Orzeczenie · 2025-11-26

II GSK 1358/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-26
NSAtransportoweWysokansa
kara pieniężnatransport drogowypojazd nienormatywnykontrola drogowalegalizacja wagpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Opolu, który uchylił decyzję GITD nakładającą karę pieniężną na spółkę B. Sp. z o.o. Sp. k. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Spółka została ukarana za przewóz pojazdem nienormatywnym, którego długość, masa i szerokość przekraczały dopuszczalne normy. WSA w Opolu uchylił decyzję GITD, zarzucając organom administracji naruszenie przepisów KPA, w szczególności brak wystarczających ustaleń faktycznych i oceny dowodów, w tym dotyczących legalizacji wag użytych do kontroli oraz nieuwzględnienie okoliczności związanych z procesem uzyskiwania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. NSA uznał skargę kasacyjną GITD za zasadną. Sąd kasacyjny wskazał, że WSA błędnie ocenił materiał dowodowy, opierając się na twierdzeniach spółki dotyczących rzekomych rozbieżności w dokumentacji wag, nie weryfikując ich krytycznie i pomijając znaczenie ostatecznych decyzji administracyjnych w sprawie zatwierdzenia typu wag i ich legalizacji. NSA podkreślił, że protokół kontroli drogowej, podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń, stanowił podstawowy dowód, a użyte wagi posiadały ważne świadectwo legalizacji. Ponadto, NSA uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił kwestię odpowiedzialności spółki za naruszenie przepisów, błędnie interpretując art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Sąd kasacyjny stwierdził, że spółka ponosi odpowiedzialność za przewóz bez wymaganego zezwolenia, a okoliczności takie jak zapewnienia urzędników o terminowym wydaniu zezwolenia czy złożoność operacji logistycznej nie zwalniają jej z odpowiedzialności. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w szczególności w kontekście przesłanek egzoneracyjnych oraz oceny dowodów w sprawach o nałożenie kar pieniężnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z transportem pojazdów nienormatywnych i legalizacją wag, ale jego ogólne zasady dotyczące ciężaru dowodu i odpowiedzialności mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w szczególności w zakresie legalizacji wag użytych do kontroli i uwzględnienia okoliczności związanych z uzyskiwaniem zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, opierając się na niezweryfikowanych twierdzeniach strony skarżącej i pomijając znaczenie ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących zatwierdzenia typu wag i ich legalizacji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nieprawidłowo ocenił dowody dotyczące legalizacji wag, nie weryfikując krytycznie twierdzeń spółki i ignorując fakt posiadania przez wagi ważnego świadectwa legalizacji oraz zatwierdzenia typu. Sąd kasacyjny podkreślił, że protokół kontroli drogowej jest podstawowym dowodem, a kierowca nie zgłaszał zastrzeżeń.

Czy okoliczności takie jak zapewnienia urzędników o terminowym wydaniu zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego lub złożoność operacji logistycznej mogą stanowić podstawę do zastosowania przesłanki egzoneracyjnej z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności nie stanowią podstawy do zastosowania przesłanki egzoneracyjnej, ponieważ ciężar dowodu spoczywa na podmiocie, który musi wykazać brak wpływu na powstanie naruszenia i podjęcie wszelkich możliwych działań zgodnie z prawem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że spółka ponosi odpowiedzialność za przewóz bez wymaganego zezwolenia. Zapewnienia urzędników czy złożoność operacji logistycznej nie zwalniają z obowiązku posiadania zezwolenia, a spółka nie wykazała, że uczyniła wszystko, co możliwe, aby uniknąć naruszenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA w Opolu został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1, 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA oraz obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy.

u.t.d. art. 92c ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przesłanki zastosowania kary pieniężnej oraz możliwość zastosowania przesłanki egzoneracyjnej.

Pomocnicze

u.p.o.m. art. 1, 2, 4 pkt 5, 8, 9a, 10, 12, 8 ust. 1-3, 8 ust. 5, 8a, 8b, 8h, 8i, 8m, 8n, 10

Ustawa Prawo o miarach

Przepisy dotyczące przyrządów pomiarowych, ich legalizacji, zatwierdzenia typu i kontroli metrologicznej.

p.r.d. art. 64

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Warunki ruchu pojazdu nienormatywnego i wymóg posiadania zezwolenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA dokonał błędnej oceny dowodów dotyczących legalizacji wag. • WSA nieprawidłowo zinterpretował przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. • Spółka ponosi odpowiedzialność za przewóz bez wymaganego zezwolenia, a okoliczności podnoszone przez nią nie zwalniają z tej odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące konieczności ponownego badania legalizacji wag i zatwierdzenia typu. • Argumenty WSA dotyczące wpływu okoliczności logistycznych i zapewnień urzędników na odpowiedzialność spółki.

Godne uwagi sformułowania

"Teza" Sądu I instancji – której istota sprowadza się do podważania, że do ważenia kontrolowanego pojazdu miałaby nie zostać użyta właściwa waga oraz właściwy terminal wagowy – a mianowicie urządzenie, które nie posiadało wymaganego prawem oraz ważnego świadectwa legalizacji pierwotnej – co miałoby w konsekwencji prowadzić do wniosku o braku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a co za tym idzie do wniosku o deficytach przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych oraz o potrzebie – wręcz obowiązku – ich usunięcia przez organ administracji, co miałoby nastąpić w odpowiedzi na wątpliwości podnoszone przez stronę w tym zakresie, nie jest ani trafna, ani też uzasadniona. • "Teza ta jest wręcz dowolna i wprost – co trzeba uznać za oczywiste – stanowi dosłowne wręcz powielenie stanowiska skarżącej spółki, opartego na wynikach '[...] oględzin urządzenia kontrolno-pomiarowego [...]' przeprowadzonych na podstawie materiału internetowego zawierającego przykładowe zdjęcia terminali wagowych, a mianowicie stanowiska prezentowanego w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze, którego Sąd I instancji w ogóle nie zweryfikował, ani też nie poddał krytycznej ocenie, która była konieczna." • "Źródłem oraz bezpośrednią przyczyną zaistnienia stwierdzonych naruszeń przepisów o transporcie drogowym było zachowanie samej strony skarżącej, której staranność działania była – jak należałoby przyjąć – daleka od oczekiwanej, albowiem – i to pomimo doświadczenia zawodowego, na które…

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w szczególności w kontekście przesłanek egzoneracyjnych oraz oceny dowodów w sprawach o nałożenie kar pieniężnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z transportem pojazdów nienormatywnych i legalizacją wag, ale jego ogólne zasady dotyczące ciężaru dowodu i odpowiedzialności mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego – kar za naruszenia przepisów – oraz pokazuje, jak NSA koryguje błędy WSA w ocenie dowodów i stosowaniu prawa. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w transporcie i prawie administracyjnym.

NSA uchyla wyrok WSA ws. kary za transport. Kluczowa ocena dowodów i odpowiedzialności przewoźnika.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst