Pełny tekst orzeczenia II GSK 1412/14

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Marzenna Zielińska Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. Spółki jawnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1940/13 w sprawie ze skargi D. Spółki jawnej w P. na decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę D. P., K. Spółka Jawna z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

w dniu 19 października 2010 r. W. Z. (dalej: uczestnik) wniósł sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2009 r. o udzieleniu na rzecz skarżącej spółki prawa ochronnego na znak towarowy słowny D. o nr [...], przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 31, tj. dodatki mineralno-witaminowe do pasz i karmy dla zwierząt domowych oraz hodowlanych, pasze i karmy dla zwierząt, prefiksy dla zwierząt domowych i hodowlanych. W podstawie materialnoprawnej prawnej sprzeciwu powołano art. 131 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.) oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. Wnoszący sprzeciw wyjaśnił, że w 1990 r. zawarł wraz z K. K. i A. P. umowę spółki cywilnej, w ramach, której świadczyli usługi sanitarno-weterynaryjne, zabiegi zoohigieniczne oraz profilaktyczno-lecznicze przez rozprowadzanie specyfików weterynaryjnych do leczenia i celów hodowlanych. Od 1995 r. spółka działała w niezmienionym składzie, używając nazwy "D.". W dniu 25 lipca 1996 r. złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy "D.", który został zarejestrowany pod numerem [...] i przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 31. W 2002 r. spółka uległa przekształceniu w spółkę jawną i została wpisana do rejestru przedsiębiorców pod nazwą "D." Spółka jawna K. K., A. P., W. Z. Prawo ochronne na znak towarowy "D." o nr [...] wygasło w dniu 25 lipca 2006 r. W sprzeciwie podniesiono także, że A. P., będąc wspólnikiem spółki D., zawarł w dniu 27 grudnia 2004 r. umowę nowej spółki cywilnej, która po przekształceniu w spółkę jawną została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców, a jej wspólnikami w chwili wpisu do KRS byli wszyscy wspólnicy (z wyjątkiem wnoszącego sprzeciw) spółki "D." Spółka jawna, K. K., A. P., W. Z. W dniu 26 lipca 2008 r., tj. dzień po upływie dwóch lat od wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "D." o nr [...], nowopowstała spółka pod ówczesną nazwą D. Spółka jawna złożyła wniosek o udzielenie na jej rzecz prawa ochronnego na znak towarowy D. Następnie spółka ta zmieniła nazwę na D. P., K. Spółka jawna i powiadomiła o zmianie Urząd Patentowy RP, który udzielił na jej rzecz prawa ochronnego na znak towarowy decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. W ocenie uczestnika używanie znaku towarowego D. [...] przez uprawnioną narusza przysługujące mu, jako byłemu wspólnikowi istniejącej wcześniej spółki "D." Spółka jawna K. K., A. P., W. Z. prawa do firmy D. Podniósł, że wraz ze wspólnikami tej spółki budował siłę marki D. od 1995 r.

Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 131 ust. 1 pkt 1 i art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy D. o nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę spółki stwierdził, że prawo do firmy D. powstało wcześniej niż został zgłoszony przedmiotowy znak towarowy "D.". W ocenie Sądu dla zaistnienia przesłanki z art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie ma znaczenia, że spółka, w której wspólnikiem był uczestnik w momencie zgłoszenia znaku towarowego została postawiona w stan likwidacji w wyniku wypowiedzenia umowy spółki przez pozostałych wspólników.

Sąd wskazał również, że pomimo likwidacji spółki jawnej wspólnicy nie ustalili komu z nich ma przysługiwać prawo do firmy, wobec czego uznał, że prawo do firmy przysługiwało każdemu wspólnikowi i tylko za zgodą wszystkich wspólników spółki jawnej mogło być zgłoszone jako znak towarowy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że rejestracja przedmiotowego znaku towarowego naruszyła art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Sąd podzielił także stanowisko organu, że przy rejestracji przedmiotowego znaku towarowego doszło do naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie jeżeli zostało zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony. Jak wynika bowiem z akt sprawy przedmiotowy znak "D." jest identyczny z nazwą firmy "D." Spółka jawna, która w dniu zgłoszenia przedmiotowego znaku działała. Jest to więc jeden z klasycznych przypadków zgłoszenia znaku w złej wierze w celu wprowadzenia w błąd klientów co do pochodzenia towarów lub usług.

W ocenie Sądu postępowanie uprawnionej z przedmiotowego znaku miało na celu skorzystanie z pozytywnych skojarzeń z wcześniejszym znakiem "D.", który wygasł w 2006 r. i pośrednio z wprowadzeniem w błąd klientów co do pochodzenia towarów.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną wniosła D. P., K. Sp. j. w P. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj.:

a) art. 131 ust 1 pkt 1 p.w.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy D. narusza prawa osobiste i majątkowe osób trzecich, podczas gdy w chwili złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy prawo to było niczyje i nie korzystało z żadnej ochrony;

b) art. 8 § 1 i 2 oraz art. 28 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) przez uznanie, że prawo do firmy "D." jest prawem podmiotowym przysługującym któremukolwiek ze wspólników spółki jawnej D. s.j. K.K., A. P., W. Z., podczas gdy z treści powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że prawo to przysługiwało samej spółce, a nie jej wspólnikom;

c) art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca złożyła wniosek do Urzędu Patentowego RP o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy D. w złej wierze, podczas gdy w jej działaniu nie można doszukać się złej wiary.

Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.

Zarzucając Sądowi I instancji obrazę poszczególnych przepisów prawa materialnego autor skargi kasacyjnej w zarzutach obejmujących naruszenie przepisów Prawa własności przemysłowej zarzuca ich naruszenie w obu formach, o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Jednakże podnosząc zarzuty błędnej wykładni ani w petitum skargi kasacyjnej ani też w jej uzasadnieniu nie wskazano, na czym polegał błąd Sądu I instancji w zrozumieniu norm prawnych zawartych w art. 131 ust.1 pkt 1 i art. 131 ust.2 pkt 1 p.w.p. Z tego względu zarzut naruszenia powołanych przepisów przez błędną ich wykładnię uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nieusprawiedliwione jest także zarzucanie Sądowi I instancji naruszenia art. 131 ust.1 pkt 1 p.w.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Z niespornych elementów stanu faktycznego wynika, że w dacie zgłoszenia znaku, objętego następnie postępowaniem sprzeciwowym, spółka D., której wspólnikiem był wnoszący sprzeciw, jakkolwiek postawiona w stan likwidacji, w dalszym ciągu funkcjonowała. Z zestawienia dat - zgłoszenia spornego znaku – 26 lipca 2008 r. - rozwiązania umowy spółki ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2008 r. - i zakończenia likwidacji – 26 października 2010 r. – wynika wszak ten oczywisty wniosek.

Niezrozumiałym jest przy tym upatrywanie naruszenia art. 131 ust.1 pkt 1 p.w.p. tym, że "w chwili złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy prawo to było niczyje i nie korzystało z żadnej ochrony". W ocenie skarżącej spółki dla zastosowania art. 131 ust.1 pkt 1 p.w.p. niezbędnym jest istnienie prawa ochronnego do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem (uzasadnienie skargi kasacyjnej). Tymczasem z jasnej treści tego przepisu, stanowiącej, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenie, których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, wynika, że dla jego subsumcji, w okolicznościach tej sprawy koniecznym jest ustalenie, że w dacie zgłoszenia znaku istniała firma o nazwie tożsamej z treścią zgłoszonego do ochrony oznaczenia. Inaczej rzecz ujmując, dla subsumcji komentowanego przepisu nie ma żadnego znaczenia to, że prawo ochronne przysługujące do znaku o tożsamej treści wygasło i minął okres karencji.

Nieusprawiedliwiony jest także kolejny zarzut skargi kasacyjnej obejmujący naruszenie art. 8 i art. 28 kodeksu spółek handlowych. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje jednoznacznie, że Sąd I instancji nie dokonał ani wykładni tych przepisów ani też ich subsumcji. Przyjmując, że zarzut ten może obejmować niezastosowanie regulacji zawartej w kodeksie spółek handlowych, bo zdaje się, że ku temu zmierza uzasadnienie, wskazać należy, że kwestia, komu przysługiwało prawo do nazwy firmy – spółce czy też jej wspólnikom - nie ma w sprawie znaczenia. Rozważanie jej byłoby tylko wówczas konieczne, gdyby ustawodawca wprowadził wymóg wykazania się interesem prawnym przez wnoszącego sprzeciw. Tymczasem, zgodnie z art. 246 ust.1 p.w.p. sprzeciw może wnieść każdy. Jedyny warunek jak stawia ustawodawca to, aby sprzeciw był umotywowany.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również poglądu skarżącej spółki, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą art. 131 ust.2 pkt 1 p.w.p. W ocenie skarżącej nie można jej działaniu zarzucić złej wiary, bo nie miała "na celu zablokowanie konkurentowi uzyskania rejestracji". Uzasadniając w taki sposób naruszenie art.131 ust. 2 pkt 2 p.w.p. skarżąca zupełnie pomija powody, dla których Sąd I instancji, przyjął istnienie złej wiary. Przedstawiając chronologię zdarzeń Sąd przesądził, że wskazuje ona na "klasyczny przypadek zgłoszenia znaku w złej wierze w celu wprowadzenia w błąd klientów co do pochodzenia towarów lub usług". Przyjął także, że postępowanie skarżącej spółki "miało na celu skorzystanie z pozytywnych skojarzeń z wcześniejszym znakiem D., który wygasł w 2006 r.".

Myli się więc autor skargi kasacyjnej twierdząc, że powodem przyjęcia złej wiary było ustalenie, że działanie spółki miało na celu "zablokowanie konkurencji". Nie kwestionuje natomiast tych powodów, dla których najpierw Urząd Patentowy a następnie Sąd I instancji uznał, że oznaczenie zostało zgłoszone w złej wierze.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.