II GSK 1441/22

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-05
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowysystem SENTdane geolokalizacyjnekara pieniężnaodpowiedzialność przewoźnikakontrolaprawo administracyjneprawo karne skarbowemonitorowanie towarów

NSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika w sprawie kary pieniężnej za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych, podkreślając odpowiedzialność przedsiębiorcy za zapewnienie działania systemu.

Sąd Najwyższy Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną spółki U. od wyroku WSA w Gliwicach, który utrzymał w mocy karę pieniężną nałożoną za niewykonanie obowiązku przewoźnika polegającego na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Spółka argumentowała, że urządzenie było włączone, a kierowca nie miał podstaw do zatrzymania pojazdu. NSA oddalił skargę, uznając, że odpowiedzialność za brak przekazywania danych leży po stronie przewoźnika, niezależnie od przyczyn technicznych, a interes publiczny nie uzasadniał odstąpienia od kary.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki U. w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Decyzja ta utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 10 000 zł nałożoną na U. za niewykonanie obowiązku przewoźnika, polegającego na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w systemie SENT. Spółka zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące przyczyn braku transmisji danych oraz interpretację przepisów dotyczących obowiązku zatrzymania pojazdu i możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma brak przekazywania danych geolokalizacyjnych, a odpowiedzialność przewoźnika obejmuje ryzyko związane z wadami urządzeń i programów. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, a protokół kontroli stanowił wystarczający dowód. Nie stwierdzono również podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny, gdyż przerwanie monitorowania przepływu towarów wrażliwych zaprzecza celom ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak przekazywania danych geolokalizacyjnych stanowi naruszenie obowiązku przewoźnika i rodzi odpowiedzialność administracyjnoprawną, niezależnie od przyczyn technicznych leżących po stronie urządzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych przenosi na przewoźnika ryzyko związane z wadami urządzeń i programów, a brak rezultatu w postaci zapewnienia przekazywania danych jest faktem rodzącym odpowiedzialność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.s.m. art. 10a § ust. 1

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

u.s.m. art. 10c § ust. 1

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

u.s.m. art. 22 § ust. 2a

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Pomocnicze

u.s.m. art. 22 § ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

o.p. art. 194 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych przez środek transportu stanowi naruszenie obowiązku przewoźnika. Odpowiedzialność przewoźnika obejmuje ryzyko związane z wadami urządzeń i programów. Interes publiczny nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary w przypadku przerwania monitorowania towarów wrażliwych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieustalenie przyczyn nieodnotowania sygnału przez system SENT i pominięcie dowodu z przesłuchania kierowcy. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieustalenie czy kierowca mógł znaleźć bezpieczne miejsce do zaparkowania i czy przerwa w sygnale była widoczna. Naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, że brak rejestracji przejazdu przez okres godziny podlega sankcji, podczas gdy dopiero z upływem tego czasu powstaje obowiązek poszukiwania miejsca do zaparkowania. Naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, że jedynie względy finansowe uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy podstawą powinien być interes publiczny.

Godne uwagi sformułowania

Formuła tego obowiązku, obejmująca czynności z a p e w n i e n i a przekazywania danych, w znacznej mierze, z woli ustawodawcy, przenosi na podmiot prowadzący działalność gospodarczą ryzyko związane z wadami urządzeń (rejestratorów, telefonów), programów (w tym podnoszonymi w toku postępowania niespójnościami projektowymi systemu informatycznego), nawet wynikające z nieuwagi, omyłki czy roztargnienia, które prowadzą w konsekwencji do skutku w postaci niezapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. Z a p w e n i ć w rozumieniu art. 10a ust. 1 u.s.m. to znaczy spowodować, że sygnał z pewnością dotrze do odbiorcy, a więc że zapewni właściwym organom wiedzę o trasie pojazdu przewożącego towar wrażliwy. Interes publiczny jest odmianą generalnej klauzuli odsyłającej, wymagającą dokonywania wartościowania wyłącznie w obrębie wartości doniosłych dla działalności Państwa, dla związku publicznoprawnego, o walorze ogólnospołecznym, państwowym.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący

Wojciech Maciejko

sprawozdawca

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za zapewnienie przekazywania danych geolokalizacyjnych w systemie SENT, obowiązków kierowcy w przypadku awarii lub braku transmisji danych, oraz przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z transportem towarów objętych systemem SENT i może wymagać uwzględnienia specyfiki innych branż lub systemów monitorowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa transportu i monitorowania towarów wrażliwych, a interpretacja odpowiedzialności przewoźnika za techniczne aspekty systemu jest istotna dla branży.

Przewoźniku, Twoja odpowiedzialność za dane geolokalizacyjne jest bezwzględna – nawet jeśli zawinił sprzęt!

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1441/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Wojciech Maciejko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1589/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-03-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 10c ust. 1, art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a, ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. w E., L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1589/21 w sprawie ze skargi U. w E., L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od U. w E., L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1589/21 oddalił wniesioną przez U. z siedzibą w E. na L. (zwaną dalej U.) skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwanego dalej DIAS) z dnia 17 grudnia 2020 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia 2 października 2020 r., nr [...] nakładającą na U. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewykonanie obowiązku przewoźnika polegającego na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I stwierdził, że przy wydawaniu decyzji prawidłowo zastosowano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej o.p.) w zw. z art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 104, zwanej dalej u.s.m.). Przedmiotem postępowania było wymierzenie U. kary pieniężnej z tytułu niewykonania przez nią określonego w art. 10a ust. 1 u.s.m. obowiązku zapewnienia przez przewoźnika, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem o numerze referencyjnym SENT[...], przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Naruszenie tego przepisu
z mocy art. 22 ust. 2a u.s.m. rodziło obowiązek wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Jak wynika z dopełnionych w trakcie kontroli ustaleń faktycznych Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach (protokół kontroli z dnia [...] września 2019 r.,
nr [...]), kierowca R. J., działając na rzecz U., w dniu 13 września 2019 r. przewoził zespołem pojazdów (samochód ciężarowy, nr rej. [...] i naczepa. Nr rej [...]) olej słonecznikowy sklasyfikowany do pozycji CN 1512 w ilości 22 500 kg. Skarżąca była podmiotem wysyłającym i przewoźnikiem. Transport był kierowany przez podmiot l. do czeskiej spółki A. w O. Dane geolokalizacyjne tego środka transportu nie były przekazywane do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów (zwanego dalej systemem SENT). Ustalono, że w dniach 11-13 września 2019 r. nie odnotowano wadliwości w działaniu systemu SENT mogących wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów (Zewnętrznego Systemu Lokalizacji i Mobilnych Aplikacji Kierowcy). Nie nastąpiło też odrzucenie przez system SENT komunikatów przekazywanych przez lokalizator należący do skarżącej, nr [...] w jaki wyposażony był pojazd poddany kontroli; nie miało też miejsca przekazywanie danych z opóźnieniem. Ustalono też, że używana przez kierowcę aplikacja telefonowa [...] powiadamia o braku przekazu danych lokalizacyjnych sygnałem w postaci zmiany piktogramu w urządzeniu oraz sygnałem dźwiękowym. Kierujący pojazdem w wypadku uznania, że przyczyną braku przekazu danych jest niesprawny lokalizator, obowiązany był zatrzymać się na najbliższym parkingu lub zatoce postojowej, jak wymagał tego art. 10c ust. 1 u.s.m. w celu przywrócenia sprawności urządzeniu lub przeładunku towaru, zgodnie z art. 10c ust. 3 u.s.m. Tymczasem, zgodnie z zapisem tachografu, pojazd wciąż pokonywał trasę, zrelacjonowaną przez organ. W sprawie nie zaszły podstawy odstąpienia od nałożenia kary określone w art. 22 ust. 3 u.s.m. Nie zaszły żadne szczególne powody pozwalające dopatrywać się ważnego interesu przewoźnika. Skarżąca nie wskazała żadnych usprawiedliwionych przyczyn dotyczących jej sytuacji materialnej i finansowej. Odstąpienie od nałożenia kary nie leżało też w interesie publicznym. Interes publiczny nie mógł być utożsamiany z tym, że skarżąca dobrowolnie poddała się kontroli. Przy takim założeniu w wypadku żadnej z kontroli nie mogłoby dojść do nałożenia kary.
Od wyroku tego skargę kasacyjną wniosła U. z siedzibą w E., zarzucając w niej Sądowi I instancji naruszenie:
1. przepisów postępowania w postaci:
a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. polegające na nieustaleniu przyczyn nieodnotowania sygnału przez system SENT i pominięcie dowodu z przesłuchania kierowcy R. J. i dokumentów przesłanych przez operatora T., podczas gdy wynikało z nich, że urządzenie było włączone, podobnie jak w trakcie kontroli oraz że strona dobrowolnie stawiła się na kontrolę;
b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 190 o.p. w zw. z art. 10c
ust. 1 u.s.m. poprzez nieustalenie czy po przekroczeniu godzinnego okresu braku komunikacji, kierowca mógł znaleźć bezpieczne miejsce do zaparkowania i nieustalenie czy przerwa w sygnale była widoczna dla kierowcy i mógł ją zaobserwować na urządzeniu pokładowym, a także przez zaniechanie przesłuchania kierowcy na tę okoliczność, a także
2. naruszenie prawa materialnego w postaci:
a) art. 10c ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 2a u.s.m., poprzez przyjęcie, że brak rejestracji przejazdu przez okres godziny podlega sankcji, podczas gdy dopiero z upływem tego czasu powstaje obowiązek poszukiwania miejsca do zaparkowania oraz
b) art. 22 ust. 3 u.s.m. poprzez przyjęcie, że jedynie względy finansowe uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy podstawą odstąpienia nałożenia kary powinien być interes publiczny rozumiany jako "sprawiedliwość i celowość działania organów administracji", co sprowadziło nieuzasadnione ukaranie pomimo "symbolicznego, drobnego przekroczenia".
U. wiosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie o "umorzenie postępowania",
a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
DIAS wniósł w odpowiedzi na skargę kasacyjną, uzupełnionej pismem procesowym z dnia 26 stycznia 2026 r., o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia przepisów postępowania
w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 188
i art. 191 o.p. polegającego na nieustaleniu przyczyn nieodnotowania sygnału przez system SENT i pominięcie dowodu z przesłuchania kierowcy R. J. oraz dokumentów przesłanych przez operatora T., podczas gdy wynikało z nich, że urządzenie było włączone, podobnie jak w trakcie kontroli oraz że strona dobrowolnie stawiła się na kontrolę. Po pierwsze, podkreślenia wymaga, że art. 190 o.p. reguluje obowiązek organu do zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, natomiast z treści zarzutu w ogóle nie wynika, jaki to dowód organ dopuścił,
a następnie uniemożliwił stronie udział w jego przeprowadzeniu nie kierując wymaganego tym przepisem zawiadomienia. Zarzut bowiem zmierza do wykazania, że z naruszeniem prawa nie przeprowadzono pewnych dowodów (z zeznania kierowcy i dokumentów z T.), nie zaś do wykazania niezawiadomienia o przeprowadzonych. Po drugie, orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym, w tym zasady prawdy obiektywnej i oficjalności postępowania. Kluczowe znaczenie dla faktów prawotwórczych stanowiących podstawę nałożenia kary (z art. 10a ust. 1 u.s.m.), w postaci zapewniania lub niezapewniania przez przewoźnika przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, miał dokument urzędowy, jaki stanowił protokół kontroli z dnia 13 września 2019 r., nr [...]. Zgodnie z art. 194 § 1 o.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skarżąca w żadnym zakresie nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w trakcie kontroli, w tym również w kluczowym zakresie obejmującym brak emisji sygnału przez urządzenie zainstalowane pojeździe. Przeciwnie, ustalenia wynikające
z dokumentu urzędowego próbuje podważyć dowodem osobowym (zeznanie)
i dokumentem prywatnym (z wydruku operatora T.). W żadnej z partii skargi kasacyjnej nie wskazano, jaka okoliczność objęta danymi operatora (jak twierdzi skarżą- o funkcjonowaniu systemu obsługiwanego przez ten podmiot, nieprzetłumaczony zestaw danych tabelarycznych; k. nr 34 akt administracyjnych) mogłaby obalić ustalenie faktyczne, iż sygnał geolokalizacyjny nie był emitowany z pojazdu do systemu SENT. Ustalono ponad wszelką wątpliwość, że w dacie przejazdu nie miała miejsca awaria systemu ani też zakłócenia po stronie podmiotów odpowiedzialnych za obsługę systemu
i połączeń, czego skarżąca nie kwestionuje. Ustalenie natomiast, że przyczyna braku emisji sygnału w trakcie przejazdu po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej leżała
w urządzeniu obsługującym aplikację (telefonie kierowcy), a nie w sferze woli wyemitowania sygnału (kierowcy lub skarżącej) lub możliwości zaobserwowania braku tej emisji na urządzeniu przez kierującego pojazdem, nie mogło mieć znaczenia dla ustaleń poczynionych na tle art. 10a ust. 1 u.s.m. Przepis ten nakłada na przewoźnika, przesądzający o legalności pojazdu z punktu widzenia notyfikacyji, obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Formuła tego obowiązku, obejmująca czynności z a p e w n i e n i a przekazywania danych, w znacznej mierze, z woli ustawodawcy, przenosi na podmiot prowadzący działalność gospodarczą ryzyko związane z wadami urządzeń (rejestratorów, telefonów), programów (w tym podnoszonymi w toku postępowania niespójnościami projektowymi systemu informatycznego), a nawet wynikające z nieuwagi, omyłki czy roztargnienia, które prowadzą w konsekwencji do skutku w postaci niezapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. Obowiązki administracyjnoprawne w sferze profesjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej sięgają znacznie dalej niż w zwykłych relacjach: władza publiczna – obywatel. Mają bowiem, w związku z naturą tej działalności, zapewnić ochronę wartości wpisujących się z interes państwa, w tym czuwania nad transakcjami zapewniającymi znaczne wpływy podatkowe, jak ma to miejsce w przypadku przepływu towarów wrażliwych (takich jak olej słonecznikowy). Z a p w e n i ć w rozumieniu art. 10a ust. 1 u.s.m. to znaczy spowodować, że sygnał z pewnością dotrze do odbiorcy, a więc że zapewni właściwym organom wiedzę o trasie pojazdu przewożącego towar wrażliwy. To zatem brak rezultatu w postaci zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, jest faktem rodzącym odpowiedzialność administracyjnoprawną. Twierdzenia skarżącej sprowadzają się do tego, że "urządzenie było włączone", a więc, że tak kierowca, jak
i każdy obserwator rzeczywistości, powinien je traktować jako działające, aktywne
i emitującej sygnał. To jednak, wbrew ocenie skarżącej, nie miało wpływu na fakt prawotwórczy, który wymagał stwierdzania określonego stanu rzeczy po stronie odbiorcy sygnału w systemie SENT, a więc uwidocznienia pojazdu wskutek zapewnienia przekazywania danych. Trafnie zatem orzekające w sprawie organy, opierając się na ustaleniach niekwestionowanego przez skarżącą protokołu kontroli, po zbadaniu ewentualnych przerw w działaniu systemu SENT i aktywności operatorów sygnału, przyjęły, że kontynuowanie postępowania dowodowego w celu ustalenia przyczyny braku emisji sygnału z urządzenia w pojeździe lub działania aplikacji telefonicznej kierowcy, nie miały znaczenia jurydycznego; znajdowały się bowiem z całą pewnością poza opisem faktu prawotwórczego, o jakim mowa w art. 10a ust. 1 u.s.m. Zeznanie oraz oświadczenie operatora T. (co do którego skarżąca nawet nie wskazała okoliczności, jaka mogłaby
z tego oświadczenia wynikać z punktu widzenia art. 10a ust. 1 u.s.m.) były tym samym dowodami, których dopuszczenia należało odmówić zgodnie z art. 188 o.p., jako niemających znaczenia dla sprawy. Zresztą, co trafnie dostrzegła skarżąca, logiczną konsekwencją takiego przeniesienia odpowiedzialności za działanie urządzeń na przedsiębiorcę jest art. 10c ust. 1 u.s.m., który wymaga podejmowania od niego działań naprawczych (w tym przywrócenia sprawności lokalizatora lub systemu, przeładunku towaru lub nałożenia zamknięć urzędowych, zgodnie z art. 10c ust. 3 u.s.m.) przez kierującego pojazdem, gdy tylko ten dostrzeże niesprawność lokalizatora lub systemu. Zatem gdy ich niespostrzeżenie, w tym w sposób usprawiedliwiony, np. wskutek konieczności wzmożonej koncentracji na bezpiecznej jeździe, na warunkach ruchu drogowym – odpowiedzialność i tak powstaje. Regulacja art. 10a ust. 1 u.s.m. ma walor bezwzględnie obowiązujący i rodzi decyzję z art. 22 ust. 2a u.s.m. o charakterze związanym.
Nie mógł być też uwzględniony zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 190 o.p. w zw. z art. 10c ust. 1 u.s.m. poprzez nieustalenie czy w czasie przekroczenia godzinnego braku komunikacji, kierowca mógł znaleźć bezpieczne miejsce do zaparkowania oraz nieustalenie czy przerwa była widoczna dla kierowcy i mógł ją zaobserwować na urządzeniu pokładowym, a także przez zaniechanie przesłuchania kierowcy na tę okoliczność. Z zarzutem tym łączy się zarzut naruszenia art. 10c ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 2a u.s.m., poprzez przyjęcie, że brak rejestracji przejazdu przez okres godziny podlega sankcji, podczas gdy dopiero z upływem tego czasu powstaje obowiązek poszukiwania miejsca do zaparkowania. Obydwa zarzuty zmierzają do wykazania, że
w wypadku niesprawnego lokalizatora kierujący dopiero po upływie godziny może podjąć decyzję o rozpoczęciu poszukiwania miejsca parkingowego, a organy naruszyły te przepisy nie badając, czy na pokonywanej trasie – w tym właśnie czasie – podobne miejsca występowały od pierwszych chwil upływu terminu godzinnego poświęconego na jazdę z niesprawnym lokalizatorem. Stosownie do art. 10c ust. 1 u.s.m., w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a u.s.m., jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w zatoce postojowej. Po pierwsze, sformułowanie tego zarzutu nie wpisuje się zupełnie we wcześniejsze twierdzenia skarżącej, iż lokalizator działał, a przynajmniej prezentował się jak działający, nie dawał kierowcy podstaw do obaw o emisję sygnału geolokalizacyjnego. Stąd stwierdzona w postępowaniu, znacznej długości trasa kontynuowana od godz. 1857 do 2212, niezależnie od wcześniejszego, krótszego dystansu pokonanego bez emisji danych geolokalizacyjnych (wskazania tachografu z 12 września 2019 r.; k. nr 16 akt administracyjnych). Niespójne są zatem kolejne twierdzenia skarżącej o prawidłowości reakcji kierującego na niesprawność lokalizatora i prawidłowe poszukiwanie przez niego czasu oraz miejsca na zatrzymanie pojazdu na warunkach określonych w art. 10c ust. 1 u.s.m. Wbrew ocenie skarżącej, z art. 10c ust. 1 u.s.m. nie wynika tylko jeden, nieograniczony końcowym zdarzeniem termin liczony od upływu 1 godziny (od stwierdzenia niesprawności lokalizatora lub systemu) do czasu odnalezienia miejsca parkingowego. Akty staranności kierowcy winny mieć na względzie działanie dwóch terminów: a) 1-godzinnego (na zatrzymanie pojazdu, w stosunku do chwili stwierdzenia niesprawności lokalizatora lub systemu) oraz b) niezwłocznego (na bezpieczne zatrzymanie pojazdu w celu podjęcia działań zapobiegawczych lub naprawczych z art. 10c ust. 1 u.s.m.). Kierujący ma obowiązek oceny obydwu tych terminów łącznie. Jest zatem, naturalnie w wypadu stwierdzenia, że lokalizator nie działał (choć co innego wynika z pierwszej partii skargi kasacyjnej), zobowiązany aby przez okres przekraczający godzinę pojazd z niesprawnym systemem przekazu danych geolokalizacyjnych nie poruszał się po drodze i aby niezwłocznie z upływem tej godziny (co i tak rodzi ryzyko jej przekroczenia, stosownie do percepcji kierującego i swobodnie ustalanej przez każdego kierowcę częstotliwości kontroli sprawności urządzeń i systemu) pojazd unieruchomić przystępując do czynności uregulowanych w art. 10c ust. 3 pkt 1-4 w zw. z art. 10c ust. 5 i art. 10b pkt 1 u.s.m. Niezależnie od tego, skarżąca nie kwestionowała w trakcie kontroli jakimikolwiek twierdzeniami ustaleń organu zawartych w protokole kontroli z dnia 13 września 2019 r., nr [...] (k. nr 7 akt administracyjnych).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 u.s.m. poprzez przyjęcie, że jedynie względy finansowe uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy podstawą odstąpienia nałożenia kary powinien być interes publiczny rozumiany jako "sprawiedliwość i celowość działania organów administracji", co sprowadziło nieuzasadnione ukaranie pomimo "symbolicznego, drobnego przekroczenia". Zgodnie z art. 22 ust. 3 u.s.m., w przypadku uzasadnionym ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 10a ust. 1-2a,
z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 u.s.m. W przekonaniu skarżącej, w sprawie zaszła podstawa odstąpienia od nałożenia kary w postaci interesu publicznego. Przesłanka interesu publicznego odnosi się do interesu Państwa lub innej wspólnoty publicznoprawnej. Nie może zatem obejmować ocen rzeczywistości społecznej samej skarżącej. Interes publiczny jest odmianą generalnej klauzuli odsyłającej, wymagającą dokonywania wartościowania wyłącznie w obrębie wartości doniosłych dla działalności Państwa, dla związku publicznoprawnego, o walorze ogólnospołecznym, państwowym (por. L. Leszczyński, Klauzule generalne w stosowaniu prawa, Lublin 2023, ss. 64 i 81). Zatem to, iż w ocenie skarżącej naruszenie z jej strony art. 10a u.s.m. miało walor "symboliczny" i było "drobnym przekroczeniem" mogłoby stanowić podstawy wykazywania drugiej z przesłanek, a więc przesłanki ważnego interesu przewoźnika, czego skarżąca w skardze kasacyjnej jednak nie czyni (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 804/22, CBOSA). Trafnie przyjął Sąd I instancji, że przerwanie ciągłości wiedzy organów władzy publicznej o łańcuchach dostaw towarów wrażliwych prowadzi do zaprzeczenia celu u.s.m., tj. monitorowania ruchu towarów wrażliwych, z którymi Państwo wiąże szczególną wartość, tak z punktu widzenia ich przeznaczenia, jak i wpływów budżetowych pochodzących z danin. Na tle, prawidłowo ustalonych przez organy, a następnie przyjętych przez Sąd I instancji, ustaleń faktycznych, interes publiczny nie przemawiał w żadnym z tych obszarów za odstąpieniem od nałożenia kary.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1
w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI