II GSK 15/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-16
NSAinneŚredniansa
patentwłasność przemysłowawynalazekunieważnienie patentunowośćUrząd Patentowy RPsąd administracyjnyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA uchylającego decyzję Urzędu Patentowego o unieważnieniu patentu na wynalazek, uznając, że organ nie wykazał w sposób dostateczny braku nowości wynalazku.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który uchylił decyzję Urzędu Patentowego o unieważnieniu patentu na wynalazek "Łapka sprężysta do mocowania szyn". Urząd Patentowy unieważnił patent, zarzucając brak nowości i niedopuszczalną zmianę zastrzeżeń. WSA uznał, że Urząd nie wykazał w sposób dostateczny braku nowości, szczególnie w kontekście analizy brytyjskiego patentu GB 885334, i uchylił decyzję. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że Urząd Patentowy nie udowodnił braku nowości wynalazku.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez I. Spółkę z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP, która unieważniła patent nr PL 182453 na wynalazek "Łapka sprężysta do mocowania szyn". Urząd Patentowy pierwotnie unieważnił patent, opierając się na zarzutach braku nowości (w oparciu o brytyjski patent GB 885334) oraz niedopuszczalnej zmiany zastrzeżeń patentowych. WSA uznał jednak, że Urząd Patentowy nie wykazał w sposób wystarczający braku nowości, wskazując na niewystarczającą analizę rysunków z brytyjskiego patentu oraz brak wywodu opartego na domniemaniu faktycznym. Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał również, że zarzut niedopuszczalnej zmiany zastrzeżeń nie został dostatecznie udowodniony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją, uznając, że wyrok WSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. NSA podzielił ocenę WSA co do naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), a także wskazał na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że Urząd Patentowy nie przedstawił wystarczających dowodów na brak nowości wynalazku, a jego uzasadnienie było wadliwe w tym zakresie. NSA odniósł się również do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz prawa materialnego, uznając je za bezzasadne lub przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Urząd Patentowy nie wykazał w sposób dostateczny braku nowości, a jego uzasadnienie było wadliwe.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że analiza rysunków z brytyjskiego patentu była niewystarczająca do stwierdzenia braku nowości, a Urząd Patentowy nie przedstawił logicznego wywodu opartego na domniemaniu faktycznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

ustawa o wynalazczości art. 10

Ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

Wynalazek uważa się za nowy, jeżeli nie jest on ujawniony w stanie techniki. Stan techniki obejmuje wszystko, co przed datą dokonania zgłoszenia jako wynalazek zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie opisu lub w inny sposób.

ustawa o wynalazczości art. 11

Ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie wynika on dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

ustawa o wynalazczości art. 30

Ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

Zastrzeżenia patentowe nie mogą być zmieniane w sposób wykraczający poza zakres ujawniony w opisie zgłoszeniowym.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o zasadności albo bezpodstawności poszczególnych zarzutów strony.

prawo własności przemysłowej art. 256 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urząd Patentowy nie wykazał w sposób dostateczny braku nowości wynalazku. Uzasadnienie decyzji Urzędu Patentowego było wadliwe w zakresie oceny nowości. Zarzut niedopuszczalnej zmiany zastrzeżeń patentowych nie został udowodniony.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.). Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 10, 11, 30 ustawy o wynalazczości).

Godne uwagi sformułowania

brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyróżniający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie nie sposób nie podzielić poglądu Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśnienia czy rzeczywiście odpowiednie rysunki zawarte w opisie patentu brytyjskiego są wystarczającym dowodem dla skutecznego postawienia wynalazkowi zarzutu braku nowości.

Skład orzekający

Andrzej Kuba

przewodniczący

Jan Grabowski

członek

Małgorzata Korycińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące wykazania braku nowości wynalazku przez Urząd Patentowy oraz analiza uzasadnienia decyzji organu w kontekście przepisów k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oceny nowości wynalazku na podstawie porównania z wcześniejszym patentem, z uwzględnieniem analizy rysunków i domniemania faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii własności przemysłowej i procedury patentowej, ale jej szczegóły techniczne mogą być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.

Czy Urząd Patentowy udowodnił brak nowości wynalazku? NSA analizuje dowody w sprawie patentu na łapkę sprężystą.

Sektor

przemysł

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 15/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący/
Jan Grabowski
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1856/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-07-05
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba, Sędziowie NSA Jan Grabowski, Małgorzata Korycińska (spr.), Protokolant Aleksandra Kuc, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. Spółka z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1856/04 w sprawie ze skargi V. S. Spółka z o.o. w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. Spółka z o.o. w T. na rzecz V. S. Spółka z o.o. w N. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lipca 2005 r. sygn. akt VI SA/WA 1856/05 , rozpoznając sprawę na skutek skargi V. S. Spółki z o.o. w N., uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP w przedmiocie unieważnienia patentu oraz orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że poprzednik prawny skarżącego – P. P. "S." – w dniu 25 listopada 1996 r. zgłosiło do Urzędu Patentowego wynalazek pn. " Łapka sprężysta do mocowania szyn". W zgłoszeniu wskazano, że łapka ta posiada dwa ramiona (1) i (2) symetryczne względem siebie gięte jednakowo w płaszczyznach prostopadłych do osi podłużnej szyny oraz kabłąk (3) łączący te ramiona znamienna tym , że proste równolegle odcinki końcowe ramion łapki nie przebiegają po wypukłymi do góry częściami ramion. W następstwie pisma organu skarżąca nadesłała nową redakcje zastrzeżenia patentowego, według której łapka sprężysta posiada dwa symetryczne względem siebie ramiona wygięte jednakowo w płaszczyznach prostopadłych do osi podłużnej szyny oraz łączący ramiona kabłąk, znamienna tym, że połowa odległości ( L) miedzy prostymi równoległymi odcinkami końcowymi ramion (1) i (2) jest mniejsza od promienia ( R ) kabłąka ( 3 ). Decyzją z dnia 19 lipca 2001 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz skarżącej patentu na wynalazek "Łapka sprężysta do mocowania szyn" - patent PL nr 182453.
O unieważnienie opisanego patentu wystąpiła I. spółka z o.o., zarzucając naruszenie art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 o wynalazczości / tekst jedn. Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz.117 ze zm./, zwanej dalej ustawą o wynalazczości, a także naruszenia art.30 tej ustawy. Na poparcie zarzutu braku nowości wspomnianego wynalazku spółka przedłożyła m.in. brytyjski opis patentu GB nr 885334 a także analizę porównawczą według spornego patentu oraz brytyjskiego opisu patentowego. Wykazywała także, że sporny patent został udzielony na rozwiązanie inne niż zgłoszone.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu spornym Urząd Patentowy RP uznał istnienie po stronie domagającej się unieważnienia patentu interesu prawnego i podzielił jej stanowisko w przedmiocie braku nowości wynalazku zgłoszonego przez skarżącą do ochrony patentowej /art.10 i art.11 ustawy o wynalazczości/ jak i w przedmiocie niedopuszczalnej zmiany zastrzeżeń /art.30 tej ustawy/ w efekcie czego zaskarżoną decyzją unieważnił patent nr PL 182 453.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę uznał ją za uzasadnioną z przyczyn określonych w art. 7 i art.77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i uchylił decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej p.p.s.a. Cytując treść art. 315 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej / tekst jedn. Dz.U. z 2003 Nr.119, poz.1117 /, zwanej dalej prawem własności przemysłowej, Sąd stwierdził, że ocena zdolności patentowej przedmiotowego wynalazku na potrzeby toczącego się postępowania o unieważnienie patentu podlega przepisom ustawy o wynalazczości.
Odnosząc się do przesłanki nowości Sąd uznał, że kontrolowana decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśnienia czy rzeczywiście odpowiednie rysunki zawarte w opisie tego patentu są wystarczającym dowodem dla skutecznego postawienia wynalazkowi skarżącej zarzutu braku nowości. Należało zgodzić się ze skarżącą, iż brak jest w patencie brytyjskim GB 885334 dostatecznej liczby rzutów rysunków obrazujących kształt spornego elementu mocującego szyny do podkładu, a w szczególności w zakresie zastrzeganej cechy. W odniesieniu do wspomnianego elementu odpowiednie rysunki zamieszczone w opisie patentu brytyjskiego nie pozwalają w sposób stanowczy stwierdzić, iż chroniony przez skarżącą w spornym patencie kształt łapki sprężystej do mocowania szyn znany był już wcześniej z brytyjskiego opisu patentowego GB 885334.
Sąd zauważył, że Urząd Patentowy RP istotny dla sprawy fakt braku nowości rozwiązania objętego spornym patentem PL nr 182453 wywiódł z brytyjskiego patentu GB 885334, stosując szeroką interpretację zastrzeżeń patentu GB 885334 w świetle całego opisu patentowego tego rozwiązania. Organ ten skorzystał przy tym z instytucji domniemania faktycznego.
Zdaniem Sądu, aby wywieść na podstawie domniemania faktycznego istotny dla sprawy fakt, którym w niniejszej sprawie, w ocenie Urzędu Patentowego, był brak nowości wynalazku objętego spornym patentem, uzasadniający jego unieważnienie, stosownie do art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości, należałoby wykazać istnienie innego ustalonego faktu objętego zastrzeżeniami patentu brytyjskiego GB 885334, jego opisem lub rysunkami i, kierując się zasadami doświadczenia życiowego i logicznego myślenia, wywieść z tego faktu inny ustalony fakt, a mianowicie brak nowości spornego wynalazku. Jednakże takiego wywodu zabrakło w zaskarżonej decyzji. Powołując się na szeroką interpretację treści zastrzeżeń patentu brytyjskiego, Urząd Patentowy RP nie wskazał konkretnego fragmentu tych zastrzeżeń i nie wykazał dlaczego przesądza to o braku nowości spornego rozwiązania. Organ ten również nie wykazał dlaczego z figury 5 i 10 wspomnianego brytyjskiego opisu patentowego, które nie przedstawiały graficznie wszystkich istotnych rzutów elementu mocującego szyny dla oddania jego pełnej charakterystyki, należy wyprowadzić wniosek o posiadaniu przez wspomniany element mocujący również i kształtu zastrzeganego w spornym patencie PL nr 182453, mimo braku na tę okoliczność bezpośredniego dowodu w opisie patentu brytyjskiego GB 885334. Jest to, zdaniem Sądu, istotny mankament postępowania dowodowego Urzędu Patentowego RP, mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do kwestii zmiany zastrzeżenia, w której Urząd Patentowy upatruje naruszenie art. 30 ustawy o wynalazczości Sąd stwierdził, że zarzut ten nie został dostatecznie udowodniony, zarówno przez uczestnika postępowania, jak i przez Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji. W szczególności nie zostało wykazane, aby na podstawie pierwotnej redakcji zastrzeżenia patentu PL nr 182453 uczestnik postępowania mógł wykonywać elementy mocujące szyny do podkładu, o których mowa w tym zastrzeżeniu, zaś bez narażenia się na zarzut naruszenia praw wyłącznej skarżącej pozbawiony byłby tego prawa w świetle redakcji zastrzeżenia zawartego w patencie PL nr 182453. Ponadto nie zostało podważone stanowisko prezentowane przez skarżącą, że zmiana zastrzeżenia, w następstwie wystąpienia Urzędu Patentowego RP, w gruncie rzeczy miała charakter redakcyjny, nie pociągający za sobą zmiany w zakresie materialnej realizacji wynalazku, gdy jednocześnie nowa redakcja zastrzeżenia nawiązywała do opisu patentowego zawierającego sposób realizacji wynalazku. Nie zostało zatem dostatecznie wykazane, aby w następstwie wspomnianej zmiany zastrzeżenia patentowego doszło do naruszającej art. 30 ustawy o wynalazczości zmiany istoty zgłoszonego wynalazku bądź zmiany pierwszeństwa do uzyskania patentu.
W skardze kasacyjnej I. Sp. z o.o. domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji lub , w sytuacji nieuwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jego uchylenia w całości i oddalenia skargi na decyzję Urzędu Patentowego z dnia 25 czerwca 2004 r. .
Przywołując wpierw przepis art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez:
- błędną wykładnię art. 7, art. 9 i art. 77 kpa,
- niewłaściwe zastosowanie art. 9, 80 i 81 kpa,
- niezastosowanie art. 256 ustawy – Prawo o wynalazczości przemysłowej oraz zastosowanie w to miejsce § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego[...], a także błędną wykładnię tego ostatniego, polegającą na pominięciu wymogu odpowiedniości stosowania przepisów kpa,
- błędną wykładnię art. 10 i 11 oraz art. 30 ustawy o wynalazczości.
Następnie powołując się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podniosła zarzut naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych oraz okoliczności wskazywanych przez skarżącą na rozprawie.
W uzasadnieniu wnosząca skargę kasacyjną uznała, iż w zaskarżonym wyroku wojewódzki sąd administracyjny sformułował błędne zalecenia dla Urzędu Patentowego RP wynikające z niewłaściwego rozumienia przepisów art. 7, 9 77§ 1 kpa oraz art. 80 i 81 kpa, polegającego na narzuceniu organowi administracji powinności dochodzenia do prawdy materialnej nawet wbrew lub niezależnie od woli stron pomimo kontradyktoryjnego charakteru tego postępowania.
Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania skarżąca wywodziła, iż Sąd I instancji w istocie nie uwzględnił całości materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz pominął istotne dla rozstrzygnięcia dowody. Tymczasem taki obowiązek nakłada na Sąd właśnie przepis art.141 § 4 p.p.s.a i powołała w tym względzie pogląd, iż skoro w ustawie procesowej brak jest przepisu, który wprost zobowiązywałby Sąd do ustalenia faktów, to ten obowiązek należy wywieść z przywołanego art.141 § 4 p.p.s.a Rozwijając tę tezę strona skarżąca stwierdziła , że pogląd ten odnosi się do faktów powstałych po wydaniu zaskarżonego aktu, a fortiori. W ramach uzasadnienia tego zarzutu strona skarżąca wytknęła Sądowi I instancji, iż mija się z prawdą pisząc, że w postępowaniu spornym nie powoływała się na brak nieoczywistości rozwiązania chronionego spornym patentem, gdyż wniosek oparto o art.10 i art.11ustawy o wynalazczości. Natomiast postępowanie dowodowe skupiło się na przesłance braku nowości mającej zasadnicze znaczenie jak i łatwiejszej do oceny niż brak poziomu wynalazczego.
Skarżąca na poparcie zasadności skargi kasacyjnej w części dotyczącej naruszenia prawa materialnego zaskarżonym wyrokiem, dokonała własnej, obszernej analizy zebranego w postępowaniu spornym materiału dowodowego dotyczącego poziomu wynalazczego (nieoczywistość), nowości i niedopuszczalności zmiany zastrzeżeń wykazując , iż w sprawie zaistniały określone w art. 10, art. 11 i art. 30 ustawy o wynalazczości przesłanki do unieważnienia patentu.
W końcowym fragmencie skargi kasacyjnej poruszono również "pozostałe kwestie" , ale dotyczą one przede wszystkim momentu dostarczenia do Urzędu Patentowego uwierzytelnionego tłumaczenia z języka angielskiego opisu patentu brytyjskiego, ale co już należy zauważyć, problemem tym nie zajmował się w ogóle Sąd I instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną V. S. sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych i wykazywała przyczyny, dla których skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem objęty postępowaniem kasacyjnym wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu /art.184 in fine p.p.s.a./.
Kontrolowane orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołana treść przepisu wskazuje na to, że objęto nim wyłącznie przypadki, w których naruszenie przepisów postępowania skutkuje prawdopodobieństwem wpływu tych naruszeń na treść decyzji czy postanowienia. Jak trafnie twierdzi się w doktrynie w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji /postanowień/ mieści się brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyróżniający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie / por. Tadeusz Woś – Postępowanie sądowoadministracyjnego, Warszawa 2000, str.305-306 /. Stąd też regułą jest, że uchylenie decyzji w oparciu o komentowany przepis następuje wówczas, gdy naruszono kilka przepisów postępowania zwykle ze sobą powiązanych. Praktyka z kolei pokazuje , że sąd administracyjny uchyla na tej podstawie decyzję najczęściej wówczas , gdy chodzi o naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy te bowiem pozostają ze sobą w ścisłym związku, bo skoro właściwy organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego/ art. 77 § 1 k.p.a./ to tym samym zarówno nie wykazał należytej staranności w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy /art.7/ jak i nie mógł uzasadnić podjętego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami zawartymi w art.107 § 3 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał, że objęta kontrolą legalności decyzja Urzędu Patentowego zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.. Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę prawną Sądu I podziela, dodając jednak, iż doszło także do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Zważyć bowiem trzeba, że Urząd Patentowy unieważnił patent na wynalazek "Łapka sprężysta do mocowania szyn" z powodu m.in. braku nowości rozwiązania objętego patentem przeciwstawiając to rozwiązanie patentowi brytyjskiemu 855 334. Przesłanka braku nowości miała decydujące znaczenie dla wyniku postępowania spornego, a zatem na niej należało się skoncentrować. Akta administracyjne postępowania spornego zawierają wielostronicowy dokument, będący uwierzytelnionym tłumaczeniem z języka angielskiego dokumentu o nazwie Specyfikacji Patentu 855 334 "Urządzenie Ulepszające Szyny Kolejowe do Wykorzystania w Torach Kolejowych" oraz załączniki do tego opisu w postaci szeregu rysunków. Uznając zarzut braku nowości za udowodniony Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył wpierw, że zgłaszający jako promień (R) kabłąka (3) wskazuje na Fig. 7 i na Fig.11 spornego patentu promień środkowej części łuku kabłąka w widoku łapki sprężystej " do góry", i przyjął, że tak mierzony promień kabłąka jest także objęty pojęciem " promień (R) kabłąka (3)" znajdującego się w części znamiennej zastrzeżenia spornego patentu/ w wersji udzielonej /. Następnie organ stwierdził, że "w związku z powyższym Kolegium Orzekające uznało, że Fig. 5 i Fig.10 brytyjskiego opisu pat. GB 855 334 ujawniają, przy możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżenia w świetle całego opisu patentowego zarówno przedmiot określony "w wersji zgłoszonej jak i w wersji udzielonej. Nic ponadto co zostało zacytowane, nie zawiera uzasadnienie przywołanej decyzji, jeżeli chodzi o przyczyny, dla których uprawniony organ uznał, że rozwiązanie według spornego patentu nie było w dacie zgłoszenia rozwiązaniem nowym w rozumieniu art.11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości /tekst jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz.117 ze zm./, zwanej dalej ustawą o wynalazczości.
Wobec takiej treści uzasadnienia faktycznego braku nowości rozwiązania objętego spornym patentem nie sposób nie podzielić poglądu Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśnienia czy rzeczywiście odpowiednie rysunki zawarte w opisie patentu brytyjskiego są wystarczającym dowodem dla skutecznego postawienia wynalazkowi zarzutu braku nowości. Rysunki te, w ocenie Sądu I instancji, nie pozwalają w sposób stanowczy stwierdzić, iż chroniony w spornym patencie kształt łapki sprężystej do mocowania szyn znany był już wcześniej z brytyjskiego opisu patentowego. Zauważyć przy tym należy, że te wątpliwości Sądu potwierdza również strona wnosząca skargę kasacyjną, skoro w jej uzasadnieniu przyznaje, że Urząd Patentowy pominął w uzasadnieniu decyzji istotny dla rozstrzygnięcia rzut zacisku śrubowego przedstawiony na Fig. 9 brytyjskiego opisu patentowego, ale równocześnie uważa, że rysunek ten musiał wziąć organ pod uwagę stwierdzając brak nowości. Tej pewności strony skarżącej nie podziela Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, Urząd Patentowy nie wskazał w zasadzie przyczyn, dla których przesądził o braku nowości spornego patentu, a tym samym uznał tożsamość rozwiązań przyjętych w spornym patencie i patencie brytyjskim.
W uzasadnieniu komentowanej decyzji uznano za słuszny także zarzut naruszenia art. 30 ustawy o wynalazczości, nie wskazując jednakże czy ten domniemany błąd postępowania zgłoszeniowego jest naruszeniem ustawowych wymogów wymaganych do uzyskania patentu mogącym być podstawą do unieważnienie patentu. Nadto, wprowadzona omawianym przepisem możliwość dokonywania uzupełnień i poprawek do zgłoszonego wynalazku aż do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia patentu, wyklucza takie uzupełnienia i poprawki, które nie tylko zmieniają istotę zgłoszonego wynalazku, ale i wpływają na zmianę pierwszeństwa do uzyskania patentu. Urząd Patentowy skoncentrował się li tylko na tej pierwszej przesłance negatywnej pomijając zupełnie kwestię zmiany pierwszeństwa , co zasadnie Sąd I instancji wytknął.
Przedstawienie powodów, dla których Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż Sąd I instancji zasadnie zastosował art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. pozwala na odniesienie się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej z uwzględnieniem dotychczasowych rozważań dotyczących legalności kontrolowanego wyroku.
Strona skarżąca oparła skargę kasacyjna na obydwu ustawowych podstawach, a zatem zarówno na zarzucie naruszenia przepisów postępowania jak i na zarzucie naruszenia prawa materialnego. Zarzucając orzeczeniu naruszenia przepisów postępowania nie wskazała jednak wpływu jakie wytknięte uchybienie mogło mieć na wynik sprawy sądowoadmnistracyjnej . Tymczasem stosownie do art.174 pkt 2 p.p.s.a podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w tym przepisie przez ustawodawcę słowa " wpływ " oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem powinien zachodzić związek przyczynowy, przy czym obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest uprawdopodobnienie istnienia tego potencjalnego związku. Tymczasem kasator stawiając orzeczeniu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a poprzez błędną wykładnię art.7, art.9 i art. 77 k.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie art.9, art. 80 i art. 81 k.p.a. stwierdza jedynie, że wpływ powyższych uchybień na wynik sprawy jest oczywisty, bo gdyby Sąd I instancji dokładnie przeanalizował zgromadzone dowody to doszedłby do wniosku , że sporne rozwiązanie w dacie zgłoszenia było nie tylko oczywiste dla znawcy , ale również pozbawione przesłanki nowości. Ta teza jest całkowicie bezzasadna i to z wielu przyczyn. Po pierwsze rolą sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej , a nie zastępowanie administracji publicznej, co oznacza, iż nie do Sądu należało przeprowadzenie postępowania w sprawie istnienia bądź nieistnienia przesłanek do unieważnienia patentu. Po wtóre, Sąd I instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art.9, art. 80 i art. 81 k.p.a., w związku z czym czynienie Sądowi zarzutu ich błędnej wykładni czy niewłaściwego zastosowania w powiązaniu z art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a jest niezrozumiałe. Po trzecie Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn wcześniej naprowadzonych uznał, iż kontrolowana przez Sad I instancji decyzja nie mogła się ostać właśnie z powodu naruszenia art.7 i art. 77 § 1 k.p.a., których to naruszenia upatruje strona skarżąca w omawianym zarzucie.
Pozostając przy zarzutach naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego odnieść należy się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.. Naruszenie tego przepisu polegało w ocenie strony skarżącej na nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych oraz okoliczności wskazanych przez skarżącą na rozprawie. Powołany w omawianym zarzucie przepis określa niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Oczywiście sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w sytuacjach określonych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o istnieniu takiego związku, a ten zarzut jest następstwem konsekwentnie prezentowanej tezy, że w sprawie w sposób dostateczny wykazano istnienie podstaw do unieważnienia patentu.
Godzi się jeszcze dodać , że w uzasadnieniu komentowanego zarzutu autor skargi kasacyjnej powołuje się na pogląd doktryny wskazujący na to, że art. 141 § 4 p.p.s.a. służy zakwestionowaniu ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd. Jednakże jak słusznie spostrzegł uczestnik postępowania kasacyjnego w odpowiedzi na skargę kasacyjną pogląd ten został w skardze kasacyjnej poddany dodatkowej interpretacji, co zupełnie wypaczyło jego sens.
W grupie zarzutów powiązanych z art. 145 § 1 pkt1 lit a i c p.p.s.a. umieszczono także zarzut naruszenia art.256 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej / tekst jedn. D.U. z 2003 r. Nr 119 , poz. 1117 ze zm./ poprzez jego pominięcie. Abstrahując od niewytłumaczalnego związania tego przepisu z przepisami p.p.s.a. uznać należy ten zarzut za usprawiedliwiony, co jednak nie mogło mieć wpływu na wynik postępowania kasacyjnego. Bezspornym jest bowiem, że w postępowaniu spornym toczącym się w tej sprawie przed Urzędem Patentowym miały zastosowanie odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. To odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania spornego wynik właśnie z treści art. 256 ust. 1 prawa własności przemysłowej. Tymczasem Sąd I instancji przyjął, iż odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania toczącego się w tej sprawie w trybie spornym nastąpiło na podstawie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych. Zgodzić się zatem należy ze stroną skarżącą, że Sąd nie zastosował art. 256 prawa własności przemysłowej, ale ta konstatacja nie zmienia faktu, ze stosował regułę wynikającą zarówno z tego przepisu, jak i błędnie powołanego przepisu nieobowiązującego od 22 sierpnia 2001 r. rozporządzenia.
W skardze kasacyjnej postawiono orzeczeniu także zarzuty naruszenia prawa materialnego, a to art. 10, art. 11 i art. 30 ustawy o wynalazczości. Naruszenie prawa materialnego jako podstawa kasacyjna może przybrać formę błędnej wykładni wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu, bądź formę jego niewłaściwego zastosowania. Błędna wykładnia przepisu to mylne zrekonstruowania treści normy prawnej wynikającej z przepisu prawa materialnego, a niewłaściwe zastosowanie tego przepisu dotyczy kwestii prawidłowego jego odniesienia do ustalonego stanu faktycznego. Można oprzeć skargę kasacyjną także na obydwu formach naruszenia prawa materialnego wówczas, gdy niewłaściwe zastosowanie konkretnego przepisu nastąpiło na skutek uprzedniej błędnej jego wykładni. Naruszenie prawa materialnego, jako podstawa, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., może polegać także na niezastosowaniu przepisu, który winien być zastosowany. Od razu przy tym należy, zauważyć, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych.
Mając na względzie powyższe uwagi dotyczące omawianej podstawy kasacyjnej i fakt związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że autor skargi kasacyjnej zarzucił orzeczeniu błędną wykładnię przywołanych przepisów ustawy o wynalazczości, natomiast uzasadnienie tych zarzutów stanowi polemikę z przyjętą przez Sąd tezą o nie wyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności. Teza ta, którą Naczelny Sąd Administracyjny zaaprobował, nie pozwalała Sądowi I instancji na dokonanie procesu subsumpcji stanu faktycznego pod przepisy prawa materialnego, których naruszenie zarzuca strona skarżąca w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji zarzuty naruszenia prawa materialnego są co najmniej przedwczesne w zakresie w jakim dotyczą kwestii nowości /art.10 i art.11 ustawy o wynalazczości/ czy zmiany zastrzeżenia /art. 30 tej ustawy/ . Odrębnego omówienia wymaga zarzut naruszenia art. 10 ustawy o wynalazczości w części dotyczącej przesłanki nieoczywistości. Otóż w postępowaniu spornym zarzut dotyczący poziomu wynalazczego nie był przedmiotem sporu. Wbrew temu bowiem, co twierdzi się w skardze kasacyjnej nie był on podnoszony przez domagającego się unieważnienie patentu, przy czym zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że skoro Urząd przyjął brak przesłanki nowości to okoliczność ta niwelowała potrzebę badania poziomu wynalazczego. Nie mniej jednak Urząd Patentowy związany wszak podstawami wniosku nie zajmował się tą kwestia, nie mógł zatem zajmować się nią również Sąd I instancji. Uwaga zawarta w uzasadnieniu wyroku Sądu , iż dla skuteczności zarzutu braku nowości nie wystarczy podobieństwo później zgłoszonego rozwiązania do opatentowanego wynalazku z wcześniejszym pierwszeństwem i następujące po niej spostrzeżenie , że uczestniczka postępowania nie oparła wniosku na zarzucie braku nieoczywistości, nie oznacza, iż Sąd błędnie wyłożył czy zastosował art. 10 in fine ustawy o wynalazczości. Wbrew temu co twierdzi kasator nie jest to również jakakolwiek sugestia w kierunku istnienia bądź braku istnienia przesłanki nieoczywistości. Dlatego też czynienie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 10 ustawy o wynalazczości w tym zakresie jest nie tylko przedwczesne, ale nie znajduje jakiegokolwiek racjonalnego umotywowania.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i ją oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 204 § 3 tej ustawy w związku z § 14 ust 2 pkt 2 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawach opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI