II GSK 1453/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego, potwierdzając prawidłowość uchwały Sejmiku Województwa Mazowieckiego w sprawie pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Sejmik pozbawił drogi wojewódzkiej kategorii, zaliczając je do dróg powiatowych w ramach tzw. procedury "kaskady". Wojewoda zarzucał Sejmikowi m.in. brak precyzyjnego określenia odcinków dróg i ich długości. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podzielając stanowisko WSA, że uchwała Sejmiku była prawidłowa, a jej sentencja wraz z uzasadnieniem wystarczająco precyzyjnie określała zmieniane odcinki dróg.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. Rozstrzygnięcie to stwierdzało nieważność uchwały Sejmiku Województwa Mazowieckiego w sprawie pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej. Wojewoda zarzucał Sejmikowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak precyzyjnego określenia odcinków dróg, ich długości oraz proporcjonalności w ramach procedury "kaskady" opisanej w art. 10 ust. 5a ustawy o drogach publicznych. Sąd pierwszej instancji uznał, że uchwała Sejmiku była prawidłowa, a wskazane przez Wojewodę wady nie stanowiły o jej nieważności. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest związana podstawami zaskarżenia i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.), NSA stwierdził, że uzasadnienie WSA spełnia wymogi formalne i pozwala na kontrolę instancyjną. Zarzuty naruszenia prawa materialnego, dotyczące wykładni art. 10 ust. 5a u.d.p., również uznano za niezasadne. NSA potwierdził, że procedura "kaskady" pozwala na pozbawienie drogi wojewódzkiej kategorii, jeśli nie spełnia ona definicji drogi wojewódzkiej (art. 6 ust. 1 u.d.p.), a uchwała Sejmiku wraz z uzasadnieniem wystarczająco precyzyjnie określiła zmieniane odcinki i wykazała spełnienie przesłanek ustawowych, w tym proporcjonalności długości. Sąd uznał, że Sejmik prawidłowo wykazał, iż drogi te nie stanowią połączenia między miastami ani nie mają znaczenia dla województwa. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Sejmiku Województwa Mazowieckiego jest prawidłowa, nawet jeśli sentencja zawiera jedynie nazwy dróg lub ich odcinków, pod warunkiem, że uzasadnienie uchwały wraz z załącznikami mapowymi precyzyjnie określa te odcinki i ich długość, a także wykazuje spełnienie przesłanek ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwałę należy odczytywać łącznie z jej uzasadnieniem. W tym przypadku uzasadnienie wraz z załącznikami mapowymi wystarczająco precyzyjnie określiło zmieniane odcinki dróg, ich długość i proporcjonalność, a także wykazało, że drogi te nie spełniają definicji drogi wojewódzkiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.d.p. art. 10 § ust. 5a
Ustawa o drogach publicznych
Sejmik województwa może w drodze uchwały pozbawić kategorii drogi wojewódzkiej odcinek drogi wojewódzkiej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi krajowej, o którym mowa w ust. 5. Ten odcinek drogi wojewódzkiej zostaje zaliczony do kategorii drogi powiatowej. Możliwość skorzystania z tej procedury uzależniona jest od niespełniania przez deklasowaną drogę wojewódzką definicji z art. 6 ust. 1 u.d.p.
u.d.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Do dróg wojewódzkich zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1, stanowiące połączenia między miastami lub mające znaczenie dla województwa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
u.s.w. art. 82 § ust. 1
Ustawa o samorządzie województwa
Nadzór nad uchwałami sejmiku województwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Sejmiku Województwa Mazowieckiego wraz z uzasadnieniem wystarczająco precyzyjnie określała zmieniane odcinki dróg i ich długość. Sejmik wykazał, że pozbawiane kategorii drogi wojewódzkiej nie spełniają definicji drogi wojewódzkiej. Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i pozwala na kontrolę instancyjną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 10 ust. 5a u.d.p. (brak precyzji w uchwale, brak wykazania proporcjonalności, traktowanie uzasadnienia jako części normatywnej). Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a.) przez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej i niezbadanie w pełnym zakresie zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego.
Godne uwagi sformułowania
Procedura jest nazywana mianem "kaskady". Możliwość skorzystania z tego mechanizmu uzależniona jest od niespełniania przez deklasowaną drogę wojewódzką (jej odcinek), definicji takiej drogi z art. 6 ust. 1 u.d.p. Uchwałę odczytuje się łącznie tj. sentencję wraz z jej uzasadnieniem.
Skład orzekający
Mirosław Trzecki
przewodniczący
Cezary Pryca
sprawozdawca
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja procedury \"kaskady\" przy zmianie kategorii dróg publicznych oraz wymogów dotyczących precyzji uchwał sejmików województwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zmiany kategorii dróg publicznych na podstawie ustawy o drogach publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zarządzania infrastrukturą drogową i interpretacji przepisów ustawy o drogach publicznych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i samorządowym.
“Jak prawidłowo zdeklasować drogę wojewódzką? NSA wyjaśnia procedurę "kaskady".”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1453/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /sprawozdawca/ Mirosław Trzecki /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz Symbol z opisem 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych 6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane VII SA/Wa 2448/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-26 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 470 art. 10 ust. 5a, art. 6 ust. 1 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2448/20 w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 października 2020 r. nr WNP-I.4131.157.2020.MPZ w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Województwa Mazowieckiego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2448/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 października 2020 r. w przedmiocie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze oraz zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego Województwa Mazowieckiego zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę Województwa Mazowieckiego uznał, że nie dostrzega w uchwale Sejmiku Województwa Mazowieckiego wad, na które wskazał w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 15 października 2020 r. Wojewoda Mazowiecki, a które powodowałyby jej nieważność. Sąd wskazał, że podstawę podjęcia uchwały stanowił art. 10 ust. 5a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1087; dalej jako: "u.d.p."), zgodnie z którym sejmik województwa może w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi wojewódzkiej odcinek drogi wojewódzkiej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi krajowej, o którym mowa w ust. 5. Ten odcinek drogi wojewódzkiej zostaje zaliczony do kategorii drogi powiatowej. Stosownie zaś do ust. 5 ww. artykułu odcinek drogi krajowej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej. Przepis ten definiuje procedurę deklasowania dróg poszczególnych kategorii poczynając od najwyższej klasy dróg krajowych, poprzez drogi wojewódzkie na powiatowych kończąc. Zdaniem Sądu słusznie wskazano zarówno w skardze, jak i rozstrzygnięciu nadzorczym, że procedura jest nazywana mianem "kaskady". Warunkiem jej zastosowania - w odniesieniu do dróg wojewódzkich - jest to, aby zdeklasowany został odcinek drogi wojewódzkiej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi krajowej, o którym mowa w ust. 5. Skorzystanie z tej procedury powoduje zaliczenie deklasowanego odcinka drogi wojewódzkiej do kategorii drogi powiatowej. Możliwość skorzystania z tego mechanizmu uzależniona jest od niespełniania przez deklasowaną drogę wojewódzką (jej odcinek), definicji takiej drogi z art. 6 ust. 1 u.d.p. zgodnie z którym do dróg wojewódzkich zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1, stanowiące połączenia między miastami lub mające znaczenie dla województwa. Sąd nie podzielił zarzutów Wojewody Mazowieckiego względem uchwały. Przede wszystkim Sąd wskazał, że to, iż w sentencji wskazano jedynie nazwy dróg (lub ich odcinków) bez podania dokładnej ich długości (co nastąpiło w uzasadnieniu uchwały) nie stanowiło o jej nieważności. Sejmik słusznie wskazał, że charakterystyczne punkty początkowe dróg w wystarczający sposób precyzują deklasowane drogi i ich odcinki. Wobec tego zarzut, że nie jest to zapis precyzyjny bowiem nie wskazuje długości oraz powołuje się (w odniesieniu do drogi wymienionej w § 1 pkt 1 uchwały) do cech zmiennych rzeki W., nie uzasadniał zdaniem Sądu, zarzutu o istotnym naruszeniu prawa. W tym ostatnim przypadku w ocenie Sądu chodzi bowiem o punkt określający drogę a nie rzekę W. Ów punkt odniesienia nie będzie zmienny w czasie razem z erodującym brzegiem rzeki, bowiem jest to jedynie punkt umowny. Sąd uznał, że łącznie odczytanie sentencji wraz z jej uzasadnieniem pozwalało stwierdzić, że wszystkie konieczne elementy dla zastosowania art. 10 ust. 5a u.d.p. zostały przez Sejmik spełnione, w szczególności co do długości przekazywanych odcinków i ich proporcjonalności do długości zdeklasowanej drogi krajowej, której to długości nie przekraczają. W odniesieniu natomiast do zarzutu braku rozważenia czy deklasowane odcinki dróg wojewódzkich nie spełniają swojej funkcji i nie mieszczą się dalej w definicji z art. 6 ust. 1 u.d.p. Sąd stwierdził, że Sejmik Województwa Mazowieckiego wystarczająco precyzyjnie wyjaśnił, dlaczego deklasowane odcinki dróg wojewódzkich oraz całe te drogi nie mieszczą się dalej w definicji dróg wojewódzkich. Ponadto za niezasadne Sąd uznał zarzucanie Sejmikowi Województwa Mazowieckiego przez Wojewodę Mazowieckiego nierozważenia, czy deklasowane odcinki dróg i całe drogi spełniają wymagania stawiane dla dróg powiatowych. W ocenie Sądu nie wynika z jakiegokolwiek przepisu prawa, jakoby Sejmik Województwa zobowiązany był badać, czy deklasowana droga spełni wymagania drogi powiatowej. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda Mazowiecki, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: w trybie art. 174 pkt 1 ustawy p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego: 1. art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2020 poz.1668 ze zm., dalej jako: "u.s.w.") w związku z art. 10 ust. 5a u.d.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że uchwala nr 116/20 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 8 września 2020 r. mimo niewskazania odcinków dróg podlegających pozbawieniu kategorii drogi wojewódzkiej, nie naruszyła prawa w stopniu istotnym, a skala nieprawidłowości nie uprawniała organu nadzoru do podjęcia czynności nadzorczej w postaci rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność tej uchwały i w konsekwencji uznanie, że uchwała może pozostać w obrocie prawnym; 2. art. 10 ust. 5a u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchwała mimo niesprecyzowania przebiegu odcinków dróg oraz określenia długości odcinków dróg, których dotyczy pozbawienie kategorii drogi wojewódzkiej, wypełnia delegację ustawową wskazaną w przepisie art. 10 ust. 5a u.d.p. w zakresie zachowania, przewidzianej przez ten przepis, zasady proporcjonalności; 3. art. 10 ust. 5a u.d.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uzasadnienie do uchwały, w którym określono odcinki dróg wykazując zachowanie zasady proporcjonalności, stanowi jej część normatywną, przez co kwestionowana uchwala wypełnia delegację ustawową wskazaną w tym przepisie, w konsekwencji pozostawiając w obrocie uchwałę, która w sentencji zawiera tylko część niezbędnych uregulowań, przez co nie wypełnia delegacji ustawowej; 4. art. 10 ust. 5a w związku z art. 6 ust. 1 u.d.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Sejmik Województwa Mazowieckiego wykazał, że pozbawione kategorii drogi wojewódzkiej drogi i odcinki dróg nie spełniają kryteriów przewidzianych dla drogi kategorii wojewódzkiej; 5. art. 10 ust. 5a w związku z art. 6a ust. 1 u.d.p. poprzez błędną wykładnie, polegającą na przyjęciu, że pozbawione kategorii drogi wojewódzkiej drogi i odcinki dróg nie muszą spełniać kryteriów przewidzianych dla dróg powiatowych; w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez: 1. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie w jakim Sąd nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, bez przeprowadzenia stosownej analizy, że zdeklasowana droga wojewódzka, która stała się drogą powiatową, nie spełnia warunków przewidzianych dla drogi wojewódzkiej; 2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej polegające na niewyjaśnieniu na jakiej podstawie Sąd uznał, że uzasadnienie do uchwały stanowi jej normatywną treść, tym samym akceptując uchwalę, mimo że uregulowania zawarte w jej sentencji nie wypełniają dyspozycji zawartej w przepisie art. 10 ust. 5a u.d.p. 3. naruszenie art. 148 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej polegające na niewyjaśnieniu, z jakich powodów uznał, że pozbawienie, na podstawie art. 10 ust. 5a u.d.p., kategorii drogi wojewódzkiej nie wymaga spełnienia przez drogę kryteriów ustawowych przewidzianych dla drogi powiatowej; 4. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezbadanie w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonego aktu, co miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia i ograniczenie się do oceny uchwały, podczas gdy przedmiotem oceny powinno być rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego, którego Sąd nie zbadał, nie wykazał jego wadliwości, nie wypowiedział się co do argumentacji w nim zawartej. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2448/20 z dnia 26 marca 2021 r., doręczonego w dniu 23 kwietnia 2021 r. w całości. Opcjonalnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. III Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyło Województwo Mazowieckie, wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że istota problemu prawnego sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który oceniając zgodność z prawem rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 października 2020 r. stwierdził, że nie jest ono zgodne z prawem. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wskazując na podstawę kasacyjną opisaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia istotnych elementów związanych ze zdeklasowaniem drogi wojewódzkiej. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazać należy, że może być on skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto uchybienie to musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Za pomocą zarzutu naruszenia powyższego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, a zatem konstrukcja uzasadnienia wskazuje, że zaskarżony wyrok poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej. Podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji tylko wówczas może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (por. wyroki NSA z dnia: 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 1696/11; 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 285/12; 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie Sądu pierwszej instancji spełnia zatem wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z tym za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia tego przepisu. Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2438/11; wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I GSK 264/09, LEX nr 744745). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadne uznać należy zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Zarzuty skargi kasacyjnej oparte na podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w istocie odnoszą się do błędnej wykładni art. 10 ust. 5a u.d.p. Istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. Na wstępie trzeba zaznaczyć, że w orzecznictwie wskazuje się, że art. 10 u.d.p. regulujący kwestię pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii stanowi wyraz założonej przez ustawodawcę alokacji dróg zgodnie z ich funkcją w sieci dróg i zgodnie z podziałem na drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne. Ustalone w nim reguły odnoszą się do dwóch odrębnych przypadków, w których dojdzie do potrzeby dekategoryzacji dróg publicznych. Pierwszy przypadek zachodzi w sytuacji ustalonej w art. 10 ust. 1-4 u.d.p., w której stosuje się tryb właściwy do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii. W ust. 3 przyjęto, że pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Jak wskazuje zdanie drugie tego przepisu, pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego. Drugi przypadek zachodzi w sytuacji ustalonej ust. 5 i nast. Zmiana kategorii dróg regulowana tymi przepisami nastąpi w sytuacji wywołanej zaliczeniem odcinków dróg do drogi wojewódzkiej w związku z wybudowaniem nowej drogi krajowej lub przekazaniem go przez gminy w drodze stosownej uchwały. Powyższe może uruchomić "kaskadowy" mechanizm przekazywania "zbędnych" dróg wojewódzkich przez samorząd województwa powiatowi. W świetle zatem art. 10 ust. 5a u.d.p., sejmik województwa może podjąć uchwałę o pozbawieniu nabytego od gminy odcinka drogi przysługującej mu kategorii drogi wojewódzkiej, jeżeli odcinek ten nie spełni definicji drogi wojewódzkiej. Zastosowanie ustawowych definicji dróg publicznych przez sejmik wojewódzki powinno prowadzić do wykazania, że dany odcinek drogi nie spełnia definicji drogi wojewódzkiej. Następnie, w myśl art. 10 ust. 5c u.d.p., rada powiatu może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi powiatowej odcinek drogi powiatowej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, o którym mowa w ust. 5a. Ten odcinek drogi powiatowej zostaje zaliczony do kategorii drogi gminnej (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1049/20). Tak więc z treści przepisów art. 10 ust. 5a-5f u.d.p. wynika, że do zmiany kategorii drogi w trybie kaskadowym nie stosuje się zarówno wymogu jednoczesnego zaliczenia tej drogi odpowiednią uchwałą do nowej kategorii, bo następuje to z mocy prawa, jak i wymogu, że pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego. Niewątpliwie wykładnia przepisów art.10 ust. 5a-5f winna być dokonywana z uwzględnieniem treści art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.d.p. Powyższe oznacza, że organy stosujące art. 10 ust. 5a, zdanie drugie nie mają swobody w pozbawianiu danych odcinków dróg dotychczasowych kategorii, lecz w zakresie swojego władztwa ograniczone są zarówno wymogiem, by odcinek pozbawiany kategorii był proporcjonalny do odcinka drogi nowo wybudowanej względnie uprzednio kaskadowo przekazanej, jak również zawartymi w art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 u.d.p. definicjami legalnymi wskazującymi na przesłanki zaliczania dróg publicznych do określonej kategorii. W tym kontekście wskazać trzeba, że w ramach tzw. kaskadowego przekazywania właściwe organy mają obowiązek - co do zasady - stosować definicje dróg publicznych w sposób negatywny, tj. muszą wykazać, że dana droga nie spełnia już definicji danej kategorii drogi. Powyższe wynika z faktu, że właściwe organy są kompetentne podjąć uchwałę nie w sprawie zaliczenia drogi do nowej kategorii, ale w sprawie pozbawienia odcinka drogi jego dotychczasowej kategorii, zaś skutek zaliczenia go do wskazanej w ustawie innej kategorii drogi następować będzie ex lege. Wobec tego możliwość skorzystania z tego mechanizmu uzależniona jest od niespełniania przez deklasowaną drogę wojewódzką (jej odcinek), definicji takiej drogi z art. 6 ust. 1 u.d.p. zgodnie z którym do dróg wojewódzkich zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1, stanowiące połączenia między miastami lub mające znaczenie dla województwa. Należy podkreślić, że Sąd pierwszej dokonał prawidłowej wykładni przepisów, a ponadto należycie tę wykładnię uzasadnił. Sąd pierwszej instancji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że analiza treści uchwały oraz przedstawiona w uzasadnieniu uchwały argumentacja pozwalają przyjąć, że Sejmik Województwa Mazowieckiego wystarczająco precyzyjnie w oparciu o załączniki mapowe wyjaśnił, dlaczego deklasowane odcinki dróg wojewódzkich oraz całe te drogi nie mieszczą się dalej w definicji dróg wojewódzkich. Drogi te nie stanowią bowiem ani połączenia między miastami ani też nie mają znaczenia dla województwa. Co istotne dodać trzeba, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że nie stanowi o nieważności to, że w sentencji uchwały wskazano jedynie nazwy dróg (lub ich odcinków) bez podania dokładnej ich długości (co nastąpiło w uzasadnieniu uchwały). Prawidłowo bowiem wyjaśnił, że uchwałę odczytuje się łącznie tj. sentencję wraz z jej uzasadnieniem. Taka analiza wskazywała na to, że wszystkie konieczne elementy dla zastosowania art. 10 ust. 5a u.d.p. zostały przez Sejmik Województwa Mazowieckiego spełnione, w szczególności co do długości przekazywanych odcinków i ich proporcjonalności do długości zdeklasowanej drogi krajowej, której to długości nie przekraczają. Sejmik Województwa Mazowieckiego w sposób wystarczający wskazał w uchwale charakterystyczne punkty początkowe dróg precyzujące deklasowane drogi i ich odcinki. Wobec tego, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważały skutecznie ustaleń dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, nie mogły zostać uznane za zasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI