II GSK 1507/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-08-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
środki unijnedofinansowanieocena wnioskurewitalizacjaefekt zachętyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwego uzasadnienia sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczyła oceny wniosku o dofinansowanie projektu ze środków unijnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku i braku wskazówek co do dalszego postępowania.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Zarządu Województwa L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., który uwzględnił skargę Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w L. na informację Zarządu Województwa L. o negatywnym rozpatrzeniu protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. WSA stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa L. Głównym zarzutem organu było rozpoczęcie realizacji inwestycji (docieplenia ścian budynków) przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, co stanowiło naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację. WSA uznał, że organ nie wykazał w sposób dostateczny tej tezy i nie obalił twierdzeń skarżącej, wskazując m.in. na możliwość sfinansowania części prac z funduszu remontowego w 2009 r. NSA uchylił wyrok WSA, uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, nie pozwalało na kontrolę kasacyjną, nie zawierało jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania organu administracji oraz nie wyjaśniało wystarczająco przyczyn uznania nierzetelności i braku bezstronności oceny projektu przez organ. NSA uznał, że zarzuty procesowe były uzasadnione, co przedwczesnym czyniło odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, nie zawierało wystarczających wskazań co do dalszego postępowania, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że brak jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania w uzasadnieniu wyroku WSA uniemożliwia kontrolę kasacyjną i stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.z.p.p.r. art. 21 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

u.z.p.p.r. art. 26 § ust. 2

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

u.z.p.p.r. art. 28 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

rozp.800/2008r. art. 8 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu

Definiuje 'efekt zachęty' jako warunek dopuszczalności pomocy publicznej, który występuje, gdy beneficjent przed rozpoczęciem prac złożył wniosek o przyznanie pomocy.

u.p.r. § § 6 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 9 czerwca 2010 r. w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację w ramach regionalnych programów operacyjnych

Pomoc na rewitalizację może być udzielana wyłącznie na projekty, których realizacja rozpocznie się po złożeniu przez beneficjenta wniosku o przyznanie pomocy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga, aby uzasadnienie wyroku zawierało wskazania co do dalszego postępowania organu, jeśli sprawa ma być ponownie rozpatrzona.

TWE art. 87 § ust. 1

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

TFUE art. 107

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu § pkt 28 preambuły

Wytyczna pomocna przy wykładni, wskazująca, że pomoc nie powinna być udzielana, jeśli beneficjent mógłby prowadzić działalność w istniejących warunkach rynkowych, co podkreśla znaczenie efektu zachęty.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na wadliwość uzasadnienia wyroku, w szczególności brak wskazówek co do dalszego postępowania. Niewystarczające wyjaśnienie przez WSA przyczyn uznania nierzetelności i braku bezstronności oceny projektu przez organ.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku powinno zawierać także wskazania co do dalszego postępowania. nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. nie wykazał w sposób dostateczny tezy przyjętej w zaskarżonej informacji i nie obalił twierdzeń skarżącej.

Skład orzekający

Urszula Raczkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Korycińska

członek

Ludmiła Jajkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wadliwość uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych, wymogi dotyczące wskazówek co do dalszego postępowania organu, zasada 'efektu zachęty' w kontekście środków unijnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i oceny wniosków o dofinansowanie w konkretnym programie operacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie prawidłowego uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego oraz precyzyjnego stosowania przepisów dotyczących pomocy publicznej i 'efektu zachęty' przy środkach unijnych.

Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA kluczem do uchylenia orzeczenia przez NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1507/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-07-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ludmiła Jajkiewicz
Małgorzata Korycińska
Urszula Raczkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 199/11 - Wyrok WSA w Lublinie z 2011-05-31
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
art. 21 ust. 1 i ust. 3, art. 26 ust. 2, art. 28 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2008 nr 214 poz 3 pkt 28 preambuły do rozporządzenia, art. 8 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w  zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - Tekst mający znaczenie dla EOG
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 87 ust. 1 i ust. 3
Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 199/11 w sprawie ze skargi P. S. M. "K." w L. na informację Zarządu Województwa L. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L.; 2. zasądza od P. S. M. "K." w L. na rzecz Zarządu Województwa L. 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. w uwzględnieniu skargi Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w L. na informację Zarządu Województwa L. w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa L.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:
W dniu 28 października 2010 r. Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." , dalej: PSM, złożyła w odpowiedzi na konkurs zamknięty nr [...], wniosek o dofinansowanie projektu "Poprawa infrastruktury zasobów osiedla P.".
Informacją z dnia 10 lutego 2011 r. wydaną przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Strategii i Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. upoważnionego do działania w imieniu Zarządu Województwa L. na podstawie uchwały tego Zarządu, nr [...] z [...] lipca 2009 r. poinformowano wnioskodawcę o odrzuceniu wniosku z uwagi na negatywny wynik oceny formalnej w zakresie kryterium poprawności.
W uzasadnieniu wskazano, że zakres rzeczowy projektu obejmuje m.in. termomodernizację ścian budynków mieszkalnych wielorodzinnych w tym także budynków położonych przy ul. P. 30, P. 44, P. 46, J. 7, R. 11, 15 oraz Z. 10, w których, w okresie od stycznia do września 2010 r. docieplono ściany budynków od strony wejść( str. 134 Studium Wykonalności).
W ocenie organu, powyższe oznacza w odniesieniu do tych budynków rozpoczęcie inwestycji przed złożeniem wniosku o dofinansowanie a tym samym niespełnienie wymogu określonego w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 9 czerwca 2010 r. w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 117, poz. 787; dalej jako u.p.r.). Wskazano, że PSM, poinformowana o powyższym pismem z 18 stycznia 2011 r. zawierającym propozycję przeniesienia kosztów docieplenia tych budynków do kosztów niekwalifkowalnych, propozycji tej nie uwzględniła.
Posiadający upoważnienie do działania w imieniu Zarządu Województwa L., wynikające z wymienionej wyżej uchwały Zarządu, Dyrektor Departamentu Strategii i Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. rozstrzygnięciem z dnia 11 kwietnia 2011 r., znak: RR.IX.432.16.2011.PZ uznał za niezasadny protest wniesiony przez PSM "K." w L., w związku z negatywną oceną i odrzuceniem projektu "Poprawa infrastruktury zasobów osiedla P".
W uzasadnieniu wskazano, że z treści z § 6 ust. 1 rozporządzenia u.p.r. wynika, że pomoc może być udzielana wyłącznie na projekty, których realizacja rozpocznie się po złożeniu przez beneficjenta pomocy wniosku o dofinansowanie. Na podstawie analizy wniosku aplikacyjnego oraz Studium Wykonalności stwierdzono, że realizacja inwestycji objętej projektem, w odniesieniu do termoizolacji części budynków, rozpoczęła się przed dniem złożenia wniosku, co oznacza, że projekt nie może uzyskać wsparcia w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2007-2013, dalej: RPO WL. Na ciągłość przedsięwzięcia dodatkowo wskazuje krótki odstęp czasowy między modernizacją jednej ściany budynków wykonaną w 2010 r. a zamierzoną modernizacją pozostałych ścian planowaną do realizacji w 2011 r. Docieplenie ścian budynków od strony wejściowej oraz docieplenie pozostałych ścian składa się na jedną inwestycję łącznie ukierunkowaną na poprawę parametrów budynku w zakresie emisji ciepła.
Uwzględniając skargę PSM K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wskazał, że skarżąca we wniosku o dofinansowanie określiła, że przedmiotem projektu (inwestycji) jest rewitalizacja 17 budynków wraz z infrastrukturą otaczającą, znajdujących się na osiedlu P. w dzielnicy B.
Sąd zauważył, że nie jest sporne, że przed złożeniem wniosku PSM dokonała docieplenia ścian frontowych części budynków objętych wnioskiem( zlokalizowanych przy ul. P. 30, 44, 46, J. 7, R. 11, 15 oraz przy ul. Z. 10. Sąd wskazał, że według twierdzeń skarżącej, których organ nie weryfikował – powyższe roboty zostały zrealizowane w 2009 r., zaś ich odbiór nastąpił w II kwartale 2010 r. Sąd przywołał pismo PSM z dnia 26 stycznia 2011 r., w którym spółdzielnia stwierdziła, że owe roboty sfinansowano z funduszu remontowego spółdzielni, a docieplenie było konieczne, z uwagi na przecieki i przemarzanie ścian oraz wskazał, że według twierdzeń strony, których organ nie kwestionował, zakres prac nazwanych we wniosku "termorenowacją" obejmował pozostałe – niedocieplone ściany w/w budynków. W konkluzji Sąd wyraził przekonanie, ze jeżeli powyższe fakty są prawdziwe, nieuprawnione jest stanowisko organu, że wnioskodawca rozpoczął realizację projektu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Uznał, że twierdzenia oraz argumentacja przytoczona w odpowiedzi na skargę, nie mogą zastąpić ustaleń, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu aktu wydanego przez organ administracji publicznej.
Sąd stwierdził także, że rozporządzenie u.p.r. podpisane zostało 9 czerwca 2010 r., a weszło w życie dopiero w dniu 16 lipca 2010 r. Tymczasem, zgodnie ze stanowiskiem skarżącej, roboty dociepleniowe ścian frontowych budynków wykonano w 2009 r., a odebrano w II kwartale 2010 r., czyli przed wejściem w życie, a być może nawet przed podpisaniem rozporządzenia.
Sąd uznał, że przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia u.p.r. stanowi normatywny wyraz zaimplementowania do krajowego porządku prawnego zasady, że pomoc publiczna może zostać udzielona wyłącznie dla projektów wywołujących efekt zachęty, która została zdefiniowana w art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) – (Dz. Urz. UE seria L. z 2008 r. Nr 214, s. 3 ze zm.).Według tego przepisu efekt zachęty wystąpi wówczas, "(...) jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy".
Jednakże w ocenie Sądu, organ nie wykazał w sposób dostateczny tezy przyjętej w zaskarżonej informacji i nie obalił twierdzeń skarżącej. W tych okolicznościach Sąd uznał, że instytucja zarządzająca nie zrealizowała dyrektywy zawartej w art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. w zakresie zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektu, przy zastosowaniu przejrzystych reguł.
Sąd zwrócił ponadto uwagę, że zarówno informację z dnia 10 lutego 2011 r. o wynikach oceny projektu, jak też informację z dnia 11 kwietnia 2011 r. o wynikach procedury odwoławczej wydał nie Zarząd Województwa L., lecz Urząd Marszałkowski Województwa L. Departament Strategii i Rozwoju Regionalnego, który stanowi jedynie aparat pomocniczy Zarządu Województwa L. stwierdzając, że nie jest prawidłową praktyką by urząd i jego pracownicy zastępowali upoważnioną przepisami ustawy z.p.p.r. – instytucję zarządzającą, jaką jest Zarząd Województwa, nie wskazując nawet przy podpisach, że działają z upoważnienia Zarządu Województwa L.
Powyższy wyrok, Zarząd Województwa L. zaskarżył w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w L. oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
a) naruszenie prawa materialnego tj. art. 30c ust. 3 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, iż Zarząd Województwa L. -Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa L. na lata 2007-2013 - nie zapewnił rzetelnej i bezstronnej oceny projektu zgłoszonego przez Pracowniczą Spółdzielnię Mieszkaniową "K." w L. przy zastosowaniu przejrzystych reguł nie przeprowadzając na etapie rozpoznania protestu dodatkowego postępowania dowodowego w celu obalenia twierdzeń zawartych w proteście, oraz na bezzasadnym uwzględnieniu skargi wniesionej przez Spółdzielnię;
b) naruszeniu prawa materialnego tj. art. 87 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 21 ust. 1 u.z.p.p.r. oraz § 6 ust. 1 .u.p.r. oraz art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w zaniechaniu oddalenia skargi wniesionej przez Pracowniczą Spółdzielnię Mieszkaniową "K." w L., w sytuacji, gdy projekt Spółdzielni zgłoszony do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2007-2013 nie wypełnia efektu zachęty, ponieważ jego realizacja rozpoczęła się przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, w związku z czym przyznanie dofinansowania dla takiego projektu naruszałoby zasady udzielania pomocy publicznej określone w prawie wspólnotowym i krajowym.
c) naruszeniu przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) poprzez brak w uzasadnieniu jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa L. na lata 2007-2013 w związku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, co wyklucza wykonanie zaskarżonego wyroku.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, iż zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadł w oderwaniu od instytucjonalnej i proceduralnej specyfiki naboru i oceny wniosków w ramach programu operacyjnego albowiem analiza uzasadnienia wyroku wskazuje bowiem, iż Sąd przyjmuje, iż w trakcie oceny wniosku IZ RPOWL prowadzi postępowanie dowodowe, a etap postępowania odwoławczego, jest postępowaniem drugoinstancyjnym. Uzasadniając drugi zarzut organ wskazał, iż rozporządzenie .u.p.r. obowiązuje od lipca 2010 r. i zostało uchwalone w połowie perspektywy finansowej objętej programowaniem w ramach RPO, jednakże nie zmienia to tego, iż przepisy rozporządzenia u.p.r. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i wiążą tak Spółdzielnię, jak i IZ RPOWL. Skoro zaś przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia u.p.r. obowiązywał w dacie ogłoszenia konkursu oraz w dacie przeprowadzania oceny, to IZ RPOWL musiała go stosować. Przepis ten wyłącza zaś możliwość dofinansowania projektu, którego realizacja rozpoczęła się przed datą złożenia wniosku. Każda inna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do udzielania pomocy publicznej niezgodnie z prawem wspólnotowym tj. niezgodnie z zasadami określonymi w art. 87 ust. 1 Traktatu.
W kwestii trzeciego zarzutu organ wskazał, iż uzasadnienie wyroku WSA w L. nie spełnia warunków określonych w powołanym wyżej przepisie i nie zawiera wskazań co do dalszego postępowania. Nie ulega zaś wątpliwości, iż jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponowionym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a., która, co należy od razu stwierdzić, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Zatem kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku zostanie dokonana w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy z.p.p.r. w ramach programów operacyjnych mogą być dofinansowywane, zgodnie z kryteriami zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący projekty wyłonione w drodze konkursu. PSM zgłosiła wniosek o dofinansowanie projektu "Poprawa infrastruktury zasobów osiedla P." na konkurs zamknięty nr 03/RPOWL/3.2/2010. Konkurs dotyczył realizacji projektów w ramach Osi Priorytetowej III: Atrakcyjność obszarów miejskich i tereny inwestycyjne, Działania 3.2.:Rewitalizacja zdegradowanych obszarów miejskich.
Zasady dotyczące tego konkursu, zawarte są w materiałach konkursowych takich jak zwłaszcza RPO WL 2007-2013, Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych RPO WL 2007-2013 – Uszczegółowienie , przeznaczone dla odpowiedniej osi priorytetowej wytyczne dla wnioskodawców, instrukcje wypełniania wniosku o dofinansowanie oraz załączników do nich. Natomiast unormowania prawne znajdujące w rozpoznawanej sprawie zastosowanie wynikają zarówno z aktów prawa wspólnotowego jak i z ustawy z.p.p.r. i aktów wykonawczych do niej.
Z art. 21 ust. 1 ustawy z.p.p.r wynika, że w zakresie, w jakim finansowanie projektów w ramach programów stanowi pomoc spełniającą przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską albo pomoc de minimis, do tego finansowania mają zastosowanie szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy. W wykonaniu upoważnienia ustawowego zawartego w ust. 3 cytowanego przepisu wydane zostało rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 9 czerwca 2010 r. w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację w ramach regionalnych programów operacyjnych określające szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy na rewitalizację obszarów zdegradowanych w ramach regionalnych programów operacyjnych( Dz. U Nr.117, poz. 787)
Przede wszystkim jednak należy wskazać na zastosowanie w sprawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu( ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych, Dz. U. U.E. L.08.214.3), dalej: rozp.800/2008r., które nie wymaga implementacji do krajowego porządku prawnego. Obowiązuje ono w sprawie bezpośrednio i w każdej swojej części i wobec tego zapisy zawarte w rozporządzeniu krajowym dotyczące materii unormowanej w rozporządzeniu wspólnotowym mają wprawdzie znaczenie normatywne, ale główna podstawa normatywna, wprost obowiązująca zawarta jest w rozporządzeniu 800/2008.
Przypomnienie materialnoprawnych unormowań znajdujących zastosowanie w sprawie jest potrzebne dla określenia zagadnień, które w ramach oceny projektu winny być przedmiotem analiz i ocen organów udzielających informacji o wyniku rozpatrzenia projektu i rozpoznających protest oraz kontroli Sądu I instancji w zakresie zgodności z prawem dokonanej przez organy oceny projektu.
Jak wynika z Informacji i Rozpatrzenia Protestu, przyczyną negatywnej oceny projektu było uznanie, że doszło do naruszenia § 6 ust. 1 rozporządzenia u.p.r. Przepis ten stanowi, że pomoc na rewitalizację zdegradowanych obszarów w ramach regionalnych programów operacyjnych może być udzielana wyłącznie na projekty, których realizacja rozpocznie się po złożeniu przez beneficjenta wniosku o przyznanie pomocy. Wskazać należy, że wymóg zachowania takiej kolejności (najpierw wniosek pomocowy , potem realizacja projektu) jest bezwzględnie obowiązujący i stanowi warunek dopuszczalności udzielenia pomocy. Jest to powtórzenie zasad unormowanych w rozporządzeniu Komisji nr 800/2008 r., warunkujących zgodność udzielanej pomocy ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 TWE (obecnie art. 107 TFUE) a związanych z realizacją zasady wystąpienia tzw. efektu zachęty. W tym zakresie wskazać należy na art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 800/2008, gdzie wyraźnie wskazuje się na zastosowanie rozporządzenia wyłącznie do pomocy wywołującej efekt zachęty, przy czym efekt ten uznaje się za spełniony jeżeli przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Analogicznie, w pkt. 28 preambuły do omawianego rozporządzenia, który jest wytyczną kierunkową pomocną przy wykładni przepisów rozporządzenia, ale w tym przypadku posiada także treść normatywną stanowi się, iż "aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy, którą beneficjent mógłby prowadzić w istniejących warunkach rynkowych". Także i w preambule podkreśla się, że przyjąć należy, iż efekt zachęty występuje jeżeli przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań dotyczących realizacji projektu lub działań objętych pomocą został złożony wniosek o jej przyznanie.
W świetle przedstawionych wyżej regulacji, podlegająca badaniu w ramach kryteriów poprawności kwestia czy w sprawie spełniony został efekt zachęty ma pierwszoplanowe znaczenie.
W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że efektu tego brak. W powołaniu na zapis na str. 134 sporządzonego przez wnioskodawcę Studium Wykonalności, z którego wynika, że w okresie od stycznia do września 2010 r. w odniesieniu do części przewidzianych do termoizolacji budynków Spółdzielnia dokonała już docieplenie ścian frontowych a więc przed złożeniem wniosku o dofinansowanie organy uznały, że jest to równoznaczne z brakiem efektu zachęty.
Sąd I instancji stwierdził, że fakt dokonania powyższego docieplenia nie jest sporny. Jednocześnie zauważył, że w piśmie z 26 stycznia 2006 r. strona podała, że docieplenie ścian frontowych spornych budynków wykonane zostało w 2009r. a odbiór tych prac w II kwartale 2010 r., że wykonanie docieplenia było konieczne z uwagi na przecieki i przemarzanie ścian. Sąd nie wyjaśnił jednak przyczyn dla których uznał, że okoliczności powyższe w świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego dotyczącego "efektu zachęty" mogłyby powodować, że " nieuprawnione jest stanowisko organu, że wnioskodawca rozpoczął realizacje projektu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.", skoro docieplenie ścian miało miejsce przed złożeniem projektu obejmującego docieplenie między innymi ścian pozostałych. Sąd stwierdził także , że organ "nie wykazał w sposób dostateczny tezy przyjętej w zaskarżonej informacji i nie obalił twierdzeń skarżącej". Nie wskazał jednak na czym polegają wadliwości w działaniu organu i co należy uczynić aby je usunąć.
W świetle powyższego uznać należy, ze kasator trafnie zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Nadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, motywy wyroku winny zawierać także wskazania co do dalszego postępowania. Należy zauważyć, że ważne miejsce w uzasadnieniu wyroku zajmuje wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Powinno ono umożliwiać ocenę przez strony postępowania a w razie wniesienia skargi kasacyjnej skontrolowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wyd. I, Warszawa 2005, s. 452). Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, w której uwzględniając skargę na negatywną ocenę projektu Sąd I instancji nie wyjaśnił przyczyn, dla których uznał, że "w uzasadnieniu aktu wydanego przez organ administracji publicznej" winny znaleźć się bliżej nie określone przez Sąd ustalenia( str. 4 motywów wyroku). Mającym istotny wpływ na wynik sprawy jest także podniesiony przez kasatora brak wskazań co do dalszego postępowania, gdyż ten element uzasadnienia pomyślany został jako przeciwdziałanie powtórzeniu się po raz kolejny tej samej, ewentualnej wady rozstrzygnięcia.
Nie jest także zrozumiałe jakimi przesłankami kierował się Sąd I instancji uznając, że Instytucja Zarządzająca nie zrealizowała dyrektywy zawartej w art. 26 ust. 2 z.p.p.r. w zakresie zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektu przy zastosowaniu przejrzystych reguł. Sąd nie przytoczył bowiem żadnej okoliczności mogącej wskazywać na nierzetelność oceny i brak bezstronności (stronniczość, nieobiektywizm). Nie wiadomo także dlaczego Sąd wskazuje na brak zastosowania przejrzystych reguł skoro tezy tej nie rozwija. Zarzut skargi kasacyjnej kwestionujący ocenę Sądu co do naruszenia art. 26 ust. 2 z.p.p.r., mający także wymiar procesowy stanowi więc również usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej.
Zasadność omówionych wyżej zarzutów procesowych przedwczesnym czyni odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego w zakresie dotyczącym błędnego zastosowania tego prawa.
Uznając, że skarga kasacyjna opiera się na uzasadnionych podstawach należało na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a oraz art. 203 pkt. 2 p.p.s.a orzec jak w sentencji.