II GSK 1401/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. Spółkę z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za luty 2012 r. Spółka podniosła zarzuty oparte na art. 33 pkt 7 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), kwestionując brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. Spółka argumentowała, że właściwość organu została ustalona na podstawie niepublikowanych przepisów prawa wewnętrznego. Zarówno organ egzekucyjny, jak i Dyrektor Izby Skarbowej, a następnie WSA, uznali zarzuty za nieuzasadnione. WSA wskazał, że art. 19 § 4 u.p.e.a. wyznacza dyrektora oddziału ZUS jako wyspecjalizowany organ egzekucyjny dla określonych należności, a art. 22 § 2 u.p.e.a. określa właściwość miejscową według siedziby zobowiązanego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA i oddalił skargę. Sąd podkreślił, że art. 19 § 4 u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje na dyrektora oddziału ZUS jako organ egzekucyjny, a art. 22 § 2 u.p.e.a. określa właściwość miejscową. Sąd uznał, że szczegółowe, wewnętrzne uregulowania dotyczące właściwości terytorialnej i rzeczowej oddziałów ZUS nie mają wpływu na prawidłowość ustalenia organu egzekucyjnego, który działa z mocy prawa. W konsekwencji, NSA stwierdził, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie właściwości organów ZUS w postępowaniu egzekucyjnym, interpretacja przepisów u.p.e.a. dotyczących właściwości rzeczowej i miejscowej, znaczenie przepisów wewnętrznych ZUS w kontekście przepisów ustawowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji składek ZUS, ale zasady dotyczące właściwości organów egzekucyjnych są szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Dyrektor Oddziału ZUS jest właściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i pochodnych, w tym z rachunku bankowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor Oddziału ZUS jest właściwym organem egzekucyjnym na mocy art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
Przepis art. 19 § 4 u.p.e.a. wprost wskazuje dyrektora oddziału ZUS jako organ egzekucyjny uprawniony do egzekucji należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i pochodnych, w tym z rachunków bankowych. Właściwość miejscowa jest ustalana według siedziby zobowiązanego zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. Wewnętrzne zarządzenia Prezesa ZUS określające szczegółowy zakres działania oddziałów nie wpływają na tę podstawową zasadę.
Czy ustalenie właściwości organu egzekucyjnego na podstawie niepublikowanych przepisów prawa wewnętrznego (zarządzeń Prezesa ZUS) narusza zasadę praworządności i prowadzi do prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie właściwości organu egzekucyjnego przez Dyrektora Oddziału ZUS na podstawie art. 19 § 4 i art. 22 § 2 u.p.e.a. jest zgodne z prawem, nawet jeśli wewnętrzne regulacje określające szczegółowy zakres działania oddziałów nie są powszechnie dostępne.
Uzasadnienie
Podstawą prawną do prowadzenia egzekucji przez Dyrektora Oddziału ZUS są przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie wewnętrzne zarządzenia. Te ostatnie jedynie uszczegóławiają zakres działania, ale nie mogą stać w sprzeczności z ustawą. Właściwość organu wynika z przepisów ustawowych, a nie z niepublikowanych aktów wewnętrznych.
Czy brak uprzedniego doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego stanowi podstawę do uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli upomnienie zostało doręczone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Organ egzekucyjny wykazał, że upomnienia dotyczące nieopłaconych należności za luty 2012 r. zostały wystawione i doręczone spółce przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, co czyni zarzut braku upomnienia nieuzasadnionym.
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 19 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dyrektor Oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek.
u.p.e.a. art. 22 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 33 § pkt 7 i 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.u.s. art. 67 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 73 § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektor Oddziału ZUS jest właściwym organem egzekucyjnym na mocy art. 19 § 4 u.p.e.a., a właściwość miejscowa jest ustalana zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. według siedziby zobowiązanego. • Ustalenie właściwości organu egzekucyjnego na podstawie przepisów ustawowych (u.p.e.a.) jest prawidłowe, niezależnie od niepublikowanych przepisów wewnętrznych ZUS. • Upomnienie zostało doręczone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwość organu egzekucyjnego (Dyrektora Oddziału ZUS) ze względu na ustalenie jego kompetencji na podstawie niepublikowanych przepisów prawa wewnętrznego. • Brak uprzedniego doręczenia upomnienia jako podstawa zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Dyrektor Oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z [...] wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek. • Właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych [...] ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. • Szczegółowe, w istocie wewnątrzorganizacyjne, zakreślenie właściwości terytorialnej i rzeczowej dla poszczególnych oddziałów ZUS nie wprowadza nic nowego w ukształtowaną przepisem art. 22 § 2 u.p.e.a. zasadę określenia właściwości dyrektora określonego oddziału ZUS.
Skład orzekający
Zofia Borowicz
przewodniczący
Janusz Zajda
członek
Mirosław Trzecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów ZUS w postępowaniu egzekucyjnym, interpretacja przepisów u.p.e.a. dotyczących właściwości rzeczowej i miejscowej, znaczenie przepisów wewnętrznych ZUS w kontekście przepisów ustawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji składek ZUS, ale zasady dotyczące właściwości organów egzekucyjnych są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest właściwość organu. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i finansowego.
“Kto ma prawo egzekwować długi ZUS? NSA wyjaśnia właściwość organów.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.