II GSK 1505/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-09-28
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjeszkoły niepublicznesamorząd terytorialnysądownictwo administracyjnewłaściwość sądupostępowanie cywilneprawo oświatowe

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na wyliczenie stawek dotacji dla szkół niepublicznych, uznając sprawę za nienależącą do właściwości sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na czynność Prezydenta Miasta dotyczącą wyliczenia stawek dotacji dla szkół niepublicznych, uznając ją za czynność techniczną, a nie akt administracyjny. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, że tego rodzaju czynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a spory o wysokość dotacji powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. Mimo błędów w uzasadnieniu WSA, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. i E. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło ich skargę na czynność Prezydenta Miasta dotyczącą wyliczenia miesięcznych stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych. Sąd pierwszej instancji uznał, że czynność ta ma charakter księgowo-rachunkowy i nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, powołując się na orzecznictwo NSA wskazujące, że dochodzenie roszczeń o dotacje odbywa się na drodze cywilnej. Dodatkowo, WSA wskazał na uchybienie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że choć uzasadnienie WSA było częściowo błędne (np. w kwestii terminu), to samo rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi było prawidłowe. NSA podkreślił, że przepisy ustawy o systemie oświaty oraz uchwały rady miejskiej nie przyznają prezydentowi miasta kompetencji do określania uprawnień lub obowiązków w zakresie przyznawania dotacji w formie aktu administracyjnego. Czynności te mają charakter księgowo-rachunkowy i nie kwalifikują się jako czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. Spory o wysokość dotacji powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka czynność ma charakter księgowo-rachunkowy i nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, a spory o wysokość dotacji należą do właściwości sądów cywilnych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy ustawy o systemie oświaty i uchwały rady miejskiej nie przyznają prezydentowi kompetencji do wydawania aktów administracyjnych w sprawie dotacji. Wyliczenie dotacji jest czynnością techniczną, a spory o jej wysokość powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 101a § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.o. art. 90 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 90 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

p.p.s.a. art. 52 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 102a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 353 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność wyliczenia stawek dotacji dla szkół niepublicznych nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Spory o wysokość dotacji należą do właściwości sądów cywilnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 4 i 6 p.p.s.a. Zarzuty naruszenia art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a także art. 146 § 1 i art. 151 p.p.s.a. Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Czynność o charakterze księgowo-rachunkowym nie kwalifikuje się jako czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dochodzenie roszczeń o należną, lecz niewypłaconą dotację odbywa się na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym. Zaskarżone postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wyliczenie stawek dotacji dla szkół niepublicznych przez organ wykonawczy gminy nie jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego, a spory w tym zakresie należą do drogi cywilnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyliczenia stawek dotacji, a nie uchwalania zasad ich przyznawania przez organ stanowiący.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii właściwości sądów w sporach o dotacje dla szkół niepublicznych, co ma znaczenie praktyczne dla placówek edukacyjnych i samorządów.

Sądy administracyjne nie rozstrzygną sporu o dotacje dla szkół? NSA wyjaśnia, gdzie szukać sprawiedliwości.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1505/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Łd 46/12 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2012-04-26
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 3 § 2 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1, art. 101a ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 90 ust. 3, art. 90 ust. 4
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. i E. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 46/12 w sprawie ze skargi A. K. i E. K. na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wyliczenia miesięcznych stawek dotacji wypłacanych dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inne osoby prawne lub fizyczne postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 46/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A. K. i E. K. na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wyliczenia miesięcznych stawek dotacji wypłacanych dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inne osoby prawne lub fizyczne za 2011 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Stwierdził, że pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta [...] zawiadomiła skarżących (prowadzących na terenie [...] Prywatne Policealne Szkoły [...]) o weryfikacji stawek dotacji na 2011 r. dla przedszkoli, szkół i placówek niepublicznych i publicznych funkcjonujących na terenie [...], ustalając je na poziomie 52,34 zł na jednego ucznia. Zawiadomienie to zostało doręczone skarżącym w dniu [...] kwietnia 2012 r. Pismem z dnia [...] października 2011 r. A. K. i E. K. wezwali Prezydenta Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa polegającego na określeniu stawek dotacji dla niepublicznych szkół policealnych w sposób sprzeczny z art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) oraz przepisami uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji przedszkolom, szkołom i placówkom niepublicznym niezaliczanym do sektora finansów publicznych funkcjonującym na terenie Miasta [...] ([...]; dalej zwana "uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r."). Skarżący uznali bowiem, że wspomniana stawka dotacji została ustalona na poziomie ok. 14% stawki przyznanej publicznym szkołom policealnym, podczas gdy z przepisów prawa wynika, iż wysokość dotacji nie może być niższa niż 50% stawki przyznanej szkołom publicznym. W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta [...] uznał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne, stwierdzając, że stawki dotacji na 2011 r. zostały ustalone w sposób prawidłowy. Po otrzymaniu powyższej odpowiedzi organu A. K. i E. K. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi skargę na określenie miesięcznych stawek dotacji wypłacanych przez Miasto [...] dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inne osoby prawne lub fizyczne obowiązujących w 2011 r.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest w istocie żądaniem zapłaty, a spór dotyczy jedynie wysokości dotacji w 2011 r. Czynność polegająca na określeniu miesięcznych stawek dotacji wypłacanych przez Miasto [...] dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych, powadzonych przez inne osoby prawne lub fizyczne nie należy do żadnej z form działania administracji publicznej. Przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) nie przewidują bowiem załatwienia spraw dotacji w formie decyzji administracyjnej, postanowienia, bądź jakiegokolwiek innego aktu lub czynności.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że złożenie przez prowadzącego niepubliczną szkołę wniosku oraz wskazanie wymaganych danych co do liczby uczniów do niej uczęszczających skutkuje dla organu wykonawczego obowiązkiem obliczenia należnej dotacji i wypłacenia jej osobie uprawnionej. Ta stricte techniczna czynność o charakterze księgowo-rachunkowym nie kwalifikuje się jako czynność określona w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Sąd powołał się przy tym na stanowisko wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 98/10, że dochodzenie roszczeń o należną, lecz niewypłaconą dotację odbywa się na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, nawet gdyby określenie miesięcznych stawek dotacji szkole niepublicznej stanowiło czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to skarga również podlegałaby odrzuceniu, bowiem skarżący nie dochowali 14-dniowego terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o jakim to terminie mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych powodów Sąd pierwszej instancji uznał, że złożona skarga jest niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej A. K. i E. K. zaskarżyli postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości. Wnieśli o uchylenie tego orzeczenia w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu wnoszący skargę kasacyjną zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej powoływana jako "p.u.s.a") w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 i 6 p.p.s.a. poprzez niewykonanie we właściwy sposób kontroli działalności administracji publicznej, wynikające z błędnej oceny, że wyliczenie przez Prezydenta Miasta [...] miesięcznych zweryfikowanych stawek dotacji wypłacanych przez Miasto [...] dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inne osoby prawne lub fizyczne za rok 2011 dokonane na podstawie art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty oraz § 1 ust. 1 pkt 7 w związku z § 17 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nie stanowi czynności lub aktu będących przedmiotem skargi do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ani 6 p.p.s.a.,
2. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 146 § 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na błędną ocenę, że sprawa stanowiąca przedmiot skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego,
3. art. 101a ust. 1 w związku z art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyliczenie przez Prezydenta Miasta [...] zweryfikowanych miesięcznych stawek dotacji wypłacanych przez Miasto [...] dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inne osoby prawne lub fizyczne za rok 2011, dokonane na podstawie art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty oraz § 1 ust. 1 pkt 7 w związku z § 17 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nie stanowi czynności prawnej lub faktycznej, o której stanowi art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i w konsekwencji niezastosowanie w/w przepisów w niniejszej sprawie,
4. art. 102a ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a. oraz art. 146 § 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że nawet w przypadku przyjęcia, iż określenie miesięcznych stawek dotacji szkole niepublicznej stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., skarga podlegałaby odrzuceniu z uwagi na uchybienie przez skarżących czternastodniowemu terminowi do wezwania organu administracji do usunięcia naruszenia prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy – gdyby bowiem Sąd prawidłowo zastosował art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, powinien byłby ustalić, że termin na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa określony w art. 52 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie ma zastosowania i nie odrzucić skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., lecz wydać orzeczenie merytoryczne na podstawie art. 146 § 1 lub art. 151 p.p.s.a.,
5. art. 133 § 1 i art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niemające oparcia w zebranym materiale dowodowym ustalenie stanu faktycznego poprzez określenie daty doręczenia skarżącym wyliczenia stawek dotacji dla szkół niepublicznych na dzień [...] kwietnia 2012 r., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że czynność Prezydenta Miasta [...], polegająca na wyliczeniu zweryfikowanych miesięcznych stawek dotacji w oparciu o kryteria wskazane w ustawie o systemie oświaty oraz uchwale Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. ma charakter czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem skarżących, dokonane przez Sąd pierwszej instancji rozróżnienie czynności na stricte techniczne (które nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej) oraz czynności materialnoprawne z zakresu administracji publicznej (objęte hipotezą art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) jest złudne, nieostre, nieznajdujące odzwierciedlenia w przepisach prawa i orzecznictwie, a także kolidujące z zasadą pewności prawa. Ponadto, rozróżnienie to nie uwzględnia czynności określanych jako materialnotechniczne, które mogą stanowić przedmiot skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z tych względów brak było uzasadnienia dla odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z powodu braku przynależności sprawy do właściwości sądu administracyjnego.
Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, nie było również postaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zaskarżona czynność – oprócz czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – stanowi jednocześnie czynność faktyczną naruszającą prawa osób trzecich, o jakiej mowa w art. 101a § 1 ustawy o samorządzie gminnym. W odniesieniu do tego rodzaju czynności, zgodnie z treścią art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Oznacza to, że skarżący nie byli zobowiązani do zachowania 14-dniowego terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Ponadto, Sąd pierwszej instancji wadliwie ustalił, że zaskarżone określenie stawek dotacji zostało doręczone skarżącym w dniu [...] kwietnia 2012 r. W aktach sprawy nie ma wiarygodnych dowodów na tę okoliczność. Dowodu takiego nie może stanowić oświadczenie pełnomocnika organu zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny strona wyznaczyła formułując zarzuty, które zmierzają do zakwestionowania zgodności z prawem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a., w sytuacji gdy: 1) sprawa, w której skarga została wniesiona należy do kognicji sądów administracyjnych, 2) skarżący nie uchybili terminowi z art. 52 § 3 p.p.s.a. do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bowiem termin ten nie miał w tej sprawie zastosowania.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego nastąpi w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych (A. Kabat, Komentarz do art. 58 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011).
Ze skargi złożonej do Sądu pierwszej instancji wynika, że jej przedmiotem jest czynność dokonana w imieniu Prezydenta Miasta [...], polegająca na określeniu miesięcznych stawek dotacji wypłacanych przez miasto [...] dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych powadzonych przez inne osoby prawne lub fizyczne obowiązujących od stycznia 2011 r. – w zakresie pkt 15, tj. określenia stawki dotacji dla szkół zawodowych niepublicznych - uczniowie szkół policealnych, w kwocie 52,34 zł miesięcznie w przeliczeniu na jednego ucznia. Zdaniem skarżących, doszło do zaniżenia kwoty dotacji przyznanej dla niepublicznych szkół policealnych w stosunku do poziomu wynikającego z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty oraz § 1 ust. 1 pkt 7 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.
Z tak określonego przedmiotu skargi wynika, że skarżący nie kwestionują przepisów uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. ustalających, na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, m.in. tryb udzielania i rozliczania dotacji uwzględniający w szczególności podstawę obliczania dotacji. Skarżący zakwestionowali natomiast sam sposób wyliczenia dotacji, a zatem sposób wykonania przepisów wspomnianej uchwały i przepisów ustawy o systemie oświaty.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że tego rodzaju czynność organu wykonawczego gminy nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Przepisy ustawy o systemie oświaty, ani też przepisy uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nie przyznają wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) kompetencji do określania uprawnień bądź obowiązków w zakresie przyznawania dotacji, o jakich mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Uprawnienia takie – na podstawie art. 90 ust. 4 tej ustawy – posiada organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. W przedmiotowej sprawie organem tym jest Rada Miejska w [...], która wykonała obowiązek określony we wspomnianym przepisie, wydając uchwałę z dnia [...] czerwca 2008 r. ustalającą w szczególności podstawę obliczania dotacji (w przypadku szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych dotacja miała wynosić 50% ustalonych w budżecie Miasta wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia - § 1 ust. 1 pkt 7 uchwały). Przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują załatwienia spraw dotacji w formie decyzji administracyjnej, postanowienia, bądź jakiegokolwiek innego aktu lub czynności. Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że złożenie przez podmiot prowadzący szkołę niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej wniosku o udzielenie dotacji oraz wskazanie wymaganych danych co do liczby dzieci uczęszczających do szkoły powoduje, że organ wykonawczy gminy ma obowiązek obliczenia należnej dotacji i wypłacenia jej uprawnionemu podmiotowi. W przypadku szkół niepublicznych na terenie miasta [...] obliczenie wysokości dotacji następuje poprzez iloczyn liczby uczniów danej szkoły i połowy ustalonych w budżecie gminy wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Zarówno wyliczenie kwoty stanowiącej 50% ustalonych w budżecie gminy wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, jak i późniejsza konkretyzacja wysokości dotacji są czynnościami o charakterze księgowo-rachunkowym, które nie kwalifikują się jako czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie są również aktami organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowanymi w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.), czy też podejmowanymi w sprawie z zakresu administracji publicznej czynnościami nakazanymi prawem albo czynnościami prawnymi lub faktycznymi naruszającymi prawa osób trzecich (art. 101a ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie analogiczne stanowisko wyrażane już wcześniej w orzecznictwie NSA (zob. postanowienie z dnia 26 stycznia 2011 ., sygn. akt II GSK 98/10; postanowienia z dnia 3 kwietnia 2012 r. o sygn. akt: II GSK 521/12, II GSK 522/12, II GSK 523/12 i II GSK 524/12; postanowienie z dnia 4 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 525/12; postanowienia z dnia 11 kwietnia 2012 r. o sygn. akt: II GSK 562/12 i II GSK 563/12 – treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wskazać należy, że między podmiotem uprawnionym do żądania wypłaty dotacji a jednostką samorządu terytorialnego właściwą do wypłaty tej dotacji nawiązuje się na podstawie art. 90 ustawy o systemie oświaty stosunek prawny odpowiadający cechom zobowiązania w rozumieniu art. 353 § 1 kodeksu cywilnego, a skoro w przepisach ustawy o systemie oświaty nie przewidziano szczególnego trybu dochodzenia tego rodzaju roszczeń na drodze postępowania administracyjnego, to podmiot uprawniony może poszukiwać ochrony prawnej tylko przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2007 r. o sygn. akt IV CSK 312/06, LEX nr 277299). Przepisy art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty określają bowiem w sposób jasny i bezwarunkowy, kto jest dłużnikiem (w aktualnym stanie prawnym obowiązek ten ciąży na właściwej jednostce samorządu terytorialnego), kto zaś wierzycielem (osoba prowadząca szkołę lub placówkę niepubliczną), a także w jakiej wysokości świadczenie się należy (50% wydatków bieżących ponoszonych w szkole publicznej tego samego typu w przeliczeniu na jednego ucznia) i od spełnienia jakich przesłanek wypłacenie dotacji jest uzależnione.
Z uwagi na powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 4 i 6 p.p.s.a., jak również art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd pierwszej instancji nie naruszył tych przepisów, bowiem prawidłowo uznał, że skarga nie została wniesiona w sprawie z zakresu administracji publicznej, a zatem nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż brak było podstaw do jej merytorycznego rozpoznania. Nie są wobec tego zasadne zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a także art. 146 § 1 i art. 151 p.p.s.a.
Nie miały natomiast istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia wskazane w skardze kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 102a ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a. Rację mają skarżący, że w przypadku wynikającego z art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trybu wnoszenia skargi nie ma obowiązku zachowana terminu wskazanego w art. 52 § 3 p.p.s.a., gdyż stosowanie tego ostatniego przepisu zostało wyłączone w takim przypadku przez art. 102a ustawy o samorządzie gminnym. Uchybienie to nie miało jednak żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem skarga i tak podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako wniesiona w sprawie nienależącej do właściwości sądów administracyjnych. W tej sytuacji na zmianę rozstrzygnięcia nie mogły wpłynąć argumenty przytoczone jako uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Zatem rozważania Sądu pierwszej instancji o alternatywnej podstawie odrzucenia skargi były nie tylko wadliwe, ale przede wszystkim zbędne.
Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniała w tej sprawie.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w trybie określonym w art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI