II GSK 1398/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki E.Sp. z o.o. w C. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że zmiana terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki musi być zgodna z aktualnym stanem prawnym, nawet jeśli pierwotna promesa została wydana na podstawie przepisów uchylonych.
Spółka E.Sp. z o.o. wniosła o zmianę terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki, powołując się na opóźnienia w oddaniu lokalu. Organ administracji odmówił, wskazując na zmianę przepisów Prawa farmaceutycznego, która ograniczyła możliwość prowadzenia aptek do farmaceutów lub spółek osobowych farmaceutów. WSA oddalił skargę spółki, a NSA podtrzymał to stanowisko, stwierdzając, że wniosek o zmianę promesy wszczął nowe postępowanie pod rządami nowych przepisów, które spółka z o.o. nie spełnia.
Spółka E.Sp. z o.o. uzyskała promesę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, której termin ważności został określony na 3 lata. W związku z opóźnieniami w oddaniu lokalu przez inwestora, spółka wniosła o uzupełnienie i sprostowanie promesy, a następnie o jej przedłużenie. Organ I instancji odmówił sprostowania i uzupełnienia, a następnie decyzją z 15 lipca 2020 r. odmówił zmiany terminu ważności promesy na podstawie art. 155 k.p.a. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że zmiana terminu ważności promesy nie jest możliwa, gdyż od 25 czerwca 2017 r. obowiązują nowe przepisy Prawa farmaceutycznego, które ograniczają możliwość prowadzenia aptek do farmaceutów lub spółek osobowych farmaceutów, a spółka z o.o. nie spełnia tych wymogów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając argumentację organu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, stwierdzając, że wniosek o zmianę promesy wszczął nowe postępowanie pod rządami nowych przepisów. NSA podkreślił, że choć zezwolenia wydane przed nowelizacją zachowują ważność, wszelkie ich zmiany muszą być zgodne z aktualnym stanem prawnym. Zmiana terminu ważności promesy w trybie art. 155 k.p.a. nie była możliwa, ponieważ wymagałaby zastosowania przepisów już nieobowiązujących lub prowadziłaby do naruszenia nowych zasad prowadzenia aptek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Wniosek o zmianę terminu ważności promesy zezwolenia, złożony po wejściu w życie nowelizacji Prawa farmaceutycznego, podlega przepisom nowym, obowiązującym w dacie złożenia wniosku.
Uzasadnienie
Wniosek o zmianę promesy wszczyna nowe postępowanie, które powinno być prowadzone według aktualnego stanu prawnego. Przepisy przejściowe nie pozwalają na stosowanie przepisów dotychczasowych w takiej sytuacji, a zmiana zezwolenia musi być zgodna z nowymi wymogami podmiotowymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.zm.u.p.f. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 111
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 113
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.f. art. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 37an § ust. 1 - 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 99 § ust. 1, 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 100 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 101
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
u.zm.u.p.f. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.i.a. art. 4
Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich
u.i.a. art. 4b
Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o zmianę promesy zezwolenia wszczyna nowe postępowanie pod rządami aktualnych przepisów Prawa farmaceutycznego. Zmiana zezwolenia na prowadzenie apteki musi być zgodna z nowymi wymogami podmiotowymi (farmaceuta lub spółka osobowa farmaceutów). Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do naruszenia obowiązującego prawa lub obejścia przepisów.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów Prawa farmaceutycznego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2017 r. do wniosku o zmianę promesy złożonego po tej dacie. Błędna wykładnia art. 155 k.p.a. przez WSA, polegająca na przyjęciu, że postępowanie to służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy, a nie sprawdzeniu szczególnych przesłanek do zmiany decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Złożenie w niniejszej sprawie przez spółkę, po dniu wejścia w życie u.zm.u.p.f., wniosku o zmianę promesy zezwolenia, oznaczało wszczęcie nowego postępowania, pod rządzami ustawy Prawo farmaceutyczne w brzmieniu ustalonym w u.zm.u.p.f. Wszelkie zmiany zezwolenia muszą być zgodne z Prawem farmaceutycznym w brzmieniu nadanym u.zm.u.p.f. Zmiana stanu prawnego stanowiła w tej sprawie podstawę do odmowy zmiany promesy zezwolenia na podstawie art. 155 k.p.a.
Skład orzekający
Dorota Dąbek
sprawozdawca
Marek Leszczyński
członek
Zbigniew Czarnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie farmaceutycznym, zasady stosowania art. 155 k.p.a. w kontekście zmian legislacyjnych, wymogi podmiotowe do prowadzenia aptek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany promesy zezwolenia na prowadzenie apteki w kontekście zmian legislacyjnych. Może być pomocne w innych sprawach dotyczących zmian zezwoleń po nowelizacjach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych zmian w prawie farmaceutycznym, które wpłynęły na możliwość prowadzenia aptek przez różne formy prawne. Pokazuje, jak istotne jest dostosowanie się do aktualnych przepisów.
“Spółka z o.o. chciała przedłużyć "życie" promesy na aptekę, ale prawo farmaceutyczne powiedziało "stop".”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1398/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek /sprawozdawca/ Marek Leszczyński Zbigniew Czarnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych Hasła tematyczne Ochrona zdrowia Sygn. powiązane V SA/Wa 4546/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-10 Skarżony organ Inspektor Farmaceutyczny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 111, art. 132, art. 155, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 974 art. 2 ust. 1, art. 37an ust. 1 - 4, art. 99 ust. 1, 2, art. 100 ust. 1-2, art. 101, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - t.j. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Marek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E.Sp. z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4546/21 w sprawie ze skargi E.Sp. z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 21 lipca 2021 r. nr POD.503.121.2020.KR.3 w przedmiocie odmowy zmiany terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E. Sp. z o.o. w C. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 marca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4546/21, oddalił skargę E. Sp. z o.o. w C. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 21 lipca 2021 r., nr POD.503.121.2020.KR.3, w przedmiocie odmowy dokonania zmiany terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Sąd przyjął następujące ustalenia faktyczne i prawne: Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Warszawie (dalej: MIF, organ I instancji), działając na wniosek skarżącej, w dniu 27 lipca 2017 r. udzielił skarżącej promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w W. przy ulicy [...]. Termin ważności promesy określono na 3 lata od dnia doręczenia decyzji. Skarżąca wnioskiem z 10 sierpnia 2017 r. wystąpiła do MIF o uzupełnienie i o sprostowanie w trybie art. 111 i 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) promesy z 27 lipca 2017 r. w zakresie terminu jej ważności. We wniosku wskazała, że promesa została udzielona na 3 lata zamiast wnioskowanych 5 lat. Skarżąca wyjaśniła, że nie jest w stanie szczegółowo ustalić, kiedy nastąpi ostateczne oddanie lokalu, w którym ma znajdować się apteka ogólnodostępna, o której mowa w promesie. Dodatkowo podniosła, że należy również uwzględnić czas potrzebny na wyposażenie i przystosowanie lokalu apteki ogólnodostępnej. Na dowód swoich twierdzeń załączyła pismo od inwestora z 7 sierpnia 2017 r., które wskazuje, że termin oddania lokalu - przedmiotu najmu do użytkowania E. Spółka z o.o. planowany jest na lll/IV kwartał 2021 r. Termin ten jest terminem wstępnym i może ulec zmianie. Organ I instancji postanowieniem z 16 października 2017 r. na podstawie art. 113 k.p.a. odmówił dokonania sprostowania omyłki w decyzji MIF z 27 lipca 2017 r. Organ ten działając na podstawie art. 111 k.p.a. odmówił również dokonania uzupełnienia wnioskowanej decyzji. Skarżąca w związku z odmową wniosła o przedłużenie promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] na okres kolejnych 3 lat, na niezmienionych warunkach ustalonych podczas wydania dotychczas obowiązującej promesy. Skarżąca uzasadniła wniosek tym, że nie mogła spełnić warunków wskazanych we wcześniejszej promesie, ponieważ Galeria [...], w której ma działać apteka, nie została wciąż oddana do użytku, zaś spółka nie posiada informacji o terminie ukończenia prac. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z 15 lipca 2020 roku nr WIF.WA.II.8520.1.129.2017.APR, IK:34373 na podstawie art. 155 k.p.a. odmówił dokonania zmiany terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy. ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że spółka uzyskała promesę zezwolenia na prowadzenie apteki położonej w W. przy ul. [...] na podstawie przepisów art. 37an ust. 1 - 4 w związku z art. 99 ust. 1, 2, art. 100 ust. 1-2 oraz art. 101 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (dalej: "u.p.f.") w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia promesy zezwolenia, tj. w dniu 13 czerwca 2017 r. Obowiązujące wówczas przepisy dopuszczały możliwość udzielenia promesy zezwolenia na prowadzenie apteki przedsiębiorcy działającemu w formie spółki kapitałowej (na podstawie art. 37an ust. 2 w zw. z art. 99 ust. 4 u.p.f. w brzmieniu obowiązującym w dniu 13 czerwca 2017r.). Natomiast 25 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. poz. 1015, dalej: "u.zm.u.p.f."), która w zasadniczy sposób zmieniła zasady udzielania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych. Zgodnie z art. 99 ust. 4 znowelizowanej u.p.f., nową aptekę może prowadzić tylko farmaceuta prowadzący działalność gospodarczą lub farmaceuta działający w ramach spółek osobowych (spółki jawnej i spółki partnerskiej). Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: organ, organ II instancji) decyzją z 21 lipca 2021 r. utrzymał decyzję organu I instancji stwierdzając, że brak jest podstaw do zmiany terminu ważności promesy z uwagi na to, iż art. 2 ust. 1 u.zm.u.p.f., jest jedynym przepisem przejściowym i zgodnie z wykładnią literalną, mającą pierwszeństwo przed pozostałymi regułami wykładni, odnosi się wprost do postępowań uruchomionych w wyniku wniosków o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki, nie zaś dotyczących promesy na wydanie takiego zezwolenia. Organ wskazał, że promesa nie chroni przed zmianą ustawowych wymogów niezbędnych do uzyskanie zezwolenia. Wobec skarżącej ma obecnie zastosowanie art. 37an ust. 4 pkt 3 u.p.f. - skoro bowiem w obecnym stanie prawnym wnioskodawca nie spełnia warunków wykonywania działalności objętej zezwoleniem, to bezprzedmiotowe jest jej przedłużanie, gdyż w chwili obecnej na podstawie tej promesy nie jest możliwe uzyskanie przez wnioskodawcę zezwolenia na prowadzenie apteki z uwagi na warunki podmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wniesioną rzez spółkę skargę na tę decyzję, podzielił argumentację organu co do odczytania treści w art. 2 ust. 1 u.zm.u.p.f. stanowiącego, że "do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczących wniosków o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki stosuje się przepisy dotychczasowe". Przepis ten jest jedynym przepisem przejściowym i zgodnie z wykładnią literalną, odnosi się wprost do postępowań uruchomionych w wyniku wniosków o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki, nie ma zaś zastosowania do przepisów dotyczących udzielania promesy takiego zezwolenia. Za taką interpretacją przemawia też wykładnia teleologiczna. Sąd podzielił również stanowisko organu II instancji, że obecne kontrolowane, a prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a, postępowanie zainicjowane wnioskiem o zmianę promesy zezwolenia z 27 lipca 2017r., nie stanowi kontynuacji tego pierwotnego postępowania. Sąd zwrócił uwagę, że na podstawie obowiązującego art. 99 ust. 4 u.p.f., prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przysługuje farmaceucie, posiadającemu prawo wykonywania zawodu, o którym mowa w art. 4 i art. 4b ustawy z 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich, prowadzącemu jednoosobową działalność gospodarczą albo spółce jawnej lub spółce partnerskiej, której przedmiotem działalności jest wyłącznie prowadzenie aptek i w której wspólnikami (partnerami) są wyłącznie farmaceuci posiadający prawo wykonywania zawodu. Prawo to nie przysługuje natomiast spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a taką spółką jest skarżąca. Spółka złożyła skargę kasacyjną od tego wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz rozpoznanie skargi co do istoty poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 21 lipca 2021 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z 15 lipca 2020 roku o odmowie dokonania zamiany terminu ważności promesy na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ulicy [...], oraz zasądzenie według norm przepisanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ewentualnie w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawienie Sądowi I instancji rozstrzygnięcie w zakresie zasądzenia na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 99 ust. 4 u.p.f. w zw. z art. 2 ust. 2 u.zm.u.p.f. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez jego bezpodstawne przyjęcie, że mają zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym od 25 czerwca 2017 roku, podczas gdy zgodnie z regułami wykładni należało zastosować ten przepis w brzmieniu obowiązującym do 25 czerwca 2017 roku; 2. prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art 155 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię, zgodnie z którą postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, podczas gdy istotą takiego postępowania jest sprawdzenie, czy istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałaby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej w ramach kontynuacji pierwotnego postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów. Główny Inspektor Farmaceutyczny w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W skardze kasacyjnej podniesiono dwa zarzuty. W podstawie prawnej powołano się na art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., natomiast w samej treści tych zarzutów wskazano, że obydwa są zarzutami naruszenia prawa materialnego, polegającego na naruszeniu art. 99 ust. 4 u.p.f. w zw. z art. 2 ust. 2 u.zm.u.p.f. oraz błędnej wykładni art. 155 k.p.a. Obydwa podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie są zasadne. Zdaniem NSA nie ma racji skarżąca kasacyjnie spółka, że w tej sprawie doszło do naruszenia art. 99 ust. 4 u.p.f. w zw. z art. 2 ust. 2 u.zm.u.p.f. W stanie prawnym aktualnym na dzień rozpoznawania w niniejszej sprawie przez organ wniosku spółki o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej konieczne jest, aby ubiegający się o nie podmiot spełniał wymogi określone w art. 99 ust. 4 u.p.f. Przepis ten po wejściu w życie u.zm.u.p.f. (nowelizacji ustawą z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne), otrzymał w dniu 25 czerwca 2017 r. następujące brzmienie: Prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej posiada: 1. farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu, o którym mowa w art. 4 i art. 4b ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, 2. spółka jawna lub spółka partnerska, której przedmiotem działalności jest wyłącznie prowadzenie aptek, i w której wspólnikami (partnerami) są wyłącznie farmaceuci. Art. 2 ust. 1 u.zm.u.p.f. zawiera normę intertemporalną, zgodnie z którą do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczących wniosków o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki stosuje się przepisy dotychczasowe. Złożenie w niniejszej sprawie przez spółkę, po dniu wejścia w życie u.zm.u.p.f., wniosku o zmianę promesy zezwolenia, oznaczało wszczęcie nowego postępowania, pod rządzami ustawy Prawo farmaceutyczne w brzmieniu ustalonym w u.zm.u.p.f. W tej sytuacji nie mógł znaleźć zastosowania przepis przejściowy art. 2 ust. 1 u.zm.u.p.f. albowiem ten odnosił się wyłącznie do wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy postępowań dotyczących wniosków o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki. Jednocześnie ustawodawca postanowił, że zezwolenia na prowadzenie aptek ogólnodostępnych wydane przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują ważność (art. 2 ust. 2 u.zm.u.p.f.). Oznacza to, że podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne mogą nadal je prowadzić w oparciu o posiadane zezwolenie, jednakże - co wymaga podkreślenia - w niezmienionym kształcie i treści. Po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, wszelkie zmiany zezwolenia muszą być zgodne z Prawem farmaceutycznym w brzmieniu nadanym u.zm.u.p.f. Dlatego też, po wejściu w życie nowelizacji, nie jest możliwe dokonanie zmiany zezwolenia według "starych" zasad, prowadzące do naruszenia nowych (aktualnych) zasad prowadzenia apteki. Przyjęcie odmiennego poglądu doprowadziłoby w istocie do obejścia obowiązujących od 25 czerwca 2017 r. zasad prowadzenia apteki. W związku z powyższym mając na uwadze treść art. 99 ust. 4 u.p.f. w zw. z art. 2 u.zm.u.p.f., należy zdaniem NSA przyjąć, że w aktualnym stanie prawnym spełnienie wymogów określonych w art. 99 ust. 4 u.p.f. jest konieczne nie tylko do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ale także do jego zmiany. Dokonana przez WSA wykładnia powyższych zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego była prawidłowa. Zasadnie uznał Sąd, że zastosowanie w sprawie zmiany promesy zezwolenia powinny mieć przepisy nowe, po zmianach dokonanych ustawą nowelizującą, a nie przepisy sprzed tej zmiany, tj. obowiązujące w dacie wydawania promesy. Zgodnie z zasadą aktualności, organ administracji publicznej ma obowiązek stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (wyrok NSA z 16.05.2007 r., I OSK 1080/06, LEX nr 342503). Stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej o zmianę promesy zezwolenia wymagałoby zatem istnienia takich przepisów przejściowych, które dopuszczałyby możliwość stosowania przepisów dotychczasowych, pomimo zmiany ustawy. Takimi przepisami nie są art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.zm.u.p.f., nie znajdują one bowiem zastosowania w takiej sytuacji. Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że nie jest zasadny podniesiony w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 99 ust 4 u.p.f. w zw. z art. 2 ust. 2 u.zm.u.p.f. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez bezpodstawne przyjęcie, że do rozpoznawania wniosku o zmianę promesy zezwolenia wydanej na podstawie "starych" przepisów, złożonego po wejściu w życie ustawy nowelizującej, powinny mieć zastosowanie przepisy sprzed nowelizacji. Nie jest zasadny także zarzut podniesiony w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Po pierwsze należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. może być uznany za zasadny jedynie wówczas, kiedy skarżący kasacyjnie powiąże ten przepis z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, które jego zdaniem zostały naruszone przez Sąd, a także wskaże postać (formę) naruszenia prawa materialnego przez Sąd (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2022 r., I GSK 156/20). W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi błędną wykładnię art. 155 k.p.a. polegającą na przyjęciu, że postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. polega na ponownym merytorycznym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślenia jednak wymaga, że WSA takiego poglądu w zaskarżonym wyroku nie sformułował. Skarżąca kasacyjnie spółka zarzuciła zatem Sądowi taką wykładnię przepisu art. 155 k.p.a., której ten nie dokonał. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a., będącego jednym w trybów nadzwyczajnych, a więc wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych aktów administracyjnych, jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Należy to rozumieć w sposób ścisły, wyjątków nie można bowiem interpretować rozszerzająco. Tak też rozumiał i stosował ten przepis Sąd pierwszej instancji. W zaskarżonym wyroku wyraźnie podkreślono, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz sprawdzenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), a następnie przyjęto zasadnie, że na podstawie art. 155 k.p.a. nie można zmienić decyzji, która została wydana w oparciu o przepisy aktualnie już nieobowiązujące i jeżeli ustalenie nowych praw lub obowiązków dla strony miałoby wynikać z takich przepisów już nieobowiązujących. Uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie może też rodzić skutków prawnych z mocą wsteczną. Mając zatem na uwadze wcześniejsze rozważania należy wskazać, że zmiana stanu prawnego stanowiła w tej sprawie podstawę do odmowy zmiany promesy zezwolenia na podstawie art. 155 k.p.a., co słusznie przyjął organ i zaakceptował w tej sprawie Sąd. W rozpoznawanej sprawie wniosek o zmianę promesy został wniesiony po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, postępowanie zostało więc wszczęte po wejściu w życie nowelizacji, a zatem rozpoznawanie tego wniosku powinno nastąpić z uwzględnieniem nowych (zmienionych) przepisów (art. 2 ust. 1 u.zm.u.p.f.). Nie znajduje także zastosowania art. 2 ust. 2 u.zm.u.p.f., gdyż dotyczy on tylko zachowania ważności wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, ale nie dotyczy ich zmiany. Wszelkie zmiany zezwoleń dokonywane pod rządami obecnie obowiązujących przepisów Prawa farmaceutycznego, muszą być dokonywane na podstawie nowych przepisów i muszą być zgodne z Prawem farmaceutycznym w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Skoro zatem zmiana promesy miałaby się odbywać na podstawie nowych przepisów, odmiennych niż te, które obowiązywały w dniu jej wydawania, jest ona niedopuszczalna, gdyż nie jest możliwe zastosowanie trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. w ramach innego stanu prawnego. Brak tożsamości sprawy powoduje zatem brak możliwości zastosowania trybu zmiany decyzji przewidzianego w art. 155 k.p.a. Wykładnia art. 155 k.p.a. dokonana przez Sąd pierwszej instancji była zatem prawidłowa. W konsekwencji zasadnie w tej sprawie uznał organ i prawidłowo zaakceptował to Sąd pierwszej instancji, że brak było podstaw do zmiany promesy zezwolenia w trybie art. 155 k.p.a. Prawidłowa była bowiem dokonana przez organ ocena, że nie była dopuszczalna zmiana terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki, gdyż z uwagi na zmianę stanu prawnego niemożliwe było zastosowanie art. 155 k.p.a., a nadto zmiana taka prowadziłaby do naruszenia obecnie obowiązujących zasad prowadzenia apteki, ustalonych w Prawie farmaceutycznym w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. W konsekwencji uznać należy, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Biorąc bowiem pod uwagę wskazane wcześniej argumenty, zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji, że w tej sprawie skarga podlegała oddaleniu, gdyż wydana przez organ decyzja odmawiająca zmiany promesy była zgodna z prawem. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym, który nie reprezentował organu przed Sądem pierwszej instancji, za sporządzenie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012r., sygn. akt II FPS 4/12), orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI