II GSK 262/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-04
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowylicencja wspólnotowaświadectwo kierowcyprzewóz międzynarodowynaruszenie przepisówkara pieniężnacofnięcie wypisuzawieszenie świadectwprawo UEGITD

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika drogowego, uznając za prawidłowe cofnięcie wypisu z licencji wspólnotowej i zawieszenie wydawania świadectw kierowców za przewóz wykonywany przez kierowcę bez ważnego świadectwa.

Spółka "S." Sp. j. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję GITD o cofnięciu wypisu z licencji wspólnotowej i zawieszeniu wydawania świadectw kierowców. Powodem sankcji było wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę bez ważnego świadectwa, co zostało potwierdzone decyzją Straży Granicznej. NSA uznał, że naruszenie to jest "bardzo poważnym naruszeniem" w rozumieniu prawa UE, a sankcje nałożone przez GITD były obligatoryjne i proporcjonalne, oddalając tym samym skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "S." Sp. j. wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD). Sprawa dotyczyła cofnięcia wypisu z licencji wspólnotowej oraz zawieszenia wydawania świadectw kierowców na okres roku. Podstawą decyzji GITD było stwierdzenie, że spółka wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Fakt ten został wcześniej potwierdzony decyzją Komendanta Placówki Straży Granicznej, która nałożyła na spółkę karę pieniężną, a od której spółka się nie odwołała. NSA, analizując przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia UE nr 1072/2009, uznał, że naruszenie to stanowi "bardzo poważne naruszenie" w rozumieniu prawa unijnego. W związku z tym, organ był zobowiązany do nałożenia sankcji w postaci cofnięcia wypisu z licencji i zawieszenia wydawania świadectw kierowców, co wynikało z art. 32f ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Sąd podkreślił, że przepisy te nakładają obowiązek zastosowania sankcji, wyłączając pole do uznania administracyjnego. NSA odrzucił zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując m.in. na brak kwestionowania przez spółkę pierwotnej decyzji o karze pieniężnej oraz na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa przez organy i sąd pierwszej instancji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie wypisu z licencji wspólnotowej na okres 6 miesięcy i zawieszenie wydawania nowych świadectw kierowców na okres roku jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia "bardzo poważnego naruszenia" dotyczącego świadectwa kierowcy, zgodnie z art. 32f ust. 3 ustawy o transporcie drogowym.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że naruszenie polegające na przewozie towarów bez ważnego świadectwa kierowcy jest "bardzo poważnym naruszeniem" w rozumieniu prawa UE (rozporządzenie 2016/403). Przepis art. 32f ust. 3 ustawy o transporcie drogowym nakłada na organ obowiązek zastosowania sankcji, nie pozostawiając miejsca na uznanie administracyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.t.d. art. 32f § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d. art. 32a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. § załącznik nr 3, lp. 3.3

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § §1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo przedsiębiorców art. 10

Prawo przedsiębiorców art. 11

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 art. 12 § ust. 2

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2016/403 § załącznik nr I, pkt 10.3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie polegające na przewozie towarów bez ważnego świadectwa kierowcy stanowi "bardzo poważne naruszenie" w rozumieniu prawa UE. Przepis art. 32f ust. 3 ustawy o transporcie drogowym nakłada na organ obowiązek zastosowania sankcji (cofnięcie wypisu, zawieszenie wydawania świadectw), bez możliwości uznania administracyjnego. Strona nie zakwestionowała w terminie pierwotnej decyzji o karze pieniężnej, co uniemożliwia skuteczne podnoszenie zarzutów proceduralnych na późniejszym etapie. Sankcje nałożone przez GITD były zgodne z prawem UE i krajowym, proporcjonalne i odstraszające.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 77 § 1, 7, 8 k.p.a.) przez organy administracji. Niezastosowanie art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. przez organ. Naruszenie art. 10 i 11 Prawa przedsiębiorców przez organy i sąd pierwszej instancji poprzez wykładnię przepisów na niekorzyść przedsiębiorcy. Naruszenie prawa materialnego (art. 32f ust. 3 i art. 32b u.t.d.) przez ich zastosowanie w sytuacji braku podstaw.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie to stanowi bardzo poważne naruszenie w rozumieniu pkt 10.3 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 Konstrukcja powyższego przepisu wyklucza w istocie jakąkolwiek możliwość zastosowania uznania administracyjnego za strony Organu. Sankcja ta jest więc stosowana przez GITD bez względu na okoliczności towarzyszące naruszeniu, gdyż już samo stwierdzenie jego zaistnienia, w ramach odrębnego postępowania administracyjnego, uzasadnia cofnięcie jednego wypisu z licencji wspólnotowej na okres 6 miesięcy i zawieszenie wydawania nowych świadectw kierowców przez okres roku. Państwa członkowskie na mocy pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009 zostały zobowiązane do podjęcia działań niezbędnych do wykonania niniejszego rozporządzenia, w szczególności w zakresie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji.

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Patrycja Joanna Suwaj

sprawozdawca

Wojciech Maciejko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności sankcji za \"bardzo poważne naruszenia\" w transporcie drogowym, w tym za przewóz bez ważnego świadectwa kierowcy, oraz brak możliwości uznania administracyjnego przy ich stosowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów UE dotyczących świadectw kierowców w transporcie międzynarodowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w transporcie drogowym i konsekwencji prawnych dla przewoźników. Pokazuje, jak rygorystycznie egzekwowane są przepisy UE w tym sektorze.

Przewoźniku, uważaj! Brak ważnego świadectwa kierowcy to nie tylko mandat, ale i utrata licencji.

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 262/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Wojciech Maciejko
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 998/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-26
II GSK 998/21 - Postanowienie NSA z 2022-02-17
VI SA/Wa 1471/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-19
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 32a, art. 32f ust. 3 , 3.3 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 77 § 1 , art. 8, art. 189 f §1 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 162
art. 10 i art. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 5 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia NSA Wojciech Maciejko Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S." Sp. j. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 998/21 w sprawie ze skargi "S." Sp. j. w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 stycznia 2021 r. nr BP.5530.111.2020.0164.BTM.252 w przedmiocie cofnięcia wypisu z licencji wspólnotowej uprawniającej do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i zawieszenia wydania nowych świadectw kierowców 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "S." Sp. j. w Ł. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 998/21) oddalił skargę "S." Sp. j.
z siedzibą w Ł. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca" "Strona" "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej przywoływany jako: "GITD") z dnia 20 stycznia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia wypisu z licencji wspólnotowej i zawieszenia wydawania nowych świadectw przez okres roku.
Sąd I instancji za podstawę orzekania przyjął następujący stan faktyczny sprawy.
1. Pismem z 24 września 2020 r. GITD zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania z urzędu w przedmiocie cofnięcia na okres 6 miesięcy wypisu o nr blankietu (...)z licencji wspólnotowej nr (...), uprawniającej do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz zawieszenia wydawania Stronie nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku.
Strona skarżąca na podstawie licencji nr (...) (na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy), udzielonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego na okres od 2 kwietnia 2016 r. do 1 kwietnia 2021 r., w dniu 16 października 2019 r. wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy. Przewóz ten był wykonywany przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. W dniu 14 listopada 2019 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wydał decyzję nr PD- 185/19/TD/BB, którą nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. za naruszenie określone w lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej przywoływana jako: "u.t.d.", polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Opisane naruszenie stanowi bardzo poważne naruszenie w rozumieniu pkt 10.3 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8, zwanego dalej rozporządzeniem 2016/403), tj. naruszenie polegające na przewozie towarów bez ważnego świadectwa kierowcy (tzn. braku świadectwa kierowcy, jego sfałszowaniu, wycofaniu, utracie ważności itp.). Strona nie złożyła odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej
w B.. z 14 listopada 2019 r. Kwota wynikająca z tej decyzji została uregulowana 6 marca 2020 r.
2. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 23 października 2020 r. nr BTM- KREPTD.573.65.2020.1257.44274, cofnął Stronie na okres 6 miesięcy wypis o nr blankietu (...) z licencji wspólnotowej nr (...) uprawniającej do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i zawiesił wydawanie nowych świadectw kierowców przez okres roku.
3. Decyzją z 20 stycznia 2021r. o nr BP.5530.111.2020.0164.BTM.252 Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej przywoływana jako: "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. e), art. 32a, art. 32f ust. 3 u.t.d., art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72 ze zm., dalej także: "rozporządzenie (WE) nr 1072/2009"), utrzymał w mocy decyzję z 23 października 2020 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że Strona 16 października 2019 r. wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na podstawie licencji nr (...)i podczas wykonywania tego przewozu naruszyła przepisy u.t.d. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z 14 listopada 2019 r. nr PD-185/19/TD/BB, przewóz ten był wykonywany przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Organ ww. decyzją nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. za popełnienie naruszenia określonego w lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Naruszenie to zaś stanowi bardzo poważne naruszenie w rozumieniu pkt 10.3 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403, tj. naruszenie polegające na przewozie towarów bez ważnego świadectwa kierowcy (tzn. braku świadectwa kierowcy, jego sfałszowaniu, wycofaniu, utracie ważności itp.). Takie naruszenie, zgodnie z art. 32f ust. 3 u.t.d., jest podstawą do zastosowania sankcji określonej w tym przepisie.
Organ uznał zasadność rozstrzygnięcia zawartego w decyzji I instancji, którą cofnięto Stronie na okres 6 miesięcy wypis o nr blankietu (...) z licencji wspólnotowej nr (...)uprawniającej do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i zawieszono wydawanie nowych świadectw kierowców przez okres roku.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywoływanym na wstępie wyrokiem z dnia 26 października 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 998/21) oddalił skargę Skarżącej.
Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie Sąd I instancji uznał, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, że Skarżąca ukarana została prawomocną decyzją za naruszenie określone w lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. (decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z 14 listopada 2019 r. nr PD-185/19/TD/BB) tj. za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy (z Francji do Rosji), przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Strona nie kwestionowała zasadności powyższej decyzji i nie wniosła od niej odwołania a wynikającą z niej karę pieniężną uiściła w dniu 6 marca 2020 r.
Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony, zgodnie
z warunkami określonymi w ust. 1 (art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009).
Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, stanowi przy tym bardzo poważne naruszenie, w rozumieniu pkt 10.3 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403, gdzie zdefiniowano rodzaj naruszenia jako przewóz towarów bez ważnego świadectwa kierowcy (tzn. brak świadectwa kierowcy, jego sfałszowanie, wycofanie, utrata ważności itp.). W ocenie Sądu I instancji naruszenie wykazane przez Organ swym charakterem odpowiada definicji bardzo poważnego naruszenia ujętej
w punkcie 10.3 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403. W takim przypadku Organ zobligowany był do nałożenia na Skarżącego sankcji z art. 32f ust. 3 u.t.d. Konstrukcja powyższego przepisu wyklucza w istocie jakąkolwiek możliwość zastosowania uznania administracyjnego za strony Organu. Sankcja ta jest więc stosowana przez GITD bez względu na okoliczności towarzyszące naruszeniu, gdyż już samo stwierdzenie jego zaistnienia, w ramach odrębnego postępowania administracyjnego, uzasadnia cofnięcie jednego wypisu z licencji wspólnotowej na okres 6 miesięcy i zawieszenie wydawania nowych świadectw kierowców przez okres roku. Działanie zatem Organu w ramach tak jednoznacznych dyspozycji przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie nie może być postrzegane za naruszenie zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. czy też art. 10 i art. 11 Prawa przedsiębiorców.
W ocenie Sądu I instancji, nie jest możliwe nakładanie przez GITD na przewoźników wprost sankcji ujętych w art. 12 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, z uwagi na sposób ich sfomułowania. Rozporządzenie mówiąc chociażby o konieczności zawieszenia wydawania świadectw kierowców; czasowym cofnięciu niektórych lub wszystkich uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej; czy też czasowym cofnięciu licencji wspólnotowej, w żaden sposób nie definiuje okresu, przez jaki tego typu sankcja miałaby obowiązywać.
Zdaniem Sądu I instancji w sprawie nie mogło też dojść do zastosowania art. 189 f §1 pkt 1 k.p.a. skoro sankcja przewidziana w art. 32f ust. 3 u.t.d. jest stosowana w związku z zaistnieniem bardzo poważnego naruszenia wykluczając tym samym możliwość przyjęcia znikomej wagi tego naruszenia jaka byłaby wymagana dla odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o ten przepis k.p.a.
5. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie prawa materialnego art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), tj. przepisów:
1) art. 32f ust. 3 i art. 32b u.t.d. przez ich zastosowanie w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw;
II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.)., tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez odmowę ich zastosowania, wskutek niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, iż organy administracji naruszyły przepisy postępowania, tj. następujące przepisy:
a) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. Organ dokonał nieuprawnionej nadinterpretacji materiału dowodowego, tak by moc nałożyć możliwie najwyższą karę;
b) art. 7 k.p.a. przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;
c) art. 8 k.p.a. przez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa;
d) art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania.
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., przez odmowę jego zastosowania, wskutek nie dostrzeżenia przez Sąd, iż Organ naruszył w/w przepisy prawa materialnego,
a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3) art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, co z kolei było wynikiem błędnego przyjęcia, iż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - w sytuacji, gdy z w/w względów, jest odwrotnie, albowiem mamy do czynienia z naruszeniem całego szeregu przepisów prawa, a w konsekwencji zasadne jest stanowisko, iż Sąd I instancji winien był skargę uwzględnić;
4) art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2021.162 t.j.) przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść Skarżącego jako przedsiębiorcy.
6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
7. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W tej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego, zakończonego zaskarżonym wyrokiem.
8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Zgodnie z art. 32f ust. 3 u.t.d., w przypadku bardzo poważnego naruszenia dotyczącego świadectwa kierowcy, określonego w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, organ, o którym mowa w art. 32b, cofa, w drodze decyzji administracyjnej, 1 wypis z licencji wspólnotowej na okres 6 miesięcy i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowców przez okres roku.
W tym kontekście należy podkreślić, iż art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 stanowi, że w przypadku poważnego naruszenia, obejmującego wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika, który dopuścił się takiego naruszenia, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak:
a) zawieszenie wydawania świadectw kierowców;
b) cofnięcie świadectw kierowców;
c) uzależnienie wydania świadectw kierowców od dodatkowych warunków w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu;
d) czasowe lub trwałe cofnięcie niektórych lub wszystkich uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej;
e) czasowe lub trwałe cofnięcie licencji wspólnotowej.
Państwa członkowskie na mocy pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009 zostały zobowiązane do podjęcia działań niezbędnych do wykonania niniejszego rozporządzenia, w szczególności w zakresie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji.
Sąd drugiej instancji zauważa, że stosownie do art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. W myśl zaś art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
- na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych oraz, w odpowiednich przypadkach,
- na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
Stosownie do treści art. 5 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009 świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1.
Treść powyższych przepisów koresponduje z pkt 12 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009, zgodnie z którym świadectwo kierowcy ustanawia się w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz.
Zatem zasadnym jest uznanie, że zawieszenie wydawania nowych świadectw kierowców przez okres roku, jest konsekwencją zobowiązania państw członkowskich do podjęcia działań w zakresie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji (pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009 r.). Podkreślić należy, że literalne brzmienie art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 wskazuje, że sankcje określone w tym przepisie muszą zostać nałożone w przypadku poważnego naruszenia, przy czym za poważne naruszenie ustawodawca nakazuje uznać wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców. Jak zauważa się w orzecznictwie brak lub niewłaściwie wykorzystywanie świadectwa kierowcy poprzez niespełnienie warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy, prowadzi do bardzo poważnego naruszenia polegającego na przewozie towarów bez ważnego świadectwa kierowcy.
9. Niezasadny jest zarzut z pkt I.1) skargi kasacyjnej stanowiący polemikę
z niepodważalnymi ustaleniami Organu. Spółka nie dostrzega, że w razie stwierdzenia przez organ faktu ukarania za bardzo poważne naruszenie, a takie miało miejsce w niniejszej sprawie (por. decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w B., stanowiąca podstawę orzekania GITD), organ ma obowiązek wydać decyzję, o której mowa w art. 32f ust. 3 u.t.d.
Jest to więc decyzja związana i żadne okoliczności natury słusznościowej czy innej nie mogą być brane pod uwagę przez organ.
10. Odnośnie podstaw kasacyjnych wskazanych w pkt II. 2 i 3 skargi kasacyjnej, przypomnieć należy, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. są przepisami wynikowym i aby mogły być skuteczne powinny być powiązane z konkretnymi przepisami procesowymi lub materialnymi, których naruszenia dopuścił się organ, a co zaakceptował sąd pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. nie powiązał z żądnym innym przepisem, dlatego też powyższy zarzut należało uznać za nieskuteczny. Odnośnie zaś do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. wskazać należy, że co prawda Autor skargi kasacyjnej powiązał go z naruszeniem z naruszeniem art. 32f ust. 3 i art. 32b u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, jednakże powyższego bliżej nie uzasadnił. Podkreślić należy, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia, że Skarżąca spółka nie podważyła ustalonego przez Organy a przyjętego do wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, dlatego powyższy zarzut należało uznać za nieuzasadniony.
11. Argumenty Skarżącej wskazujące na brak potrzeby posiadania przez kierowcę świadectwa kierowcy mogły odnieść skutek ale na etapie postępowania
w sprawie nałożenia kary pieniężnej (postępowanie pierwotne). W tamtym postępowaniu także Skarżąca mogła podnosić naruszenie normy z 189f §1 pkt 1 k.p.a., gdyż przepis ten odnosi się do administracyjnych kar pieniężnych. Biorąc to pod uwagę, GITD prawidłowo nałożył więc sankcję. W tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację. Wobec tego Sąd II instancji nie ma potrzeby powtarzania tej argumentacji. Jedynie tytułem przypomnienia warto wskazać, co słusznie podkreślał Organ oraz Sąd I instancji, że Skarżąca nie zakwestionowała faktu, że została na nią nałożona kara pieniężna za naruszenie wskazane w lp. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. (decyzja z dnia 14 listopada 2019 r., nr PD-185/19/TD/BB), jednocześnie podnosząc dopiero na etapie cofnięcia na okres 6 miesięcy wypisu z licencji wspólnotowej uprawniającej do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy i zawieszeniu prawa wydawania nowych świadectw kierowców na okres roku, że Organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne (zarzuty naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 189f §1 pkt 1 k.p.a.). NSA podkreśla, że Skarżąca nie odwołała się w terminie od ww. decyzji nakładającej karę pieniężną. Stąd zarzuty zawarte w pkt II.1) – 3) nie zasługują na uwzględnienie.
12. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut II.4) petitum skargi kasacyjnej - naruszenia art. 10 i 11 ustawy Prawo przedsiębiorców. Pomijając fakt, że zarzut powyższy został postawiony w sposób wielce nieprecyzyjny, bowiem zarówno art. 10 i 11 tejże ustawy zbudowany jest z wielu ustępów a nawet punktów, nie można zgodzić się ze Spółką, jakoby Organy a za nimi Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni przepisów i rozstrzygnął wątpliwości na niekorzyść przedsiębiorcy. Z treści tych przepisów wynika, że organy kierują się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów, a w przypadku, gdy chodzi o nałożenie na przedsiębiorcę obowiązków lub ograniczeń albo odebranie praw, to wątpliwości co do stanu faktycznego należy rozstrzygać na korzyść przedsiębiorcy. Konsekwencją takiego działania organu ma być rozstrzyganie na korzyść przedsiębiorcy wątpliwości co do treści normy prawnej leżącej u podstaw nałożenia obowiązków lub ograniczenia jego uprawnień. Wskazane przepisy (art. 10 i 11 Prawa przedsiębiorców) składają się z kilku norm, zatem poprawnie zbudowana skarga kasacyjna powinna wskazywać konkretną normę objętą wskazanymi przepisami - normę, która została naruszona oraz powinna wyjaśniać istotę naruszenia. Rozpoznawana skarga kasacyjna tego nie czyni, bowiem nie uzasadnia naruszenia tych przepisów, co jest wadą formalną ograniczającą lub wręcz uniemożliwiającą kontrolę instancyjną. Przy czym ustalenia Organu są jednoznaczne - Skarżąca nie zakwestionowała faktu, że została na nią nałożona kara pieniężna za naruszenie wskazane w lp. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. (decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia 14 listopada 2019 r., nr PD-185/19/TD/BB) – stąd w razie stwierdzenia przez organ faktu ukarania za bardzo poważne naruszenie, organ ma obowiązek wydać decyzję, o której mowa w art. 32f ust. 3 u.t.d.
Niezależnie od tego NSA zauważa, że przepisy objęte rozpoznawanym zarzutem mogą mieć zastosowanie do stanów faktycznych i norm kształtujących status prawny przedsiębiorcy, a nie przepisów związanych z jego działalnością. Poza tym trudno byłoby uznać, że nałożenie sankcji z tytułu naruszenia przepisów regulujących działalność przedsiębiorcy jest nałożeniem obowiązków, o jakich stanowi art. 10 i art. 11 Prawa przedsiębiorców. Nakładanie kar administracyjnych wiąże się z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów, zatem w tym zakresie przedsiębiorca nie może mieć uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów, którym mogą być wymierzane tego rodzaju kary, bowiem takie rozróżnienie prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (zob. wyrok NSA 9 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 2155/22).
13. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, orzekając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
14. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą
z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę