II GSK 1447/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA odmówił dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu kasacyjnym, uznając brak bezpośredniego związku między jego statutowymi celami a specyfiką sprawy dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie kwarantanny.
Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako uczestnik, powołując się na swoje cele statutowe dotyczące ochrony praw człowieka i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił, uznając, że choć stowarzyszenie jest organizacją społeczną, nie wykazało bezpośredniego i skonkretyzowanego związku swojej działalności z przedmiotem sprawy, którą była kara pieniężna za naruszenie obowiązku kwarantanny.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako uczestnik. Podstawą prawną wniosku był art. 33 § 2 w zw. z art. 9 i art. 193 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który zezwala organizacjom społecznym na udział w postępowaniu, jeśli sprawy dotyczą zakresu ich statutowej działalności. Stowarzyszenie powołało się na swoje cele statutowe, obejmujące m.in. upowszechnianie i ochronę wolności i praw człowieka oraz rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując wniosek, uznał, że choć status prawny stowarzyszenia nie budzi wątpliwości, nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy z zakresem jego działalności. Sąd podkreślił, że cel statutowy stowarzyszenia został ujęty zbyt szeroko, aby można było go powiązać z istotą sprawy administracyjnej, jaką była kara pieniężna za naruszenie obowiązku kwarantanny. Sąd przywołał orzecznictwo wskazujące na konieczność ścisłej (restrykcyjnej) interpretacji przesłanki związku statutowej działalności z przedmiotem sprawy, co oznacza wymóg bezpośredniego i skonkretyzowanego powiązania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zostanie wykazany bezpośredni i skonkretyzowany związek między statutowymi celami organizacji a przedmiotem sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ogólne cele statutowe organizacji dotyczące ochrony praw człowieka nie są wystarczające do wykazania bezpośredniego związku z przedmiotem sprawy, jaką jest kara pieniężna za naruszenie obowiązku kwarantanny. Konieczna jest ścisła interpretacja przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka związku zakresu statutowej działalności z przedmiotem sprawy dotyczącej innych osób powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny).
p.p.s.a. art. 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 25 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego i skonkretyzowanego związku między statutowymi celami stowarzyszenia a przedmiotem sprawy. Konieczność ścisłej interpretacji przepisów dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie jest organizacją społeczną w rozumieniu przepisów. Sprawa dotyczy ochrony praw człowieka i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, co mieści się w celach statutowych stowarzyszenia.
Godne uwagi sformułowania
o ile nie budzi wątpliwości status prawnopodmiotowy stowarzyszenia zwykłego jako organizacji społecznej w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., o tyle w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy [...] z zakresem działalności wnioskodawcy Tak szeroko ujęty cel działania nie pozwala jednak na jego dostatecznie skonkretyzowane powiązanie z istotą sprawy administracyjnej określona w art. 33 § 2 p.p.s.a. przesłanka związku "zakresu statutowej działalności" z przedmiotem sprawy dotyczącej innych osób powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny)
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kamiński
członek
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście szerokich celów statutowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organizacja społeczna stara się o udział w postępowaniu kasacyjnym, a przedmiot sprawy jest wąski i specyficzny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą udziału organizacji społecznych w postępowaniu sądowym i precyzyjnej interpretacji przepisów.
“Kiedy szerokie cele statutowe stowarzyszenia nie wystarczą, by wejść do gry w sądzie? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1447/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Izabella Janson
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1918/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-26
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 33 § 2 w zw. z art. 9 i art. 193 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1918/20 w sprawie ze skargi R. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku kwarantanny postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika postępowania
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1918/20, po rozpoznaniu skargi R. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku kwarantanny, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ.
W piśmie z [...] stycznia 2025 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: "wnioskodawca") wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 zd. 1 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym także
w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosownie do art. 193 zd. 1 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli sprawy te dotyczą zakresu jej statutowej działalności.
W toku niniejszego postępowania kasacyjnego w dniu [...] stycznia 2025 r. wnioskodawca, będący tzw. stowarzyszeniem zwykłym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym, wskazując w uzasadnieniu wniosku, że sprawa będąca przedmiotem niniejszego postępowania wykazuje związek z celem działalności stowarzyszenia opisanym w pkt 7 ppkt 26 Regulaminu stowarzyszenia ("upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz praw obywatelskich, działań wspomagających rozwój demokracji a także rozwój społeczeństwa obywatelskiego").
Dokonując oceny realizacji przez wnioskodawcę przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku, o którym mowa art. 33 § 2 zd. 1 w zw. z art. 9 i art. 193
zd. 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że o ile nie budzi wątpliwości status prawnopodmiotowy stowarzyszenia zwykłego jako organizacji społecznej w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., o tyle w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki związku sprawy, której dotyczy niniejsze postępowanie, z zakresem działalności wnioskodawcy jako organizacji społecznej, oraz zasadności dopuszczenia tej organizacji do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestnika z punktu widzenia zasadniczych celów i wartości sądowej kontroli administracji publicznej, to jest ochrony obiektywnego porządku prawnego (legalności) oraz ochrony interesu społecznego związanego z kontrolą społeczną działalności administracji publicznej
(por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 28 września 2009 r. sygn. akt
II GZ 55/09; postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 662/14).
Z treści przedłożonego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu Regulaminu wnioskodawcy wynika, że celem stowarzyszenia jest m.in. "upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz praw obywatelskich, działań wspomagających rozwój demokracji a także rozwój społeczeństwa obywatelskiego (pkt 7 ppkt 26 Regulaminu). Tak szeroko ujęty cel działania nie pozwala jednak na jego dostatecznie skonkretyzowane powiązanie z istotą sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga,
a także z istotą sprawy sądowoadministracyjnej związanej z kontrolą legalności rozstrzygnięć tej pierwszej sprawy. Sprawy dotyczące nakładania administracyjnych kar pieniężnych za nieprzestrzeganie obowiązków sanitarnych (w tym za naruszenie obowiązku kwarantanny - jak w niniejszej sprawie) wykazują swoisty charakter i nie można twierdzić, że ogólnie ujęty cel stowarzyszenia związany z ochroną praw
i wolności człowieka i obywatela wykazuje bezpośredni związek z przedmiotem tego rodzaju spraw.
Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, określona w art. 33
§ 2 p.p.s.a. przesłanka związku "zakresu statutowej działalności" z przedmiotem sprawy dotyczącej innych osób powinna być interpretowana w sposób ścisły (restryktywny), co oznacza, że przedmiot sprawy nie tylko musi mieścić się w celach działalności organizacji społecznej, lecz także powinien pozostawać w bezpośrednim
i skonkretyzowanym związku z dostatecznie szczegółowo określonymi celami statutowymi (por. np. postanowienia NSA z: 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OZ 679/13; 19 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 411/22; 17 października 2012 r. sygn. akt
II OZ 864/12; 9 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 101/16). Nie jest zatem dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego i tylko tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności (postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 28 września 2009 r. sygn. akt
II GZ 55/09, ONSAiWSA z 2010 r. nr 2, poz. 23).
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 9 i art. 193 zd. 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI