II GSK 1377/13

I SA/Łd 270/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 11m, art. 110u par 2, art. 110r par 1 pkt 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 65
art. 156 ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant: st. specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 marca 2025 r. nr 1001-IEE.7192.304.2024.18.KJR w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2025 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia M. D. na postanowienie z 20.11.2024 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew udzielił przybicia na rzecz licytanta – B. M., który podczas licytacji nieruchomości 1.10.2024 r. zaoferował najwyższą cenę nabycia w wysokości 980 000 zł, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew prowadzi wobec M. D. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 3.01.2022 r. nr [...], który obejmuje należność w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. W ramach tego postępowania egzekucyjnego organ skierował do zobowiązanej wezwanie z 8.03.2022 r. do zapłaty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, należności wskazanych w wezwaniu, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości położonej w T., przy ul. [...], woj. Ł., dla której Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Ww. wezwanie zostało doręczone zobowiązanej 21.03.2023 r. W dniu 8.03.2022 r. organ egzekucyjny skierował do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim VI Wydział Ksiąg Wieczystych elektroniczny wniosek o wpis w księdze wieczystej nr [...] informacji o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, którego Sąd dokonał 27.04.2022 r. Termin pierwszej licytacji ww. nieruchomości organ egzekucyjny wyznaczył na 28.06.2023 r. (obwieszczeniem z 12.05.2023 r. nr [...]). Powyższa licytacja nie doszła do skutku z powodu nieprzystąpienia do licytacji przez żadnego licytanta. Termin drugiej licytacji nieruchomości Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wyznaczył na 14.06.2024 r. (obwieszczeniem z 15.04.2024 r. nr [...]). Do drugiej licytacji również nie przystąpił żaden licytant, w związku z czym nie doszła ona do skutku. Obwieszczeniem z 5.07.2024 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wyznaczył termin trzeciej licytacji przedmiotowej nieruchomości na 1.10.2024 r., na godz. 13:00, informując, że cena wywoławcza jest równa 65% wartości oszacowania (1 374 000,00 zł) i wynosi 893 100,00 zł. Obwieszczenie o trzeciej licytacji organ egzekucyjny doręczył: • pełnomocnikowi zobowiązanej w dniu 9.07.2024 r., • Burmistrzowi T. – w dniu 5.07.2024 r. (z prośbą o jego wywieszenie w siedzibie Urzędu na 30 dni przed terminem licytacji - przy piśmie z 5.07.2024 r. nr [...]) i Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi (5.07.2024 r.). Ww. obwieszczenie 5.07.2024 r. wywieszono na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew i na stronie Biuletynu Informacji Podatkowej Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Ponadto, 2.09.2024 r. ogłoszenie o sprzedaży licytacyjnej ww. nieruchomości ukazało się w serwisach internetowych (m.in. otodom.pl, olx.pl, dawro.pl, morizon.pl, sprzedajemy.pl, domiporta.pl, tuszynek-majorancki.lento.pl, gratka.pl).
Na czynności organu egzekucyjnego dotyczące ww. obwieszczenia o trzeciej licytacji pełnomocnik zobowiązanej złożył skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew postanowieniem z 22.08.2024 r. oddalił tę skargę jako nieuzasadnioną Ww. postanowienie doręczone pełnomocnikowi zobowiązanej dnia 28.08.2024 r. nie zostało zaskarżone zażaleniem.
Pismem z 17.07.2024 r. pełnomocnik zobowiązanej wystąpił o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew postanowieniem z 22.08.2024 r. odmówił przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na to postanowienie zostało złożone zażalenie.
Dnia 1.10.2024 r. organ egzekucyjny przeprowadził trzecią licytację przedmiotowej nieruchomości. W licytacji tej najwyższą cenę w wysokości 980 000,00 zł zaoferował jeden z pięciu licytantów – B. M.. W licytacji zobowiązana nie uczestniczyła. Ze sprzedaży licytacyjnej spisano protokół z 1.10.2024 r., w którym organ egzekucyjny poinformował, że po zamknięciu licytacji wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zażalenia wniesionego w toku postępowania egzekucyjnego. Ww. protokół został doręczony pełnomocnikowi zobowiązanej 11.10.2024 r. W dniu 18.11.2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wydał postanowienie, którym - po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanej - utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 22.08.2024 r. o odmowie przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi pełnomocnik zobowiązanej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Następnie w dniu 20.11.2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wydał postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta – B. M., który podczas licytacji nieruchomości 1.10.2024 r. zaoferował najwyższą cenę nabycia w wysokości 980 000 zł. Postanowienie to zostało doręczone wierzycielowi - 20.11.2024 r., pełnomocnikowi zobowiązanej - 26.11.2024 r. oraz nabywcy - 20.11.2024 r.
Na postanowienie o przybiciu, pismem z 2.12.2024 r. pełnomocnik zobowiązanej złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Pełnomocnik zarzucił ww. postanowieniu naruszenie:
a) przepisów prawa materialnego, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, tj.: 1) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skutkujące pominięciem zasady praworządności i zasady zaufania obywateli do państwa, 2) art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie,
b) przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 22 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez prowadzenie egzekucji z nieruchomości przez organ niewłaściwy miejscowo, 2) art. 110u § 2 ww. ustawy, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, w sytuacji gdy pomiędzy terminem licytacji, a sporządzeniem opisu i oszacowania nastąpiła istotna zmiana wartości nieruchomości, przez co ta nieruchomość została wystawiona na sprzedaż poniżej jej ceny rynkowej, 3) art. 111m ww. ustawy, poprzez niespełnienie przesłanki zakończenia licytacji, 4) art. 111n § 2 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 i 3 ww. ustawy, poprzez udzielenie przybicia w sytuacji nierozpatrzenia wniosku o umorzenie oraz rozłożenie na raty zaległości, 5) art. 111r § 1 ww. ustawy, poprzez niedoręczenie zobowiązanej postanowienia o przybiciu.
W konsekwencji powyższych zarzutów pełnomocnik zobowiązanej wniósł o uchylenie ww. postanowienia.
Po przeanalizowaniu sprawy, przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdzając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew w wydanym rozstrzygnięciu nie naruszył zasad udzielenia przybicia na rzecz licytanta.
Dalej wyjaśnił, że w dniu 25.03.2024 r. weszły w życie przepisy ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw. Stosownie do przepisów przejściowych ww. ustawy - co do zasady - w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym do 24.03.2024 r. Zgodnie z przepisami u.p.e.a., które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii przybicia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę i postanowienie to ogłasza niezwłocznie po zamknięciu licytacji. Jeżeli nie są ostatecznie rozstrzygnięte skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego, organ ten wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. U.p.e.a. przewiduje także przypadki, w których organ egzekucyjny odmawia przybicia. Są to następujące sytuacje: - gdy ostateczne rozstrzygnięcia wniesionych skarg lub zażaleń potwierdzają naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, - jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie, - gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. Postanowienie o przybiciu musi zawierać: firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. Postanowienie to doręcza się: wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy, osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia oraz zarządcy, który nie jest dłużnikiem.
Dyrektor stwierdził, iż w omawianej sprawie, trzecia licytacja nieruchomości położonej w T., przy ul. [...], woj. Ł., dla której Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], została przeprowadzona 1.10.2024 r. o godz. 13:00 w Urzędzie Skarbowym. Z czynności tych sporządzony został protokół, z którego wynika, że do ww. licytacji przystąpiło pięć osób, najwyższą cenę w wysokości 980 000,00 zł zaoferował jeden z licytantów – B. M. (który wpłacił wcześniej wymaganą kwotę wadium, licytacja została zamknięta o godz. 13:10, nie zgłoszono skarg na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, a z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie z 22.08.2024 r. w sprawie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, organ egzekucyjny wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu do czasu jego rozstrzygnięcia.
Następnie wskazano, że postanowieniem z 18.11.2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi rozpatrzył złożone przez pełnomocnika zobowiązanej zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 22.08.2024 r. o odmowie przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Po wydaniu ww. rozstrzygnięcia, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew postanowieniem z 20.11.2024 r. udzielił przybicia na rzecz licytanta – B. M., który podczas licytacji nieruchomości 1.10.2024 r. zaoferował najwyższą cenę nabycia.
Przedmiotowe postanowienie o przybiciu zawiera wszystkie wymagane elementy, takie jak imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. Postanowienie to zostało doręczone wierzycielowi - 20.11.2024 r., pełnomocnikowi zobowiązanej - 26.11.2024 r. oraz nabywcy - 20.11.2024 r. W tej sytuacji Dyrektor IAS uznał, że organ egzekucyjny przy wydawaniu postanowienia o przybiciu spełnił wymogi formalne przewidziane w tym zakresie w przepisach u.p.e.a. i nie miał podstaw, by odmówić wydania tego postanowienia, gdyż nie zaistniała żadna z okoliczności, która skutkowałaby koniecznością odmowy przybicia.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w zażaleniu, dotyczącego naruszenia art. 111m u.p.e.a., poprzez niespełnienie przesłanki zakończenia licytacji, w ocenie organu odwoławczego, jest on niezasadny, gdyż organ egzekucyjny - zgodnie z przepisami u.p.e.a. (art. 111m § 3) - wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zażalenia wniesionego w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na odmowę dokonania ponownego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Po rozpatrzeniu tego zażalenia, postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 18.11.2024 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew w dniu 20.11.2024 r. wydał postanowienie o przybiciu. O wstrzymaniu wydania postanowienia o przybiciu i jego przyczynie, organ egzekucyjny poinformował w protokole III licytacji nieruchomości z 1.10.2024 r., który pełnomocnik skarżącej otrzymał dnia 11.10.2024r.
Z kolei, w odniesieniu do argumentacji strony skarżącej, dotyczącej naruszenia art. 111n § 2 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., poprzez udzielenie przybicia w sytuacji nierozpatrzenia wniosku o umorzenie oraz rozłożenie na raty zaległości, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że – jak wynika z akt - przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew nie toczyło się postępowanie o udzielenie jakiejkolwiek ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych skarżącej i tego rodzaju wniosku skarżąca nie składała.
Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art. 111r § 1 u.p.e.a., poprzez niedoręczenie skarżącej postanowienia o przybiciu, z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie z dnia 20.11.2024 r. zostało doręczone reprezentującemu skarżącą pełnomocnikowi w dniu 26.11.2024 r.
Natomiast co do zarzutów dotyczących zaniechania przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości i wystawienia tej nieruchomości poniżej ceny rynkowej, DIAS stwierdził, że nie mogą one być podstawą zaskarżenia postanowienia o przybiciu. Podstawa zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego co do przybicia ogranicza się tylko do naruszenia przepisów u.p.e.a. na etapie licytacji i samego przybicia. Natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, nie można na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach postępowania. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. i tylko te okoliczności mogą być podstawą zaskarżenia postanowienia o przybiciu. Ugruntowaną w postępowaniu egzekucyjnym zasadą jest zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w ramach u.p.e.a. Ma ona zapobiegać powielaniu środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej - co do przedmiotu - sprawie. Środki różnią się bowiem między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, kategorię podmiotów, którym przysługują, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji - charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.10.2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, oraz z 23.11.2021 r. sygn. akt III FSK 314/21 i III FSK 330/21). Zakończenie każdego z etapów - zwykle - wiąże się z zamknięciem drogi do kwestionowania czynności po zakończeniu danego etapu. Wobec tego, zarzuty formułowane wobec postanowienia o przybiciu, nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących np. zajęcia nieruchomości, opisu i oszacowania, czy też obwieszczenia o licytacji. Niezależnie od powyższego, organ II instancji przypomniał, że w toku postępowania egzekucyjnego pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Kwestia ta była więc przedmiotem odrębnego postępowania, które zakończyło się ostatecznym w administracyjnym toku instancji postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 18.11.2024 r. Na to postanowienie pełnomocnik skarżącej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 22 § 1 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji z przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w T. , powiat ł. , województwo ł. przez organ niewłaściwy miejscowo, DIAS wyjaśnił, że co do zasady właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości ustala się według miejsca jej położenia. Zgodnie z załącznikiem 2 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 24 lutego 2017 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 361), gmina T., w której położona jest ww. nieruchomość, znajduje się we właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew. Jest on więc organem egzekucyjnym właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji z tej nieruchomości.
W kwestii podniesionego w zażaleniu zarzutu braku doręczenia skarżącej i jej pełnomocnikowi postanowienia o przybiciu, ponownie wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wydał postanowienie o przybiciu 20.11.2024 r. i pełnomocnik skarżącej otrzymał je 26.11.2024 r.
W zakresie podniesionej w piśmie z 16.10.2024 r. argumentacji dotyczącej zamieszczenia ogłoszeń zawierających obwieszczenia o licytacjach w sposób ograniczający dostęp do ich treści, co miało wpływ na cenę jej wylicytowania, organ odwoławczy wyjaśnił, że obwieszczenia o pierwszej, drugiej i trzeciej licytacji zamieszczane były w miejscach wymaganych przez przepisy u.p.e.a. oraz na portalach internetowych. Obwieszczenie o pierwszej i drugiej licytacji, zgodnie z art. 110w § 5 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 24.03.2024 r.) zostało wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew, na stronie BIP Urzędu Skarbowego oraz Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w siedzibie urzędu właściwej jednostki terytorialnej - Urząd Gminy T. oraz w poczytnym dzienniku w danej miejscowości (Dzienniku Łódzkim, łódzkim wydaniu Gazety Wyborczej). Ponadto obwieszczenia były publikowane na stronie internetowej www.dawro.pl (internetowy dom aukcyjny) i w serwisie www.komunikaty.pl. Od 25.03.2024 r. w związku z nowelizacją przepisów u.p.e.a. ustawodawca zrezygnował m.in. z obowiązku publikacji obwieszczeń o licytacji nieruchomości w siedzibie urzędu właściwej jednostki terytorialnej i w dzienniku poczytnym w danej miejscowości, pozostawiając obowiązek publikacji na tablicy ogłoszeń organu egzekucyjnego oraz w BIP na stronie urzędu obsługującego organ egzekucyjny. Jednocześnie pozostawił do oceny organu egzekucyjnego celowość ogłoszenia o licytacji w prasie lub w inny sposób. W omawianej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew uznał za celowe zamieszczenie obwieszczenia o trzeciej licytacji (poza miejscami wskazanymi przez ustawodawcę, tj. na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew i na stronie Biuletynu Informacji Podatkowej Izby Administracji Skarbowej w Łodzi) również w 10 serwisach internetowych. W związku z powyższym trudno uznać, zdaniem DIAS, że ww. obwieszenia o licytacjach były zamieszczane w sposób ograniczający dostęp do ich treści.
W skardze na powyższe postanowienie DIAS, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, M. D. reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
a) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów z zażalenia, a w szczególności dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego;
b) naruszenie art. 110u § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wykonania nowego operatu szacunkowego, poprzedzonego nowym opisem i oszacowaniem nieruchomości, co doprowadziło do sprzedaży zajętej nieruchomości po zaniżonej cenie;
c) naruszenie art. 110r § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia mimo, że oszacowanie zostało sporządzone w sposób wadliwy i prowadzący do zaniżenia wartości nieruchomości, tj. w oparciu o nieaktualny operat;
d) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie.
Powołując się na wskazane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei na podstawie 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie DIAS z dnia 26 marca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z 20 listopada 2024 r. w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta.
Kluczowe znaczenie dla rozpoznania spornej materii ma przepis art. 111m u.p.e.a., który zakreślał organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy, którymi bezwzględnie musi kierować się organ egzekucyjny, a tym samym wyznaczał Sądowi granice kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Kwestionowanie zasadności zaskarżonego postanowienia organu co do przybicia ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Prowadzenie bowiem postępowania egzekucyjnego to proces, składający się z różnych i odrębnych etapów. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej. Nie można więc na każdym etapie tego postępowania podważać czynności dokonanych w poprzednich fazach. Oznacza to, że podnoszone przez skarżącą inne okoliczności niż dotyczące przybicia nieruchomości wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania, którego zakres określają przepisy art. 111m i art. 111n u.p.e.a.
Przepis art. 111m u.p.e.a. stanowi, że po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3 (§ 2). Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia (§ 3). Gdy przejęcie nieruchomości na własność ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy (§ 4). Postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (§ 5).
Stosownie do treści art. 111n § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.
Z kolei, zgodnie z treścią art. 111r § 1 i 2 u.p.e.a. postanowienie o przybiciu doręcza się wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem, a postanowienie o odmowie przybicia - wierzycielowi, dłużnikowi i licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę. Na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie.
Dla porządku przypomnieć w tym miejscu należy, że w analizowanej sprawie organ I instancji prowadzi postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej w T., przy ul. [...], woj. Ł., dla której Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W rozpoznawanej sprawie, trzecia licytacja nieruchomości została przeprowadzona w dniu 1.10.2024 r. o godzinie 13.00. Z czynności tych sporządzony został protokół, z którego wynika, że do ww. licytacji przystąpiło pięć osób, a najwyższą cenę zaoferował jeden z licytantów – B. M., który wpłacił wcześniej wymaganą kwotę wadium. Licytacja została zamknięta o godz. 13:10. Nie zgłoszono skarg na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, natomiast z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie z 22.08.2024 r. dotyczące odmowy dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, organ egzekucyjny wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu do czasu jego rozstrzygnięcia. Protokół z 1.10.2024 r. pełnomocnik skarżącej otrzymał 11.10.2024 r.
Postanowieniem z 18.11.2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi rozpatrzył złożone przez pełnomocnika strony zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 22.08.2024 r. o odmowie przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Po wydaniu ww. rozstrzygnięcia, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew postanowieniem z 20.11.2024 r. udzielił przybicia na rzecz licytanta – B. M., który podczas licytacji nieruchomości zaoferował najwyższą cenę nabycia w wysokości 980 000 zł. Przedmiotowe postanowienie o przybiciu zawiera wszystkie wymagane elementy, takie jak imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. Postanowienie to zostało doręczone wierzycielowi - 20.11.2024 r., pełnomocnikowi skarżącej - 26.11.2024 r. oraz nabywcy - 20.11.2024 r.
W tym stanie rzeczy uznać należy, zdaniem Sądu, że organ egzekucyjny przy wydawaniu postanowienia o przybiciu spełnił wymogi formalne przewidziane w tym zakresie w przepisach u.p.e.a. i jednocześnie nie miał podstaw, by odmówić wydania tego postanowienia, gdyż nie zaistniała żadna z okoliczności, która skutkowałaby koniecznością odmowy przybicia. W szczególności nie wniesiono skargi na czynności w toku licytacji i nie zapadło żadne ostateczne rozstrzygnięcie, które potwierdzałoby naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji. Prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne nie podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. Ponadto, wszyscy uczestnicy postępowania otrzymali obwieszczenie o trzeciej licytacji nieruchomości.
Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów zażalenia, w szczególności dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazać należy, że w ww. zażaleniu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także podniósł argumentację dotyczącą zaniechania przez organ egzekucyjny przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz wystawienia tej nieruchomości poniżej ceny rynkowej.
Odpowiadając na ten zarzut, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu, iż tego rodzaju zastrzeżenia nie mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu. Podstawa takiego zażalenia ogranicza się bowiem tylko do naruszenia przepisów u.p.e.a. na etapie licytacji i samego przybicia. Nie odnosi się natomiast do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Nie można na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyjaśnił również, że przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. i tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu. Tym samym argumentacja dotycząca nieaktualności operatu szacunkowego, czy też naruszenia art. 156 ust. 3 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie mogła być przedmiotem oceny w ramach rozpatrywanego przez organ odwoławczy zażalenia.
Niezależnie od tego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi przypomniał, że w sprawie wniosku o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości toczyło się odrębne postępowanie zakończone ostatecznym w administracyjnym toku instancji postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 18.11.2024 r., na które pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Kwestia przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości będzie więc oceniona w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do zarzutów zażalenia i wyjaśnił przyczyny, dla których nie można było w tym postępowaniu rozpatrywać zarzutów dotyczących wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego.
Co do zarzutu naruszenia art. 110u § 2 u.p.e.a. ponownie podnieść trzeba, że kwestia oceny istnienia przesłanek do wykonania nowego operatu szacunkowego i nowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wykracza poza zakres niniejszej sprawy. Jak już zostało wyżej wskazane, zarzuty formułowane wobec postanowienia o przybiciu, nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania, dotyczących np. zajęcia nieruchomości, opisu i oszacowania, czy też obwieszczenia o licytacji. Oznacza to, że na etapie skarżenia postanowienia o przybiciu, nie można podnosić okoliczności, które podlegałyby rozpatrzeniu w ramach innych, wcześniejszych środków prawnych przysługujących zobowiązanemu (por. np. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.05.2018 r. sygn. akt II FSK 3150/17 i z 22.06.2022 r. sygn. akt III FSK 5089/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 31.05.2023 r. sygn. akt I SA/Sz 69/23). Zatem, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 110u § 2 u.p.e.a. jest nieuzasadniony.
Podobnie należy ocenić zarzut dotyczący naruszenia art. 110r § 1 pkt 7 u.p.e.a. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że naruszenie to polegało na wydaniu zaskarżonego postanowienia mimo, że oszacowanie zostało sporządzone w sposób wadliwy i prowadzący do zaniżenia wartości nieruchomości, tj. w oparciu o nieaktualny operat. Zgodnie z art. 110r § 1 pkt 7 u.p.e.a., w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny podaje określenie wartości nieruchomości z podaniem jego podstaw. Zdaniem Sądu, zarzut, że wydając postanowienie o udzieleniu przybicia organ egzekucyjny naruszył ww. przepis, jest niezrozumiały, a ponownie powoływana przy tej okazji argumentacja dotycząca wadliwego oszacowania wartości nieruchomości jest na obecnym etapie niedopuszczalna, z powołanych już wcześniej przyczyn. Kwestia odmowy dokonania dodatkowego opisu i oszacowania spornej nieruchomości została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, które podlegało kontroli tutejszego Sądu i zakończyło się prawomocnie oddaleniem skargi w wyroku z dnia 1 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 26/25.
Końcowo akcentując, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta, a zatem postępowanie to ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, Sąd dokonując tak zakreślonej kontroli sądowoadministracyjnej uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi są bezzasadne. Tym samym działanie organu egzekucyjnego na tym etapie było zgodne z przepisami prawa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
w całości.
Ake.