II GSK 138/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-27
NSApodatkoweWysokansa
kontrola skarbowazawieszenie postępowaniaUkład Europejskiceny lekówprawo UENSApostępowanie administracyjneskarżący kasacyjnyzagadnienie wstępne

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki R. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, uznając brak podstaw do zawieszenia postępowania kontrolnego w sprawie stosowania cen leków, gdyż spór przed Radą Stowarzyszenia nie został skutecznie wszczęty.

Spółka R. Sp. z o.o. wniosła o zawieszenie postępowania kontrolnego dotyczącego cen leków, powołując się na toczący się spór przed Radą Stowarzyszenia w sprawie interpretacji przepisów Układu Europejskiego. Organy administracji oraz WSA odmówiły zawieszenia, uznając, że spór ten nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania kontrolnego i że postępowanie przed Radą Stowarzyszenia nie zostało skutecznie wszczęte, zwłaszcza po wygaśnięciu Układu Europejskiego w związku z akcesją Polski do UE. NSA podzielił stanowisko o braku podstaw do zawieszenia, podkreślając, że spór przed Radą Stowarzyszenia nie został formalnie zainicjowany.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające zawieszenia postępowania kontrolnego. Spółka wniosła o zawieszenie postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości stosowania cen leków, argumentując, że toczy się spór przed Radą Stowarzyszenia dotyczący interpretacji przepisów Układu Europejskiego w zakresie ustalania cen produktów farmaceutycznych. Organy administracji oraz WSA uznały, że spór ten nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania kontrolnego, a ponadto postępowanie przed Radą Stowarzyszenia nie zostało skutecznie wszczęte, zwłaszcza po wygaśnięciu Układu Europejskiego w związku z akcesją Polski do Unii Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny, choć podzielił stanowisko WSA o braku podstaw do zawieszenia postępowania, oparł je na innej ocenie prawnej. NSA wskazał, że kluczowym warunkiem dla uznania sporu przed Radą Stowarzyszenia za prejudykat dla krajowego postępowania jest jego faktyczne przedstawienie Radzie i wszczęcie postępowania. W tej sprawie brak było dowodów na skuteczne wszczęcie postępowania przed Radą Stowarzyszenia, a jedynie na zamiar jego kontynuacji. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za prawidłowy, mimo że jego uzasadnienie opierało się na hipotezie, która nie została spełniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spór taki nie stanowi zagadnienia wstępnego, zwłaszcza gdy nie został skutecznie wszczęty przed Radą Stowarzyszenia, a Układ Europejski wygasł w związku z akcesją Polski do UE.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kluczowe jest faktyczne wszczęcie postępowania przed Radą Stowarzyszenia, a nie tylko zamiar jego kontynuacji. Brak formalnego zainicjowania sporu przed Radą, a także wygaśnięcie Układu Europejskiego, wyklucza możliwość uznania go za zagadnienie wstępne dla krajowego postępowania kontrolnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

U.E. art. 10 § pkt 4

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

U.E. art. 25

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

Konwencja wiedeńska art. 59 § ust. 1 lit. b

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Konwencja wiedeńska art. 26

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Konwencja wiedeńska art. 27

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Konwencja wiedeńska art. 31

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

u.k.s. art. 31 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 5

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 10

Konstytucja art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 91

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Finansów § z dn. 31 marca 2000 r.

Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. art. 13 § ust. 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak skutecznego wszczęcia postępowania przed Radą Stowarzyszenia. Wygaśnięcie Układu Europejskiego w związku z akcesją Polski do UE. Spór przed Radą Stowarzyszenia nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania kontrolnego.

Odrzucone argumenty

Spór przed Radą Stowarzyszenia stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania kontrolnego. Postępowanie przed Radą Stowarzyszenia powinno być kontynuowane po akcesji Polski do UE. Przedawnienie możliwości wydania decyzji w sprawie prawidłowości stosowania cen leków.

Godne uwagi sformułowania

brak jest jakichkolwiek danych pozwalających na przyjęcie, że procedura przed Radą Stowarzyszenia została wszczęta brak jest przepisów szczególnych, określających organ, który przejął po dniu akcesji kompetencje wspomnianej Rady rozstrzygnięcie zapadłe przed Radą Stowarzyszenia nie stanowiłoby rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego

Skład orzekający

Jan Bała

przewodniczący

Urszula Raczkiewicz

sprawozdawca

Cezary Pryca

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań administracyjnych w kontekście postępowań międzynarodowych oraz wygaśnięcia umów międzynarodowych w związku z akcesją do UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Układem Europejskim i Radą Stowarzyszenia, która jest już nieaktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interakcji prawa krajowego i międzynarodowego (UE) oraz procedur administracyjnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i handlowym.

Czy spór z Radą Stowarzyszenia wstrzyma kontrolę skarbową? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 138/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca
Jan Bała /przewodniczący/
Urszula Raczkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
602  ceny
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 136/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-04-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała, Sędziowie NSA Cezary Pryca, Urszula Raczkiewicz (spr.), Protokolant Joanna Warzeszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 136/05 w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości stosowania cen leków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 136/01, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 26 listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości stosowania cen leków, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że postanowieniem z dnia 6 września 2004r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez spółkę w dniu 20 lipca 2004r. i uzupełnionego w dniu 25 sierpnia 2004 r. odmówił zawieszenia postępowania kontrolnego prowadzonego wobec spółki W uzasadnieniu organ wskazał, iż spółka wniosła o zawieszenie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa,(dalej:op.), postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości stosowania cen leków w okresie od 1 maja 2000r. do 30 listopada 2000r., gdyż przed Radą Stowarzyszenia toczy się spór co do interpretacji art. 10 pkt 4 i art. 25 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony z dnia 16 grudnia 1991r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38), w zakresie polskich przepisów dotyczących ustalania cen produktów farmaceutycznych( rozp. Min. Fin. z dn. 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi ).
Organ wskazał, iż postępowanie przed Radą Stowarzyszenia w sprawie stosowania przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Finansów nie jest tożsame z postępowaniem, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o. p., dlatego też w prowadzonym postępowaniu nie występuje potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a zakończenie postępowania kontrolnego nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia sporu co do interpretacji wskazanych wyżej wymienionych przepisów Układu Europejskiego. Brak orzeczenia Rady Stowarzyszenia nie stanowi przeszkody, która uniemożliwiałaby dalsze prowadzenie postępowania kontrolnego, dlatego też nie było podstaw do jego zawieszenia.
W wyniku wniesionego przez spółkę zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 26 listopada 2004r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do kwestii postępowania przed Radą Stowarzyszenia organ II instancji uznał, iż z uwagi na brzmienie art. 203 op. nie można nazwać Rady Stowarzyszenia "innym organem", o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Złożenie wniosku do Rady Stowarzyszenia jest analogiczne do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie oceny zgodności ustawy z Konstytucją RP, zaś postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, co do oceny zgodności ustawowego unormowania podatkowego z Konstytucją, nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie kontrolne nie zostało jeszcze zakończone i nie można stwierdzić czy w spółce w okresie objętym kontrolą wystąpiła sprzedaż leków, na które obowiązywały ceny umowne objęte ograniczeniami w swobodzie kształtowania ich