II GSK 1371/12

Naczelny Sąd Administracyjny2014-01-09
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowypojazd nienormatywnykara pieniężnaodpowiedzialność nadawcyustawa o drogach publicznychprawo o ruchu drogowympostępowanie administracyjnekontrola drogowamasa całkowita pojazduskarżący kasacyjny

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że błędnie ustalono, iż skarżący był nadawcą lub załadowcą odpowiedzialnym za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na K. T. za przejazd pojazdem nienormatywnym. WSA oddalił skargę, uznając K. T. za nadawcę odpowiedzialnego za naruszenie. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie zbadał dokładnie umowy między stronami, która mogła wskazywać na innego podmiotu odpowiedzialnego. NSA podkreślił, że podmiot, który nie sprzedawał towaru na zewnątrz, nie zajmował się załadunkiem ani transportem, nie może być uznany za nadawcę lub załadowcę odpowiedzialnego za naruszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na K. T. (prowadzącego działalność gospodarczą jako Kopalnia Kruszywa Naturalnego Zakład Górniczy "B.") za przejazd pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej. Organy administracji nałożyły karę na K. T. jako nadawcę ładunku, powołując się na art. 13g ust. 1b ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym nadawca może być odpowiedzialny, jeśli miał wpływ lub godził się na naruszenie warunków przewozu. WSA oddalił skargę K. T., uznając, że miał on wpływ na powstanie naruszenia, a dokument WZ (wydany przez jego przedsiębiorstwo) potwierdzał zgodę na wywóz towaru poza teren kopalni. K. T. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów, a także naruszenie prawa materialnego (art. 13g ust. 1b u.d.p. i art. 93 ust. 8 u.t.d.) przez niewłaściwe zastosowanie. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że WSA nie zbadał wystarczająco dokładnie umowy między K. T. a firmą M. E. C. E. SA, która mogła być faktycznym nadawcą lub załadowcą. NSA stwierdził, że podmiot, który nie sprzedawał piasku na zewnątrz, nie zajmował się jego załadunkiem ani transportem, nie może być uznany za nadawcę lub załadowcę odpowiedzialnego za naruszenia, ponieważ nie miał wpływu na powstanie tych naruszeń ani na zgodę na nie. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot, który nie sprzedawał towaru na zewnątrz, nie zajmował się jego załadunkiem ani transportem, nie może być uznany za nadawcę lub załadowcę odpowiedzialnego za naruszenia, ponieważ nie miał wpływu na powstanie tych naruszeń ani na zgodę na nie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie ocenił materiał dowodowy i nie zbadał dokładnie umowy między stronami. Podkreślono, że odpowiedzialność nadawcy/załadowcy wymaga wpływu lub zgody na naruszenie, czego nie można przypisać podmiotowi, który jedynie sprzedał towar i wydał dokument WZ, nie angażując się w proces transportu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (33)

Główne

u.d.p. art. 13g § ust. 1b pkt 2

Ustawa o drogach publicznych

Przepis ten może nakładać karę na nadawcę, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Sąd uznał, że błędnie zastosowano ten przepis wobec skarżącego.

u.t.d. art. 93 § ust. 8 pkt. 2 i 3

Ustawa o transporcie drogowym

Przepisy te określają odpowiedzialność za naruszenia związane z transportem drogowym. Sąd uznał, że błędnie zastosowano te przepisy wobec skarżącego.

Pomocnicze

u.d.p. art. 13g § ust. Ib pkt 2

Ustawa o drogach publicznych

u.t.d. art. 93 § ust. 8 pkt. 2 i 3

Ustawa o transporcie drogowym

u.d.p. art. 13g § ust. 1b

Ustawa o drogach publicznych

u.t.d. art. 93 § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 11

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym art. 61

u.t.d. art. 93 § ust. 8 pkt. 2 i 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA dokonał błędnej oceny materiału dowodowego i nie zbadał dokładnie umowy między stronami, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Organy administracji nie wykazały, że skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia warunków przewozu. Skarżący nie był nadawcą ani załadowcą w rozumieniu przepisów, ponieważ nie zajmował się załadunkiem ani transportem towaru.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji i WSA, że skarżący jako nadawca/załadowca ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnej masy pojazdu.

Godne uwagi sformułowania

podmiot, który nie sprzedawał piasku na zewnątrz kopalni (piasku, który w ramach zawartej transakcji nie był objęty transportem), nie zajmował się jego załadunkiem, ani późniejszym transportem. Taki podmiot nie miał bowiem wpływu na powstanie naruszeń związanych z transportem tego towaru. nie można też uznać, aby taki podmiot godził się na powstanie naruszeń obowiązków lub warunków przewozu.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Magdalena Bosakirska

członek

Dariusz Dudra

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności nadawcy/załadowcy za naruszenia przepisów transportowych, zwłaszcza w kontekście umów sprzedaży i dokumentacji przewozowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której podmiot sprzedający towar nie jest bezpośrednio zaangażowany w jego załadunek i transport.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie umów i relacji między podmiotami w postępowaniach administracyjnych, aby uniknąć obciążania karami podmiotów, które nie są faktycznie odpowiedzialne za naruszenie.

Kto odpowiada za przeładowany tir? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności sprzedawcy.

Dane finansowe

WPS: 1440 PLN

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 1371/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /sprawozdawca/
Magdalena Bosakirska
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2139/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-02-29
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 13g ust. Ib pkt 2, art. 93 ust. 8 pkt. 2 i 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędziowie NSA Magdalena Bosakirska del WSA Dariusz Dudra (spr.) Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2139/11 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. T. kwotę 335 (trzysta trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r. oddalił skargę K. T. (zwanego dalej: skarżącym) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. [...] Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. T. – prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Kopalnia Kruszywa Naturalnego Zakład Górniczy "B." K. T. – karę pieniężną w kwocie 1440 złotych z tytułu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Po wniesieniu do tej decyzji odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., utrzymał ją w mocy. Organ wskazał, że podczas kontroli drogowej, w dniu 25 maja 2011 r. zatrzymano do kontroli pojazd marki Man o nr rej. [...]. Powyższy pojazd był kierowany przez P. W., wykonującego przewóz drogowy w imieniu oraz na rzecz przedsiębiorcy S. P. – S. – Trans. Ze zgromadzonej w trakcie kontroli dokumentacji wynika, że nadawcą (będącym stroną postępowania) był przedsiębiorca: K. T. – Kopalnia Kruszywa Naturalnego Zakład Górniczy "B.". Organ stwierdził, że zaszły przesłanki zawarte w art. 13g ust. 1b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115 ze zm. – dalej: u.d.p.), zgodnie z którymi nakłada się na nadawcę karę, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Organ wyjaśnił, że nadawca nie mając co prawda możliwości i uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym załadunek jest przemieszczany poza terenem przedsiębiorstwa, to bezsprzecznie powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm. To właśnie nadawca powinien zbadać możliwą dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, na który dokonano załadunku wziąwszy pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32 poz. 262).
GITD uznał, że nadawca miał znaczący wpływ, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny. Organ II instancji odwołał się do przepisów art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), określającego sposób dokonywania załadunku, oraz art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. Wskazał, że obowiązki nadawcy, czy załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na swój teren. Podmioty te są odpowiedzialne za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Wszak podstawowe instrumenty do zagwarantowania odpowiedniego stanu prawnego pojazdu, na który dokonywany jest załadunek, spoczywają właśnie w rękach nadawcy/załadowcy, u którego znajduje się ładunek podejmowany następnie do przewozu – operacji będącej następstwem zawarcia transakcji sprzedaży. To nadawca (często będący jednocześnie sprzedawcą, jak w rozpatrywanym przypadku) winien też czuwać nad wykonaniem właściwego finału transakcji handlowej, poprzez wydanie towaru w takiej ilości, jaka była zamówiona (i opłacona przez nabywcę).
Uznano, że w świetle materiału dowodowego skarżący był niewątpliwie nadawcą ładunku, a w tej sytuacji, organ I instancji słusznie nałożył karę na skarżącego.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 sierpnia 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. K. T., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 13 g ust. 1b pkt. 2 u.d.p. oraz art. 93 ust. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm. – dalej u.t.d.) poprzez ich zastosowanie, podczas gdy skarżący nie jest żadnym z podmiotów, o których mowa w powołanych przepisach, a w konsekwencji wszczęcie i prowadzenie postępowania oraz wydanie decyzji wobec osoby, która nie powinna być stroną w sprawie;
2. przepisów postępowania administracyjnego, zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako: K.p.a.), a mianowicie:
- zasady praworządności i prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 6 i 7 K.p.a., - poprzez brak kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu przez organ I instancji, podczas gdy organ I instancji rażąco naruszył tę zasadę,
- podstawowych reguł postępowania dowodowego oraz zasady swobodnej oceny dowodów określonych w art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.,
- zasady czynnego udziału strony w postępowaniu określonej w art. 10 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy za pomocą posiadanych dowodów, jak i wyjaśnień strony postępowania oraz pominięcie złożonych przez stronę wyjaśnień przed wydaniem decyzji z powodu nie powiadomienia o zebranym materiale dowodowym i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do niego.
Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, alternatywnie - o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., jako wydanej wobec osoby niebędącej stroną w sprawie, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżący wyraził również stanowisko, iż WSA rozpatrując skargę może z urzędu wziąć pod rozwagę nieważność postępowania przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę, uznając, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez skarżącego wniosku (alternatywnego) o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., jako wydanej wobec osoby niebędącej stroną w sprawie. Natomiast wskazał, że ustawodawca przewidział możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego i w jego konsekwencji nałożenia kary pieniężnej wobec nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku w sytuacji, w której okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Jako przesłankę odpowiedzialności załadowcy na podstawie art. 13g ust. 1b u.d.p. jest jednoznaczne wskazanie jego wpływu lub zgody na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. W ocenie Sądu, umowa zmierzająca do obejścia powszechnie obowiązującego prawa materialnego rangi ustawy, regulującego odpowiedzialność załadowcy, stanowi dowód zgody załadowcy na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu.
Następnie nie zgodził się ze skarżącym, że dokument WZ – jak wyjaśniał skarżący w toku sprawy – służył jedynie potwierdzeniu źródła pochodzenia i umożliwiał nadzór nad ilością odebranego z kopalni piasku przez nabywcę. W świetle art. art. 13g ust. 1b u.d.p. oraz art. 93 ust. 7 u.t.d., określających przesłanki odpowiedzialności załadowcy, istotne znaczenie zdaniem WSA miał fakt, że dokument ten był opatrzony pieczęcią przedsiębiorcy ("Kopalnia Kruszywa Naturalnego. Zakład Górniczy B. K. T. B.12. O.), i znajdował się w pojeździe, co przy kompletnie nieczytelnym podpisie osoby wydającej, bez określenia jej nazwiska i stanowiska, uzasadniało w wystarczającym stopniu twierdzenie organu kontrolującego, że załadowca (dostawca) wyraził zgodę na wywóz towaru objętego tym dokumentem (piasku) poza teren Kopalni, na drogę publiczną.
Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Skargę kasacyjną od w/w orzeczenia wniósł K. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Natomiast ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.
Ponadto wniósł o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, dalej p.u.s.a.) poprzez uchybienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązkowi przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej;
b) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: dokonanie niewłaściwej oceny, czy organ w toku postępowania administracyjnego wszechstronnie i należycie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i wziął pod uwagę wszelkie istotne dla sprawy okoliczności, z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie przed tym organem; nieprzeanalizowanie przez Sąd wszystkich zarzutów zamieszczonych w skardze; pominięcie w uzasadnieniu wyroku ważnych aspektów rozpatrywanej sprawy i ogólnikowe uzasadnienie zarzutów naruszenia prawa procesowego przez organ administracji, co uniemożliwia stronie oceną i kontrolę toku rozumowania Sądu, a co za tym idzie – pozbawia ją możliwości polemizowania z jego oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy i nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia,
c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego, tj.: art. 13g ust. Ib pkt 2 u.d.p. oraz art. 93 ust. 8 pkt. 2 i 3 u.t.d.;
d) art. zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów procedury administracyjnej, w tym: art. 28, art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., co poprzez dowolną ocenę dowodów doprowadziło do ustalenia nieprawidłowego stanu faktycznego i w konsekwencji przyjęcia, że to skarżący jest załadowcą lub nadawcą, co uzasadniało potraktowanie skarżącego jako strony oraz wszczęcie i prowadzenie wobec niego postępowania, a przez to miało istotny wpływ na wynik sprawy;
e) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, podczas gdy zaszły przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt. 4 K.p.a., albowiem decyzja została wydana wobec osoby niebędącej stroną w sprawie;
Zdaniem skarżącego naruszenie powołanych w skardze przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na sądów wynik sprawy, albowiem poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, będące efektem przez wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego (w tym oceny dowodów i nierozpatrzenia wszechstronnego wszystkich okoliczności sprawy), co w konsekwencji doprowadziło sąd do ustaleń sprzecznych z rzeczywistym stanem faktycznym.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie:
a) art. 13g ust. Ib pkt 2 u.d.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co jest konsekwencją naruszenia przepisów postępowania dotyczących obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów albowiem gdyby stan ten został ustalony prawidłowo, przy zachowaniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wówczas wskazana norma prawa materialnego nie miałaby w sprawie zastosowania, bowiem z okoliczności sprawy nie wynikało, wbrew ustaleniom sądu, aby to skarżący był nadawcą lub załadowcą, a tym bardziej, iż okoliczności sprawy i dowody nie wskazywały, ażeby skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego;
b) art. 93 ust. 8 pkt. 2 i 3 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co jest konsekwencją naruszenia przepisów postępowania dotyczących obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów, albowiem gdyby stan ten został ustalony prawidłowo, przy zachowaniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wówczas wskazana norma prawa materialnego nie miałaby w sprawie zastosowania, bowiem z okoliczności sprawy nie wynikało, wbrew ustaleniom sądu, aby to skarżący był nadawcą lub załadowcą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Dodać należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.
Przechodząc do złożonego środka zaskarżenia stwierdzić należy, iż zarzuty kasacyjne skonstruowane przez skarżącego pozwalały na dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Prawie wszystkie zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia prawa procesowego, jak i wszystkie zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, które wskazują niewłaściwe zastosowanie przepisów, związane są z błędnym ustaleniem stanu faktycznego i błędną oceną dowodów, co do podmiotu zobowiązanego do uiszczenia kary pieniężnej. Skarżący nie zgadza się z uznaniem organów, iż jest podmiotem, o którym mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 21 u.d.p.
Skarżący kasacyjnie stwierdza, że Sąd I instancji dokonał błędnej oceny przyjmując, że stan faktyczny i ocena organów jest prawidłowa, co do faktu, że skarżący jest podmiotem, o którym mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p., wskazując przy tym na naruszenie właściwych przepisów procedury sądowo administracyjnej i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a.
Podnosi, że nie wzięto pod uwagę i nie odniesiono się do twierdzeń strony, że podmiotem, o którym mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. winna być firma M. E. C. E. SA.
Zgodnie z treścią art. 7 K.p.a., obowiązkiem organów administracji jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Szczególnej wagi nabiera kwestia właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, które winno charakteryzować się kompletnością wyrażoną w art. 77 § 1 K.p.a. zgodnie z którym organ obowiązany jest zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 80 K.p.a. – organ na podstawie zgromadzonych dowodów ocenia czy dana okoliczność została udowodniona czy nie. Zasada ta jest w pełni realizowana, jeżeli ocena jest oparta na całokształcie materiału dowodowego, wyprowadzone wnioski muszą być zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, nie kolidując z zebranymi w sprawie dowodami.
Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy lub czyni to ogólnikowo, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 K.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1380/08, LEX nr 522436, wydany wprawdzie na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, jednak przepisów adekwatnych, do naruszonych przez organy w niniejszej sprawie). Nie ustosunkowanie się do zarzutów narusza przepis art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343, także wydany na podstawie adekwatnych przepisów Ordynacji podatkowej).
Obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (zob. wyrok NSA z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 135/07, LEX nr 378827, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 339/07, LEX nr 488568).
W przekonaniu NSA w toku postępowania administracyjnego organy winny, mając na względzie przywołane przepisy odnoszące się do prowadzenia postępowania dowodowego, uwzględnić przede wszystkim treść umowy, na którą powoływała się strona i zbadać relacje jakie zachodziły pomiędzy stronami tej umowy, ustalić czy umowa ta była realizowana, m.in. czy były wystawiane faktury dokumentujące transakcje zbycia piasku pomiędzy skarżącym kasacyjnie a firmą M. E. C. E. SA, zwaną w umowie nabywcą. Czy w ramach stosunków gospodarczych powstałych na bazie tej umowy Spółka M. E. C. E. SA wydobywała piasek, zajmowała się jego załadunkiem i transportem.
Wskazać w tym miejscu należy na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., powołane przez stronę skarżącą na rozprawie kasacyjnej w dniu 9 stycznia 2014 r., a mianowicie: wyrok z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1031/12 oraz wyrok z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1247/12 (dostępny – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) których rozstrzygnięcia i motywy uzasadnień są zbieżne z treścią niniejszego orzeczenia. WSA w Warszawie uchylając w tych sprawach zaskarżone decyzje oraz decyzje je poprzedzające, skonstatował, że prawidłowe rozstrzygniecie rozpatrywanych spraw uzależnione jest od ustaleń i oceny umowy z dnia 20 kwietnia 2011 r., która stała się przedmiotem sporu, także w tej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podmiotem, o którym mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. nie może być podmiot, który nie sprzedawał piasku na zewnątrz kopalni (piasku, który w ramach zawartej transakcji nie był objęty transportem), nie zajmował się jego załadunkiem, ani późniejszym transportem. Taki podmiot nie miał bowiem wpływu na powstanie naruszeń związanych z transportem tego towaru. Nie można też uznać, aby taki podmiot godził się na powstanie naruszeń obowiązków lub warunków przewozu.
Stwierdzić wobec powyższego wypada, że przedstawione rozważania wyczerpują zagadnienia poruszone w zarzutach kasacyjnych. W ponownym postępowaniu Sąd I instancji zobowiązany będzie do rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem przedstawionej powyżej argumentacji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę