Orzeczenie · 2024-11-21

II GSK 1504/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-21
NSAAdministracyjneWysokansa
nieodpłatna pomoc prawnaporadnictwo obywatelskieorganizacje pozarządowewpis na listęrozwiązanie umowyprzesłanka negatywnagwarancja należytego wykonania zadaniaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Fundacji H. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości o odmowie wpisu Fundacji na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Podstawą odmowy wpisu było wystąpienie negatywnej przesłanki określonej w art. 11d ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, a mianowicie rozwiązania umów z Fundacją przez starostów w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że rozwiązanie umowy przez starostę stanowi bezwzględną przesłankę odmowy wpisu, niezależnie od liczby, przyczyn czy wagi tych rozwiązań. Ponadto, NSA potwierdził stanowisko sądów niższych instancji, że Fundacja nie daje gwarancji należytego wykonania zadań, co stanowi również przesłankę negatywną. Działania Fundacji, takie jak przystępowanie do konkursów mimo braku wykwalifikowanego personelu i przypadki kierowania nieuprawnionych osób do świadczenia porad, świadczyły o wprowadzaniu organów w błąd i braku zdolności do wykonania powierzonego zadania, co skutkowało zaburzeniami w organizacji pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja bezwzględnej przesłanki negatywnej wpisu na listę organizacji prowadzących punkty nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego (rozwiązanie umowy przez starostę) oraz kwestia gwarancji należytego wykonania zadań przez organizacje pozarządowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwie obywatelskim. Interpretacja art. 11 ust. 9 ustawy w kontekście reprezentacji powiatu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozwiązanie umowy z organizacją pozarządową przez starostę w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis na listę organizacji uprawnionych do prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego stanowi bezwzględną przesłankę odmowy wpisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozwiązanie umowy przez starostę stanowi bezwzględną negatywną przesłankę odmowy wpisu, niezależnie od liczby, przyczyn czy wagi tych rozwiązań.

Uzasadnienie

Art. 11d ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej wprost przewiduje, że rozwiązanie umowy z organizacją przez starostę w ciągu dwóch lat przed złożeniem wniosku jest obligatoryjną przesłanką odmowy wpisu. Przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń co do ilości, przyczyn czy wagi tych rozwiązań.

Czy organizacja pozarządowa daje gwarancję należytego wykonania zadań w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego, jeśli w przeszłości dochodziło do problemów z realizacją umów, braku wykwalifikowanego personelu lub rozwiązywania umów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli działania organizacji wskazują na wprowadzanie organów w błąd, brak zdolności do wykonania zadania lub zaburzenia w jego organizacji, nie daje ona gwarancji należytego wykonania zadań.

Uzasadnienie

Działania Fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów mimo braku odpowiednio przeszkolonych osób, kierowaniu nieuprawnionych osób do świadczenia porad, czy rozwiązywaniu umów, świadczą o braku gwarancji należytego wykonania zadania publicznego.

Kto jest uprawniony do rozwiązania umowy z organizacją pozarządową na podstawie art. 11 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej – starosta czy zarząd powiatu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rozwiązanie umowy na podstawie art. 11 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej powinno nastąpić przez starostę, gdyż przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o samorządzie powiatowym.

Uzasadnienie

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej wprowadza wyjątek od ogólnych zasad reprezentacji powiatu, przyznając staroście uprawnienie do rozwiązania umowy w określonych sytuacjach, co czyni ten przepis lex specialis.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Fundacji H. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (50)

Główne

u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 5

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 5

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 5

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 5

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 5

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

Pomocnicze

u.n.p.p. art. 11 § ust. 9

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 7

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.n.p.p. art. 11 § ust. 3a

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.d.p.p.o.w. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

u.s.p. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 48

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.n.p.p. art. 11 § ust. 8

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 8 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 4 pkt 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

u.n.p.p. art. 6

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.n.p.p. art. 11 § ust. 9

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.n.p.p. art. 11 § ust. 9

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11 § ust. 9

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

u.n.p.p. art. 11d § ust. 7

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Fundacja zarzuciła błędną wykładnię art. 11 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, twierdząc, że rozwiązanie umowy przez powiat (zarząd powiatu) nie jest równoznaczne z rozwiązaniem przez starostę na podstawie tego przepisu. • Fundacja zarzuciła błędne zastosowanie art. 11d ust. 5 i 7 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, twierdząc, że negatywna przesłanka rozwiązania umowy przez starostę nie miała zastosowania, gdyż nie było ważnego i skutecznego rozwiązania umowy przez starostę powołującego się na art. 11d ust. 9. • Fundacja zarzuciła błędną wykładnię art. 11d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, kwestionując przyjętą przez sąd pozaprawną definicję 'daje gwarancję należytego wykonania zadania'. • Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, niepodjęcie kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku. • Fundacja zarzuciła naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw i zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Godne uwagi sformułowania

rozwiązanie umowy przez starostę stanowi bezwzględną negatywną przesłankę odmowy wpisu • przepis nie stawia przy tym ograniczeń w zakresie ilości rozwiązanych umów, powodów tego rozwiązania, czy wagi przyczyn • organowi administracji publicznej nie pozostawiono zatem uznania co do wpisu lub nie danej organizacji • Fundacja nie daje gwarancji należytego wykonania zadania • działania Fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów mimo braku odpowiednio przeszkolonych osób... świadczą o wprowadzaniu organów w błąd

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Skoczylas

sędzia

Mirosław Trzecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja bezwzględnej przesłanki negatywnej wpisu na listę organizacji prowadzących punkty nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego (rozwiązanie umowy przez starostę) oraz kwestia gwarancji należytego wykonania zadań przez organizacje pozarządowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwie obywatelskim. Interpretacja art. 11 ust. 9 ustawy w kontekście reprezentacji powiatu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie obszaru nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego, a rozstrzygnięcie ma istotne implikacje dla organizacji pozarządowych ubiegających się o środki publiczne i prowadzących działalność pożytku publicznego.

Organizacje pozarządowe tracą szansę na prowadzenie punktów pomocy prawnej przez jedno rozwiązanie umowy ze starostą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst