II GSK 1425/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-09-28
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowyprzewóz okazjonalnykara pieniężnataksometrdrogomierzoznaczenie pojazdunieuczciwa konkurencjalicencjaspółka cywilna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uznając, że używanie drogomierza połączonego z kasą fiskalną oraz oznaczenie pojazdu nazwiskiem przedsiębiorcy stanowi naruszenie zakazów dotyczących przewozu okazjonalnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Organy administracji stwierdziły, że skarżący, prowadzący działalność w ramach spółki cywilnej, naruszyli zakazy dotyczące przewozu okazjonalnego osób, używając w pojeździe urządzenia pomiarowego (drogomierza z kasą fiskalną) i oznaczając pojazd nazwą firmy. Sąd pierwszej instancji uznał te ustalenia za prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że używanie drogomierza połączonego z kasą fiskalną jest równoznaczne z używaniem taksometru w rozumieniu przepisów, a oznaczenie pojazdu nazwą przedsiębiorcy narusza zakazy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. W. i A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Decyzja ta, utrzymująca w mocy decyzję organu niższej instancji, nałożyła na skarżących karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Organy administracji ustaliły, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, wykonywali przewóz okazjonalny osób pojazdem wyposażonym w urządzenie pomiarowo-liczące (drogomierz połączony z kasą fiskalną) oraz oznakowanym nazwą firmy i numerem telefonu. Zdaniem organów, stanowiło to naruszenie zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a) i b) ustawy o transporcie drogowym, które zabraniają używania taksometru oraz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych pojazdem niebędącym taksówką. Sąd pierwszej instancji uznał te ustalenia i zastosowanie przepisów za prawidłowe. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucili m.in. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnych (art. 4 ust. 11, art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d.) oraz naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 141, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a.). Kwestionowali ustalenia faktyczne dotyczące wykonywania przewozu okazjonalnego, używania taksometru (a nie drogomierza) oraz umieszczenia oznaczeń na pojeździe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wykładnia przepisów dokonana przez Sąd pierwszej instancji była trafna. Podkreślono, że celem art. 18 ust. 5 u.t.d. jest zapobieganie nieuczciwej konkurencji ze strony podmiotów wykonujących przewozy okazjonalne, które upodabniają swoje pojazdy do taksówek. Sąd stwierdził, że urządzenie pomiarowe połączone z kasą fiskalną, służące do naliczania opłat według taryfy, jest równoznaczne z taksometrem w rozumieniu ustawy. Podobnie, umieszczenie na pojeździe części nazwy przedsiębiorcy naruszało zakaz z art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Sąd uznał również, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym (paragon fiskalny, wypis z licencji, zeznania kierowcy, dokumentacja fotograficzna), były prawidłowe. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw i zasądził od skarżących koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, urządzenie pomiarowe połączone z kasą fiskalną, służące do naliczania opłat za przejazd według ustalonej taryfy, jest traktowane jako taksometr w rozumieniu przepisów, nawet jeśli nie jest to urządzenie o ściśle zdefiniowanej "legalnej definicji" taksometru.

Uzasadnienie

Celem przepisu jest zapobieganie nieuczciwej konkurencji poprzez upodabnianie pojazdów do taksówek. Urządzenie to, poprzez powiązanie liczby kilometrów ze stawką, pełni funkcję analogiczną do taksometru w naliczaniu opłat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.t.d. art. 18 § ust. 5

Ustawa o transporcie drogowym

Zakaz umieszczania i używania w pojeździe taksometru oraz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych pojazdem niebędącym taksówką.

u.t.d. art. 18 § lit. a)

Ustawa o transporcie drogowym

Zakaz umieszczania i używania w pojeździe taksometru przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych.

u.t.d. art. 18 § lit. b)

Ustawa o transporcie drogowym

Zakaz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych.

u.t.d. art. 92 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

u.t.d. art. 92 § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 11

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu okazjonalnego jako przewozu osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczalność środków dowodowych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 11 u.t.d. poprzez przyjęcie, że wykonywano okazjonalny przewóz osób, mimo braku dowodów na przewóz pasażera. Błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. poprzez uznanie, że w pojeździe był taksometr, a nie drogomierz, oraz że urządzenie było używane. Błędne zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. poprzez uznanie, że na pojeździe umieszczono oznaczenia z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego (brak pasażera, mylenie taksometru z drogomierzem, błędne ustalenie oznaczeń na pojeździe).

Godne uwagi sformułowania

Urządzenie pomiarowo-liczące marki [...] Taxi-fiskalny Urządzenie równoznaczne z taksometrem w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Ratio legis wprowadzenia zakazów, określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Pod pojęciem "taksometr" użytym w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. należy rozumieć takie urządzenie techniczne, które służy obliczeniu należności za przejazd według ustalonej taryfy.

Skład orzekający

Czesława Socha

przewodniczący

Hanna Kamińska

sprawozdawca

Joanna Zabłocka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego, rozróżnienie między taksówką a innymi formami przewozu, dopuszczalność dowodów w postępowaniu administracyjnym, znaczenie oznaczeń na pojazdach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i może wymagać dostosowania do ewentualnych późniejszych zmian legislacyjnych lub specyfiki innych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska transportu drogowego i potencjalnych pułapek prawnych dla przedsiębiorców. Interpretacja przepisów dotyczących taksometrów i oznaczeń pojazdów jest istotna dla branży.

Czy drogomierz w Twoim aucie to już taksometr? NSA wyjaśnia, kiedy przewóz okazjonalny staje się ryzykowny.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1425/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Socha /przewodniczący/
Hanna Kamińska /sprawozdawca/
Joanna Zabłocka
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2648/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-02-09
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 5 lit. a),art. 18 ust. 5 lit. b)
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W., A. W. – [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2648/10 w sprawie ze skargi A. W., A. W. – [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. W. i A. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2648/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W. i A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], którą nałożono karę pieniężną w wysokości 10 000 zł na skarżących, prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej "[...]" A. W. A. W.
Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organu administracji, który stwierdził, że w dniu [...] czerwca 2010 r. w W. skontrolowano samochód marki [...] o nr rej. [...], prowadzony przez M. Ś. W toku kontroli ustalono, że w pojeździe znajdowało się urządzenie pomiarowo-liczące marki [...] Taxi-fiskalny, zaś na bokach pojazd zawierał oznakowanie o treści "[...]", a z tyłu poniżej klapy "zobacz www.[...].pl". Kierujący przedstawił m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] wydanej [...] s.c. A. W., A. W., a także paragon fiskalny wystawiony na [...] s.c. W trakcie kontroli wykonano dokumentację fotograficzną. Ponadto w dniu kontroli wykonano rozmowę telefoniczną dzwoniąc na podany na pojeździe numer telefonu – w odpowiedzi zgłosiła się firma "[...]". Z czynności tej sporządzono notatkę służbową. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał m.in., że posiada umowę o współpracy z firmą [...] s.c. A. W., A. W., a od momentu podjęcia współpracy nie wykonywał przewozu osób, zajmując się przewozem przesyłek. Zdaniem organów administracji, powyższe ustalenia oznaczały, że transport drogowy osób wykonywali skarżący w ramach spółki cywilnej oraz że doszło do naruszenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a) i b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 124, poz. 874, ze zm.; dalej zwanej "u.t.d."), gdyż skontrolowany pojazd, nie będący taksówką osobową, wyposażony był w taksometr, zaś na pojeździe umieszczono oznaczenia z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy. Takie naruszenia skutkowały nałożeniem na skarżących kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 oraz lp. 2.9 pkt 1 i 2 załącznika do u.t.d.
Sąd pierwszej instanjci za prawidłowe uznał stanowisko organów administracji, że w dniu kontroli skarżący wykonywali przewóz okazjonalny osób. Bez znaczenia była przy tym okoliczność, że w czasie kontroli w pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. Odpowiednie oznakowanie pojazdu świadczyło bowiem o tym, że usługa przewozu była oferowana i możliwa do wykonania.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest regulacja zawarta w art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d., zakazująca - przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - umieszczania i używania w pojeździe taksometru, a także umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. Sąd stwierdził, że celem tych przepisów jest ochrona licencjonowanych przewoźników taksówkowych przed nieuczciwą konkurencją ze strony podmiotów działających bez licencji "taksówkowej" i wykonujących przewozy osób w sposób okazjonalny na podstawie licencji wydanych w oparciu o art. 5 ust. 1 u.t.d.
Sąd nie podzielił zarzutów podważających prawidłowość ustaleń w zakresie zamontowania w kontrolowanym pojeździe taksometru oraz umieszczenia na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. Uznał, że fakty te wynikają z protokołu kontroli, zeznań kierowcy, dokumentacji fotograficznej i notatki służbowej z wykonania połączenia telefonicznego z numerem znajdującym się na karoserii skontrolowanego pojazdu. Nie miało przy tym znaczenia to, że w pojeździe umieszczono nie taksometr a drogomierz połączony z kasą fiskalną, bowiem jest to urządzenie równoznaczne z taksometrem w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Z kolei nazwa umieszczona na pojeździe nie musi odpowiadać firmie przedsiębiorcy, bowiem art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. nie posługuje się pojęciem firmy, zaś umieszczenie na kontrolowanym pojeździe części nazwy skarżących umożliwiało ich identyfikację, a zatem naruszało zasadę określoną we wspomnianym przepisie.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący w dniu kontroli wykonywali przewóz okazjonalny z naruszeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d. W tej sytuacji organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały dyspozycję art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. i nałożyły za to właściwą karę. Wobec tego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli A. W. i A. W. Zaskarżyli orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez:
1) błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 11 u.t.d. poprzez przyjęcie na podstawie posiadanego materiału dowodowego, że w imieniu skarżącej wykonywany był okazjonalny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy powyższa okoliczność nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego;
2) błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. poprzez uznanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż w pojeździe był zamontowany taksometr, a nie drogomierz, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było taksometrem w rozumieniu definicji legalnej tego urządzenia oraz uznanie, że urządzenie umieszczone w pojeździe było używane, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było używane, zaś deliktem określonym w art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy, jest objęte jedynie zachowanie przedsiębiorcy obejmujące równoczesne umieszczenie i używanie taksometru w pojeździe;
3) błędne zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. poprzez uznanie, iż na pojeździe zostały umieszczone oznaczenia z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy, podczas gdy na pojeździe nie umieszczono takich napisów;
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 3 § 2, art. 141, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej powoływana jako "k.p.a."), art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że:
1) w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy okoliczność przewozu jakiejkolwiek osoby w tym dniu nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, które to ustalenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem powyższe błędne ustalenie skutkuje zastosowaniem wobec skarżących art. 92 ust. 1 i 4 oraz art. 93 u.t.d.;
2) w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób, w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy organy administracyjne obydwu instancji nie przesłuchały w charakterze świadka pasażera – osoby, która miała być przewożona skontrolowanym pojazdem;
3) w samochodzie był zamontowany taksometr, podczas gdy w pojeździe zamontowano dalmierz oraz przyjęcie, że nie ma różnicy pomiędzy taksometrem (urządzeniem które posiada swoją legalną definicję), a drogomierzem – dalmierzem (tj. urządzeniem niespełniającym cech taksometru) oraz przyjęcie, że urządzenie umieszczone w pojeździe było używane, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe błędne ustalenia skutkowały wyczerpaniem hipotezy art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. wobec skarżących oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną;
4) organy administracyjne obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, tj. okoliczność, iż na pojeździe były umieszczone napisy będące oznaczeniem nazwy, adresu lub telefonu skarżących, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe błędne ustalenie Sądu pierwszej instancji skutkuje wyczerpaniem hipotezy art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. wobec skarżących oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną;
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podnieśli w szczególności, że w sprawie tej nie udowodniono wykonywania przez nich przewozu okazjonalnego osób, ponieważ nie wykazano, aby w dniu kontroli kierowca przewoził jakąkolwiek osobę. Na tę okoliczność należało przesłuchać przewożoną osobę w charakterze świadka. Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, taksometru nie można zrównywać z zainstalowanym w samochodzie drogomierzem, połączonym z kasą fiskalną, gdyż taksometr jest urządzeniem samodzielnie liczącym, a w przypadku drogomierza funkcję przeliczeń wykonuje kasa fiskalna. Nazwa, o której mowa w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. jest odpowiednikiem nazwy przedsiębiorcy, czyli imion i nazwisk wspólników spółki cywilnej. Napisy umieszczone na pojeździe nie są nazwą ani numerem telefonu skarżących, a jedynie ciągiem cyfr i wyrazami.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Głównego Inspektora Transportu Drogowego (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i naruszenie prawa materialnego, przy czym wszystkie zarzuty dotyczą w istocie błędnego ustalenia, że kontrolowanym pojazdem w ogóle był wykonywany okazjonalny przewóz osób, że urządzenie służące do naliczania opłat było taksometrem, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. i było używane, a na boku pojazdu umieszczono oznaczenia, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Wskazane kwestie kasator ujął najpierw jako naruszenia prawa materialnego, kwestionując rozumienie wyrażeń ustawowych i wynikający z niego zakres zakazów z art. 18 ust. 5 u.t.d., a następnie jako naruszenia prawa procesowego, polegające na brakach postępowania dowodowego oraz nieuprawnionym dokonaniu ustaleń co do naruszenia zakazów ustawowych, prowadzącym do nałożenia kary.
Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutów błędnej wykładni prawa materialnego, to jest art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d., bowiem tylko prawidłowe rozumienie pojęć użytych w tych przepisach pozwoli oznaczyć zakres ustaleń koniecznych do wydania rozstrzygnięcia i ocenić, czy ustalenia poczynione w sprawie niniejszej były wystarczające, a zatem czy uzasadnione były zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności i dokonanie wadliwych ustaleń, skutkujące w efekcie niewłaściwym zastosowaniem wspomnianych przepisów prawa materialnego.
Na wstępie przypomnieć należy, że błędna wykładnia to, najkrócej rzecz ujmując, wadliwe rozumienie przepisu prawa. Stawiając taki zarzut kasator powinien wskazać błąd i wyjaśnić na czym on polega. Z reguły czyni się to wskazując jakie rozumienie przepisu w ocenie kasatora byłoby prawidłowe. Błędne zastosowanie przepisu to wadliwe zastosowanie prawidłowo rozumianego przepisu lub też jego niezastosowanie w sytuacji, w której powinien być zastosowany. Tymczasem w sprawie niniejszej kasator podnosi zarzut błędnej wykładni, ale jednocześnie w żaden sposób nie wyjaśnia na czym błąd rozumienia przepisu polega i jak należałoby go rozumieć prawidłowo. W uzasadnieniu zarzutu naruszenia prawa materialnego kasator wskazuje na błędne ustalenie faktyczne, że wykonywany był okazjonalny przewóz osób, o którym mowa w art. 4 pkt 11 u.t.d. Omawiany zarzut jest więc wadliwie sformułowany i zupełnie nieusprawiedliwiony.
Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala przyjąć, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 4 pkt 11 u.t.d. Zawarta w tym przepisie enumeracja negatywna wskazuje, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Z definicji tej, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie wynika, że wykonywanie transportu drogowego taksówką polega na wykonywaniu przewozu okazjonalnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji, innym od przewidzianej w art. 5 ust. 1 u.t.d., jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie tej licencji wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d. Zgodnie z art. 12 ust. 1b u.t.d. licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką. Analiza treści wymienionych przepisów wskazuje, że przewozy wykonywane na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób są odrębnym rodzajem przewozów niż przewozy dokonywane w ramach transportu drogowego taksówką. Stanowiska takiego nie obala fakt, że transport drogowy taksówką nie został zdefiniowany w "słowniczku" ustawy (vide wyrok NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 911/08). Zagadnienia błędnego ustalenia, że kontrolowanym pojazdem był wykonywany okazjonalny przewóz osób mogą być rozpatrywane przy ocenie zarzutów procesowych, bowiem błędne rozumienie przepisu i błąd w ustaleniach faktycznych, to zupełnie różne kwestie, czego nie dostrzega kasator.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie są trafne również zarzuty błędnej wykładni art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d. Przepisy te – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – stanowiły, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania i używania w pojeździe taksometru, a także umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy.
Podkreślić należy, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym obowiązują odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (pojazdem niebędącym taksówką) i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Pojazdy przeznaczone do wykonywania transportu drogowego taksówką muszą spełniać szczególne wymagania techniczne, o których mowa w rozdziale 7 działu III rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz. 262). Specjalne wyposażenie i oznakowanie pojazdu to z jednej strony obowiązek przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy taksówką, a z drugiej strony jego przywilej. Szczególne oznaczenie pojazdu oraz nie budzący żadnych niejasności sposób naliczania opłaty za przejazd przy pomocy taksometru ułatwiają pozyskanie klientów i zdobycie ich zaufania co do rzetelności wykonywanej usługi. Tego obowiązku i przywileju nie mają przedsiębiorcy nie posiadający licencji "taksówkowej". Zakazy wynikające z art. 18 ust. 5 u.t.d. mają sprawić, że przedsiębiorcy nie mający licencji "taksówkowej" nie mogą korzystać z przywilejów służących tylko przy wykonywaniu transportu drogowego taksówką.
Ratio legis wprowadzenia zakazów, określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (por. uzasadnienie do projektu ustawy, druk sejmowy nr 3930).
Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.
Wprowadzając omawiane zakazy ustawodawca posłużył się pojęciami "taksometr" czy "nazwa przedsiębiorcy", nie definiując tych pojęć.
Nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że użyte w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. pojęcie taksometru obejmuje tylko takie urządzenie, które odpowiada "definicji legalnej tego urządzenia". Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera takiej definicji, ani nie odwołuje się do definicji zawartej w § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 3, poz. 27, ze zm.) wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441). Nie ma jednak żadnej sprzeczności między tą definicją a wykładnią przyjętą przez Sąd. Stosując wykładnię celowościową przyjąć należy, że pod pojęciem "taksometr" użytym w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. należy rozumieć takie urządzenie techniczne, które służy obliczeniu należności za przejazd według ustalonej taryfy. Jest niesporne, że umieszczony w pojeździe dalmierz połączony był z kasą fiskalną. Połączenie obu urządzeń dawało efekt taki sam jak działanie taksometru, tj. powiązanie liczby kilometrów ze stawką za kilometr i określenie należności za przejazd według ustalonej taryfy. Jak wskazano wyżej, ten sposób obliczania należności jest zastrzeżony tylko dla taksówek. Trafny jest zatem pogląd Sądu pierwszej instancji, że zakaz z art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. obejmuje nie tylko taksometr, ale również drogomierz połączony z kasą fiskalną. Wyjaśnił to już NSA w wyroku z dnia 13 maja 2009 r. o sygn. akt II GSK 911/08.
Autor skargi kasacyjnej błędnie interpretuje również zakaz określony w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Przepis ten nie może być bowiem rozumiany w taki sposób, że do naruszenia zawartego w nim zakazu dochodzi tylko wtedy, gdy nazwa przedsiębiorcy umieszczona na pojeździe jest tożsama z firmą, pod jaką przedsiębiorca figuruje we właściwym rejestrze. W przepisie tym ustawodawca nie posłużył się bowiem pojęciem "firmy" lecz "nazwy", która może być nadana przez przedsiębiorcę wyodrębnionym składnikom majątkowym i różnić się od jego firmy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego za nieusprawiedliwione, bowiem prawo materialne Sąd pierwszej instancji rozumiał prawidłowo.
Przechodząc do oceny zarzutów procesowych stwierdzić należy, że wnosząca skargę kasacyjną wskazała na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i zarzuciła, iż nieprawidłowo ustalono, że w ogóle był wykonywany okazjonalny przewóz osób w sytuacji, gdy nie przesłuchano pasażera, błędnie przyjęto, iż w pojeździe był używany taksometr, a na pojeździe były umieszczone napisy będące oznaczeniem nazwy, adresu lub telefonu skarżących.
Oceniając tak sformułowane zarzuty kasacyjne wskazać należy, że kasator zarzucając wadliwość ustaleń nie wskazał jako naruszonego art. 80 k.p.a., który to przepis prawa procesowego reguluje sposób czynienia ustaleń przez organ. Podnieść także należy, że uzasadnienie zarzutów kasacyjnych powinno odnosić się do tych przepisów prawa, które kasator wymienia jako naruszone. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej powiązania tego często brak. Kasator wymienia jako naruszony art. 3 § 2 p.p.s.a., jednak nie wyjaśnia na czym polega naruszenie powołanego przepisu prawa. Tak sformułowany zarzut nie może być uznany za usprawiedliwiony. Na marginesie jedynie NSA zauważa, że art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych. Sąd pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianego przepisu nie jest trafny.
Strona wnosząca skargę kasacyjną postawiła Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 141 p.p.s.a., nie wskazała jednak, jaka jednostka redakcyjna tej normy prawnej została naruszona przez ten Sąd, ani na czym polegało naruszenie. Zatem zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 p.p.s.a. musi być uznany za nieusprawiedliwiony.
Pozostałe podstawy kasacyjne odnoszące się do grupy zarzutów procesowych dotyczą art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a i kwestionują prawidłowość przyjętych za podstawę wyroku a dokonanych przez organy administracji ustaleń stanu faktycznego. Kasator kwestionuje ustalenie dotyczące uznania, że w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób oraz ustalenie, że w kontrolowanym pojeździe był zamontowany taksometr, a na pojeździe były umieszczone napisy będące oznaczeniem nazwy, adresu lub telefonu skarżących.
Stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał ustalenia organu za prawidłowe, gdyż znajdują one potwierdzenie w treści protokołu z kontroli pojazdu, w treści protokołu przesłuchania w charakterze świadka kierowcy pojazdu, a także wynikają ze zdjęć urządzeń umieszczonych w pojeździe i na pojeździe. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zawarta w tym przepisie zasada równej mocy środków dowodowych dopuszcza w postępowaniu administracyjnym środki dowodowe niewymienione w art. 75 k.p.a., a więc także zdjęcia, jeżeli - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - mogły one przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego trafnie ustalono, że zatrzymanym do kontroli pojazdem wykonywany był przewóz osób na rzecz skarżącej spółki. W aktach administracyjnych (k. 10) znajduje się kopia paragonu fiskalnego z kasy fiskalnej umieszczonej w skontrolowanym pojeździe. Jako wystawca paragonu widnieje [...] s.c. Ponadto, kierowca okazał kontrolującym również wypis z licencji transportowej udzielonej [...] S.C. A. W., A. W. Ustalenie, że skarżący wykonywali przewozy okazjonalne kontrolowanym samochodem jest więc prawidłowe i wynika ze zgromadzonych dowodów. Zupełnie nieuzasadniony jest w tej sytuacji pogląd autora skargi kasacyjnej, że ustalenie wykonywania transportu okazjonalnego osób byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby w czasie kontroli w pojeździe był pasażer, przesłuchany następnie w charakterze świadka. Zgromadzone dowody są wystarczające dla wykazania, że skarżący, których celem jest wykonywanie transportu drogowego, transport ten wykonywali.
W toku postępowania prawidłowo ustalono również, że ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, że na bokach pojazdu znajdowało się oznaczenie "[...]", stanowiące część firmy skarżących – "[...]" s.c. Dokumentacja fotograficzna i zeznania świadka potwierdzają ponadto ustalenie, że w pojeździe zamontowano urządzenie marki [...] Taxi, tj. drogomierz połączony z kasą fiskalną, a zrobiono to w celu naliczania należności za przejazd na podstawie powiązania liczby kilometrów ze stawką za kilometr, co skutkowało tym samym, co zamontowanie i używanie taksometru.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwione wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a poczynione ustalenia za prawidłowe.
W konsekwencji uznania, że wykładnia prawa dokonana przez Sąd pierwszej instancji była trafna, a poczynione ustalenia prawidłowe, nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty błędnego zastosowania prawa materialnego, to jest art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d. Skoro w wyniku kontroli drogowej ustalono, że na bokach pojazdu znajdowało się oznaczenie przedsiębiorcy, zaś w pojeździe umieszczone było i używane urządzenie funkcjonujące jak taksometr, to uznać należy, że Sąd pierwszej instancji i organy administracji trafnie przyjęli, że doszło do naruszenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d. Podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za naruszenie omawianych zakazów jest ten, kto w swoim imieniu, na swoją rzecz i na własne ryzyko gospodarcze wykonywał transport drogowy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionej na skarżących, jak i wydruku z kasy fiskalnej wskazującego podmiot wykonujący przewóz wynika, iż to skarżący działający w ramach spółki cywilnej byli przedsiębiorcą, który naruszył zakazy określone w art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d. Ocena prawidłowości ustaleń organów administracji publicznej w tym zakresie nie została skutecznie podważona.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI