Orzeczenie · 2024-11-21

II GSK 1506/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-21
NSAAdministracyjneWysokansa
nieodpłatna pomoc prawnaporadnictwo obywatelskieorganizacje pozarządowewpis na listęrozwiązanie umowyprzesłanki negatywnegwarancja wykonania zadaniaskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Fundacji [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą wpisu na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego. Fundacja zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 11 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej (u.n.p.p.) oraz art. 11d ust. 2, 3, 5 i 7 u.n.p.p., kwestionując ocenę, że nie daje gwarancji należytego wykonania zadań i że wystąpiła przesłanka negatywna w postaci rozwiązania umowy z powiatem. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. (niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zaniechanie badania skutków prawnych, naruszenie zasady pogłębiania zaufania i utrwalonej praktyki). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z k.p.a.) uznano za formalnie wadliwe z powodu braku należytego uzasadnienia wpływu uchybień na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że wykazanie utrwalonej praktyki organów należy do strony skarżącej. W kwestii prawa materialnego, NSA stwierdził, że rozwiązanie umowy z fundacją przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu zgodnie z art. 11d ust. 5 u.n.p.p., co miało miejsce w tej sprawie. Sąd potwierdził również, że fundacja nie spełniła przesłanek pozytywnych z art. 11d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.n.p.p., ponieważ jej działania (przystępowanie do konkursów mimo braku przeszkolonych osób, kierowanie nieodpowiednich osób) świadczyły o braku gwarancji należytego wykonania zadania. NSA uznał, że art. 11 ust. 9 u.n.p.p. stanowi lex specialis w stosunku do art. 48 ust. 1 u.s.p. i rozwiązanie umowy przez starostę było prawidłowe. W konsekwencji, NSA orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wpisu organizacji pozarządowych na listę uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego, w szczególności znaczenie przesłanek negatywnych (rozwiązanie umowy) i pozytywnych (gwarancja wykonania zadania).

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwie obywatelskim. Może mieć zastosowanie do podobnych spraw dotyczących wpisu na listy lub rejestry, gdzie występują przesłanki negatywne związane z wcześniejszymi umowami.

Zagadnienia prawne (5)

Czy rozwiązanie umowy z organizacją pozarządową przez starostę stanowi obligatoryjną przesłankę negatywną odmowy wpisu na listę organizacji uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozwiązanie umowy przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis jest bezwzględną przesłanką negatywną odmowy wpisu, niezależnie od przyczyn rozwiązania.

Uzasadnienie

Art. 11d ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej przewiduje obligatoryjną przesłankę odmowy wpisu w przypadku rozwiązania umowy przez starostę w ciągu 2 lat przed złożeniem wniosku. Przepis ten nie zawiera ograniczeń co do ilości, powodów czy wagi przyczyn rozwiązania umowy.

Czy fundacja spełnia przesłanki pozytywne (gwarancja należytego wykonania zadania) do wpisu na listę organizacji uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fundacja nie spełnia przesłanek pozytywnych, ponieważ jej działania świadczyły o braku gwarancji należytego wykonania zadania.

Uzasadnienie

Działania fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów mimo braku odpowiednio przeszkolonych osób i kierowaniu takich osób do wykonywania zadań, świadczyły o wprowadzeniu organów w błąd i braku zdolności do wykonania zadania, co zaburzało funkcjonowanie systemu.

Czy art. 11 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi lex specialis w stosunku do art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym w kwestii reprezentacji powiatu przy rozwiązywaniu umów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 11 ust. 9 u.n.p.p. stanowi lex specialis i pozwala staroście na samodzielne rozwiązywanie umów z organizacjami pozarządowymi w określonych sytuacjach.

Uzasadnienie

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej wprowadza wyjątek od ogólnej zasady reprezentacji powiatu przez zarząd, umożliwiając staroście rozwiązanie umowy w przypadkach określonych w art. 11 ust. 9 u.n.p.p.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe z powodu braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku było prawidłowe i umożliwiało kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

Sąd I instancji nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego zarzutu; istotne jest, aby z uzasadnienia wynikało, dlaczego doszło lub nie doszło do naruszenia prawa.

Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z k.p.a.) zostały prawidłowo uzasadnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te były formalnie wadliwe z powodu braku wyjaśnienia, na czym polegało naruszenie i jaki miało wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna jako środek formalny wymaga uzasadnienia zarzutów, w tym wykazania istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy, czego autor skargi kasacyjnej nie uczynił.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Fundacji [...] w W. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (25)

Główne

u.n.p.p. art. 11 § ust. 9

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 5

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 7

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 3531

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

u.s.p. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie art. 2 § pkt 5

u.f. art. 15a § ust. 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 189

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozwiązanie umowy z fundacją przez starostę stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu na listę organizacji uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego. • Fundacja nie spełniła przesłanek pozytywnych (gwarancja należytego wykonania zadania) do wpisu na listę.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z k.p.a.) z powodu braku należytego uzasadnienia wpływu uchybień na wynik sprawy. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwego uzasadnienia wyroku WSA. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 11 ust. 9, art. 11d ust. 2, 3, 5, 7 u.n.p.p.) z powodu błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów.

Godne uwagi sformułowania

rozwiązanie umowy z organizacją pozarządową przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy wpisu • nie daje gwarancji należytego wykonania zadania • przepis ten stanowi lex specialis do regulacji zawartej w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Mirosław Trzecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu organizacji pozarządowych na listę uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego, w szczególności znaczenie przesłanek negatywnych (rozwiązanie umowy) i pozytywnych (gwarancja wykonania zadania)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwie obywatelskim. Może mieć zastosowanie do podobnych spraw dotyczących wpisu na listy lub rejestry, gdzie występują przesłanki negatywne związane z wcześniejszymi umowami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie obszaru nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego, a także kwestii proceduralnych związanych z wpisem organizacji na listę. Wyjaśnia kluczowe przesłanki decydujące o możliwości świadczenia takich usług.

Fundacja nie pomoże potrzebującym? NSA wyjaśnia, dlaczego rozwiązanie umowy z starostą blokuje wpis na listę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst