II GSK 1490/23

II GSK 1490/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Izabella Janson
Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
V SAB/Wa 57/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-19
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 par. 4, art. 149 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 2, art. 153, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2022 r. sygn. akt V SAB/Wa 57/22 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w Ł. na bezczynność Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 grudnia 2022 r., sygn. akt V SAB/Wa 57/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. Sp. z o.o. w Ł. na bezczynność Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie informacji o transakcjach, stanach magazynowych i przesunięciach do innych hurtowni, 1) stwierdził, że bezczynność Głównego Inspektora Farmaceutycznego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) wymierzył Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu grzywnę w wysokości 2000 zł, 3) oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z 4 marca 2020 r. M. Sp. z o.o. w Ł. (dalej "skarżąca") wystąpiła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej "GIF") z 2 grudnia 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 45 000 złotych za nieprzekazywanie do Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi informacji o przeprowadzonych transakcjach, stanach magazynowych i przesunięciach magazynowych do innych hurtowni farmaceutycznych. Wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji z 2 grudnia 2019 r. został nadany na adres GIF w placówce Poczty Polskiej S.A. 5 marca 2020 r. i wpłynął do organu 11 marca 2020 r.
Pismem z 27 stycznia 2021 r. skarżąca wniosła ponaglenie na bezczynność i przewlekłość organu z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w art. 35 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej "k.p.a."), a także ze względu na prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Postanowieniem z 10 lutego 2021 r. GIF wznowił na wniosek skarżącej postępowanie zakończone decyzją z 2 grudnia 2020 r., nie rozstrzygając w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Wnioskiem z 5 marca 2021 r. skarżąca wniosła o uzupełnienie postanowienia o rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z 2 grudnia 2019 r.
Postanowieniem z 18 marca 2021 r. organ odmówił wstrzymania wykonania decyzji z 2 grudnia 2020 r.
Pismem z 7 kwietnia 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji GIF z 2 grudnia 2019 r., wnosząc o uchylenie postanowienia z 18 marca 2021 r. i wstrzymanie wykonania decyzji.
Następnie, skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność GIF.
Wyrokiem z 5 października 2021 r., sygn. akt V SAB/Wa 16/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: (1) stwierdził, że GIF dopuścił się bezczynności; (2) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; (3) oddalił skargę w pozostałym zakresie; (4) zasądził zwrot kosztów postępowania.
Na skutek skargi kasacyjnej skarżącej, wyrokiem z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 892/22, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w części obejmującej punkt 2 i punkt 3 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
NSA za nietrafne uznał stanowisko Sądu pierwszej instancji, że bezczynność, jakiej dopuścił się GIF, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, skoro do wznowienia postępowania doszło niemal po upływie roku od chwili złożenia wniosku, a nadto już po złożeniu przez skarżącą ponaglenia w związku z tą bezczynnością. W konsekwencji NSA podważył również stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie do oceny pozostałych (potencjalnych) konsekwencji wiążących się z bezczynnością organu administracji w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania, a mianowicie tych, które wynikają z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a.").
WSA w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył mu grzywnę.
Sąd w całości podzielił stanowisko wyrażone przez NSA, że upływ ponad roku pomiędzy wpłynięciem do organu wniosku o wznowienie a jego zakończeniem musi zostać uznany nie tylko za naruszający przepisy o terminach załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, ale również za nieakceptowalny przejaw zupełnego zignorowania żądania strony. Wskazał, że wymierne działania organu (rozpoczęte postanowieniem o wznowieniu postępowania) zostały podjęte dopiero na skutek ponaglenia skarżącej, wniesionego niemal po upływie roku od złożenia wniosku. Sąd dodał, że do dnia złożenia ponaglenia organ nie tylko nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również nie poinformował strony o przyczynach braku swego działania, które zresztą nie mogły być usprawiedliwione zarówno analizowaniem samego wniosku, jak i powodami związanymi z ogłoszonym stanem epidemii, co zostało wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II GSK 892/22.
Z tych samych względów Sąd uznał za zasadne wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2000 zł, przyjmując przy tym, że kwota ta była adekwatna do stwierdzonego okresu pozostawiania organu w bezczynności i skutecznie będzie realizować funkcję dyscyplinująco-prewencyjną wobec organu.
Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej od organu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył GIF, zaskarżając wyrok w części wymierzającej grzywnę. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części obejmującej pkt 2 i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie, w przypadku uznania że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku w części obejmującej pkt 2 i oddalenie skargi w tym zakresie, a także o zasądzenie na rzecz kosztów postępowania i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 149 § 2 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez wymierzenie Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu grzywny w związku z bezczynnością w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, podczas gdy okoliczności faktyczne sprawy nie dawały podstaw do jej wymierzenia w świetle wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 892/22,
2) art. 149 § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zindywidualizowanego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, tj. wyjaśnienia, dlaczego w przedmiotowej sprawie zasadne jest wymierzenie organowi grzywny oraz dlaczego kwota 2000 zł wymierzonej grzywny jest adekwatna do stwierdzonego okresu pozostawania organu w bezczynności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy w pierwszej kolejności podkreślić, że zaskarżono wyrok Sądu pierwszej instancji w części rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2. Tak więc skarżący kasacyjnie w zarzucie sformułowanym w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej nie kwestionuje, że w sprawie zaistniała bezczynność, jak również tego, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie zasadność wymierzenia organowi grzywny w wysokości 2000 zł. Skarżący kasacyjnie podnosi, że "okoliczności faktyczne sprawy nie dawały podstaw do (...) wymierzenia" grzywny. Jednocześnie twierdzi, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wskazań zawartych w wyroku NSA z 30 sierpnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 892/22.
W kolejnym drugim zarzucie naruszenia przepisów art. 149 § 2 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. podnosi się, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wyjaśnienia przyczyn wymierzenia organowi grzywny oraz "dlaczego kwota 2.000 zł wymierzonej grzywny jest adekwatna do stwierdzonego okresu pozostawania w bezczynności"
W odniesieniu do pierwszego zarzutu kasacyjnego wyjaśnienia wymaga, że obowiązujące przepisy przewidują, że wymierzenie organowi grzywny w oparciu o przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jest zależne wyłącznie od uznania sądu.
Z art. 149 § 2 w zw. z § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że sąd, w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Oznacza to, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2022 r. wynosiło 6346,15 zł (Komunika Prezesa GUS z r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r.; M.P. z 2023 r., poz. 171). Maksymalna kwota sumy pieniężnej, jaką Sąd pierwszej instancji mógł przyznać na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., to 24 723,95 zł (zob. obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. i w drugim półroczu 2021 r., M. P. z 2022 r. poz. 266).
W świetle art. 149 § 2 p.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą wymierzenie przez sąd organowi grzywny jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wskazany przepis nie zawiera żadnych przesłanek, którymi miałby kierować się sąd, ustalając wysokość grzywny. Ustawodawca w art. 149 § 2 p.p.s.a. ograniczył się do określenia maksymalnej kwoty sumy pieniężnej, nie wskazując równocześnie szczegółowych kryteriów, wedle których sąd administracyjny miałby ustalać wysokość tej sumy w realiach danej sprawy. Kryteria, jakimi powinien się kierować sąd przy orzekaniu w powyższym zakresie, zostały wypracowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że decyzja sądu co do wymierzenia grzywny, czy też odstąpienia od zastosowania tego środku powinna mieć na uwadze funkcje, jakie pełni ten środek prawny. Uznano, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. pełni funkcję dyscyplinującą i prewencyjną, grzywna ma bowiem przeciwdziałać przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez organ i doprowadzić do zakończenia postępowania, a także zapobiegać bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Niewątpliwie oprócz tego grzywna ta pełni również funkcję represyjną jako swoisty środek o charakterze dolegliwości finansowej. Można zatem uznać, że w istocie rzeczy grzywna ta stanowi swoistą sankcję za naruszenie przez organ podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Chodzi też o napiętnowanie niepożądanego, bo naruszającego prawo, działania organu w toku prowadzonego przez niego postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie i zapobieganie podobnym naruszeniom w przyszłości, co niewątpliwie wzmacnia też gwarancję terminowego załatwiania spraw.
Ustalenie wysokości grzywny wymaga uwzględnienia nie tylko wskazania powyższych funkcji tego środka prawnego, ale również rozważenia wszystkich okoliczności indywidualnego przypadku, zarówno leżące po stronie organu, jak i samej strony, takie jak np. czas trwania postępowania, stopień bezczynności, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił, czy wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, zgodnie z którym środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1842/17; 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17; 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15; z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3862/18).
Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się wskazanymi wyżej przesłankami wynikającymi z poglądów judykatury, ponadto mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w których doszło do bezczynności, uznaje za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a.
Omawianie zarzutu naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a w wersji, w jakiej został sformułowany w skardze kasacyjnej rozpocząć należy od tego, że z przywołanego przepisu nie wynika, aby wymierzenie organowi grzywny w oparciu o ten przepis mogło nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach. Po pierwsze, z uwagi na względy wykładni językowej, trzeba zauważyć, że takie ograniczenie zakresu zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wynika z brzmienia tego przepisu. Po drugie, w kontekście argumentów natury systemowej, trzeba stwierdzić, że nie chodzi tu o normę zamieszczoną w ustawie szczególnej lub epizodycznej. Wręcz przeciwnie, wspomniany przepis reguluje kompetencje orzecznicze sądu administracyjnego w każdej sprawie dotyczącej skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Po trzecie wreszcie, wykładnia wskazująca na wyjątkowy charakter instytucji grzywny z art. 149 § 2 p.p.s.a. nie znajduje również uzasadnienia w wykładni celowościowej tego przepisu. Cele te zostały wskazane już wcześniej w uzasadnieniu.
Przy ustalaniu zasadności nałożenia w rozpoznawanej sprawie na organ grzywny nie można pominąć również i tego, co zostało wskazane na wstępie, że z art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do wymierzenia organowi grzywny w razie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości. Mamy tu zatem do czynienia z instytucją właściwą prawu administracyjnemu opartą na uznaniu sędziowskim. W takim przypadku, ewentualna ingerencja sądu drugiej instancji w sferę dyskrecjonalnej władzy sędziowskiej powinna być ograniczona do przypadków oczywistego, niebudzącego wątpliwości, przekroczenia granic uznania sędziowskiego (por. np. wyroki NSA z: 23 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 557/22; 21 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2342/22; wyrok NSA z 16 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1764/22).
W realiach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z takim przypadkiem. Po pierwsze, trzeba mieć na uwadze, że bezczynność GIF miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2. zaskarżonego wyroku). Wystąpienie w danej sprawie kwalifikowanej bezczynności lub przewlekłości jest z reguły istotnym argumentem przemawiającym za skorzystaniem przez sąd z fakultatywnych środków prawnych przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z 31 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 2464/22). Po drugie, postępowanie w sprawie administracyjnej zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z 4 marca 2020 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją GIF z 2 grudnia 2019 r., którą to decyzja nałożono na M. sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 45.000 zł za nieprzekazanie do Zintegrowanego Systemu Monitorowania produktami Leczniczymi informacji o przeprowadzonych transakcjach, stanach magazynowych i przesunięciach magazynowych do innych hurtowni farmaceutycznych. Postępowanie wznowieniowe zostało zakończone decyzją GIF z 8 czerwca 2021 r. o odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z 2 grudnia 2019 r. Już zatem sam czas trwania postępowania w sposób oczywisty podważał zaufanie skarżącej do działań organu władzy publicznej w jej sprawie w kontekście ustawowych terminów załatwiania sprawy wznowieniowej (art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasądzona przez Sąd pierwszej instancji grzywna we wskazanej wysokości spełnia zarówno funkcję represyjną, jak i prewencyjną. Jest też proporcjonalna do ciężaru zaniedbań organu. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji nie przedstawił szczególnych okoliczności oraz uwarunkowań sprawy uzasadniających wymierzenie organowi grzywny. Sąd pierwszej instancji wskazał na kwalifikowany, rażący charakter bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, bierność organu w ramach trwającego postępowania oraz jego długość (braku jakichkolwiek działań organu przez okres, który do dnia wniesienia skargi wynosił 13 miesięcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko WSA co do wymierzenia organowi grzywny nie nosi cech arbitralności czy też dowolności, a skarżący kasacyjnie organ nie zdołał go skutecznie zanegować, w szczególności nie wykazał, aby wysokość ta została ustalona według dowolnych i niejasnych kryteriów. Tak więc mając na uwadze okoliczności sprawy, NSA stwierdził, że nie było podstaw do kwestionowania zasadności i wysokości wymierzonej grzywny, zważywszy, że wymierzona przez Sąd organowi grzywna nie osiągnęła nawet wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej.
W konsekwencji zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. został uznany za niezasadny.
Podnieść również należy, że Sąd pierwszej instancji nie stosował art. 153 p.p.s.a. a przepis 190 p.p.s.a. Rozpoznawana sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 892/22, uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2021 r. sygn. akt V SAB/Wa 16/21, wyraził jednoznaczne stanowisko co do zasadniczych zagadnień występujących w sprawie.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten reguluje konsekwencje uwzględnienia skargi kasacyjnej przez NSA i uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części przy jednoczesnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Zdanie pierwsze tej normy prawnej adresowane jest do sądu, któremu sprawa została przekazana. Ratio legis tego unormowania sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. Powoduje to w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy.
Zdaniem NSA, również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Wskazać należy, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczny zarzut kasacyjny w sytuacji, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. np. wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2688/18 oraz wyrok NSA z 11 października 2022, sygn. akt II OSK 1462/21). W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia można uznać za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, dlaczego stwierdzona przewlekłość postępowania administracyjnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyczyny wymierzenia grzywny w wysokości 2000 zł, czyniąc to w sposób wystarczający dla przeprowadzenia kontroli instancyjnej przez Sąd odwoławczy.
W ocenie NSA stwierdzić należy, że o wadliwości zaskarżonego wyroku nie można wnioskować na tej podstawie, że według skarżącego kasacyjnie organu, jego uzasadnienie zawiera deficyty w zakresie odnoszącym się do wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym względzie podnieść należy, że – niezależnie od tego, iż wbrew stanowisku organu tak jednak nie jest – ocena zasadności tego argumentu mogłaby być dokonana jedynie w sytuacji wykazania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wymienionego obligatoryjnego elementu, a wadliwość ta ma wpływ na wynik sprawy.
Równocześnie należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 3514/19 oraz wyrok NSA z wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2315/21).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.