II GSK 1402/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-25
NSAAdministracyjneWysokansa
sędzia wyścigowyPolski Klub Wyścigów Konnychuchwałakontrola sądowoadministracyjnaakt administracyjnywyścig konnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiśrodki zaskarżenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że uchwała Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych w sprawie powołania sędziego wyścigowego podlega kontroli sądowoadministracyjnej i nie można jej było odrzucić z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych od wyroku WSA, który uchylił uchwałę Rady w sprawie powołania sędziego wyścigowego. NSA uznał, że uchwała ta jest aktem administracyjnym podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej, a skarżąca nie musiała składać wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, aby wyczerpać środki zaskarżenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną organu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (Rady PKWK) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił uchwałę Rady PKWK z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr 60 w przedmiocie powołania sędziego wyścigowego. Skarżąca M. W. kwestionowała uchwałę, twierdząc, że została podjęta z naruszeniem prawa. WSA pierwotnie odrzucił skargę, uznając uchwałę za niedopuszczalną do kontroli sądowoadministracyjnej. Jednak NSA uchylił to postanowienie, stwierdzając, że uchwała Rady PKWK ma charakter ewaluacyjny i mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., będąc aktem administracyjnym o charakterze niejurysdykcyjnym. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA uchylił zaskarżoną uchwałę. Rada PKWK wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k. w zw. z pkt 7 Regulaminu Pracy Rady PKWK) poprzez błędne uznanie, że skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia, oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 150, 52 § 1, 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.) poprzez przyjęcie skargi i uchylenie uchwały, a także naruszenie art. 150 i 153 P.p.s.a. poprzez uchylenie uchwały w sytuacji, gdy sezon wyścigowy 2023 był już zakończony. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k. w zw. z pkt 7 Regulaminu dotyczy przepisów postępowania, a nie prawa materialnego. Ponadto, NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia nie obejmuje wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kierowanego do tego samego organu w przypadku wydania aktu administracyjnego. W związku z tym, brak było podstaw do odrzucenia skargi. Zarzut naruszenia art. 150 i 153 P.p.s.a. również uznano za niezasadny, wskazując, że WSA prawidłowo zastosował art. 146 § 1 P.p.s.a. zgodnie z wiążącą oceną prawną NSA, a zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. nie może polegać na niezgodzie strony z oceną prawną sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała Rady PKWK w sprawie oceny kandydatów na sędziego wyścigowego oraz wniosków o powołanie na tę funkcję spełnia warunki do uznania jej za akt administracyjny o charakterze ewaluacyjnym, który mieści się w zakresie zastosowania przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Uchwała jest aktem wydawanym przez organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, ma charakter publicznoprawny i indywidualny, dotyczy określonych uprawnień wynikających z przepisów prawa i wykazuje bezpośredni związek z możliwością realizacji przez kandydata jego uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.w.k. art. 8 § ust. 4 pkt 3

Ustawa o wyścigach konnych

Rada Polskiego Klubu Wyścigów Konnych wnioskuje o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola aktów lub czynności administracyjnych o charakterze niejurysdykcyjnym.

p.p.s.a. art. 52 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach skarg na akty i czynności niewymienione w art. 145-148 sąd uwzględniając skargę uchyla lub stwierdza bezskuteczność aktu lub czynności.

Pomocnicze

u.w.k. art. 2 § pkt 9, 11 i 12

Ustawa o wyścigach konnych

u.w.k. art. 9 § ust. 3 pkt 5 i 6

Ustawa o wyścigach konnych

u.w.k. art. 21e § ust. 1 i 7

Ustawa o wyścigach konnych

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 150

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady PKWK w sprawie powołania sędziego wyścigowego jest aktem administracyjnym podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest środkiem zaskarżenia w rozumieniu P.p.s.a., a jego niezłożenie nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 146 § 1 P.p.s.a. zgodnie z wiążącą oceną prawną NSA.

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady PKWK nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, ponieważ nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyrok WSA jest niewykonalny, ponieważ sezon wyścigowy 2023 został zakończony.

Godne uwagi sformułowania

uchwała Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych jest jedynie aktem "opiniującym", "doradczym" lub "konsultacyjnym" wyrażenie przez ten organ woli wystąpienia do Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) z formalnym wnioskiem o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k.) nie stanowi przejawu wykonywania kompetencji władczych określonego stopnia (niższego, gdyż kategoria pojęciowa władztwa administracyjnego ma charakter stopniowalny) przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zatem "wyczerpanie środków zaskarżenia" nie obejmuje wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - kierowanego do tego samego organu - w przypadku wydania aktu administracyjnego.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

sędzia

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że uchwały organów samorządowych (jak Rada PKWK) dotyczące powoływania osób na funkcje, nawet jeśli mają charakter opiniujący lub doradczy, mogą być uznane za akty administracyjne podlegające kontroli sądowoadministracyjnej. Potwierdzenie ścisłej interpretacji pojęcia \"wyczerpania środków zaskarżenia\" w P.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku uchwały Rady PKWK, ale zasady mogą być stosowane analogicznie do innych podobnych sytuacji, gdzie organ wydaje akty o charakterze ewaluacyjnym lub opiniującym, które wpływają na prawa lub obowiązki jednostki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwały organów, które nie są typowymi decyzjami administracyjnymi. Pokazuje, jak NSA interpretuje granice kontroli sądowej.

Czy uchwała o powołaniu sędziego wyścigowego podlega kontroli sądu? NSA wyjaśnia granice skargi administracyjnej.

Sektor

sport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1402/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2962/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-02-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 194
art. 8 ust. 4 pkt 3
Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 6, art. 52 § 1, art. 150, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 2962/24 w sprawie ze skargi M. W. na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr 60 w przedmiocie powołania sędziego wyścigowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 18 lutego 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2962/24, rozpoznając skargę M. W. (dalej: "skarżąca") na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (dalej: "Rada PKWK") z 5 kwietnia 2023 r. nr 60 w przedmiocie wniosku o powołanie sędziego wyścigowego, uchylił zaskarżoną uchwałę oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca wniosła skargę do WSA, zaskarżając czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, tj.
z art. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 9, 11 i 12 w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy
z 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1354, dalej: "u.w.k."), w postaci uchwały nr 6 Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych podjętej 5 kwietnia 2023 r., dotyczącej powołania sędziów wyścigowych na sezon
2023. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ww. czynności jako wydanej
z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie - o jej uchylenie jako podjętej
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz
z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie o stwierdzenie jej bezskuteczności w stosunku do skarżącej.
Jak wynika z treści zaskarżonej uchwały, Rada PKWK powołała trzyosobową komisję skrutacyjną, a następnie przeprowadzono głosowanie wniosków o powołanie sędziów wyścigowych na sezon 2023 r. Komisja Skrutacyjna stwierdziła, że
w głosowaniu brało udział 7 osób, oddano 7 głosów ważnych, zgłoszeni kandydaci na sędziów posiadają uprawnienia, wystąpili o licencję w roku bieżącym. Nadto stwierdziła, że w odniesieniu do Skarżącej (Ip. 16) "za" oddała głos 1 osoba, "przeciw" - 6 i nikt nie wstrzymał się od głosu. Stwierdzono, że 5 osób nie uzyskało wymaganej liczby głosów. Członkowie Rady PKWK, po przeprowadzeniu głosowania, zawnioskowali do prezesa PKWK o powołanie w skład Komisji sędziowskich osób pozytywnie zarekomendowanych przez Radę PKWK.
Postanowieniem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4078/23 WSA
w Warszawie odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, z tego powodu, że uchwała z 5 kwietnia 2023 r. nie mieści się w katalogu zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów i czynności administracyjnych. WSA wskazał na brak przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd pierwszej instancji ponadto zauważył, że z analizy przepisów ustawy z 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych wynika, iż Polski Klub Wyścigów Konnych jest państwową osobą prawną, nad którą nadzór sprawuje minister właściwy do spraw rolnictwa, a swoje zadania PKWK realizuje m.in. poprzez powoływanie komisji technicznej i sędziów technicznych dla poszczególnych torów oraz powoływanie komisji odwoławczej (art. 5 ust. 7 i ust. 8 u.w.k.). Klub działa na podstawie ustawy oraz statutu nadanego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw rolnictwa, a jego organami są Rada Klubu i Prezes Klubu (art. 6 i 7 u.w.k.). WSA wskazał, że Rada Polskiego Klubu Wyścigów Konnych wnioskuje o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k.), natomiast organem PKWK, który powołuje i odwołuje członków komisji technicznych i sędziów technicznych dla poszczególnych torów wyścigowych oraz który powołuje i odwołuje członków komisji odwoławczej jest Prezes Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k.). W ocenie Sądu, stanowisko Rady, pomimo warunku jego przedstawienia w procedurze powołania lub odwołania sędziego, ma charakter opiniujący (doradczy), a tym samym nie ma charakteru wiążącego dla Prezesa PKWK. Wnioskowanie o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych przez Radę nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Według WSA w Warszawie, zaskarżona uchwała, z uwagi na brak charakteru władczego, nie jest także aktem lub czynnością, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od ww. postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 maja 2024 r. sygn. akt: II GSK 688/24 uchylił zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że uchwała Rady PKWK
w sprawie oceny kandydatów na sędziego wyścigowego oraz pozytywnych
i negatywnych wniosków o powołanie na tę funkcję spełnia warunki do uznania jej za akt administracyjny o charakterze ewaluacyjnym, który mieści się w zakresie zastosowania przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten należy do poddanych kontroli sądowoadministracyjnej aktów lub czynności administracyjnych o charakterze niejurysdykcyjnym. Uchwała ta jest zatem aktem wydawanym przez organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, ma charakter publicznoprawny (administracyjny) i indywidualny, dotyczy określonych uprawnień (obowiązków) wynikających z przepisów prawa (u.w.k.) oraz wykazuje bezpośredni związek
z możliwością realizacji przez podmiot wnioskujący o powołanie na funkcję sędziego wyścigowego jego uprawnień wynikających z udzielonej przez Prezesa PKWK licencji na pełnienie funkcji sędziego wyścigowego, albowiem tylko osoba fizyczna, która uzyskała tego rodzaju licencję może zostać powołana na sędziego wyścigowego (zob. art. 2 pkt 9 w zw. z art. 21e ust. 1 i 7 u.w.k.), natomiast pozytywna albo negatywna ocena Rady na tle cech i właściwości danego kandydata, jako mająca wpływ na decyzję Prezesa i ograniczająca jego swobodę decyzyjną, oddziałuje niewątpliwie na zakres możliwości korzystania z uprawnień wynikających z przepisów u.w.k. oraz decyzji o udzieleniu licencji na pełnienie funkcji sędziego wyścigowego.
NSA zaznaczył, iż wbrew dotychczasowemu orzecznictwu (wskazał przykładowo postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt
II GSK 2153/23), nie jest prawidłowe stanowisko iż uchwała Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) jest jedynie aktem "opiniującym", "doradczym" lub "konsultacyjnym", a wyrażenie przez ten organ woli wystąpienia do Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) z formalnym wnioskiem o powołanie
i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k.) nie stanowi przejawu wykonywania kompetencji władczych określonego stopnia (niższego, gdyż kategoria pojęciowa władztwa administracyjnego ma charakter stopniowalny).
Wyrokiem z 18 lutego 2025 r. sygn. akt: VI SA/Wa 2962/24 WSA w Warszawie uchylił zaskarżony akt - uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych
z 5 kwietnia 2023 r. oraz orzekł o kosztach. Sąd na rozprawie dopuścił dowody
z dokumentów tj: wniosków skarżącej do Prezesa PKWK z 30 grudnia 2022 r. oraz
z 6 kwietnia 2023 r., regulaminu pracy PKWK przyjętego 29 czerwca 2021 r., pisma Prezesa PKWK do skarżącej z 28 października 2024 r., protokołu z XV posiedzenia Rady PKWK z 5 kwietnia 2023 r. oraz pisma Skarżącej z 9 sierpnia 2023 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia WSA stwierdził, że akt administracyjny, jakim jest - negatywna wobec skarżącej - uchwała Rady PKWK
z 5 kwietnia 2023 r. w sprawie powołania jej na sędziego wyścigowego w 2023 r. nie może być uznana za zgodną z obowiązującym prawem. Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżony akt mający postać uchwały winien być przy ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek niniejszego wyroku, wydany ponownie, przy czym jego forma winna zostać uzupełniona o część argumentacyjną, zawierającą wskazanie znanych Radzie przesłanek, które bierze pod uwagę z urzędu bądź na skutek inicjatywy samej skarżącej, która będzie miała prawo aktywnego udziału w otwartej na nowo procedurze.
Organ wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie w całości i odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie w całości na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k. w zw.
z pkt 7 Załącznika do Regulaminu Pracy Rady PKWK z 29 czerwca 2021 r. (dalej: "Regulamin"), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się
w pominięciu przez Sąd, że zgodnie z pkt 7 Regulaminu Pracy Rady PKWK,
w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia przez Radę PKWK rekomendacji danej osoby na funkcję sędziego wyścigowego, danej osobie przysługiwało uprawnienie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Radę PKWK w ciągu 30 dni od podjęcia uchwały przez Radę PKWK, czego skarżąca zaniechała, co potwierdzają ustalenia Sądu dotyczące analizy charakteru pism składanych przez skarżącą do Prezesa PKWK oraz braku intencji skarżącej co do kwalifikacji tych pism jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
a w konsekwencji nieuwzględnienie przez Sąd, że skarżąca nie wyczerpała wszystkich środków zaskarżenia;
2. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 150 p.p.s.a. w zw. z art 52 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez przyjęcie skargi skarżącej do rozpoznania oraz uchylenie Uchwały, podczas gdy skarżąca nie wyczerpała wszystkich środków zaskarżenia, przewidzianych w Regulaminie Pracy Rady PKWK, bowiem nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w pkt 7 Załącznika do Regulaminu Pracy Rady PKWK, a tym samym skargę, należy uznać za niedopuszczalną i jako tako podlegającą odrzuceniu;
b) art. 150 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez uchylenie Uchwały oraz wskazanie, że Rada podejmie na nowo uchwałę w przedmiocie powołania sędziów wyścigowych na sezon 2023, podczas gdy sezon wyścigowy 2023
w chwili wydania wyroku był zakończony i tym samym nie jest możliwe unieważnienie skutków wynikających z faktu podjęcia uchylonej przez Sąd Uchwały w dotychczasowym brzmieniu oraz ustalenie składu sędziów wyścigowych na zakończony sezon, co stanowi o niewykonalności zaskarżonego wyroku.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie postawionego w jej petitum zarzutu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna, albowiem żaden z jej zarzutów nie okazał się skuteczny.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczonych
w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
(art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie
z art. 176 § 1 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybił sąd pierwszej instancji
w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd,
z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, skarżący kasacyjnie powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany podać, które przepisy uznał za naruszone,
a także wykazać wpływ na wynik sprawy tego naruszenia.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej niezupełnie wypełniają ww. wymogi.
Zauważyć należy, że błędnie został zakwalifikowany zarzut postawiony
w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej - jako zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - tj. art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k. zgodnie z którym Rada Polskiego Klubu Wyścigów Konnych wnioskuje o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych. Przyjmuje się, że naruszenie prawa materialnego (w oparciu o podstawę kasacyjną
z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) może dotyczyć - co do zasady - wyłącznie przepisów prawa administracyjnego materialnego (por. wyrok NSA z 8 marca 2005 r., sygn. akt
OSK 1252/04). Wymieniony w zarzucie przepis ustawy, jak wskazywał w tej sprawie NSA w postanowieniu z 18 maja 2024 r., odnosi się do obligatoryjnego charakteru kompetencji Rady. Należy też zauważyć, że kompetencja ta ma być zrealizowana
w postępowaniu uszczegółowionym w Regulaminie Pracy Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych. Ze statutu PKWK stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 31 sierpnia 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 101,
poz. 1103) wynika bowiem, że szczegółowy tryb pracy określa Regulamin uchwalony przez Radę w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa. Regulamin Pracy Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych przyjęty 29 czerwca 2021 r. (obowiązujący w dacie wydawania spornej uchwały) wraz z załącznikiem do Regulaminu pt. "Procedura podejmowania uchwały rekomendującej powołanie sędziów wyścigowych" określa więc procedurę działania Rady przy podejmowaniu uchwał. Zatem zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k. w zw. z pkt 7 Załącznika do Regulaminu nie dotyczy naruszenia prawa materialnego lecz przepisów postępowania - regulujących postępowanie przed Radą. W uchwale pełnego składu NSA z 26 października
2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił: (...) sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej powoduje, że wojewódzkie sądy administracyjne są zobowiązane stosować przepisy regulujące tok ich procedowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Po drugie, są związane przepisami, które miały lub powinny mieć zastosowanie w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej. Tymi drugimi są związane w tym sensie, że mają obowiązek sformułowania oceny prawnej (art. 153 PrPostSAdm), czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy."
Należy zauważyć, że zakwalifikowanie zarzutu do niewłaściwej podstawy
z art. 174 p.p.s.a. samo w sobie nie dyskwalifikuje go przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej, jednak muszą być spełnione warunki konieczne dla danej kategorii zarzutów. Skarga kasacyjna oparta na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zostanie bowiem uwzględniona jedynie wówczas, gdy uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza,
iż pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu powinien zachodzić związek przyczynowy, związek ten nie musi być realny - wystarczy, że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy.
Autor skargi kasacyjnej owego "istotnego wpływu na wynik sprawy" upatruje
w nieuwzględnieniu przez Sąd, że skarżąca nie wyczerpała wszystkich środków zaskarżenia, to zaś - według kasatora - ma dalsze konsekwencje, wyrażające się
w nieuwzględnieniu, że skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w zw. z art. 52 §1 p.p.s.a. oraz art. 150 p.p.s.a. (zarzut z pkt 2, a petitum skargi kasacyjnej).
Tego rozumowania skarżącej kasacyjnie nie można podzielić. Po pierwsze podkreślenia wymaga, że WSA w Warszawie wydając kontrolowany wyrok nie zastosował art. 150 p.p.s.a., który stanowi, że w sprawach skarg na akty i czynności niewymienione w art. 145-148 sąd uwzględniając skargę uchyla lub stwierdza bezskuteczność aktu lub czynności lecz art. 146 §1 p.p.s.a., stosując się do wiążącej go oceny prawnej NSA wyrażonej w postanowieniu z 28 maja 2024 r., sygn. akt
II GSK 688/24, zgodnie z którą uchwała Rady PKWK w sprawie oceny kandydatów na sędziego wyścigowego oraz pozytywnych i negatywnych wniosków o powołanie na tę funkcję spełnia warunki do uznania jej za akt administracyjny o charakterze ewaluacyjnym, który mieści się w zakresie zastosowania przepisu art. 3 § 2
pkt 4 p.p.s.a. Zatem już z tego powodu art. 150 p.p.s.a. nie mógł zostać naruszony
w sposób opisany w zarzucie. Sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 52
§ 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie odrzucając skargi, mimo że - zdaniem kastora - strona nie wyczerpała wszystkich środków zaskarżenia, gdyż nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w pkt. 7 Załącznika do Regulaminu. Autor skargi kasacyjnej konstruując omawiany zarzut nie uwzględnił jednak całej regulacji prawnej dotyczącej obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi. Nie dostrzegł mianowicie, że stosownie do treści art. 52 §2 p.p.s.a. - przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zatem "wyczerpanie środków zaskarżenia" nie obejmuje wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - kierowanego do tego samego organu - w przypadku wydania aktu administracyjnego. Dlatego też brak było podstaw do odrzucenia skargi z powodu nieskorzystania przez skarżącą z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przysługującego jej na podstawie Regulaminu Pracy Rady PKWK.
Bezpodstawny jest także ostatni zarzut skargi kasacyjnej - naruszenia art. 150 w zw. z art. 153 p.p.s.a.
Przede wszystkim, jak wyżej wskazano, WSA nie stosował ani nie powinien stosować art. 150 p.p.s.a., nie mógł zatem naruszyć tego przepisu.
Z kolei, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie organów i sądów ponownie rozpoznających sprawę oceną prawną co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu sądu, oznacza, że "orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe - ewentualne - postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, iż nie może on formułować ocen prawnych - sprzecznych
z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania." (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art.153, wyd. 6, Lex, oraz podane tam orzecznictwo NSA, w tym wyrok NSA z 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97, LEX nr 47275, i wyrok NSA z 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, LEX nr 1598312, wyrok NSA z 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, LEX
nr 1487724)).
Zatem naruszyć normę prawną wypowiedzianą w omawianym przepisie można w ten sposób, że sądy lub organy orzekające w warunkach związania wyrażoną wcześniej jasną oceną prawną w orzeczeniu sądu, postąpią niezgodnie
z tą oceną, mimo braku podstaw do odstąpienia od niej. Nie można natomiast naruszyć ww. przepisu w taki sposób, jak wskazuje autor skargi kasacyjnej
w omawianym zarzucie tj. poprzez wyrażenie przez Sąd pierwszej instancji oceny prawnej i zaleceń co do dalszego postępowania, które są nieakceptowane przez stronę. Wadliwe, zdaniem kasatora, rozstrzygnięcie sprawy powinno być zwalczane zarzutami naruszenia tych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które sąd wadliwie wyłożył lub zastosował, a nie poprzez zarzut naruszenia
art. 153 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów, uznając że żaden z postawionych w skardze kasacyjnych zarzutów nie okazał się zasadny, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI