II GSK 1364/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-12-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnazajęcie rachunku bankowegowłaściwość sądusąd administracyjnysąd cywilnyprawo bankoweochrona danych osobowychskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA, które odrzuciło skargę na czynność banku polegającą na wykonaniu zajęcia rachunku bankowego, uznając sprawę za cywilną, a nie administracyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na czynność banku polegającą na wykonaniu zajęcia rachunku bankowego i przekazaniu środków organowi egzekucyjnemu. Sąd uznał, że taka czynność nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych, a relacje między bankiem a klientem w tym zakresie mają charakter cywilny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi W. H. na działanie Banku Zachodniego WBK S.A. we Wrocławiu, polegające na wykonaniu zajęcia rachunku bankowego i przekazaniu zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił tę skargę, uznając, że czynność banku nie należy do właściwości sądów administracyjnych, a sprawa ma charakter cywilny. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa katalog spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych, wskazując, że działania banku w tym zakresie nie są objęte tym katalogiem. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że stworzenie możliwości zaskarżenia aktów z zakresu władztwa administracyjnego jest istotnym uzupełnieniem kontroli sądowej. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych i Prawa bankowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania spraw cywilnych, a stosunki między klientem a bankiem dotyczące umowy rachunku bankowego regulowane są przepisami Kodeksu cywilnego. Wstrzymanie wypłat z rachunku bankowego przez bank na skutek zajęcia przez organ egzekucyjny jest czynnością wykonawczą banku wynikającą z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie stanowi działalności z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych. Sąd wskazał, że ewentualne nieprawidłowości w wykonaniu umowy rachunku bankowego mogą być kwestionowane na drodze cywilnej. Kontroli sądów administracyjnych podlegają natomiast postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, jednakże skarga w tej sprawie była skierowana przeciwko bankowi, a nie organowi egzekucyjnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka czynność nie należy do właściwości sądów administracyjnych, a sprawa ma charakter cywilny.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne są właściwe do kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Czynność banku polegająca na wstrzymaniu wypłat z rachunku na skutek zajęcia przez organ egzekucyjny jest wykonaniem obowiązku wynikającego z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie stanowi działalności z zakresu administracji publicznej. Stosunki między bankiem a klientem w tym zakresie mają charakter cywilny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 2 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

u.p.e.a. art. 86 a § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.d.o. art. 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

Prawo bankowe art. 105 § ust. 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

k.c. art. 725 – 733

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność banku polegająca na wykonaniu zajęcia rachunku bankowego i przekazaniu środków organowi egzekucyjnemu nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Sprawa ma charakter cywilny, a stosunki między bankiem a klientem w tym zakresie regulowane są przepisami Kodeksu cywilnego. Wstrzymanie wypłat z rachunku bankowego przez bank na skutek zajęcia przez organ egzekucyjny jest wykonaniem obowiązku ustawowego, a nie działalnością administracyjną.

Odrzucone argumenty

Czynność banku polegająca na wykonaniu zajęcia rachunku bankowego i przekazaniu środków organowi egzekucyjnemu jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych i Prawa bankowego przez bank w kontekście wykonania zajęcia rachunku bankowego może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw nieprzekazanych wyraźnie do jego właściwości niniejsza sprawa nie jest sprawą administracyjną, a żądania skarżącego kierowane do banku mają charakter cywilny Wstrzymanie przez bank wypłat z rachunku bankowego nie jest działalnością z zakresu administracji publicznej i nie podległa kontroli sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Magdalena Bosakirska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących czynności banków związanych z egzekucją administracyjną."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku, gdy skarga była skierowana przeciwko bankowi, a nie organowi egzekucyjnemu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądów, co jest istotne dla prawników praktyków. Wyjaśnia granice między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście działań banków.

Czy bank może być pozwany przed sądem administracyjnym za zajęcie rachunku? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1364/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Bosakirska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Wr 178/10 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2010-05-28
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2,3,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 2 par. 1,
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
art. 5,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 72 poz 665
art. 105,
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 maja 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo bankowe.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 86 a par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. H. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt III SA/wr 178/10 w sprawie ze skargi W. H. na działanie B. Z. WBK S.A. we W. w przedmiocie wykonania zajęcia rachunku bankowego i przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 178/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę W. H. na działanie B. Z. W. S.A. we W. w przedmiocie wykonania zajęcia rachunku bankowego i przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu.
I
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Właściwość zaś sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 wyżej powołanej ustawy. Wymienia on katalog działań administracji publicznej, które mogą stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu. Zgodnie z powołanym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W. H. wniósł skargę, określając jej przedmiot jako działanie B. Z. W. S.A., polegające na ściągnięciu z rachunku bankowego skarżącego kwoty zajęcia egzekucyjnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, czynność taka nie znajduje się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a zatem skarga wniesiona na nią do sądu administracyjnego, jako niedopuszczalna musiała zostać przez Sąd odrzucona, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
II
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł W. H. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazał m.in., że stworzenie możliwości wniesienia skargi na czynność lub akt z zakresu władztwa administracyjnego jest istotnym uzupełnieniem sądowej kontroli administracji w sprawach indywidualnych. Niniejsza sprawa dotyczyła wyegzekwowania mandatu nałożonego na skarżącego. Ściąganie mandatów nakładanych przez policję i straż miejską odbywa się w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego dla W. – F. skierował tytuł wykonawczy do B. W. Na jego podstawie B. W. zablokował egzekwowane tytułem wykonawczym kwoty na rachunku bankowym skarżącego. W wyniku wskazanych działań doszło do naruszenia art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.) oraz art. 105 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.).
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności wymienione w pkt 1-8 powołanego przepisu, a także w sprawach należących do jego właściwości na mocy ustaw szczególnych (art.3 § 3 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw nieprzekazanych wyraźnie do jego właściwości. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania spraw o charakterze cywilnym, które zgodnie z art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; dalej k.p.c.) należą do postępowania przed sądami powszechnymi.
W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. wniesionym do Sądu pierwszej instancji, które zostało potraktowane jako skarga, skarżący wskazał jako "pozwanego" B. W. we W. oraz wniósł o zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności oraz przeprowadzenie rozprawy także w razie nieobecności powoda.
Zarządzeniem z dnia 16 marca 2010 r. Przewodniczący Wydziału III WSA we Wrocławiu wezwał skarżącego do jednoznacznego określenia, czy skargą kwestionuje wystawienie tytułu wykonawczego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, bądź czynność egzekucyjną tego organu, czy też tylko ściągnięcie mu z rachunku bankowego kwoty zajęcia, dokonane w oparciu o ten tytuł wykonawczy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że "pozew" skierowany jest przeciwko B. W. i dotyczy udzielenia informacji przez B. jak również ściągnięcia z rachunku bankowego powoda kwoty zajęcia. Zaskarżone zostało zatem działanie banku.
Stosunki między klientem banku a bankiem są stosunkami z dziedziny prawa cywilnego, a w przepisach Kodeksu cywilnego (art. 725 – 733 k.c.) zawarto regulacje dotyczące umowy rachunku bankowego. Z kolei art. 105 ust. 5 Prawa bankowego przewiduje odpowiedzialność banku za szkody wynikające z ujawnienia tajemnicy bankowej i wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem. Z powyższego wynika niewątpliwie, że niniejsza sprawa nie jest sprawą administracyjną, a żądania skarżącego kierowane do banku mają charakter cywilny.
Nie mogą zatem być oceniane przez sąd administracyjny zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez bank art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.) oraz art. 105 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.).
Dodatkowo wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 86a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wskutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, bank wstrzymuje wszelkie wypłaty z zajętego rachunku i niezwłocznie zawiadamia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego inne oddziały banku, inne banki, placówki pocztowe i inne podmioty uprawnione do dokonywania wypłat zobowiązanemu z zajętego rachunku. Zajęcie nie dotyczy kwot wolnych od egzekucji.
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu określonej kwoty stanowi czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, zaś bank jest jedynie zobligowany do wstrzymania wypłat z rachunku na mocy art. 86a § 1 powołanej ustawy. Wstrzymanie przez bank wypłat z rachunku bankowego nie jest działalnością z zakresu administracji publicznej i nie podległa kontroli sądów administracyjnych. Bank dokonujący na skutek zajęcia wierzytelności przez organ egzekucyjny wstrzymania wypłat z zajętego rachunku bankowego dłużnika nie jest podmiotem postępowania egzekucyjnego. Działania banku prowadzącego rachunek bankowy dłużnika polegające na wykonaniu obowiązków banku wynikających z art. 86a § 1 nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Natomiast nieprawidłowe wykonywanie przez bank umowy o prowadzenie rachunku bankowego może być kwestionowane na drodze cywilnej.
Dodać należy, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegają także określone akty podjęte w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym: z mocy art. 3 § 2 p.3 p.p.s.a kontroli sądowej podlegają postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga w sprawie niniejszej skierowana jest jednak przeciwko bankowi a nie przeciwko organowi egzekucyjnemu i działań organu egzekucyjnego nie obejmuje.
Jak wynika z powyższego działanie banku B. W. polegające na wstrzymaniu wypłat z rachunku bankowego dłużnika nie podlegało kontroli sądowoadministracyjnej, zatem skarga zasadnie została odrzucona.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI