Orzeczenie · 2021-09-08

II GSK 1375/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-09-08
NSAtransportoweWysokansa
prawo o ruchu drogowymzatrzymanie dowodu rejestracyjnegostan techniczny pojazduoświetlenie pojazdubezpieczeństwo ruchu drogowegosąd administracyjnyskarga kasacyjnaNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezskuteczność czynności Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie polegającej na zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego pojazdu z powodu niesprawnego lewego światła mijania. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie wykazał, iż warunki pogodowe i charakter drogi miały bezpośredni wpływ na ocenę bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a zatrzymanie dowodu rejestracyjnego było nieproporcjonalne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu za zasadną. NSA stwierdził, że niesprawne światło mijania, w połączeniu z przepisami Prawa o ruchu drogowym dotyczącymi obowiązku posiadania sprawnego oświetlenia i używania świateł mijania przez całą dobę, stanowiło uzasadnione przypuszczenie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W związku z tym, zatrzymanie dowodu rejestracyjnego było zgodne z prawem, a sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy, dopuszczając dowód z Internetu na stan pogody i uznając, że zezwolenie na używanie pojazdu przez 7 dni było proporcjonalnym rozwiązaniem. NSA podkreślił, że w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa wynikającego ze stanu technicznego pojazdu, zatrzymanie dowodu rejestracyjnego jest obowiązkowe i nie ma możliwości wydania zezwolenia na dalszą jazdę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zatrzymania dowodu rejestracyjnego z powodu stanu technicznego pojazdu, w szczególności niesprawnego oświetlenia, oraz dopuszczalności dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania dowodu rejestracyjnego z powodu niesprawnego światła mijania i błędów proceduralnych sądu niższej instancji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy niesprawne światło mijania w pojeździe, w połączeniu z warunkami atmosferycznymi, stanowi uzasadnione przypuszczenie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, uzasadniające zatrzymanie dowodu rejestracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niesprawne światło mijania stanowi naruszenie zasad bezpieczeństwa i uzasadnia zatrzymanie dowodu rejestracyjnego bez możliwości wydania zezwolenia na używanie pojazdu przez czas nieprzekraczający 7 dni.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy Prawa o ruchu drogowym nakładają obowiązek posiadania sprawnego oświetlenia i używania świateł mijania przez całą dobę, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa. Niesprawność oświetlenia stanowi zatem uzasadnione przypuszczenie zagrożenia bezpieczeństwa, a zatrzymanie dowodu rejestracyjnego jest w takiej sytuacji obligatoryjne.

Czy sąd administracyjny może dopuścić dowód z informacji dostępnych w Internecie (np. prognozy pogody) jako dowód w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny może dopuścić dowód uzupełniający jedynie z dokumentu. Strona internetowa sama w sobie nie jest dokumentem, a jej treść musi zostać utrwalona w sposób wiarygodny (np. poprzez zrzut ekranu) i dołączona do akt sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA błędnie oparł się na informacjach meteorologicznych z Internetu, nie dołączając do akt sprawy żadnego dokumentu potwierdzającego te dane. Strona internetowa nie jest dokumentem w rozumieniu przepisów, a dowód z niej jest dopuszczalny tylko po jego odpowiednim utrwaleniu.

Czy okoliczność, że funkcjonariusze Policji działają w grupie "SPEED" nakierowanej na kontrolę prędkości, wyłącza możliwość zastosowania innych przepisów dotyczących stanu technicznego pojazdu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uprawnienia i obowiązki Policji dotyczące stanu technicznego pojazdu są niezależne od kontroli prędkości.

Uzasadnienie

NSA uznał, że błędna jest wykładnia WSA, zgodnie z którą działania grupy "SPEED" ograniczają możliwość zastosowania przepisów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego z powodu stanu technicznego pojazdu. Policja ma obowiązek reagować na zagrożenia bezpieczeństwa niezależnie od pierwotnego powodu kontroli.

Czy skarga wniesiona po terminie, ale z powodu braku pouczenia lub powszechnej wiedzy o możliwości zaskarżenia, może zostać rozpoznana merytorycznie?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA mógł rozpoznać skargę mimo uchybienia terminu, biorąc pod uwagę przedmiot zaskarżenia, brak pouczenia w pokwitowaniu zatrzymania dowodu oraz daty poszczególnych czynności. Jednakże, sąd pierwszej instancji powinien był przedstawić motywy swojej decyzji w uzasadnieniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony, a skarga oddalona.

Przepisy (18)

Główne

p.r.d. art. 132 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Zatrzymanie dowodu rejestracyjnego jest dopuszczalne w razie stwierdzenia lub uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym, w szczególności po wypadku drogowym, w którym zostały uszkodzone zasadnicze elementy nośne konstrukcji nadwozia, podwozia lub ramy. Niesprawne światło mijania stanowi naruszenie zasad bezpieczeństwa.

p.r.d. art. 132 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, policjant nie może zezwolić na używanie pojazdu przez czas nieprzekraczający 7 dni.

Pomocnicze

p.r.d. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Pojazd uczestniczący w ruchu powinien być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji do oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu.

p.r.d. art. 66 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Urządzenia i wyposażenie pojazdu, w szczególności zapewniające bezpieczeństwo ruchu i ochronę środowiska przed ujemnymi skutkami używania pojazdu, powinny być utrzymane w należytym stanie oraz działać sprawnie i skutecznie.

p.r.d. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kierujący pojazdem jest obowiązany używać świateł mijania podczas jazdy w warunkach normalnej przejrzystości powietrza przez całą dobę.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu.

p.p.s.a. art. 53 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.

p.p.s.a. art. 52 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

k.c. art. 77 § 3

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Dokumentem jest także zapisany na informatycznym nośniku danych obraz fizycznie istniejącej rzeczy, zjawiska lub zdarzenia odpowiadający swoim stanem faktycznym treści zapisu.

k.p.c. art. 233

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd powinna być swobodna, a nie dowolna.

ustawa o Policji art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policja ochrania bezpieczeństwo i porządek publiczny.

ustawa o Policji art. 1 § 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policja wykonuje zadania w zakresie ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienia spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania.

p.r.d. art. 129 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należy do zadań Policji.

p.r.d. art. 129 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Funkcjonariusz Policji jest uprawniony do sprawdzania stanu technicznego pojazdu oraz podejmowania działań mających na celu uniemożliwienie korzystania z pojazdu, którego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 12 § 1

Nakazuje, aby pojazd uczestniczący w ruchu był tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji do oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niesprawne światło mijania stanowi uzasadnione przypuszczenie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. • Zatrzymanie dowodu rejestracyjnego w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa jest obligatoryjne i nie podlega uznaniu administracyjnemu. • Sąd pierwszej instancji błędnie dopuścił dowód z Internetu na stan pogody. • Uprawnienia Policji dotyczące stanu technicznego pojazdu są niezależne od kontroli prędkości.

Odrzucone argumenty

Skarga została złożona po terminie i powinna zostać odrzucona. • Warunki pogodowe i charakter drogi nie uzasadniały zatrzymania dowodu rejestracyjnego. • Zatrzymanie dowodu rejestracyjnego było nieproporcjonalne, a właściwsze byłoby zezwolenie na używanie pojazdu przez 7 dni.

Godne uwagi sformułowania

niesprawne światło mijania stanowi naruszenie zasad bezpieczeństwa • zatrzymanie dowodu rejestracyjnego jest obowiązkowe • nie ma możliwości zezwolenia na używanie pojazdu przez czas do 7 dni • sąd administracyjny nie może dopuścić dowodu z zasobów sieci Internet w sposób nieutrwalony

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

sprawozdawca

Cezary Pryca

przewodniczący

Zbigniew Czarnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatrzymania dowodu rejestracyjnego z powodu stanu technicznego pojazdu, w szczególności niesprawnego oświetlenia, oraz dopuszczalności dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania dowodu rejestracyjnego z powodu niesprawnego światła mijania i błędów proceduralnych sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegóły techniczne pojazdu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i jak sądowa kontrola może korygować błędy proceduralne. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów prawa o ruchu drogowym.

Niesprawne światło w aucie może kosztować utratę dowodu rejestracyjnego – NSA wyjaśnia zasady.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst