II GSK 1374/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-10-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
zajęcie pasa drogowegozezwoleniedrogi publicznepostępowanie administracyjneumorzenie postępowaniaśmierć stronyNSA

NSA umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony, której prawa były ściśle związane z jej osobą.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną B. Ś. od wyroku WSA w Warszawie dotyczącego odmowy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania z powodu śmierci B. Ś. Sąd uznał, że przedmiot postępowania (prawo do zajęcia pasa drogowego) jest ściśle związany z osobą zmarłej i nie podlega dziedziczeniu, co uzasadnia umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez B. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie. Sprawa dotyczyła odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim kiosku handlowego. W trakcie postępowania przed NSA, pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o umorzenie postępowania, powołując się na śmierć B. Ś., która nastąpiła w styczniu 2017 r. NSA, opierając się na art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że przedmiot postępowania – prawo do zajęcia pasa drogowego – jest ściśle związane z osobą zmarłej strony i nie może być przedmiotem sukcesji prawnej. W związku z tym, sąd postanowił umorzyć postępowanie przed NSA, stwierdzając, że nie zgłosiła się żadna osoba, której interes prawny dotyczyłby wyniku tego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć strony w takiej sytuacji skutkuje obligatoryjnym umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego i nie zgłosiła się osoba, której interes prawny dotyczy wyniku postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do zajęcia pasa drogowego jest prawem osobistym, ściśle związanym z osobą wnioskodawcy, a nie prawem, które podlega dziedziczeniu lub przeniesieniu na inne podmioty. W związku z tym, śmierć strony spełnia przesłankę do umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

u.d.p. art. 39 § 3

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 40 § 2

Ustawa o drogach publicznych

Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej przez właściwego zarządcę drogi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony, której prawa były ściśle związane z jej osobą, uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego uprawnienie wynikające z zezwolenia wydanego w drodze decyzji [...] związane jest ściśle z osobą, która takie uprawnienie uzyskała lub o które starała się

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot postępowania ma charakter osobisty."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie prawa i obowiązki są ściśle związane z osobą strony i nie ma możliwości sukcesji prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze śmiercią strony, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1374/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1100/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-11-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 161 par. 1 pkt 2.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2015 poz 460
art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 1.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1100/16 w sprawie ze skargi B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
B. Ś. skargą kasacyjną z dnia 3 lutego 2017 r., zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości domagając się jego uchylenia i rozpoznania sprawy bądź jej przekazania do ponownego rozpoznania.
Pismem z dnia 14 września 2017 r., pełnomocnik skarżącej B. Ś., adwokat B. R. wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na śmierć skarżącej kasacyjnie. Poinformowała, iż B. Ś. zmarła w dniu 15 stycznia 2017 r., na którą to okoliczność załączył odpis skrócony aktu zgonu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wymienioną skargą kasacyjną B. Ś. podlega umorzeniu z następujących przyczyn.
Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Przedmiotem niniejszego postępowania była odmowa wydania skarżącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. B. – K. w rejonie numeru [...], o powierzchni 30m2 i umieszczenie w nim kiosku handlowego w okresie od 1 lipca do 30 września 2015 r., której skutkiem była wywiedziona przez B. Ś. skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Mając na uwadze wymieniony przedmiot postępowania wskazać należy, w odniesieniu do pierwszej z przesłanek umorzenia postępowania, określonej w przywołanym art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.(ścisłe powiązanie podmiotowe z przedmiotem postępowania odnoszącym się do praw i obowiązków osoby zmarłej), że zgodnie z regulacją zawartą w art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), zezwolenie na zajęcie pasa drogowego wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej przez właściwego zarządcę drogi. Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest typowym postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego. Inicjatorem postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a w konsekwencji stroną tego postępowania, jest podmiot, który żąda przyznania mu określonego uprawnienia. Przepis ten stanowi podstawę praw i obowiązków, których konkretyzacja następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia złoży tylko jeden podmiot, a zarządca drogi udzieli temu podmiotowi zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na zasadach wyłączności (art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy), to stroną postępowania w tym przedmiocie jest jego beneficjent. Stanowi on jedynie podstawę do konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej sytuacji prawnej podmiotu, objętego zakresem stosowania tej normy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1010/14). Wskazać ponadto należy, że osobisty charakter prawa i obowiązków publicznoprawnych może powstać wyłącznie z mocy ustawy lub w wyniku działania organu administrującego. Skoro podmioty leżące poza administracją nie mogą same decydować o treści stosunków administracyjnoprawnych, których są stronami, to tym bardzie nie mogą decydować o powstaniu i treści stosunków, których stronami byłyby jakieś osoby trzecie. Zatem stosunek administracyjnoprawny będzie zawsze osobisty w tym sensie, że nie można wynikających z niego uprawnień i obowiązków bez zastrzeżeń uczynić przedmiotem obrotu cywilno-prawnego - stosunek administracyjnoprawny między następcą a organem administracji, zgodnie z zasadami ogólnymi, może bowiem powstać tylko z mocy samej ustawy lub w wyniku działania administracji (por. E. Szczygłowska "Sukcesja uprawnień i obowiązków administracyjnych", Warszawa 2009, s. 264-265).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, przez analogię możliwości sukcesji uprawnień wynikających z zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez podmiot trzeci w stosunku do podmiotu ubiegającego się lub posiadającego takie zezwolenie, sytuację przeniesienia praw i obowiązków (uprawnienie do zajęcia pasa drogowego przez określony okres czasu i ponoszenie w związku z tym opłat), odnieś należy do możliwości przeniesienia tychże praw w drodze dziedziczenia, tj. w związku ze śmiercią podmiotu uprawnionego do zajmowania pasa drogowego lub o takie uprawnienie się ubiegającego. Stwierdzić należy, iż uprawnienie wynikające z zezwolenia wydanego w drodze decyzji, o których mowa w art. 39 ust. 3 i art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, związane jest ściśle z osobą, która takie uprawnienie uzyskała lub o które starała się w drodze skierowanego do właściwego organu wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które objętą skargą decyzją uchyliło w całości decyzję organu I instancji i orzekło o odmowie wydania skarżącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, związane było z prawami i obowiązkami skarżącej, których w efekcie nie uzyskała, ale o które się starała. W konsekwencji takiego stanu sprawy wynikającego z jej przedmiotu, spełniona została omówiona przesłanka, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkująca umorzenie postępowania sądowego – przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wobec wniesionej skargi kasacyjnej.
Również druga z przesłanek określona tym przepisem została spełniona, albowiem analiza akt sprawy nie wykazała aby w sprawie, w związku ze śmiercią skarżącej, udział zgłosiła osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI