II GSK 1447/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
udział w postępowaniustowarzyszenieorganizacja społecznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikara pieniężnakwarantannakontrola sądowainteres prawny

NSA odmówił dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu kasacyjnym, uznając brak bezpośredniego związku między jego statutowymi celami a specyfiką sprawy dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie kwarantanny.

Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako uczestnik, powołując się na swoje cele statutowe dotyczące ochrony praw człowieka i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił, uznając, że choć stowarzyszenie jest organizacją społeczną, nie wykazało bezpośredniego i skonkretyzowanego związku swojej działalności z przedmiotem sprawy, którą była kara pieniężna za naruszenie obowiązku kwarantanny.

W niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako uczestnik. Podstawą prawną wniosku był art. 33 § 2 w zw. z art. 9 i art. 193 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który zezwala organizacjom społecznym na udział w postępowaniu, jeśli sprawy dotyczą zakresu ich statutowej działalności. Stowarzyszenie powołało się na swoje cele statutowe, obejmujące m.in. upowszechnianie i ochronę wolności i praw człowieka oraz rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując wniosek, uznał, że choć status prawny stowarzyszenia nie budzi wątpliwości, nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy z zakresem jego działalności. Sąd podkreślił, że cel statutowy stowarzyszenia został ujęty zbyt szeroko, aby można było go powiązać z istotą sprawy administracyjnej, jaką była kara pieniężna za naruszenie obowiązku kwarantanny. Sąd przywołał orzecznictwo wskazujące na konieczność ścisłej (restrykcyjnej) interpretacji przesłanki związku statutowej działalności z przedmiotem sprawy, co oznacza wymóg bezpośredniego i skonkretyzowanego powiązania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zostanie wykazany bezpośredni i skonkretyzowany związek między statutowymi celami organizacji a przedmiotem sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ogólne cele statutowe organizacji dotyczące ochrony praw człowieka nie są wystarczające do wykazania bezpośredniego związku z przedmiotem sprawy, jaką jest kara pieniężna za naruszenie obowiązku kwarantanny. Konieczna jest ścisła interpretacja przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka związku zakresu statutowej działalności z przedmiotem sprawy dotyczącej innych osób powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny).

p.p.s.a. art. 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zd. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak bezpośredniego i skonkretyzowanego związku między statutowymi celami stowarzyszenia a przedmiotem sprawy. Konieczność ścisłej interpretacji przepisów dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie jest organizacją społeczną w rozumieniu przepisów. Sprawa dotyczy ochrony praw człowieka i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, co mieści się w celach statutowych stowarzyszenia.

Godne uwagi sformułowania

o ile nie budzi wątpliwości status prawnopodmiotowy stowarzyszenia zwykłego jako organizacji społecznej w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., o tyle w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy [...] z zakresem działalności wnioskodawcy Tak szeroko ujęty cel działania nie pozwala jednak na jego dostatecznie skonkretyzowane powiązanie z istotą sprawy administracyjnej określona w art. 33 § 2 p.p.s.a. przesłanka związku "zakresu statutowej działalności" z przedmiotem sprawy dotyczącej innych osób powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny)

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Kamiński

członek

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście szerokich celów statutowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organizacja społeczna stara się o udział w postępowaniu kasacyjnym, a przedmiot sprawy jest wąski i specyficzny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą udziału organizacji społecznych w postępowaniu sądowym i precyzyjnej interpretacji przepisów.

Kiedy szerokie cele statutowe stowarzyszenia nie wystarczą, by wejść do gry w sądzie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1447/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Izabella Janson
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1918/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-26
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Odmówiono dopuszczenia  do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 33 § 2 w zw. z art. 9 i art. 193 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1918/20 w sprawie ze skargi R. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku kwarantanny postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika postępowania
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1918/20, po rozpoznaniu skargi R. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku kwarantanny, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ.
W piśmie z [...] stycznia 2025 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: "wnioskodawca") wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 zd. 1 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym także
w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosownie do art. 193 zd. 1 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli sprawy te dotyczą zakresu jej statutowej działalności.
W toku niniejszego postępowania kasacyjnego w dniu [...] stycznia 2025 r. wnioskodawca, będący tzw. stowarzyszeniem zwykłym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym, wskazując w uzasadnieniu wniosku, że sprawa będąca przedmiotem niniejszego postępowania wykazuje związek z celem działalności stowarzyszenia opisanym w pkt 7 ppkt 26 Regulaminu stowarzyszenia ("upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz praw obywatelskich, działań wspomagających rozwój demokracji a także rozwój społeczeństwa obywatelskiego").
Dokonując oceny realizacji przez wnioskodawcę przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku, o którym mowa art. 33 § 2 zd. 1 w zw. z art. 9 i art. 193
zd. 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że o ile nie budzi wątpliwości status prawnopodmiotowy stowarzyszenia zwykłego jako organizacji społecznej w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., o tyle w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy, której dotyczy niniejsze postępowanie, z zakresem działalności wnioskodawcy jako organizacji społecznej, oraz zasadności dopuszczenia tej organizacji do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestnika z punktu widzenia zasadniczych celów i wartości sądowej kontroli administracji publicznej, to jest ochrony obiektywnego porządku prawnego (legalności) oraz ochrony interesu społecznego związanego z kontrolą społeczną działalności administracji publicznej
(por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 28 września 2009 r. sygn. akt
II GZ 55/09; postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 662/14).
Z treści przedłożonego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu Regulaminu wnioskodawcy wynika, że celem stowarzyszenia jest m.in. "upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz praw obywatelskich, działań wspomagających rozwój demokracji a także rozwój społeczeństwa obywatelskiego (pkt 7 ppkt 26 Regulaminu). Tak szeroko ujęty cel działania nie pozwala jednak na jego dostatecznie skonkretyzowane powiązanie z istotą sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga,
a także z istotą sprawy sądowoadministracyjnej związanej z kontrolą legalności rozstrzygnięć tej pierwszej sprawy. Sprawy dotyczące nakładania administracyjnych kar pieniężnych za nieprzestrzeganie obowiązków sanitarnych (w tym za naruszenie obowiązku kwarantanny - jak w niniejszej sprawie) wykazują swoisty charakter i nie można twierdzić, że ogólnie ujęty cel stowarzyszenia związany z ochroną praw
i wolności człowieka i obywatela wykazuje bezpośredni związek z przedmiotem tego rodzaju spraw.
Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, określona w art. 33
§ 2 p.p.s.a. przesłanka związku "zakresu statutowej działalności" z przedmiotem sprawy dotyczącej innych osób powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny), co oznacza, że przedmiot sprawy nie tylko musi mieścić się w celach działalności organizacji społecznej, lecz także powinien pozostawać w bezpośrednim
i skonkretyzowanym związku z dostatecznie szczegółowo określonymi celami statutowymi (por. np. postanowienia NSA z: 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OZ 679/13; 19 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 411/22; 17 października 2012 r. sygn. akt
II OZ 864/12; 9 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 101/16). Nie jest zatem dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego i tylko tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności (postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 28 września 2009 r. sygn. akt
II GZ 55/09, ONSAiWSA z 2010 r. nr 2, poz. 23).
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 9 i art. 193 zd. 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI