II GSK 1361/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-22
NSAtransportoweŚredniansa
wyrejestrowanie pojazduprawo o ruchu drogowymutrata posiadaniaprawo własnościskarga kasacyjnaNSAtransport

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w likwidacji w sprawie odmowy wyrejestrowania pojazdu, uznając brak podstaw do zastosowania art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym.

Spółka w likwidacji wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję odmawiającą wyrejestrowania pojazdu. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym) oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka nie wykazała trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany prawa własności, a przedstawione dowody nie potwierdziły tej przesłanki.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. w likwidacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wyrejestrowania pojazdu. Spółka zarzuciła naruszenie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, twierdząc, że nastąpiła trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany prawa własności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem zaskarżenia i musi spełniać wymogi formalne, w tym precyzyjne uzasadnienie zarzutów. Sąd uznał, że spółka nie wykazała, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, sąd stwierdził, że zbycie pojazdu nie stanowi samo w sobie przesłanki do jego wyrejestrowania na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, zwłaszcza gdy nie przedstawiono dowodów na trwałą i zupełną utratę posiadania bez zmiany prawa własności. Sąd wskazał, że przepis ten dotyczy sytuacji utraty posiadania na skutek działania innych osób lub zdarzeń nadzwyczajnych, a nie dobrowolnego zbycia pojazdu. Brak udokumentowania utraty posiadania oraz brak zmiany prawa własności uniemożliwiły wyrejestrowanie pojazdu na tej podstawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zbycie pojazdu samo w sobie nie jest przesłanką do wyrejestrowania na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, jeśli nie towarzyszy mu udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania bez zmiany prawa własności.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym dotyczy sytuacji utraty posiadania pojazdu na skutek działania innych osób lub zdarzeń nadzwyczajnych, a nie dobrowolnego zbycia. Właściciel pojazdu musi udokumentować trwałą i zupełną utratę posiadania bez zmiany prawa własności, a samo zbycie, bez spełnienia tych warunków, nie jest wystarczające do wyrejestrowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.r.d. art. 79 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Przepis ten stanowi podstawę do wyrejestrowania pojazdu w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Dotyczy to sytuacji utraty posiadania na skutek działania innych osób lub zdarzeń nadzwyczajnych, a nie dobrowolnego zbycia pojazdu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i brak ustaleń co do utraty posiadania pojazdu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem. Zbycie pojazdu nie stanowi więc faktycznej przesłanki jego wyrejestrowania (zob. w tej mierze również np. wyrok NSA z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4249/18), z wyjątkiem zbycia pojazdu za granicę (pkt 3 ust. 1 art. 79 przywołanej ustawy). Instytucja wyrejestrowania pojazdu nie jest tożsama instytucji zgłoszenia jego zbycia, ani też nie służy weryfikowaniu stanu (tytułu) własności pojazdu.

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący

Małgorzata Rysz

członek

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym w kontekście zbycia pojazdu i utraty posiadania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udokumentowania utraty posiadania pojazdu przy jego zbyciu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego przepisu Prawa o ruchu drogowym, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na braku formalnym (nieudokumentowanie utraty posiadania), co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Kiedy zbycie pojazdu nie wystarczy do jego wyrejestrowania? Wyjaśnia NSA.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1361/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Małgorzata Rysz
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Kr 182/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-03-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 § 1, art. 174 pkt 1 i 2, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 79 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. w likwidacji w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 182/22 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w likwidacji w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2019 r. nr SKO.RD/4120/23/2019 w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 182/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. Sp. z o.o. w likwidacji w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2019 r., nr SKO.RD/4120/23/2019, w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła Spółka, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I i II instancji, względnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenie: art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie w ustalonym przez organ, a następnie przez sąd stanie faktycznym sprawy;
II. Na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. oddalenie skargi w sytuacji gdy wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa tj. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez wyciągnięcie, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wniosków wewnętrznie sprzecznych oraz poprzez brak poczynienia ustaleń w zakresie spełnienia przesłanki zupełnej i trwałej utraty posiadania pojazdu, co miało ten istotny wpływ na postępowanie, że doprowadziło organy i sąd do przekonania o braku możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej w zakresie wyrejestrowania pojazdu w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy prawo o ruchu drogowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do braku zaktualizowania się określonych przepisem art. 79 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przesłanek wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu marki J., nr rej. [...].
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Zwłaszcza, że – co trzeba podkreślić – ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie można pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelności formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17).
Operując w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, z punktu widzenia znaczenia konsekwencji wynikających z przedstawionych uwag wprowadzających trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
Nie jest bowiem usprawiedliwiony zarzut z pkt II. petitum skargi kasacyjnej skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., którego ocena nie może pomijać – co trzeba podkreślić – znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13).
Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.
Z przedstawionego punktu widzenia, omawiany zarzut kasacyjny nie może być uznany za zasadny, a co za tym idzie skuteczny. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera bowiem wskazanego i zarazem koniecznego elementu (zob. s. 3 – 5), a co za tym idzie nie wyjaśnienia na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych przepisów prawa i rekonstruowanych na ich podstawie wzorów działania adresowanych do tego Sądu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a.) oraz wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), które Sąd ten miałby naruszyć. Wymienione przepisy prawa, których naruszenie zarzuca strona nie zostały nawet przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W tej zaś mierze, wobec znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności, o której była mowa na wstępie oraz znaczenia konsekwencji wynikających z art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należało oczekiwać, że w relacji do normatywnej treści tych przepisów prawa strona skarżąca wyjaśni na czym miałoby polegać ich naruszenie oraz istotny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy.
Deficyt ten nie pozostaje bez wpływy na wniosek odnośnie do braku zasadności, przede wszystkim braku skuteczności omawianego zarzutu kasacyjnego.
Zwłaszcza, że podkreślenia – i zarazem przypomnienia – wymaga, że w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia, której treść i zakres wyznaczają normy prawa determinujące treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzujące czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07; wyrok NSA z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97), co w relacji do sprawy stanowiącej przedmiot orzekania Sądu I instancji oraz jej istoty odnosi się do podstaw odmowy wyrejestrowania pojazdu.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdza, że rozpoznając sprawę ze skargi na decyzję w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu marki J., nr rej. [...], Sąd I instancji nie uwzględnił znaczenia konsekwencji wynikających z przywołanego przepisu prawa. Mianowicie, że nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy, co gdyby istotnie nastąpiło, mogłoby stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2349/17; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18). Jeżeli z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby strona skarżąca wykazała zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnej, która mogłaby uzasadniać twierdzenie, że Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., to zarzut naruszenia tego przepisu prawa trzeba uznać za oczywiście niezasadny.
Podobnie, jak za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz zarzut naruszenia art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (pkt I. petitum skargi kasacyjnej).
Nie ma bowiem podstaw, aby twierdzić, że kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wadliwie skontrolował prawidłowość ustaleń faktycznych przeprowadzonych w sprawie oraz prawidłowość oceny dowodów stanowiących podstawę tychże ustaleń, a w konsekwencji, że wadliwie skontrolował prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydania tej decyzji, co miałoby polegać – jak podnosi strona – "[...] na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez wyciągnięcie, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wniosków wewnętrznie sprzecznych oraz poprzez brak poczynienia ustaleń w zakresie spełnienia przesłanki zupełnej i trwałej utraty posiadania pojazdu, co [...] doprowadziło organy i sąd do przekonania o braku możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej w zakresie wyrejestrowania pojazdu w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt p ustawy prawo o ruchu drogowym" oraz naruszeniu tego przepisu prawa "[...] poprzez jego niezastosowanie w ustalonym przez organ, a następnie przez sąd stanie faktycznym sprawy".
Zwłaszcza, że zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie został uzasadniony w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle wymogów określonych w art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – o czym była już mowa powyżej – co czyni go nieskutecznym.
O braku zasadności zarzutu naruszenia art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym trzeba wnioskować zaś na podstawie deficytów jego konstrukcji oraz uzasadnienia. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zakłada bowiem potrzebę wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany – co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu).
Ocena zaś tego zarzutu, co nie mniej istotne – o czym mowa dalej – może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone – a więc tak jak w rozpatrywanej sprawie, a to wobec braku skuteczności zarzutu z pkt I. petitum skargi kasacyjnej – nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22).
W tym kontekście, z istoty przeprowadzonych przez organy administracji publicznej ustaleń faktycznych w relacji do normatywnej treści art. 79 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, że wobec braku przedstawienia bezspornych dowodów potwierdzających fakt przeniesienia prawa własności pojazdu J. nr rej. [...], w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z dnia 19 października 2018 r. stronę należało nadal traktować, jako właściciela wymienionego pojazdu (zob. s. 2 uzasadnienia decyzji organu I instancji; s. 10 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Strona oświadczyła bowiem jedynie, że zbyła wymieniony pojazd na podstawie umowy ustnej, na co nie posiada dowodu w formie pisemnej oraz w toku postępowania dołączyła kserokopię rachunku nr 1/12/1996 z dnia 27 grudnia 1996 r. ze wskazaniem, jako nabywcy "osoby fizycznej" i bez podania danych kupującego (ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika przy tym jednocześnie, że wymieniony pojazd w dalszym ciągu jest zarejestrowany na spółkę – zaświadczenie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 lutego 2017 r.; pismo Urzędu Miasta Krakowa Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców nr KM-08.5411.722.2018.).
Podkreślając, że Sąd I instancji nie podważył trafności tychże ocen i wniosków, ani też prawidłowości ustaleń faktycznych oraz dowodów stanowiących podstawę tychże ustaleń, w opozycji do stanowiska strony skarżącej – która nie kwestionuje stanowiska Sądu we wskazanym zakresie – trzeba przede wszystkim podnieść, że ani przywołane oceny, ani też stanowiące ich podstawę ustalenia faktyczne i dowody, nie uzasadniają twierdzenia o zaktualizowaniu się przesłanki wyrejestrowania pojazdu J. nr rej. [...] na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co wobec odmowy wyrejestrowania pojazdu na tej właśnie podstawie miałoby jednocześnie – zdaniem strony – prowadzić do wniosku o naruszeniu tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie.
Stanowisko strony skarżącej nie może być uznane za zasadne i prawidłowe, a co za tym idzie skuteczne, z następujących powodów.
Po pierwsze, ze skargi kasacyjnej nie wynika, aby strona podważała prawidłowość podejścia Sądu I instancji do rozumienia przepisu art. 79 ust. 1 pkt 5 przywołanej ustawy, w świetle którego stanowi on podstawę wyrejestrowania pojazdu w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełne utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Skarga kasacyjna nie stawia bowiem zarzutu błędnej wykładni przywołanego przepisu prawa, co wobec istoty spornej w sprawie kwestii nie jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości jego stosowania w – skutecznie niepodważonym – stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy.
Po drugie, z przywołanego przepisu prawa jednoznacznie wynika, że na jego podstawie podlega wyrejestrowaniu pojazd należący do osoby, w odniesieniu do której nie doszło do żadnych zmian w zakresie prawa własności, lecz do całkowitej i trwałej utraty posiadania pojazdu. Wobec treści oraz istoty przywołanego przepisu prawa – w tym również w relacji do pozostałych przesłanek wyrejestrowania pojazdu zawartych w zamkniętym katalogu określonym w art. 79 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – za nie mniej uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że "trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu" bez zmian w zakresie prawa własności należałoby odnosić do utraty tego posiadania na skutek działania innych osób oraz wbrew woli właściciela pojazdu (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2292/19), czy też utraty tego posiadania na skutek innych jeszcze zdarzeń i sytuacji nadzwyczajnych, w tym między innymi zniszczenia pojazdu, jego zaginięcia w niewyjaśnionych okolicznościach (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1018/22).
W świetle przedstawionego rozumienia art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zbycie pojazdu nie stanowi więc faktycznej przesłanki jego wyrejestrowania (zob. w tej mierze również np. wyrok NSA z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4249/18), z wyjątkiem zbycia pojazdu za granicę (pkt 3 ust. 1 art. 79 przywołanej ustawy).
Po trzecie – co należy podkreślić – z art. 79 ust. 1 pkt 5 przywołanej ustawy, aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że "trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmian w zakresie prawa własności", aby mogła stanowić uzasadnioną, a co za tym idzie skuteczną podstawę wyrejestrowania pojazdu, musi być – jak wymaga tego przywołany przepis prawa – udokumentowana. Jeżeli przy tym podkreślić, że postępowanie w sprawie wyrejestrowania pojazdu jest prowadzone na wniosek jego właściciela – o czym mowa jeszcze dalej – nie zaś urzędu, to nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że to właśnie właściciel pojazdu powinien wskazać podstawę wyrejestrowania i udokumentować ją w sposób przewidziany ustawą, organ administracji zaś, w ramach zgłoszonego wniosku i przedstawionych dokumentów, zobowiązany jest dokonać ustaleń w zakresie rzeczywistej woli wnioskodawcy oraz oceniać złożone dowody i ewentualnie wezwać do ich uzupełnienia w zakresie odpowiadającym zidentyfikowanej podstawie wyrejestrowania (zob. wyrok NSA z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4249/18).
Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że przywołane powyżej dowody, które strona oferowała w toku postępowania administracyjnego nie potwierdzają, ani też nie dowodzą zaktualizowania się przesłanki wyrejestrowania pojazdu, na którą się powołuje, a mianowicie rozumianej w przedstawiony powyżej sposób przesłanki z art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, to jest "trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmian w zakresie prawa własności", co należy odnieść również – o czym mowa dalej – do sprawozdania finansowego i bilansu za 2020 r., których znaczenie strona eksponuje w skardze kasacyjnej w zakresie odnoszącym się do środków trwałych.
W rekapitulacji należy więc stwierdzić, że przedstawione argumenty przekonują o zasadności wniosku, że Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez jego niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Co więcej – oraz podkreślając przy tym, że instytucja wyrejestrowania pojazdu nie jest tożsama instytucji zgłoszenia jego zbycia, ani też nie służy weryfikowaniu stanu (tytułu) własności pojazdu – wobec tego, że w toku postępowania administracyjnego strona skarżąca nie twierdziła, że "trwale i zupełnie utraciła posiadanie pojazdu" wbrew swojej woli oraz, że zachowała prawo własności pojazdu, o którego wyrejestrowanie wystąpiła, lecz przeciwnie, że pojazd ten zbyła – na dowód czego złożyła przywołane powyżej oświadczenie, przedłożyła rachunek o opisanej powyżej treści samochodu, a także eksponowała znaczenie konsekwencji mających wynikać ze sprawozdania finansowego i bilansu za 2020 r. – o braku zasadności zarzutu naruszenia art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez jego niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie trzeba więc wnioskować i na tej podstawie, że regulowane tym przepisem prawa postępowanie w sprawie wyrejestrowania pojazdu jest wszczynane i prowadzone na wniosek jego właściciela.
W świetle przywołanych twierdzeń strony, przepis art. 79 ust. 1 pkt 5 wymienionej ustawy tym bardziej nie mógłby mieć więc zastosowania w rozpatrywanej sprawie, a to z uwagi na znaczenie konsekwencji wynikających z art. 61a oraz 105 § 1 k.p.a.
W związku z tym jednak, że skarga kasacyjna nie odnosi się do wskazanego aspektu zagadnienia, ani też nie podważa – o czym mowa była powyżej – zaakceptowanej przez Sąd I instancji oceny organów administracji publicznej, a mianowicie, że brak przedstawienia bezspornych dowodów potwierdzających fakt przeniesienia prawa własności pojazdu J. nr rej. [...] uzasadniał traktowanie strony skarżącej, jako właściciela wymienionego pojazdu, znaczenie konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym powoduje, że szersze merytoryczne odniesienie się do wskazanej kwestii nie jest jednak możliwe (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).
W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI