II GSK 1451/22

II GSK 1451/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 569/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-09
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64 ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust la i ust. 3a pkt 1, art. 140ab ust. 2 i ust 3 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 569/22 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 569/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K.(dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 grudnia 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 lutego 2021 r., umorzył postępowanie administracyjne, a także orzekł o kosztach postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
W dniu 5 listopada 2020 r. na drodze krajowej nr 80 w Bydgoszczy zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] i dwuosiową naczepy marki D-TEC o nr rej. [...] oraz trzyosiową przyczepą o nr rej. [...] Kierowca wykonywał przejazd drogowy na trasie Annowo - Gdańsk, z ładunkiem 2 kontenerów 20- stopowych (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy – M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: K. M. K. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli z dnia 5 listopada 2020 r.
Decyzją z dnia 4 lutego 2021 r., wydaną na podstawie 140aa ust. 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.; dalej: "p.r.d.", oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z 5 listopada 2020 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 (słownie: trzy tysiące) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z dnia 21 grudnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) dalej: "k.p.a.", art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1a, 3a pkt 1, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 3 pkt 1, ust. 2 p.r.d., § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych z dnia 23 maja 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 629), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli stwierdzono, iż rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów z ładunkiem przekraczała 60000 kg (60 t), co determinowało obowiązek pilotowania przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie, czego strona nie dochowała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę uznając, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ pierwszej instancji, dotknięte są naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d., art 64 ust. 2 p.r.d. art. 140aa ust. 1, ust.1a i ust. 3a pkt 1 p.r.d., art. 140ab ust. 2 i ust. 3 pkt 1 p.r.d., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
WSA uznał za zasadne zarzuty skargi, których istota sprowadza się do stwierdzenia, iż art. 64 ust.1 p.r.d. dotyczący warunków dozwolonego ruchu pojazdu nienormatywnego (w szczególności art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d.), nie mógł mieć zastosowania w stanie faktycznym sprawy i stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej stronie. Skarżący nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Przepis art. 64 ust. 1 p.r.d. reguluje warunki dozwolonego ruchu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, a nie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie posiadał zezwolenia na ruch pojazdu nienormatywnego, nie mogą więc mieć zastosowania w sprawie sankcje przewidziane w przypadku naruszenia zasad dozwolonego ruchu pojazdu nienormatywnego, o którym mowa w art. 64 ust.1, a taką zastosował w sprawie organ. Skoro zaś strona nie posiadała zezwolenia i nie wykonywała dozwolonego ruchu pojazdem nienormatywnym, o którym mowa w art. 64 ust.1 p.r.d., to nie tylko nie mogła naruszyć jego warunków, ale nie była w stanie ich spełnić, w szczególności warunków pilotowania zespołu pojazdów, bez wymaganego zezwolenia, którego nie posiadała.
Jest to o tyle istotne, iż tylko wtedy możliwe byłoby nałożenie na stronę sankcji określonej w art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., tj. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1a, w wysokości 3000 zł - za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie. Zatem strona została bezpodstawnie ukarana na podstawie art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d. Natomiast organ dokonał błędnej subsumcji przepisów prawa materialnego art. 64 ust 1. pkt 3, art 64 ust. 2 p.r.d., art.140aa ust.1, ust.1a i ust.3a pkt 1, art. 140ab ust. 2 i ust.3 pkt 1 p.r.d. do ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64 ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust la i ust. 3a pkt 1, art. 140ab ust. 2 i ust 3 pkt 1 p.r.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że karę za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie można nałożyć na podmiot wykonujący przejazd wyłącznie w przypadku, gdy podmiot ten legitymuje się zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym podczas, gdy jest to odrębna sankcja, nakładana na podstawie odrębnego przepisu, której warunkiem zastosowania jest zaistnienie określonego stanu faktycznego w postaci stwierdzenia przejazdu pojazdem, którego masa lub wymiary nakazują jego pilotowanie przez określoną liczbę pojazdów.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
Brak przesłanek nieważnościach, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oznacza, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcie, czy skarżący, który nie posiadał zezwolenia odpowiedniej kategorii na przewóz pojazdem nienormatywnym i dodatkowo nie mógł był go uzyskać z uwagi na fakt, że przewożony ładunek był podzielny i jednocześnie pojazd skarżącego nie był pojazdem wolnobieżnym, ciągnikiem rolniczym albo zespołem pojazdów składającym się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej, może ponosić odpowiedzialność administracyjną za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.
Należy przy tym nadmienić, że wobec skarżącego w wyniku tej samej kontroli doszło do wydania decyzji nakładających karę pieniężną w przedmiocie po pierwsze, przejazdu po drogach publicznych zespołem pojazdów złożonej z liczby pojazdów większej niż określona w art 62 ust 4 p.r.d., na który wymagane jest zezwolenie kategorii V, z naruszeniem zakazu przewozu ładunków innych niż ładunek niepodzielny oraz po drugie, dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona.
Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z kolei art. 64 ust. 1 p.r.d. stanowi, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy;
2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1;
3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami;
4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.
Na podstawie ust. 2 art. 64 p.r.d. zabroniony jest przewoź pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I.
Natomiast zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Ust. 1a art. 140aa p.r.d. stanowi, że w przypadku braku:
1) wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie,
2) wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie,
3) wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a, przez pilota
- nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Warto przy tym odnotować, że art. 140ab ust. 1 i 3 p.r.d. przewiduje osobną karę pieniężną za brak zezwolenia, za naruszenie warunków zezwolenia oraz za naruszenia zasad dotyczących pilotowania pojazdu nienormatywnego.
Przepisy dotyczące pilotowania pojazdów nienormatywnych zostały dodane na podstawie ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1481). W projekcie do tego aktu normatywnego stwierdzono, że nowe brzmienie art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. stanowi przepis materialny dla przepisów o administracyjnych karach pieniężnych w art. 140aa ust. 1a pkt 1 i 2 p.r.d. oraz upoważnienia z art. 64i ust. 2 p.r.d., które przestanie być blankietowe. Wydane na tej podstawie przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 5 czerwca 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U. poz. 629) regulują kwestie wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, wymaganego wyposażenia i oznakowania tego pojazdu, a także sposób pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego. Nowe brzmienie art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. wskazuje, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami.
Dodane również przepisy w art. 140aa ust. 1a i 3a p.r.d. oraz art. 140ab ust. 3 p.r.d. pozwalają nałożyć karę pieniężną za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie oraz wymaganego wyposażenia i oznakowania tego pojazdu. Natomiast za sposób pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego niezapewniający bezpieczeństwa w ruchu drogowym odpowiedzialny jest pilot i na podstawie innych przepisów będzie karany (w drodze mandatu karnego).
W niniejszej sprawie należy zaznaczyć, że zgodnie z ustalonym stanem faktycznym pojazd skarżącego był pojazdem nienormatywnym. Wystarczającą bowiem przesłanką do uznania bowiem za pojazd lub zespół pojazdów nienormatywny jest ustalenie, że naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W niniejszej sprawie niewątpliwie zarówno nacisk osi jak i rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów skarżącego przekraczały dopuszczalne wartości. Ponadto przewożony ładunek był podzielny. Skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia na jego przewóz, gdyż w ogóle nie było możliwości jego uzyskania z uwagi właśnie na podzielność ładunku. Stąd ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości i nie jest sporny.
Sąd I instancji przyjął, że brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie należy zaliczyć do tzw. warunków zezwolenia. Z kolei dyspozycją art. 64 ust. 1 p.r.d. objęte są dwie wzajemnie wykluczające się sytuacje faktyczne: 1. brak zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego i 2. przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu. Stąd organ nie miał, zdaniem Sądu I instancji, podstawy prawnej do nałożenia na przedsiębiorcę dwóch kar jednocześnie za brak zezwolenia i za naruszenie warunków zezwolenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego interpretacja przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, dokonana przez Sąd I instancji jest błędna, co wynika z faktu, że warunki dotyczące pilotowania nie należą do warunków określonych dla danego zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 p.r.d. i następnie w art. 140 aa ust. 1 p.r.d.
Na wstępie należy zaznaczyć, że proces wykładni z oczywistych względów musi rozpocząć się od wykładni językowej, skoro przepisy prawne, w których zakodowane są normy prawne, napisane są w określonym języku. Chronologiczne pierwszeństwo wykładni językowej, nie zwalnia jednak – nawet w przypadku oceny przez interpretującego przepisu jako jasnego, od zweryfikowania rezultatów wykładni językowej z rezultatami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Dopiero wykorzystywanie wszelkich instrumentów pozwalających odczytać treść normy w zgodzie z konstytucyjnymi zasadami państwa prawa i jego celami, pozbawia proces wykładni cech automatyzmu i bezrefleksyjności. "Jedynym kryterium w zakresie wyboru metody wykładni powinna być poprawność efektów tej wykładni, a nie założenie o swoistej wyższości jednego rodzaju wykładni nad innymi" (zob. M. Zirk-Sadowski, /w:/ R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.): System prawa administracyjnego, Tom 4: L. Leszczyński, B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, Warszawa 2015, s. 225). Stąd "wykładnia prawa jest procesem kompleksowym, wymagającym równoczesnego stosowania wszystkich trzech (językowej, systemowej, funkcjonalnej) rodzajów wykładni. Rezultaty wykładni językowej są więc nie tyle poddawane weryfikacji, co dalszemu uściśleniu i rozwinięciu poprzez stosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej. Poszczególnych rodzajów wykładni nie można zatem traktować jako luźno ze sobą powiązanych etapów procesu interpretacji prawa, lecz jako części składowe tego procesu tworzące razem pewną całość" (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2021 r., I OSK 817/21, Wyrok NSA z 12.11.2025 r., III OSK 2328/24, LEX nr 3941874).
Przede wszystkim dokonując wykład przepisów w niniejszej sprawie na uwadze należy mieć, że przepisy dotyczące pilotowanie zostały dodane do ustawy Prawo o ruchu drogowym w 2018 r. Nowelizacja została dokonana w specyficzny sposób, a mianowicie przepisy dotyczące pilotowanie zostały ukształtowane jako odrębne jednostki redakcyjne od tych dotyczących warunków określonych dla danego zezwolenia. Świadczy o tym nie tylko wprowadzenie ich w formie odrębnych jednostek redakcyjnych, ale również odrębne delegacje do wydania stosownych przepisów wykonawczych w formie rozporządzenia. Stąd odrębne rozporządzenie zostało wydane w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych, a inne w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na §10 i §11 rozporządzenia w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych, które wprowadzają specyficzne warunki dotyczące na przykład wyznaczenie trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego, jak również możliwości przykładowo wydania zezwolenia prze właściwy organ określającego warunki przejazdu pojazdu nienormatywnego co do terminu oraz godzin przejazdu, prędkości przejazdu, organizacji ruchu, zabezpieczenia urządzeń technicznych umieszczonych w pasie drogowym, czy zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Również budowa art. 140 aa p.r.d. wskazuje na odrębne sankcje za:
1. brak przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia oraz
2. brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie lub wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a p.r.d., przez pilota.
Nie jest również hipotetycznie wykluczona sytuacja, że w konkretnym przypadku, mimo braku stosownego zezwolenia, pojazd nienormatywny będzie prawidłowo pilotowany i wówczas zachowanie będzie jedynie realizowało przesłanki deliktu polegającego na przejeździe pojazdem nienormatywnych bez posiadanego zezwolenia. Obowiązek bowiem pilotowania wynika z konieczności zapewnienia bezpiecznego przejazdu pojazdu nienormatywnego, jak również potrzeby ochrony bezpieczeństwa innych użytkowników drogi.
Należy więc przyjąć, że zarówno wykładnia językowa, systemowa jak i funkcjonalna przemawiają za uznaniem naruszenia warunków dotyczących pilotowania pojazdu nienormatywnego za odrębne od warunków określonych dla takiego zezwolenia.
Rację ma Sąd I instancji twierdząc, że ukaranie skarżącego za brak posiadania zezwolenia skonsumowało delikt w postaci wykonywania przejazdu niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. Tym niemniej nie pochłonęło ono deliktu administracyjnego polegającego na braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, gdyż delikt ten jest odrębnym zachowaniem naruszającym przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Nie ma przy tym znaczenia fakt, że skarżący nie mógł otrzymać w ogóle zezwolenia skoro ustawodawca w art. 140 ab ust. 2 przyjął, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Stąd zachowanie naruszające zakaz określony w art. 64 ust. 2 p.r.d. nie konsumuje zachowania polegającego na naruszeniu art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d.
Konkludując należy przyjąć, że w przypadku naruszenia zakazu poruszania się pojazdami nienormatywnymi odrębna sankcja administracyjna może być nałożona zarówno za brak stosownego zezwolenia (ewentualnie za naruszenie warunków tego zezwolenia) oraz za naruszenie przepisów dotyczących pilotowania pojazdu nienormatywnego.
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Ponadto - w świetle ocen i rozważań poczynionych wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny - organ administracji prawidłowo zebrał, rozpatrzyły i oceniły zgromadzony materiał dowodowy.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga skarżącego jest niezasadna.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę, uznając że podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).