poziomu, jaka była wysokość stosowanych cen i czy przy ustalaniu cen sprzedaży spółka naruszyła obowiązujące normy prawne. Organ wskazał, iż zawieszenie postępowania jest instytucją hamującą jego bieg i opóźniającą merytoryczne rozpatrzenie sprawy - dlatego może być stosowane jedynie w przypadkach ściśle określonych przez ustawodawcę, tak by respektowane były podstawowe zasady postępowania - w tym zawarta w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej zasada szybkości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę spółki stwierdził, że rozważenia wymagało, czy postępowanie, na które wskazywała skarżąca spółka, a które miało zostać wszczęte przed Radą Stowarzyszenia i toczyć się w oparciu o art. 105 ust. 1-3 Układu Europejskiego prowadziłoby do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dla prowadzonego wobec skarżącej postępowania dotyczącego prawidłowości stosowania przepisów regulujących obrót środkami farmaceutycznymi. Zdaniem Sądu, uznanie postępowania przed Radą Stowarzyszenia za postępowanie przed innym organem lub sądem, o którym mowa w treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest niezasadne. Z przepisu tego nie wynika, iż wspomniany w jego treści inny organ lub sąd to wyłącznie organ lub sąd krajowy. Warunkiem zastosowania tego przepisu była jednakże ocena skutku jaki przyniesie rozstrzygnięcie zapadłe w takim postępowaniu toczącym się przed organem o charakterze międzynarodowym dla postępowania toczącego się w kraju.
Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie zapadłe przed Radą Stowarzyszenia nie stanowiłoby rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu kontrolnym wobec skarżącej. Postępowanie to dotyczyło bowiem prawidłowości stosowania przez Spółkę obowiązujących w badanym okresie przepisów, a zakończenie tego postępowania nie było związane z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Radę Stowarzyszenia. Wprawdzie ewentualna decyzja Rady Stowarzyszenia mogłaby potwierdzić fakt niezgodności polskich przepisów regulujących obrót środkami farmaceutycznymi z Układem Europejskim, a Polska na mocy art. 105 ust. 2 Układu Europejskiego byłaby zobowiązana do podjęcia środków, związanych z wypełnieniem postanowień tej decyzji to jednak trudno takiemu rozstrzygnięciu przypisać charakter zagadnienia wstępnego w rozpatrywanej sprawie, pozostającego z postępowaniem kontrolnym w związku wskazanym w treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uzależniającym zakończenie jednego postępowania od rozstrzygnięcia drugiego.
Dodatkowo Sądu zauważył, że Rada Stowarzyszenia była organem kolegialnym, działającym na podstawie zgodnej woli stron Układu Europejskiego w niej reprezentowanych. Do podjęcia w niej jakichkolwiek rozstrzygnięć potrzebna byłaby zgodna wola tych stron, a w przypadku jej braku Rada mogłaby w ogóle nie zająć stanowiska w danej sprawie - tak więc fakt rozstrzygnięcia przez Radę kwestii mogących stanowić zagadnienie wstępne w rozpatrywanej sprawie nie miałby nawet charakteru zdarzenia pewnego.
Sąd uznał jednakże, iż powyższe rozważania z innych względów nie wpłynęły na ocenę zasadności odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego prowadzonego wobec skarżącej .
W ocenie Sądu należało wskazać, iż w związku z akcesją Polski w dniu 1 maja 2004 r. do Unii Europejskiej, przedstawione przez skarżącą argumenty nie miały wpływu na ocenę wydanych rozstrzygnięć. Układ Europejski, na którego postanowienia powoła się strona był umową międzynarodową wygasłą, zgodnie z postanowieniami art. 59 ust. 1 pkt b Konwencji Wiedeńskiej. W związku z wejście w życie Traktatu Akcesyjnego - podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864) należało uznać go za traktat, o którym mowa w art. 59 Konwencji wiedeńskiej, który spowodował wygaśnięcie postanowień Układu Europejskiego z dniem 1 maja 2004 r.
Sąd zauważył, że wskazana przez pełnomocnika Spółki procedura określona w art. 105 Układu Europejskiego przewidywała dwa odrębne etapy rozwiązania sporu przed dwoma odrębnymi organami: Radą Stowarzyszenia (art. 105 ust. 1-3) oraz arbitrami (art. 105 ust.4). Procedura arbitrażowa z art. 105 ust. 4 Układu Europejskiego nie została wszczęta przed dniem 1 maja 2004 r. dlatego też z pewnością nie mogła być kontynuowana wobec wygaśnięcia postanowień Układu Europejskiego. Odnośnie ewentualnego postępowania przed Radą Stowarzyszenia, stosowanie przepisów Układu Europejskiego po dniu 1 maja 2004 r., wymagałoby reaktywowania jej istnienia, a zarazem brak jest przepisów szczególnych, określających organ, który przejął po dniu akcesji kompetencje wspomnianej Rady w odniesieniu do sporów powstałych przed dniem 1 maja 2004 r. pomiędzy Polską a Wspólnotą Europejską, w stosunku do których postępowanie nie zostało wszczęte przed tą datą. Wobec powyższego po dniu 1 maja 2004 r. nie było możliwości wydania decyzji przez Radę Stowarzyszenia, powołaną na mocy Układu Europejskiego.
W skardze kasacyjnej R. Sp. z o.o. zaskarżyła w całości powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., tj.:
1. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a. przez odmowę uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wydanej w wyniku postępowania w sposób istotny naruszającego przepisy regulujące to postępowanie, tj. art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, w szczególności poprzez błędną ich interpretację, która skutkowała bezprawnym utrzymaniem w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającego zawieszenia postępowania kontrolnego w przedmiotowej sprawie;
2. Naruszenie art. 105 § 1 - 3 Układu Europejskiego, stanowiącego o prejudycjalnym charakterze oraz mocy wiążącej decyzji Rady Stowarzyszenia podejmowanej w stosunku do stron tego Układu, tj. Wspólnoty Europejskiej oraz Rzeczypospolitej Polskiej; w zaskarżonym postanowieniu przepis ten został wadliwie zastosowany; tj. w sposób nieuprawniony pominięty;
3. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., przez:
(i) niedostateczne wyjaśnienie powodów, dla których, zdaniem WSA, nie istniała konieczność zawieszenia postępowania ze względu na procedurę wszczętą przed Radą Stowarzyszenia działającą na podstawie art. 105 Układu Europejskiego,
(ii) nieustosunkowanie się do argumentów przedstawionych w piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2005 r. które wskazywały na bezprzedmiotowość postępowania kontrolnego ze względu na przedawnienie możliwości wydania decyzji w sprawie prawidłowości stosowania cen leków za okres, którego dotyczyła kontrola,
(iii) nieuzasadnione nieprzyjęcie za wystarczający dowód dokumentów przedstawionych przez stronę potwierdzających trwające postępowanie przed Radą Stowarzyszeniową.
II. Naruszenia przepisów prawa materialnego, o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.
1. Naruszenie art. 59 ust. 1 lit. b) Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów sporządzoną w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r., zwanej dalej: Konwencja wiedeńska, poprzez błędne jego zastosowanie, a także norm Konwencji wiedeńskiej zawartych w: art. 26, art. 27 oraz art. 31 przez niewłaściwe ich zastosowanie, tj. pominięcie w procesie stosowania prawa w przedmiotowej sprawie.
2. Naruszenie art. 5 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w zakresie w jakim przepis ten statuuje zasadę autonomii i subsydiarności przez jego nieuprawnione pominięcie;
3. Naruszenie art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w zakresie w jakim przepis ten stanowi zasadę lojalności; zaskarżone postanowienie stanowi wprost zaprzeczenie obowiązku ułatwiania Wspólnocie Europejskiej wypełniania jej zadań oraz powstrzymywania się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrozić urzeczywistnieniu celów tego Traktatu;
4. Naruszenie art. 87 ust. 1 oraz art. 91 Konstytucji przez błędne ich zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Naruszenie prawa polegało, w tym zakresie, na wadliwej interpretacji lub niestosowaniu postanowień konwencji (traktatów) międzynarodowych, do których Polska przystąpiła, przez co są one dla niej wiążące, a które miały istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła obszerną argumentację na poparcie przytoczonych zarzutów.
Podniesiono między innymi, że na podstawie decyzji Rady Stowarzyszenia możliwe jest ustalenie zakresu sporu, którym objęte są nie tylko same przepisy dotyczące ustalania cen, ale także fakt stosowania "środków nakładających kary z tytułu domniemanego naruszenia prawa, które było dyskryminujące i naruszało Układ Europejski".
Decyzja wydana w przyszłości przez Radę Stowarzyszenia w treści odpowiadającej jej projektowi opracowanego i przyjętego na forum Komisji Europejskiej i Rady Unii Europejskiej, będzie w sposób istotny dla przedmiotowej sprawy kształtować otoczenie prawne. Decyzja Rady Stowarzyszenia będzie miała istotny wpływ na sposób stosowania oraz interpretację przepisów Układu Europejskiego w postępowaniu dotyczącym skarżącej – oceny legalności działań spółki w zakresie stosowania cen i marż urzędowych na leki importowane i uzasadni w ostateczności umorzenie postępowań jako niezgodnych z prawem UE.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podał przyczyn, dla których nie uznał za dowody dokumentów przedstawionych przez stronę w postępowaniu sądowym, a ponadto przerzucił na stronę obowiązek zebrania materiału dowodowego, przy czym trzydniowy termin zakreślony przez Sąd pozwolił na przedstawienie tylko materiału dowodowego będącego wówczas w posiadaniu strony, która obecnie dysponuje pismem z dn.3 maja 2005 r. zawierającym udzielone przez Służbę Prawna Komisji Europejskiej potwierdzenie toczącego się przed Radą Stowarzyszenia postępowania.
Skarżąca zarzuca również, że Sąd w zaskarżonym wyroku, nie odniósł się do kwestii bezprzedmiotowości postępowania kontrolnego podniesionej przez stronę w piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2001 r. Bezprzedmiotowość taka zachodzi ze względu na niemożliwość zastosowania sankcji za naruszenie marż urzędowych ze względu na przedawnienie. Wprowadzony ustawą z dnia 5 lipca 2001 r. pięcioletni termin przedawnienia wydania decyzji w przedmiocie kwot nienależnych oraz kwot dodatkowych (art. 13 ust. 6) nie może mieć zastosowania do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem 12 grudnia 2001 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że odpowiada ona wymaganiom formalnym określonym w art. 176 p.p.s.a. oraz, że w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest brać pod rozwagę z urzędu, z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalający skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości stosowania cen leków w okresie od 01. 05. 2000 r. do 30. 11. 2000 r., wszczętego względem R. Spółki z o.o. postanowieniem z dn. 18. 02. 2004 r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wydanym w trybie przepisów ustawy z dn. 28. 09. 1991 r. o kontroli skarbowej ( Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.65 z zm.). Wniosek spółki o zawieszenie postępowania kontrolnego powoływał jako podstawę prawną art. 201 § 1 pkt. 2 ordynacji podatkowej, dalej:o.p., i dotyczył zawieszenia kontroli prawidłowości stosowania przez spółkę cen importowanych leków do czasu rozstrzygnięcia toczącego się przed Radą Stowarzyszenia sporu co do interpretacji art. 10 pkt. 4 i art. 25 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. ( Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38, z zm. ). w zakresie polskich przepisów dotyczących ustalania cen produktów farmaceutycznych. Tak więc zagadnieniem wstępnym, które według skarżącej powodowało konieczność zawieszenia postępowania kontrolnego miał być wynik zawisłego przed Radą Stowarzyszenia i nie zakończonego sporu co do interpretacji art. 10 pkt. 4 i art. 25 U.E. w aspekcie polskich przepisów dotyczących cen farmaceutyków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, uczynił przedmiotem swoich rozważań hipotetyczny stan faktyczny jaki istniałby gdyby postępowanie przed Rada Stowarzyszenia było wszczęte. Stwierdził, że rozważenia wymaga czy postępowanie, które " miało zostać wszczęte" przed Radą Stowarzyszenia " prowadziłoby " do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, konkludując następnie , że rozstrzygnięcie zapadłe przed Radą Stowarzyszenia nie stanowiłoby zagadnienia wstępnego a podjęcie przez Radę Stowarzyszenia decyzji, która wymaga jednomyślności, nie jest zdarzeniem pewnym. Stwierdził nadto, że brak jest możliwości kontynuowania postępowania przed Radą Stowarzyszenia, z powodu wygaśnięcia z dniem 1 maja 2004 r. Układu Europejskiego, który Radę tę powołał . Dokonując oceny dokumentów przedstawionych przez spółkę i dopuszczonych jako dowód w postępowaniu sądowo –administracyjnym Sąd wskazał, że nie wynika z nich jednoznacznie by postępowanie przed Rada Stowarzyszenia było kontynuowane. Nie można bowiem za wystarczający dowód w tej mierze uznać pisma przedstawiciela służb prawnych Komisji Europejskiej z lipca 2004 r. z zapewnieniem, że ma on zamiar kontynuować postępowanie przed Radą Stowarzyszenia w sytuacji, gdy brak jest innych dokumentów i informacji z okresu późniejszego-szczególnie w świetle braku ram prawnych takiego postępowania po dniu 1 maja 2004 r. W tych warunkach, w ocenie Sądu I instancji kwestia prowadzonego przed Radą Stowarzyszenia postępowania -jako nieistniejąca -jest nieistotna dla zawieszenia postępowania kontrolnego w niniejszej sprawie. W konsekwencji Sąd oddalając skargę na odmowne postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania uznał, że nie wystąpiły przesłanki z art. 201 § 1 pkt. 2 o. p.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu I instancji co do tego, że w sprawie brak było podstaw do zawieszenia administracyjnego postępowania, kierując się jednak innymi przesłankami i inną oceną prawną. Warunkiem podstawowym rozważań, czy dla krajowego postępowania kontrolnego spór przed Radą Stowarzyszenia stanowi prejudykat, jest to by spór co do stosowania lub interpretacji postanowień Układu został Radzie Stowarzyszenia przedstawiony, gdyż byłoby to równoznaczne z wszczęciem przed Radą postępowania.
Przy tej okazji należy przypomnieć, że Rada Stowarzyszenia ustanowiona została przepisami U.E. w celu nadzorowania jego postanowień i uprawniona została do podejmowania wiążących dla stron Układu decyzji zarówno przewidzianych w Układzie jak i rozstrzygających spory wynikłe z jego stosowania lub interpretacji.( art. 102, 104 i 105 U.E.)
Okoliczność czy wniosek o rozstrzygnięcie sporu został Radzie Stowarzyszenia przedstawiony jest istotna, bowiem w przypadku braku wniosku, rozważania dotyczące zagadnienia wstępnego pozbawione byłyby prawnego znaczenia. Wprawdzie ordynacja podatkowa nie uzależnia zawieszenia postępowania głównego od tego czy postępowanie w sprawie dotyczącej kwestii prejudycjalnej zostało już wszczęte, bowiem w świetle art. 203 o.p. jest to bez znaczenia, skoro organ zawieszając postępowanie główne jednocześnie wzywa stronę do wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie takiego zagadnienia a w warunkach zaniechania strony może wystąpić sam. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania gdy charakter prejudykatu mogłaby mieć decyzja Rady Stowarzyszenia a to z tej przyczyny, że podmiotami uprawnionymi do przedstawienia Radzie w trybie art. 105 ust. 1 U.E. sporu wynikającego ze stosowania lub wykładni Układu są wyłącznie strony tej umowy a więc Rzeczpospolita Polska, Wspólnoty Europejskie i ich państwa członkowskie a nie np. podmioty gospodarcze czy jakieś inne osoby prawne lub fizyczne. W sytuacji więc nie wniesienia sprawy pod obrady Rady Stowarzyszenia, organ administracji o zawieszeniu orzekający nie mógłby spowodować wszczęcia dotyczącego zagadnienia wstępnego postępowania. Oznacza to, że w warunkach gdy sprawa przed Rada Stowarzyszenia wszczęta nie została, o zawieszeniu postępowania krajowego nie mogłoby być mowy a wniosek o zawieszenie podlegałby oddaleniu. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie .
Wyrok Sądu I instancji oddalający skargę uznać należy zatem za prawidłowy, jakkolwiek NSA nie podzielił oceny prawnej zawartej w jego motywach, z tej to przyczyny, że ocena prawna tego Sądu oparta została na hipotezie, która nie została spełniona. Z przedstawionych przez spółkę przed Sądem I instancji dokumentów wynika jedynie, że Rada Unii Europejskiej podjęła w dniu 29 kwietnia 2004 r. decyzję w sprawie stanowiska, "które zostanie podjęte" przez Wspólnotę w Radzie Stowarzyszenia, brak natomiast jakichkolwiek informacji pozwalających na uznanie, że Rada Unii Europejskiej stanowisko to przekazała Radzie Stowarzyszenia i że stosowne postępowanie przed Radą Stowarzyszenia zostało wszczęte. Danych takich nie zawierają w szczególności pisma z dn. 22 czerwca 2004 r. i z dn.3 maja 2005 r. Służb Prawnych Komisji Europejskiej, gdyż żadne z nich nie zawiera informacji o zawisłości sporu przed Radą Stowarzyszenia a wynika z nich jedynie że Komisją Europejska "ma zamiar" kontynuować procedurę przewidzianą w art. 105 UE oraz, że " procedura rozpoczęta decyzją Rady Unii Europejskiej z 29 kwietnia 2004 r. jest cały czas w toku" .
Z powyższego wynika, że brak jest jakichkolwiek danych pozwalających na przyjęcie, że procedura przed Radą Stowarzyszenia została wszczęta a zatem w świetle tego co powiedziano wyżej należało uznać, że zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Skoro, brak było podstaw do uznania, że przed Radą Stowarzyszenia zawisł spór, na wynik którego jako na zagadnienie wstępne powoływała się skarżąca, przeto zarzuty skargi kasacyjnej oparte na przeciwnej tezie jako bezprzedmiotowe nie wymagają odniesienia. Biorąc powyższe pod uwagę należało na mocy art. 184 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.