Orzeczenie · 2024-11-21

II GSK 1505/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-21
NSAAdministracyjneWysokansa
nieodpłatna pomoc prawnaporadnictwo obywatelskieorganizacje pozarządowewpis na listęrozwiązanie umowyprzesłanki negatywneprzesłanki pozytywneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Fundacji [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę fundacji na decyzję Ministra Sprawiedliwości o odmowie wpisu na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 11 ust. 9 oraz art. 11d ust. 2, 3, 5 i 7 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, a także naruszenie przepisów postępowania. Skarga kasacyjna podnosiła, że fundacja spełnia przesłanki pozytywne do wpisu i nie zachodzą przesłanki negatywne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a.) zostały uznane za formalnie wadliwe z powodu braku należytego uzasadnienia wpływu uchybień na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że rozwiązanie umowy z fundacją przez starostów w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu na listę, zgodnie z art. 11d ust. 5 ustawy. Ponadto, NSA podzielił stanowisko WSA i organów administracji, że fundacja nie daje gwarancji należytego wykonania zadań (przesłanka pozytywna z art. 11d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.n.p.p.), co potwierdzają działania fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów mimo braku odpowiednio przeszkolonych osób. Sąd uznał, że art. 11 ust. 9 u.n.p.p. stanowi lex specialis w stosunku do art. 48 ust. 1 u.s.p. i rozwiązanie umowy przez starostę było prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek negatywnych (rozwiązanie umowy) i pozytywnych (gwarancja należytego wykonania zadania) przy wpisie na listę organizacji prowadzących punkty nieodpłatnej pomocy prawnej; właściwość starosty do rozwiązania umowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i organizacji pozarządowych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy rozwiązanie umowy przez starostę z organizacją pozarządową w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis na listę organizacji uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozwiązanie umowy przez starostę stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu, niezależnie od przyczyn i ilości rozwiązanych umów.

Uzasadnienie

Art. 11d ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej przewiduje obligatoryjną przesłankę odmowy wpisu w przypadku rozwiązania umowy przez starostę w ciągu 2 lat przed złożeniem wniosku, bez możliwości uznania przez organ.

Czy fundacja spełnia przesłanki pozytywne do wpisu na listę organizacji pozarządowych, w szczególności czy daje gwarancję należytego wykonania zadania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fundacja nie daje gwarancji należytego wykonania zadania, co potwierdzają jej działania polegające na ubieganiu się o zadanie mimo braku odpowiednio przeszkolonych osób i kierowaniu ich do wykonywania zadań.

Uzasadnienie

Działania fundacji świadczyły o wprowadzeniu organów w błąd i braku zdolności do wykonania zadania, co zaburzało funkcjonowanie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej.

Kto jest właściwy do rozwiązania umowy z organizacją pozarządową na podstawie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej – starosta czy zarząd powiatu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadkach określonych w art. 11 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, umowę powinien rozwiązać starosta, gdyż przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

Uzasadnienie

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej wprowadza wyjątek od ogólnych zasad reprezentacji powiatu, wskazując starostę jako podmiot właściwy do rozwiązania umowy w określonych sytuacjach.

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne i umożliwia kontrolę instancyjną, a sąd nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego zarzutu.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej, a sąd może oceniać zarzuty całościowo, o ile wynika z nich powód oddalenia lub uwzględnienia skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Fundacji.

Przepisy (33)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.n.p.p. art. 11 § ust. 9

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 5

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 7

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 3

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 3

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.n.p.p. art. 11d § ust. 8 pkt 3

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

u.s.p. art. 48 § ust. 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 48

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 8 § ust. 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie art. 2 § pkt 5

Ustawa o fundacjach art. 15a § ust. 2

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 189

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozwiązanie umowy przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis stanowi bezwzględną przesłankę negatywną odmowy wpisu. • Fundacja nie daje gwarancji należytego wykonania zadania. • Starosta jest właściwy do rozwiązania umowy na podstawie art. 11 ust. 9 u.n.p.p.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnych (art. 11 ust. 9, art. 11d ust. 2, 3, 5, 7 u.n.p.p.). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z k.p.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 8 k.p.a.). • Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi. • Odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw przez Sąd I instancji i organ.

Godne uwagi sformułowania

rozwiązanie umowy przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku stanowi obligatoryjną przesłankę dla wojewody do wydania decyzji odmownej • przepis ten stanowi lex specialis do regulacji zawartej w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym • nie daje gwarancji należytego wykonania zadania • działania fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów – mimo braku odpowiednio przeszkolonych osób... świadczą o wprowadzeniu organów w błąd

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Mirosław Trzecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek negatywnych (rozwiązanie umowy) i pozytywnych (gwarancja należytego wykonania zadania) przy wpisie na listę organizacji prowadzących punkty nieodpłatnej pomocy prawnej; właściwość starosty do rozwiązania umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i organizacji pozarządowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie obszaru nieodpłatnej pomocy prawnej i zasad funkcjonowania organizacji pozarządowych w tym zakresie. Interpretacja przepisów dotyczących przesłanek wpisu i rozwiązania umów ma istotne znaczenie praktyczne.

Czy rozwiązanie umowy z fundacją przekreśla jej szanse na prowadzenie punktu pomocy prawnej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst