II GSK 1466/13

II GSK 1466/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Jan Bała /sprawozdawca/
Stanisław Gronowski
Symbol z opisem
6174 Komornicy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2347/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-02-28
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 231 poz 1376
art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 32 ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2007 nr 112 poz 769
art. 12 ust. 2, art. 12 ust. 3
Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Stanisław Gronowski Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2347/12 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie powołania na stanowisko asesora komorniczego 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; 3) zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz M. N. 820 (słownie: osiemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2347/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] września 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o powołaniu na stanowisko asesora komorniczego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
M. N. w 2003 r. ukończyła 2-letnie uzupełniające magisterskie studia administracyjne. W dniu [...] lipca 2004 r. rozpoczęła pracę w kancelarii K. U.-S. komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś.. Po odbyciu aplikacji komorniczej, w dniach [...] października i [...] listopada 2006 r. złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin komorniczy.
M. N., [...] lipca 2009 r., wystąpiła do Prezesa Sądu Apelacyjnego w G. z wnioskiem o powołanie na stanowisko asesora komorniczego w kancelarii J. G., komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w T..
W dniu [...] sierpnia 2009 r. Rada Izby Komorniczej w G. wydała pozytywną opinię w sprawie powołania M. N. na stanowisko asesora komorniczego, stwierdzając, że odpowiada ona wymaganiom formalnym przewidzianym w art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376 ze zm.; dalej: u.k.s.e.).
Decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w G. powołał M. N. na stanowisko asesora komorniczego i na zasadzie art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) odstąpił od uzasadnienia decyzji.
Wobec powyższego [...] listopada 2011 r. Minister Sprawiedliwości wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w G. z [...] sierpnia 2009 r. o powołaniu M. N. na stanowisko asesora komorniczego.
W piśmie z [...] stycznia 2012 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w G. wyjaśniał, że wydając decyzję o powołaniu M. N. na stanowisko asesora komorniczego miał na uwadze przepisy Konstytucji. Podkreślał, że zastosował zasadę praw nabytych, albowiem wszystkie przesłanki wynikające z u.k.s.e. w brzmieniu sprzed nowelizacji były spełnione w momencie składania wniosku. Wobec powyższego, w opinii Prezesa, w stosunku do osób, które odbyły aplikację i zdały egzamin komorniczy na podstawie przepisów sprzed nowelizacji, przy powoływaniu na stanowisko asesora komorniczego przepisy u.k.s.e. powinny obowiązywać w niezmienionym brzmieniu.
Decyzją z [...] lutego 2012 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w G. z [...] sierpnia 2009 r. o powołaniu M. N. na stanowisko asesora komorniczego.
Decyzją z [...] września 2012 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2012 r.
Organ podkreślił, że [...] grudnia 2007 r. M. N. niewątpliwie nie przysługiwał status aplikanta komorniczego, a tylko taki status zwalniałby ją z obowiązku legitymowania się wyższym wykształceniem prawniczym na drodze do ubiegania się o stanowisko asesora.
Stwierdził, że u.k.s.e. wyraźnie stanowi, że aplikacja komornicza trwa 2 lata (art. 30 ust. 1 u.k.s.e.), do egzaminu komorniczego może przystąpić ten, kto ukończył aplikację komorniczą (art. 31 ust. 2 u.k.s.e.), a żaden z jej przepisów nie przewiduje instytucji "byłego aplikanta".
Zdaniem organu ustawa zmieniająca u.k.s.e. nie zawiera luki prawnej w kwestii uprawnień kandydatów posiadających wykształcenie administracyjne do ubiegania się o stanowisko asesora komorniczego i komornika sądowego. Przeciwnie, zawiera wyraźną regulację, że tylko te osoby, które w dniu jej wejścia w życie były aplikantami lub asesorami komorniczymi, a więc osobami wykonującymi czynności przewidziane dla aplikantów i asesorów, zachowują prawo do ubiegania się o stanowisko asesora komorniczego czy komornika sądowego, mimo braku wykształcenia prawniczego.
W ocenie organu pogląd, że byli aplikanci, tj. osoby, które zdały egzamin komorniczy, korzystają z praw nabytych i nie powinno się od nich wymagać wyższego wykształcenia prawniczego nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego, a także prowadziłby do absurdalnego założenia, że ukończenie aplikacji, nawet w bardzo odległym czasie, uprawniałoby kandydata do uzyskania statusu asesora komorniczego, pomimo braku takiej regulacji.
Ponadto Minister Sprawiedliwości stwierdził, że w decyzji o powołaniu M. N. na stanowisko asesora komorniczego, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Prezes Sądu Apelacyjnego w G. wskazał jedynie przepis art. 32 ust. 1 i 2 u.k.s.e. Nie odwołał się jednak do poddanego wykładni rozszerzającej art. 12 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U, z 2007 r., Nr 112, poz. 769; dalej ustawa o zmianie u.k.s.e.), a także nie przytoczył argumentacji powołanej w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r., odstępując od uzasadnienia decyzji w trybie art. 107 § 4 k.p.a.
Wobec tego organ uznał, że M. N. uprawnienia do pracy na stanowisku asesora komorniczego nabyła w sposób rażąco niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa, których treść nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Oznacza to ciężką wadliwość decyzji o powołaniu na to stanowisko, co wymaga wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę na powyższą decyzję.
Sąd stwierdził, że ustawa o zmianie u.k.s.e. w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.k.s.e. wprowadziła wymóg ukończenia wyższych studiów prawniczych w RP i uzyskanie tytułu magistra prawa lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w RP przez osobę powoływaną na stanowisko asesora komorniczego, jak i komornika sądowego. Stosownie do art. 12 ustawy o zmianie u.k.s.e. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2007 r. dotychczasowi asesorzy komorniczy stają się asesorami w rozumieniu tej ustawy, a dotychczasowi aplikanci komorniczy stają się aplikantami w rozumieniu tej ustawy. Natomiast ust. 3 powołanego przepisu art. 12 wskazuje, że w stosunku do osób, o których mowa w ust. 2, stosuje się art. 10 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e. w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. weszła w życie 28 grudnia 2007 r.
Zdaniem skarżącej w stosunku do przepisu art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. możliwa jest niejednorodna wykładnia, co w świetle utrwalonej linii orzeczniczej oraz stanowiska doktryny uniemożliwia przyjęcie, że akt wydany na jego podstawie rażąco narusza prawo, w sytuacji gdy akt taki nawet został wydany przez zastosowanie błędnej wykładni wskazanego przepisu prawa. Wedle stanowiska organu z przepisu art. 12 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości wynika, że tylko te osoby, które w dniu wejścia jej w życie były aplikantami lub asesorami komorniczymi zachowują prawo do ubiegania się o stanowisko asesora komorniczego lub komornika sądowego, mimo braku wykształcenia prawniczego.
W sprawie niesporne jest natomiast, że w dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. [...] grudnia 2007 r., skarżąca legitymowała się wykształceniem wyższym administracyjnym oraz zdanym egzaminem komorniczym.
Zdaniem Sądu z literalnego brzmienia przepisów art. 12 ust. 2 ustawy o zmianie u.k.s.e. w sposób jasny i jednoznaczny wynika, że jego adresatami są aplikanci i asesorzy komorniczy, którzy w dacie wejście w życie przedmiotowej ustawy byli aplikantami i asesorami komorniczymi, tj. osobami wykonującymi, w ramach zakreślonych ustawą - czynności przewidziane dla aplikantów i asesorów.
Zatem regulacja art. 12 ust. 3 ustawy o zmianie u.k.s.e. zawierająca odstępstwo od wprowadzonego wymogu ukończenia wyższych studiów prawniczych dotyczy również aplikantów i asesorów komorniczych posiadających ten status w dacie wyjścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2007 r., tj. 28 grudnia 2007 r.
Skoro zatem w stosunku do aplikantów i asesorów komorniczych ustawodawca w przepisie przejściowym przewidział, że warunek wykształcenia jest przez nich spełniony również w sytuacji ukończenia przez nich wyższych studiów administracyjnych (por. art. 10 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 24 maja 2007 r.), to w stosunku do tych wszystkich osób, które w dniu wejścia nowelizacji w życie nie były już aplikantami komorniczymi, a jeszcze nie zostały powołane na stanowisko asesora komorniczego zastosowanie mają przepisy znowelizowanej u.k.s.e., w tym przepis art. 10 ust. 1 pkt 6 przewidujący wymóg wykształcenia prawniczego.
Zdaniem Sądu odwoływanie się przez skarżącą do wykładni systemowej przepisu art. 12 ustawy nowelizującej nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Po pierwsze, dlatego że wśród wszystkich typów wykładni przepisów prawa, wykładnia językowa odgrywa rolę podstawową i można tym samym mówić o zasadzie pierwszeństwa wykładni językowej oraz subsydiarności wykładni systemowej i funkcjonalnej. Po drugie, gdyby wolą ustawodawcy było objęcie osób, które zdały egzamin komorniczy przed wejściem w życie przedmiotowej nowelizacji treścią przepisu art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej, to z pewnością dałby temu wyraz.
Za bezprzedmiotowy uznano zarzut, że dokonaną przez organ w skarżonej decyzji wykładnią doszło do naruszenia zasady praw nabytych co do prawa wykonywania zawodu. Jednym z warunków, lecz nie jedynym, powołania na stanowisko asesora komorniczego – enumeratywnie wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 – 9 u.k.s.e. odnoszącego się ze względu na treść art. 32 ust. 1 pkt 1 do asesorów komorniczych jest odbycie aplikacji komorniczej i złożenie egzaminu komorniczego. Obok tych warunków ustawa wprowadza inne, m.in. co do wieku, stanu zdrowia, obywatelstwa, a także wykształcenia. Ustalenie, że osoba powołana na stanowisko asesora komorniczego nie spełnia któregokolwiek z nich prowadzi do konkluzji, że takie powołanie w sposób oczywisty narusza wskazany przepis. W żaden jednak sposób nie podważa jednak ani faktu odbycia aplikacji, ani złożenia egzaminu komorniczego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. N., wnosząc o jego uchylenie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rozumiane jako niewłaściwe zastosowanie przez Sąd tego przepisu przez organ i wadliwe przyjęcie, że w ustalonych przez Sąd okolicznościach faktycznych sprawy można było stwierdzić, że decyzja powołująca skarżącą na stanowisko asesora komorniczego była obarczona niedającymi się zaakceptować w praworządnym państwie (respektującym zasadę praw nabytych – wynikającą z istoty art. 2 Konstytucji RP) wadami, których skutki były absolutnie nie do zaakceptowania. Zdaniem skarżącej, wadliwie też Sąd przyjął, że w świetle okoliczności faktycznych i zmian stanu prawnego, w ogóle nie było możliwości dokonywania interpretacji przepisów prawa w taki sposób, w jaki zrobił to Prezes Sądu Apelacyjnego (powołujący skarżącą na stanowisko asesora); organ opiniujący: Rada Izby Komorniczej czy też w taki, jaki w swych wywodach czyniła skarżąca.
W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Kasator trafnie bowiem zarzuca, iż zaskarżony wyrok Sądu I instancji akceptujący stanowisko Ministra Sprawiedliwości dotyczące nieważności decyzji o powołanie skarżącej na stanowisko asesora komorniczego, narusza zasadę ochrony paw nabytych wynikających z art. 2 Konstytucji RP. Z tego przepisu Konstytucji wynikają określone standardy dotyczące zarówno stanowienia prawa, jak jego wykładni i stosowania.
Dawał temu wielokrotnie wyraz Trybunał Konstytucyjny, który m.in. w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt 27/00 stwierdził, iż "(...) zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa, określona także jako zasada lojalności państwa wobec obywatela, wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny. Przyjmowane przez ustawodawcę nowe unormowania nie mogą zaskakiwać ich adresatów, którzy powinni mieć czas na dostosowanie się do zmienionych regulacji i spokojne podjęcie decyzji co do dalszego postępowania. (...) Istotne znaczenie ma także horyzont czasowy działań podejmowanych przez jednostkę w danej sferze życia. Im dłuższa jest - w danej sferze życia - perspektywa czasowa podejmowanych działań, tym silniejsza powinna być ochrona zaufania do państwa i do stanowionego przez nie prawa (...)". Z kolei w wyroku z dnia 14 czerwca 2000 r. sygn. P 3/00 Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że "(...) zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa opiera się na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jej działania mogą pociągnąć za sobą". Na konieczność zaś zachowania przez ustawodawcę szczególnych reguł technik legislacyjnych przy zmianach obowiązującego stanu prawnego zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny m.in. w wyroku z 13 kwietnia 1999 r. (K. 36/98), stwierdzając, iż na "ustawodawcy ciąży wtedy obowiązek starannego uwzględniania za pomocą powszechnie obowiązujących technik stanowienia prawa, ze szczególnym uwzględnieniem techniki przepisów przejściowych, ochrony praw słusznie nabytych i ochrony interesów będących w toku (...). Ustawodawca chcąc pozostać w zgodzie z klauzulą demokratycznego państwa prawnego musi uwzględniać przy kolejnych modyfikacjach stanu prawnego jego konsekwencje faktyczne i prawne, jakie zrodził on do chwili wejścia w życie nowych uregulowań. W związku z tym, że demokratyczne państwo prawne oznacza państwo, w którym chroni się zaufanie obywatela od państwa i stanowionego przez nie prawa, ustawodawca dokonując kolejnych zmian stanu prawnego nie może stracić z pola widzenia interesów podmiotów, jakie ukształtowały się przed dokonaniem zmiany stanu prawnego (...)".
Jak już była o tym mowa na wstępie niniejszych rozważań, powyższe wskazówki i uwagi Trybunału Konstytucyjnego dotyczą zarówno procesu stanowienia prawa, jego stosowania oraz wykładni.
W przedmiotowej sprawie skarżąca M. N. w 2003 r. ukończyła 2-letnie uzupełniające magisterskie studia administracyjne i w 2004 r. rozpoczęła pracę w kancelarii komornika sądowego. Po odbyciu aplikacji komorniczej w 2006 r. złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin komorniczy. W dniu [...] sierpnia 2009 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego.
Do czasu nowelizacji ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 112.769), która weszła w życie z dniem 28 grudnia 2007 r., dla stanowiska komornika sądowego, asesora komorniczego i aplikanta komorniczego przewidziany był wymóg ukończenia wyższych studiów prawniczych lub administracyjnych (art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych).
Jest przy tym rzeczą oczywistą, że aplikacja komornicza i złożenie egzaminu komorniczego stanowi wyłącznie etap przygotowawczy do wykonywania zawodu komornika.
Do czasu nowelizacji ustawy o komornikach sądowych skarżąca legitymowała się zatem odpowiednim wykształceniem wyższym administracyjnym oraz złożyła egzamin komorniczy, co uprawniało ją do ubiegania się o powołanie na stanowisko asesora komorniczego na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych.
Według art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotychczasowi asesorzy komorniczy stają się asesorami w rozumieniu niniejszej ustawy. Z dniem wejścia w życie ustawy dotychczasowy aplikanci komorniczy stają się aplikantami w rozumieniu niniejszej ustawy.
W stosunku do osób, o których mowa w ust. 2, stosuje się art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym (art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej), co oznacza, iż osoby legitymujące się wykształceniem wyższym administracyjnym zachowują status asesora komorniczego lub aplikanta komorniczego.
Zdaniem Sądu I instancji wykładnia językowa tych ostatnich przepisów jest jednoznaczna, zatem nie zachodzi potrzeba sięgania subsydiarnie do wykładni systemowej i funkcjonalnej. Ustawodawca zaś w art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej postanowił, iż warunek wykształcenia przez ukończenie wyższych studiów administracyjnych jest spełniony tylko w stosunku do osób, które w dniu wejścia jej w życie były już asesorami komorniczymi bądź aplikantami komorniczymi, a skarżąca aplikację komorniczą odbyła przed wejściem w życie tej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny tego stanowiska Sądu I instancji nie podziela.
Okoliczność bowiem, iż ustawodawca w powołanych wyżej przepisach zachował wymóg dotychczasowego wykształcenia wyższego administracyjnego dla osób, które w chwili wejścia w życie ustawy zmieniającej byli asesorami komorniczymi lub aplikantami komorniczymi nie oznacza, iż osoby, które z takim wykształceniem nabyły wcześniej określone prawa z racji odbytej aplikacji komorniczej i zdanego egzaminu komorniczego zostały pozbawione na przyszłość możliwości zostania asesorem komorniczym.
Jak już była o tym wcześnie mowa, ustawodawca wymóg jednakowego wykształcenia wyższego przewidział dla aplikantów komorniczych, asesorów komorniczych i komorników, licząc się z tym, iż wcześniejszy etap zajmowania stanowiska aplikanta i asesora komorniczego jest etapem zmierzającym do uzyskania statusu komornika.
Stąd skarżąca, która wcześniej uzyskała status aplikanta komorniczego i zdała egzamin komorniczy mogła trafnie oczekiwać, iż jej działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny. Nie bez znaczenia jest tutaj również perspektywa czasowa związana z ukończeniem studiów i odbyciem aplikacji przez skarżącą, co oznacza, iż także z tej racji silniejsza powinna tyć ochrona zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
W związku z tym, że demokratyczne państwo prawne oznacza państwo, którym chroni się zaufanie obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów z uwzględnieniem art. 2 Konstytucji RP.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił też stanowiska Sądu I instancji, iż decyzja o powołaniu skarżącej na stanowisko asesora komorniczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i dlatego orzekł jak wyroku na mocy art. 188 p.p.s.a.
W sprawie nie miało bowiem miejsca naruszenie przepisów postępowania, lecz wyłącznie przepisów prawa materialnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.