II GSK 1368/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję GITD nakładającą karę pieniężną na Z. Z. za wprowadzenie błędnych danych dotyczących kategorii pojazdu w systemie poboru opłat. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie rozważył wystarczająco przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.), w szczególności w kontekście możliwości uznania naruszenia za wieloczynowe i zaprzestania jego popełniania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne. Sąd kasacyjny stwierdził, że organ prawidłowo ocenił wagę naruszenia jako nieznaczną, biorąc pod uwagę społeczną doniosłość ochrony dróg publicznych oraz cechy zachowania skarżącego (wielokrotność naruszeń, brak staranności). NSA podkreślił, że naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu ma charakter jednoczynowy i nie może być traktowane jako element jednego, wieloczynowego deliktu, co wykluczało zastosowanie przesłanki zaprzestania naruszenia prawa w sposób wsteczny. Ponadto, NSA uznał, że nie było podstaw do zastosowania art. 189f § 2 i 3 k.p.a., gdyż opłaty za przejazd nie można uzupełnić po zakończeniu trasy. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Z. Z., utrzymując w mocy decyzję GITD. Z uwagi na szczególne okoliczności sprawy, sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenia w systemie poboru opłat, w szczególności stosowanie art. 189f k.p.a. w kontekście naruszeń jednoczynowych i wieloczynowych oraz możliwości uzupełnienia opłat.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem poboru opłat i Ustawą o drogach publicznych, ale zasady interpretacji art. 189f k.p.a. mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił wagę naruszenia prawa przy nałożeniu kary pieniężnej, odmawiając zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (odstąpienie od kary z powodu znikomej wagi naruszenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo ocenił wagę naruszenia jako nieznaczną, biorąc pod uwagę społeczną doniosłość ochrony dróg publicznych oraz cechy zachowania skarżącego (wielokrotność naruszeń, brak staranności).
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ właściwie ocenił wagę naruszenia, uwzględniając społeczną doniosłość dóbr prawnych oraz indywidualne cechy zachowania skarżącego, w tym wielokrotność naruszeń i brak minimalnej staranności.
Czy naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu w systemie poboru opłat, popełnione wielokrotnie w określonym okresie, może być traktowane jako jedno zachowanie deliktowe wieloczynowe, uzasadniające zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (zaprzestanie naruszenia prawa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie to ma charakter jednoczynowy i nie może być traktowane jako element jednego, wieloczynowego deliktu, co wyklucza możliwość wstecznego zaprzestania naruszenia prawa.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przepisy ustawy o drogach publicznych traktują naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych jako czyn jednoczynowy, a ograniczenia dotyczą jedynie wielokrotności naruszeń w ciągu jednej doby, nie pozwalając na uznanie ich za jedno zachowanie wieloczynowe.
Czy w przypadku naruszenia obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, organ powinien rozważyć zastosowanie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. (odstąpienie od kary po przedstawieniu dowodów usunięcia naruszenia lub powiadomienia o nim)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ opłaty za przejazd nie można uzupełnić po zakończeniu trasy, co uniemożliwia skuteczne usunięcie naruszenia prawa w późniejszym terminie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy art. 189f § 2 i 3 k.p.a. nie mogą być zastosowane, gdyż opłaty elektronicznej nie można uzupełnić po zakończeniu przejazdu, co oznacza brak możliwości późniejszego usunięcia naruszenia prawa.
Czy nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu jest nieproporcjonalne, jeśli uwzględni się łączną sumę kar za podobne naruszenia popełnione w danym okresie?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji nie wykazał podstaw do podważenia legalności podstawy ustawowej nałożenia kary ani dopuszczalności oceny legalności decyzji na tle łącznej wysokości kar.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ocena Sądu pierwszej instancji dotycząca nieproporcjonalności kary była zbyt ogólna i nie wykazała naruszenia wzorców konstytucyjnych ani dopuszczalności oceny łącznej wysokości kar.
Przepisy (33)
Główne
u.d.p. art. 13i § ust. 4a
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 2 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.d.p. art. 13ha § ust. 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 3 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 5
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 6 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 9
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13n
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 62
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189e
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 13ha § ust. 7 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13hc
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 8a
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 8b
Ustawa o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo ocenił wagę naruszenia jako nieznaczną. • Naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu ma charakter jednoczynowy i nie może być traktowane jako element wieloczynowego deliktu. • Nie było podstaw do zastosowania art. 189f § 2 i 3 k.p.a. z uwagi na niemożność uzupełnienia opłaty po zakończeniu przejazdu. • Ocena Sądu pierwszej instancji dotycząca nieproporcjonalności kary była zbyt ogólna i nie wykazała naruszenia wzorców konstytucyjnych.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że organ nie rozważył przesłanek z art. 189f k.p.a. • Sąd pierwszej instancji błędnie zakwalifikował naruszenie jako wieloczynowe. • Sąd pierwszej instancji błędnie uznał możliwość zastosowania art. 189f § 2 i 3 k.p.a. • Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił karę jako nieproporcjonalną.
Godne uwagi sformułowania
waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa • indywidualne okoliczności przedmiotowej sprawy świadczą o tym, iż waga naruszenia prawa przez skarżącego nie była znikoma • wielokrotność i powtarzalność stwierdzonych naruszeń obowiązku [...] oraz brak zachowania minimalnej staranności • brak jest podstaw do uznania, że objęte granicami sprawy administracyjnej [...] zachowanie skarżącego [...] stanowi pojedynczy element zachowania deliktowego wieloczynowego • naruszenie prawa na podstawie art. 13i ust. 4a u.d.p. ma charakter jednoczynowy skutkowy • zasadnicza [...] niemożność późniejszego [...] uzupełnienia nieuiszczonej w prawidłowej wysokości opłaty elektronicznej
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
członek
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenia w systemie poboru opłat, w szczególności stosowanie art. 189f k.p.a. w kontekście naruszeń jednoczynowych i wieloczynowych oraz możliwości uzupełnienia opłat."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem poboru opłat i Ustawą o drogach publicznych, ale zasady interpretacji art. 189f k.p.a. mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów dotyczących kar pieniężnych w transporcie, z interesującym rozróżnieniem między naruszeniami jednoczynowymi a wieloczynowymi, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i transportowym.
“NSA rozstrzyga: Czy jedno naruszenie może być wieloczynowe? Kluczowa interpretacja przepisów o karach w transporcie.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.