II GSK 1484/17

II GSK 1484/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec
Janusz Drachal /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1340/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-12-29
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 460
art. 41 ust.2i3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 64-64d, art. 140ab
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 1996 nr 235 poz 59 art. 3, 7 oraz pkt 3.4. załącznika nr 1
Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty  maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu  międzynarodowym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1340/16 w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B.K. 4392 (słownie: cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1340/16 oddalił skargę B.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lutego 2015 r. w miejscowości J. na drodze wojewódzkiej nr 8 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Kierowca pojazdu wykonywał w imieniu skarżącego przejazd drogowy z ładunkiem części samochodowych i chemikaliów, stanowiącym ładunek podzielny, na trasie Częstochowa (PL) – [...] (PL) – [...] (DE) – [...] (DE) - Caivano (IT). W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że poruszając się drogą krajową o dopuszczalnym nacisku do 10 t, przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej o 2,7 t. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] kwietnia 2016 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 64 ust. 1 i 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że zgodnie z protokołem kontroli, w chwili kontroli temperatura powietrza wynosiła -3°C. Z oświadczenia kierowcy znajdującego się pod treścią protokołu kontroli wynika, że temperatura powietrza według termometru znajdującego się w jego pojeździe wynosiła +12°C, a nie jak wskazała strona w odwołaniu -12°C. Różnica ta może wynikać z nasłonecznienia pojazdu bądź wysokości na jakiej znajdował się termometr. Organ stwierdził, że w chwili kontroli temperatura powietrza mieściła się w granicach w jakich mogą pracować wagi LP 600 (od -10°C do +40°C). Zaznaczył, że z obowiązujących przepisów nie wynika konieczność przeprowadzenia pomiaru temperatury otoczenia w trakcie kontroli, tym bardziej za pomocą legalizowanego przyrządu. Temperatura otoczenia w trakcie kontroli, jest mierzona przy pomocy termometru wbudowanego w pojazd służbowy inspekcji i jest podawana w celach informacyjnych. Wskazuje ona, że wagi nie pracowały w skrajnych warunkach atmosferycznych.
Organ stwierdził ponadto, że podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd, a nie za załadunek. Kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru nie są więc istotne dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności na podstawie art. 140 aa ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Organ wskazał, że obowiązki związane z transportem drogowym wynikają z mocy powszechnie obowiązującego prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Brak dostosowania się do nich przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. W gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić się na sankcje administracyjne. Podmiot wykonując przejazd powinien w szczególności mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości, ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany.
W skardze skierowanej do WSA strona zarzuciła organom naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, a także wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Argumentowała, że nie mogła przewidzieć okoliczności, które wywołały niekorzystny dla niego skutek w postaci stwierdzenia przekroczenia normy nacisku na oś pojedynczą napędową, ponieważ na kontrolowany pojazd omyłkowo załadowano paletę z substancją Adblue. Strona zarzuciła również, że wagi użyte do kontroli nie zostały wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem. Pomiarów dokonano w temperaturze niższej, niż określona przez producenta w instrukcji. Wynik ważenia nie może więc stanowić podstawy do nałożenia kary. Strona podniosła też, że art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L 235 z 17 września 1996 r., s. 59; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 2, s. 478 ze zm.; dalej: dyrektywa 96/53/WE) zakazuje Państwom Członkowskim UE wprowadzania przepisów zabraniających używania pojazdów na ich terytorium w ruchu międzynarodowym z przyczyn odnoszących się do masy lub wymiarów, o ile spełniają wymagania określone w załączniku nr I do rozporządzenia, w tym w zakresie nacisków osi 11,5 t.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że protokół kontroli jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół podpisany bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną stanowi dowód w sprawie.
Sąd pierwszej instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie pomiar parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu dokonany w toku kontroli drogowej był prawidłowy. Pomiar ten dokonany został na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Użyte wagi spełniały wymagania techniczne i metrologiczne, które powinny spełniać przyrządy pomiarowe i mogły służyć do ustalenia nacisku na pojedynczą oś napędową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z organami administracji, że odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik kontroli potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych stanowił podstawę do nałożenia kary pieniężnej.
Sąd zaaprobował też stanowisko organów, że skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia (140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b ustawy - Prawo o ruchu drogowym).
W ocenie Sądu pierwszej instancji, decyzje organów obu instancji nie naruszają Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 tej ustawy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną wywiódł B.K. zaskarżając powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., powoływana jako: p.p.s.a.) skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 74 ustawy o transporcie drogowym, poprzez to, że WSA uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, mimo że organy obu instancji nie ustaliły, czy wyniki pomiarów dopuszczalnych norm nacisku mogą być traktowane jako dowód w sprawie, gdy pomiarów dokonywano w temperaturze niższej od dopuszczalnej, która jest określona w instrukcji obsługi wagi, niezweryfikowanie rozbieżności temperatury pomiędzy wskazaną w protokole z badania, a wskazaną w oświadczeniu kierowcy, w którym uzasadniał on odmowę podpisania protokołu kontroli - co miało istotny wypływ na wynik sprawy;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku i nieodniesienie się do zarzutu skargi dotyczącego ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji w zakresie temperatury powietrza w miejscu i czasie ważenia samochodu, tj. pominięcie kluczowej kwestii faktycznej niniejszej sprawy i utrudnienie kontroli instancyjnej orzeczenia w zakresie tego problemu, a także pominięcie kwestii zastosowania przepisów prawa europejskiego wymienionych w punkcie 2.;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy co do istoty, czyli orzeczenie o niezasadności skargi, mimo że WSA nie rozpatrzył zasadniczych zarzutów związanych z wadliwością dokonanego przez funkcjonariuszy pomiaru, co poskutkowało oddaleniem skargi;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 87 ust. 1 oraz art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie czego skutkiem było niezastosowanie obowiązujących norm prawa Unii Europejskiej (wymienionych poniżej) i rozpoznanie sprawy na podstawie przepisów prawa krajowego, które wobec tego, że są aktami niższego rzędu niezgodnymi z prawem unijnym nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia;
- pkt 3 w rozdziale 8 (Polityka Transportowa) załącznika XII do tzw. Traktatu Ateńskiego (załącznik nr 1 do Dz.U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864) oraz art. 3, art. 7 oraz pkt 3.4. załącznika nr 1 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym ( Dz.U.UE.L.1996. 235.59) poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie, czego skutkiem było rozpoznanie sprawy wyłącznie na podstawie przepisów krajowych i ustalenie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa na drodze, którą poruszał się pojazd skarżącego, obowiązywała norma dopuszczająca maksymalny nacisk pojedynczej osi do 10 t, podczas gdy zgodnie z przepisami prawa pierwotnego i wtórnego Unii Europejskiej dopuszczalny maksymalny nacisk pojedynczej osi wynosił 11,5 t;
- art. 41 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t z dnia 6 września 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1061) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 140aa oraz art. 140ab oraz Załącznika nr 1 do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, pomimo że przepisy te nie powinny mieć zastosowania, ponieważ są aktami niższego rzędu niż prawo unijne oraz są niezgodne z prawem unijnym, zgodnie z którym norma nacisku na oś wynosi 11,5 t;
- art. 64-64d ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, mimo niezgodności tych przepisów z art. 28 oraz art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana z dnia 26 października 2012 r.: Dz. Urz. UE.C Nr 326, str. 47), które zostały niewłaściwie niezastosowane.
Wskazując na powyższe naruszenia strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Pismem z 12 kwietnia 2017 r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie.
Zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały na obydwu podstawach przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. zarówno na naruszeniu prawa materialnego, jak i na naruszeniu przepisów postępowania, które - zdaniem strony - miało istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności ustosunkowania się wymagał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ze względu na konsekwencje procesowe, które wiązałyby się z ewentualnym stwierdzeniem jego zasadności, a mianowicie konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez Sąd pierwszej instancji.
W powołanym przepisie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych sytuacji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. Sąd I instancji zawarł w nim opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu administracyjnym oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku umożliwiło przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia WSA w kwestionowanym zakresie.
Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzały w istocie do podważenia stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały - zdaniem Sądu I instancji - po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny o naruszeniu przez stronę zakazu przejazdu pojazdem nienormatywnym, za które to naruszenie należało orzec karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia.
W odniesieniu do powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji wypowiedział się w sposób lakoniczny co do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii prawidłowości użycia wagi w warunkach, gdy temperatura otoczenia była niższej od dopuszczalnej. W tym zakresie WSA zaaprobował stanowisko organów, że temperatura w miejscu i w czasie dokonywania pomiarów mieściła się w zakresie przewidzianym w instrukcji obsługi wagi, wskazując ogólnie na wartość dowodową protokołu kontroli oraz na niewystąpienie naruszeń art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z takim wynikiem sądowej kontroli nie można się zgodzić. Kwestia, czy organ użył wag w sposób prawidłowy, ma zasadnicze znaczenie dla sprawy, której przedmiotem jest nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wobec odnotowanej w rozpatrywanej sprawie, wyraźnej rozbieżności pomiędzy wynikiem pomiaru temperatury dokonanym przez kontrolujących (utrwalonym w protokole kontroli) a temperaturą podaną przez kierującego pojazdem, który właśnie z powodu tej rozbieżności odmówił podpisania protokołu kontroli, organy administracji zobligowane były rzetelnie zbadać i wyjaśnić zakwestionowaną okoliczność pomiaru, ewentualnie, w sposób przekonujący uzasadnić przyjęcie, że zaistniałe rozbieżności nie wymagały badania, gdyż pozostawały bez znaczenia z punktu widzenia oceny poprawności wyników pomiarów nacisku na osi. Dokonane ustalenia powinny znaleźć potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie jest w tym zakresie wystarczające snucie niepopartych dowodami hipotez, ani stwierdzenie, że prawo nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzenia pomiaru temperatury otoczenia w trakcie kontroli, a tym bardziej przeprowadzenia takiego pomiaru za pomocą legalizowanego przyrządu.
W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 marca 2019 r. w sprawie C – 127/17 zasadne okazały się również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. W powołanym wyroku Trybunał stwierdził, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się na niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 przywołanej dyrektywy.
Z akapitu pierwszego art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE wynika, że akt ten nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Akapit drugi tego przepisu stanowi natomiast, że obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym. Powołana regulacja dopuszcza wyjątek od ustanowionej w art. 3 ust. 1 dyrektywy nr 96/53/WE zasady swobodnego ruchu pojazdów (tak w ruchu międzynarodowym, jak i w ruchu krajowym). Powinna zatem podlegać wykładni ścisłej (zawężającej). Oznacza to, że przewidziany w przywołanym przepisie brak dostosowania infrastruktury drogowej należy odnosić do sytuacji szczególnych, a mianowicie do sytuacji przykładowo w przepisie tym wymienionych (por. pkt 80 – 81 wyroku).
W ocenie Trybunału, za równoważne wymienionym sytuacjom szczególnym nie można uznać sytuacji kreowanych na gruncie krajowej ustawy o drogach publicznych, której art. 41 ust. 2 i ust. 3 ustanawia dalej jeszcze idące wyjątki oraz warunki przemieszczania się po drogach krajowych pojazdów odpowiadających wartościom nacisku osi określonym w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika nr I do wymienionej dyrektywy unijnej, albowiem - z uwagi na ich zakres oraz powszechnie obowiązujący charakter - sytuacje te stanowią ograniczenia w stosowaniu zasady swobodnego ruchu pojazdów. Po przekroczeniu cezury czasowej okresu przejściowego - 31 grudnia 2010 r. (pkt 8 ust. 3 załącznika XII do aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej z 2003 r. - Dz.U. 2003, L 236, s. 33), wynikające z prawa krajowego ograniczenia mające zastosowanie w zależności od rodzajów dróg - motywowane jakością infrastruktury drogowej - nie mogą być usprawiedliwiane treścią art. 7 nr 96/53/WE. W przeciwnym razie, wynikający z tego przepisu wyjątek niweczyłby zasadę ustanowioną art. 3 tej dyrektywy (pkt 82 - 88 wyroku) (szerzej na ten temat w wyroku z 12 czerwca 2019 r. sygn.. II GSK 562/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przyjmując powyższy sposób rozumienia art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE oraz konsekwencje wynikające z tego przepisu w relacji do zasady swobodnego ruchu pojazdów, decyzje wydane w rozpatrywanej sprawie należało uznać za wadliwe.
Wobec braku usprawiedliwionych podstaw do ustanawiania w prawie krajowym tak określonego dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, jako warunku przemieszczania się w ruchu międzynarodowym po polskich drogach krajowych, stwierdzony w toku kontroli nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynoszący 12,7 t - przy założeniu, że pomiar był prawidłowy, co w kontekście rozważań przedstawionych na wstępie, będzie wymagało weryfikacji - uzasadnia twierdzenie o przekroczeniu maksymalnego dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu w relacji do ustanowionego w pkt 3.4.1 załącznika nr I do dyrektywy nr 96/53/WE poziomu 11,5 t, a więc przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu o 10,43 %, to jest przekroczenie dopuszczalnej wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %, co oznacza brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. To zaś uzasadnia twierdzenie, że zarówno zaskarżony wyrok, jak i objęte sądową kontrolą decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawione powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.