WSA uchylił decyzję, ale NSA uznał jego wyrok za wadliwy z powodu błędów w uzasadnieniu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1507/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Służba zdrowia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2406/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-15
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4 , art. 185 § 1. art. 203  art. 141 § 4, art. 185 § 1, art. 203 pkt 2, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2406/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w P. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 15 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2406/20, po rozpatrzeniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "skarżąca", "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: "GIF", "organ odwoławczy") z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej: "WIF") z [...] września 2019 r. i zasądził zwrotu kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] w dniu [...] kwietnia 2019 r. w ramach czynności służbowych realizowanych na terenie miasta P. stwierdzili występowanie baneru, który dotyczył apteki ogólnodostępnej o nazwie "M." zlokalizowanej przy ul. [...] w P. Z czynności tych została sporządzona notatka służbowa, do której dołączono zdjęcie przedstawiające przedmiotowy baner.
Pismem z [...] maja 2019 r. WIF zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie podejrzenia prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej.
[...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej: "WIF") decyzją z [...] września 2019 r.
1) stwierdził, że przedsiębiorca A. Sp. z o. o. z siedzibą w P., prowadzi najpóźniej od dnia [...] kwietnia 2019 r. reklamę działalności apteki ogólnodostępnej o nazwie "M." zlokalizowanej przy ul. [...] lok. [...] w P., czym narusza zakaz wynikający z treści art. 94a ust. 1 u.p.f.;
2) z dniem otrzymania decyzji nakazał przedsiębiorcy A. Sp. z o. o. z siedzibą w P. zaprzestania stosowania niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "M." zlokalizowanej przy ul. [...] lok. [...] w P. polegającej na wystawieniu baneru zlokalizowanego na terenie P. zawierającego nazwę apteki i strzałkę kierunkową;
3) nałożył na przedsiębiorcę, o którym mowa w punkcie 1, karę pieniężną w kwocie
2 000 zł;
4) decyzji, o której mowa w punkcie 2, nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
GIF zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r., na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 944 z późn. zm., dalej: "u.p.f."), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji organu I instancji, uchylił zaskarżona decyzję w części tj. w zakresie punktu 2 i w tym zakresie umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia przez przedsiębiorcę - A.
Sp. z o. o. z siedzibą w P. niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej
o nazwie "M." zlokalizowanej przy ul. [...] lok. [...] w P. polegającej na wystawieniu baneru zlokalizowanego na terenie P. zawierającego nazwę apteki i strzałkę kierunkową ze względu na zaprzestanie prowadzenia przez stronę - A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. reklamy apteki przed wydaniem decyzji, w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
GIF uznał za bezsporne i udowodnione to, że strona prezentowała baner zawierający nazwę przedmiotowej apteki, opatrzony strzałką wskazującą kierunek do apteki ogólnodostępnej o nazwie "M." zlokalizowanej przy ul. [...] w P. Powyższe potwierdza dokumentacja fotograficzna zgromadzona w sprawie oraz oświadczenie zawarte w piśmie z [...] czerwca 2019 r.
W ocenie organu odwoławczego przedsiębiorca, który podejmuje decyzję
o zamieszczeniu przy drodze baneru o znacznych rozmiarach i czyni w tym celu określone nakłady finansowe zmierza w istocie do zareklamowania swojej działalności
i świadczonych usług. W realiach przedmiotowej sprawy, działanie polegające na wykorzystaniu przyciągającego uwagę baneru, zlokalizowanego nieopodal przystanku autobusowego, rozpowszechniającego nazwę przedmiotowej apteki oraz strzałkę wskazującą kierunek do apteki, stanowi działanie podjęte w celu zwiększenia poziomu sprzedaży w aptece ogólnodostępnej poprzez dotarcie do jak najszerszego grona odbiorców i zachęcenie do zapoznania się z ofertą apteki oraz skorzystania z jej usług.
Zdaniem organu odwoławczego, głównym celem zamieszczenia wielkoformatowej reklamy apteki nie było wyłącznie poinformowanie o jej lokalizacji, ale również zamiarem było przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu produktu leczniczego lub wyrobu leczniczego w reklamowanej aptece, a co za tym idzie, zwiększenia konsumpcji produktów leczniczych i zwiększenie obrotów tej apteki.
Główny Inspektor Farmaceutyczny umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki ze względu na zaprzestanie prowadzenia przez skarżącą reklamy przed wydaniem decyzji, w związku z czym wydanie decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki stało się bezprzedmiotowe.
Odnosząc się szczegółowo do stanowiska strony wyrażonego w odwołaniu GIF uznał je za bezzasadne. Wskazał na przesłanki wymiaru kary pieniężnej, określone
w art. 129b u.p.f. stwierdzając, że kara pieniężna w wysokości 2 000 zł jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów i brak jest podstaw do obniżenia wysokości nałożonej kary pieniężnej.
Na powyższą decyzję skarżąca Spółka wniosła skargę do Sądu, który wyrokiem z 15 lutego 2021 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] września 2019 r. oraz zasądził zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że w art. 94 a ust. 1 u.p.f. ustawodawca wskazał, iż zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Natomiast nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Ustawodawca uznał więc, że w przypadku reklamy apteki lub punktu aptecznego, bądź ich działalności reklama jest zakazana, z jednym wyjątkiem, reklamy nie stanowi bowiem informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Jednakże przepis art. 94 a ust. 1 u.p.f., poza stwierdzeniem, że nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, nie zawiera uszczegółowienia zakresu tego pojęcia. Ustawodawca nie określił bowiem formy dopuszczalnej informacji, miejsca i czasu jej rozpowszechniania. Nie określił także, że ze względu na zawarte w niej intencje, już tylko sama informacja o godzinach pracy apteki, czy jej lokalizacji może stanowić zakazaną reklamę. Nie oznacza to jednak, że reklamą apteki może być działanie strony, polegające na skierowaniu do publicznej wiadomości informacji o jej nazwie i lokalizacji oraz godzinach pracy mimo, iż może spowodować zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Niewątpliwie bowiem informacja o nazwie i lokalizacji oraz godzinach pracy apteki zawiera się w katalogu działań reklamowych, jednakże
z mocy art. 94a ust.1 zd. 2 u.p.f. informacja ta wyłączona jest z zakazu reklamy apteki, przy czym wyłączenie to dotyczy ściśle treści dotyczącej informacji o nazwie i lokalizacji oraz godzinach pracy apteki. Podkreślił, że informacja o nazwie i lokalizacji oraz godzinach pracy apteki może budzić w nabywcy chęć nabycia towaru i zachęcać do skorzystania z jej usług. Stanowi więc reklamę apteki, która jednakże z mocy art. 94a ust. 1 zd. 2 u.p.f. została wyłączona z zakazu reklamy.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie informacja o nazwie i lokalizacji apteki zamieszczona na wyżej wymienionym banerze wbrew wywodom organu nie zawiera jakichkolwiek treści reklamowych, poza określeniem nazwy i lokalizacji apteki. Tak więc ustalony stan faktyczny sprawy nie wskazywał na przypisywane skarżącej intencje. Organ nie wykazał w postępowaniu, iż sporna informacja, która w jego ocenie stanowi przekaz reklamowy zawiera zachętę do skorzystania z usług apteki, przeważającą nad intencją wskazania nazwy i lokalizacji apteki. Nie wskazał na takie elementy, które stanowiłyby o innym zamiarze strony skarżącej, niż przekazanie informacji dozwolonych przez przepisy u.p.f. Na uwzględnienie nie zasługuje stanowisko organu, iż informacja ta, jest zamieszczona na banerze znacznych rozmiarów i strona poniosła nakłady, finansowe w tym zakresie. Wydaje się oczywiste, że informacja o lokalizacji i nazwie apteki, po to jest zamieszczana żeby była widoczna, celem jest przecież rozpowszechnienie tej informacji, ale nadal jest to informacja wyłączona z pojęcia reklamy o której mowa w art.94a u.p.f. W konsekwencji okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sądowej kontroli w tej sprawie.
Zdaniem WSA, informacja ta nie zawiera elementów stanowiących część przekazu reklamowego. W ustalonym stanie faktycznym brak jest przesłanek do uznania, iż faktyczne intencje strony skarżącej, wykraczałaby poza podanie do publicznej wiadomości informacji o nazwie i lokalizacji apteki.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że ustalenia faktyczne nie dają podstaw do oceny, iż wskazana informacja spełnia rolę zakazanego przekazu reklamowego, która wykraczałaby poza dozwoloną formę określoną w art. 94a ust. 1 u.p.f.
Reasumując, zdaniem Sądu pierwszej instancji, w tej sprawie zachowania stanowiącego reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 zdanie pierwsze u.p.f. skarżącej przypisać nie można. Wystawiony przez nią baner nie wykracza poza sferę dozwolonej informacji. Tym samym zarzuty skargi należało uznać w tym zakresie za zasadne.
Za zasadne Sąd pierwszej instancji uznał również zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 129 b ust. 1 i 2 p.f. w zw. z art. 94 a ust. 1 u.p.f.
w sytuacji gdy nie doszło do naruszenia art. 94 a ust. 1 u.p.f.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył GIF wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):
I. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w związku z art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września
2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 944 z późn. zm., dalej: u.p.f.) poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że informacja o nazwie i lokalizacji apteki jest w niniejszej sprawie wyłączona spod zakazu reklamy aptek, podczas gdy zgodnie
z prawidłowym zastosowaniem tego przepisu, za niedozwoloną reklamę apteki należy uznać także takie działanie, które ze względu na formę czy dodatkowe elementy nie stanowi wyłącznie informacji o lokalizacji oraz godzinach pracy apteki, lecz w konsekwencji zachęca potencjalnych klientów do skorzystania z usług konkretnej apteki, a zatem stanowi naruszenie zakazu reklamy aptek i ich działalności, określonego w art. 94a ust. 1 u.p.f.;
II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 129b ust. 1 w związku z art. art. 94a ust. 1 u.p.f. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że celem wystawienia baneru było przekazanie dozwolonej informacji o lokalizacji apteki, podczas gdy zgodnie z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym, forma realizacji, rozmiar baneru oraz towarzyszące tej reklamie reklamy usług innego rodzaju stanowią o naruszeniu zakazu reklamy aptek, określonego w art. 94a ust. 1 u.p.f., co powinno skutkować na podstawie art. 129b ust. 1 u.p.f. nałożeniem kary pieniężnej przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, a następnie oddaleniem przez Sąd skargi wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego utrzymującą w mocy decyzję
o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie zakazu reklamy aptek;
III. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w związku z art. 52 ust. 1 u.p.f. w związku z § 147 ust. 1 i 2 załącznika Zasady Techniki Prawodawczej do rozporządzenia z dnia
20 czerwca 2002 r. Prezesa Rady Ministrów w sprawie "ZASAD TECHNIKI PRAWODAWCZEJ" (t.j.: Dz. U. z 2006 r. poz. 283; dalej: ZTP) poprzez uznanie, iż definicja produktu leczniczego może znaleźć bezpośrednie przełożenie do sytuacji, w których dokonywana jest reklama aptek, podczas gdy w Prawie farmaceutycznym nie zawarto definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczyniono to w art. 52 ust. 1 u.p.f. w odniesieniu do reklamy produktu leczniczego i stanowią one dwie osobne kwestie, a samo pojęcie reklamy w przypadku reklamy aptek może być jedynie posiłkowo interpretowane w odniesieniu do pojęcia reklamy z art. 52 ust. 1 u.p.f., w uzupełnieniu o wypracowaną doktrynę i orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.):
IV. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 p.p.s.a. w związku art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uchylenie prawidłowych decyzji organów administracyjnych obu instancji bez zawarcia dalszych wytycznych dla organu, jak również, mimo przywołania
w uzasadnieniu wyroku art. 145 § 3 p.p.s.a. i zważywszy na argumentację Sądu pierwszej instancji, nie umorzenie postępowania, co w konsekwencji czyni uzasadnienie wyroku znacznie ograniczone w możliwości prześledzenia toku rozumowania Sądu pierwszej instancji i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o niezgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, który w okolicznościach niniejszej sprawy był aktem odpowiadającym prawu, co winno skutkować oddaleniem skargi;
V. art. 135 p.p.s.a. polegające na uchyleniu prawidłowej decyzji organu I instancji
w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia prawa materialnego w rozstrzygnięciach organów administracji publicznej;
VI. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 7 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256
z późn. zm.; dalej: K.p.a.) polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli sądowoadministracyjnej Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji pomimo, iż organy administracji publicznej dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy i w oparciu o zebrany materiał dowodowy wydały decyzje adekwatne do dokonanych ustaleń.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono. W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, w tym powinna zawierać prócz innych wymogów, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art.176 § 1
pkt 2 p.p.s.a.). Granice skargi są bowiem wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego - i to w sposób opisany w stawianych zarzutach i ich uzasadnieniu - określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd kasacyjny uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w sposób określony w środku zaskarżenia w rzeczywistości zaistniały. NSA nie ma natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Tak więc, nawet gdyby sąd kasacyjny dostrzegł w zaskarżonym wyroku Sądu pierwszej instancji nieprawidłowości, których nie objęła zarzutami strona wnosząca skargę kasacyjną, to wadliwości te nie mogłyby uzasadniać wniosku skargi kasacyjnej o uchylenie kontrolowanego orzeczenia.
Skarga kasacyjna GIF jest zasadna, albowiem skuteczny okazał się jej najdalej idący zarzut, dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
§ 3 p.p.s.a.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą nie umieszczono wytycznych dla organu - co do dalszego postępowania, co tym bardziej czyni rozstrzygnięcie niezrozumiałym, że na końcu tego uzasadnienia przywołano art. 145
§ 3 p.p.s.a., jednocześnie w wyroku brak jest umorzenia postępowania.
Na wstępie dalszych rozważań należy przypomnieć, że przepis art. 141
§ 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy prawidłowo sporządzonego uzasadnienia wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w powołanym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r.,
sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być na tyle poważne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca wnosząca skargę kasacyjną powinna wykazać.
W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141
§ 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA
z 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu
i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności
z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r. sygn. akt
II OSK 1751/11).
Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponowionym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz - w następstwie tego - doprowadzenie w sprawie do pełnej i niewątpliwej zgodności z prawem (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II OSK 1334/05, LEX
nr 315087 i wyrok NSA z dnia 7 października 2014 r., I FSK 1492/13, LEX nr 1590675). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (wyrok NSA z dnia
13 września 2006 r., II FSK 1099/05, LEX nr 262073).
Zatem już tylko z tego powodu, że w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę brak było wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu.
Ponadto w rozpoznawanej sprawie Sąd uznając, że ustalenia faktyczne nie dają podstaw do oceny, iż zarzucane zachowanie skarżącej spełnia rolę zakazanego przekazu reklamowego i wykracza poza dozwoloną formę, o której mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f., a także jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz § 3 p.p.s.a., to jednak w wyroku nie zawarł rozstrzygnięcia odpowiadającego tej ostatniej podstawie prawnej. Tego rodzaju wadliwość - sprzeczność uzasadnienia
z sentencją - daje również podstawę do oceny, że motywy takiego rozstrzygnięcia nie poddają się kontroli kasacyjnej, co stanowi uchybienie kontrolowanego wyroku
o istotnym wpływie na wynik sprawy.
Dlatego też uznając za zasadny zarzut z pkt. IV petitum skargi kasacyjnej, NSA na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wyrok ten uchylił. W sytuacji uwzględnienia zarzutu opartego na podstawie z art. 141 § 4 p.p.s.a. za przedwczesne należało uznać pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA wyczerpująco wyjaśni podstawę prawną rozstrzygnięcia i - w przypadku podtrzymania stanowiska o uchyleniu decyzji - zawrze wskazania co do dalszego postępowania
w sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono z kolei na podstawie art. 203
pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI