II GSK 1356/12

II GSK 1356/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska
Joanna Zabłocka /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Kr 70/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-11-16
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
art. 21
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 16 ust. 3 akapit 2 i 6
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 70/11 w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od S. T. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 70/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę S. T. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] października 2010 r. NR [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008, z następującym uzasadnieniem:
W dniu [...] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek S. T. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – obszary ze specyficznymi utrudnieniami na rok 2008r. (ONW).
Wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania dotyczył przyznania płatności do obszaru następujących działek rolnych: A o pow. 0,24 ha gdzie strona zadeklarowała łąkę trwałą; B - 0,86 ha sad śliwkowy; C - 1,41 ha porzeczka czarna; D - 0,36 ha mieszanka zbożowa; E - 0,30 ha malina; F - 0,10 ha ziemniaki; G - 0,11 ha pszenica ozima; H -0,19 ha łąka trwała; l - 0,21 ha porzeczka czarna; J - 0,22 ha sad jabłoniowy. W/w działki rolne były położone na działkach ewidencyjnych nr 458 (działka rolna A), 527 (B, C), 539/1 (F, E, D), 539/2 (D, E). 544/10 (G), 544/9 (G), 546 (H, J), 550. Strona łącznie zadeklarowała 4,00 ha do płatności ONW.
Dnia [...] lipca 2008 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu. W jej wyniku stwierdzono zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do w/w płatności wobec powierzchni faktycznie do nich uprawnionej. Dotyczyło to obszaru zadeklarowanego jako działka rolna A (powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,04 ha), B (0,49 ha), C (1,05 ha), E/E1 (0,19 ha), F (0,05 ha), G/G1 (0,05 ha), H (0,13 ha) oraz l (0,05 ha). W/w kontrola została uzupełniona inspekcją z dnia 07 października 2008 r., która była poświęcona sprawdzeniu wypełniania przez stronę wymogów związanych z tzw. dobrą kulturą rolną. W wyniku późniejszej z w/w kontroli stwierdzono, że w przypadku działki rolnej A strona nie przeprowadziła w terminie (tj. do dnia 31 lipca 2008 r.) wykoszenia i odchwaszczenia.
Podczas kontroli wniosku stwierdzono, że obszar zadeklarowany jako powierzchnia użytkowana rolniczo na działce ewid. nr 539/2, 539/1 i 527 był większy od możliwego do zadeklarowania według danych posiadanych przez ARiMR, obliczonych na podstawie danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz zdjęć lotniczych.
Pierwotnie wydane w sprawie decyzje, tj. decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] lutego 2009r. oraz decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARIMR znak [...] z dnia [...] maja 2009 r. odmawiające stronie przyznania wnioskowanych płatności zostały na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 3 marca 2010r. sygn. akt I SA/Kr 965/09 uchylone ze względu na stwierdzenie przez Sąd braków postępowania wyjaśniającego dotyczących w szczególności analizy zastrzeżeń skarżącego odnośnie wykonanych u niego kontroli.
Ponownie rozpoznając sprawę, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzją z dnia [...] lipca 2010r. Nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu ONW – Obszary ze specyficznymi utrudnieniami na rok 2008 i nałożył sankcję w wysokości 411,84 zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Powyższa decyzja była przede wszystkim wynikiem stwierdzenia, że powierzchnia uprawniona za 2008 r. do płatności ONW była wyraźnie mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tej płatności.
W/w niezgodność ustalono na podstawie pomiarów przeprowadzonych podczas kontroli w gospodarstwie strony przy pomocy urządzeń GPS (nawigacji satelitarnej). Zakwestionowane części tych działek, stanowiące wg organu l instancji: 0,20 ha działki A; 0,05 ha F; 0,06 ha G; 0,16 ha l; 0,37 ha B; 0,36 ha C; 0,11 E oraz 0,06 ha działki H, zostały wykluczone z wniosku strony i potraktowane jako zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności. Ponieważ powierzchnia stwierdzona działek rolnych A, F, G, l była mniejsza niż minimalna powierzchnia uprawniająca działkę rolną do płatności (wynosząca 0,10 ha), z wniosku strony wykluczono całe powierzchnie tych działek. Ponadto w przypadku działki rolnej A stwierdzono uchybienia dot. dobrej kultury rolnej polegające na braku wykoszenia obszaru tej działki w terminie do końca lipca 2008 r.
Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału) po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości ustalenia tego organu. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, organ wskazał, że pomiary dokonane przez geodetę na zlecenie strony zostały wykonane już w 2009 r. Organ wyjaśnił, że w przypadku działki rolnej B nie uznano za uprawnioną do płatności części tej działki okalające działkę rolną C, bowiem drzewa okalające działkę rolną C nie tworzyły zwartego obszaru, tak jak miało to miejsce w przypadku pozostałej części działki rolnej B, znajdującej się w południowej części działki ewid. nr 527. Wymóg zwartości sadu śliwkowego (a więc uprawy zadeklarowanej na działce B) zawarto m.in. w pkt 1.2 załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.). Organ nadmienił, że prawidłowość pomiarów przeprowadzonych w 2008 r. potwierdzają również wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie strony w 2010 r. Dokumentacja fotograficzna z 2010 r. wskazuje m.in., że strona uzupełniła obsadę dot. porzeczki, malin i śliw już po 2008 r.
W ocenie organu odwoławczego efekty czynności wyjaśniających przeprowadzonych w niniejszej sprawie i sposób ich udokumentowania, nie pozwalały na uznanie, że w przypadku zakwestionowanych działek rolnych były to obszary faktycznie użytkowane zgodnie z normami przez cały rok, za który starano się o w/w płatności. Stwierdzone w sprawie nieprawidłowości miały również charakter ewidentnych naruszeń zapisów § 1 i § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, póz. 306 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 w/w rozporządzenia za grunty utrzymywane zgodnie z normami uznaje się grunty orne na których jest prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie albo łąki i pastwiska, których okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Z kolei zgodnie z § 4 w/w rozporządzenia tereny użytkowane rolniczo, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. Uchybienia w zakresie dobrej kultury rolnej dotyczyły w szczególności działki rolnej A, położonej na obszarze działki ewidencyjnej nr 458. Kontrolerzy stwierdzili tu uchybienia odnośnie wymogu ozn. symbolem N3, co znalazło wyraz w protokole z kontroli z dn. [...]-10-2008 r., gdzie na stronie 5-6 w/w działka została zakwalifikowana jako nie utrzymywana w dobrej kulturze rolnej (kod DR14). Organ wskazał, że konsekwencje stwierdzonego w sprawie zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności ONW reguluje art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. (Dz. U. WE L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 z późn. zm.), w związku z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz. U. WE L 368 z 23.12.2006, str. 74 z późn. zm.). Zgodnie z ich brzmieniem, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między obszarem zadeklarowanym a obszarem faktycznie uprawnionym do płatności przekracza 50%, to za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Rolnika dodatkowo wyklucza się wówczas z otrzymania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem i obszarem zatwierdzonym do w/w płatności. Taka kwota podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach wszystkich środków wsparcia ustanowionych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub rozporządzeń (WE) nr 1782/2003 bądź 73/2009, do których dany beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono rozbieżność. Jeżeli ta kwota nie może zostać w pełni odliczona od tych płatności pomocowych, pozostające saldo zostaje anulowane.
Organ odwoławczy podsumował, że w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności ONW wynosi w przedmiotowej sprawie 2,44 ha, a pierwotnie zadeklarowano do tych dopłat 4,00 ha. Łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do w/w płatności 63,93%. Nie stwierdzono, aby był to wynik celowego działania producenta. Ponieważ zawyżenie przekroczyło 50%, to zgodnie z zapisem art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, w związku z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, konsekwencją tego była odmowa płatności ONW za rok, na który wnioskowano o wsparcie tego rodzaju. Na skarżącego została także nałożona kara finansowa w wysokości 411,84 zł (wielkość zawyżenia w ha x stawka ONW za 1 ha), która będzie potrącana z płatności, jakie ewentualnie zostaną rolnikowi przyznane w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości.
W skardze na w/w decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. zawarty został wniosek o uchylenie decyzji i zarzut oparcia rozstrzygnięcia na nieprzeprowadzonej kontroli z [...]10.2008r., stwierdzenie uchybień dotyczących braku wykoszenia działek rolnych do końca października 2008r., a oparcie ustaleń o nieprawidłowo przeprowadzoną kontrolę z lipca 2008r., nieuwzględnienie pomiarów działek strony wykonanych przez geodetę i brak podania przez organ szczegółów dotyczących urządzeń wykorzystywanych do pomiaru powierzchni działek oraz informacji dotyczących kompetencji pracowników wykonujących kontrole w gospodarstwie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. oddalił skargę S. T., stwierdzając, że jest ona niezasadna, a zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. WSA wskazał, że w wyroku z dnia 3 marca 2010r. sygn.akt I SA/Kr 965/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uwzględniając wówczas skargę stwierdził naruszenie przepisów postępowania w związku z niewyjaśnioną kontrolą w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] października 2008r., a także nie ustosunkowanie się organu do wniesionych przez skarżącego zastrzeżeń do protokołu kontroli na miejscu. Sąd I instancji orzekający obecnie stwierdził, że zaskarżona aktualnie decyzja wydana została z zachowaniem art.153 p.p.s.a. zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie i bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
WSA stwierdził, że zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania ustaleń faktycznych w sprawie poprzez zarzut naruszenia przepisów postępowania – art.6, art. 7 k.p.a. i przywołał treść art.21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz.427 zwanej dalej ustawą o wspieraniu gospodarowania) wskazując, że wprowadza on istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w k.p.a., które to modyfikacje osłabiają pozycję procesową stron postępowania. Dlatego Sąd I instancji za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności wskazywanych w skardze art.6 i 7 kpa.
WSA wskazał, że istotnym elementem sporu pomiędzy skarżącym a organem, dotyczącym ustaleń faktycznych sprawy jest kwestia kontroli w gospodarstwie skarżącego z dnia [...] października 2008 w czasie której stwierdzono, że na działce rolnej A skarżący nie przeprowadził w terminie ( tj. do 31 lipca 2008r.) wykoszenia i odchwaszczenia ( kody DR14, N2 i N3 ). Skarżący kwestionował przede wszystkim sam fakt przeprowadzenia tej kontroli, o której nie został zawiadomiony.
Odnosząc się do sprawy kontroli z dnia [...] października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie kontrola ta nie miała prawnego znaczenia. Sąd zwrócił uwagę, że odnośnie podanej we wniosku działki rolnej A - łąki trwałe o pow.0,24 ha to w wyniku kontroli która miała miejsce w dniu [...] lipca 2008r. stwierdzono, że powierzchnia tej działki wynosi 0,04 ha, co spowodowało, że działka rolna A nie kwalifikowała się do wniosku z uwagi na nie spełnione kryterium powierzchni, które wynosi 0,10 ha. Natomiast uzupełniająca kontrola, która została przeprowadzona w dniu [...] października 2008r. związana była z faktem, że skarżący ( obok pomocy ONW i płatności obszarowych) starał się również o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2008r., m.in. w wariantach SO2b01 i SO2b02, wariant SOb02 był realizowany przez skarżącego na działce rolnej A.
WSA stwierdził także, że w rozpoznawanej sprawie najważniejsze okoliczności faktyczne ustalone zostały w wyniku kontroli w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] lipca 2008r. Celem tej kontroli było zweryfikowanie zgodności danych podanych we wniosku ze stanem faktycznym. O kontroli w dniu [...] lipca 2008r. skarżący został zawiadomiony i brał w niej udział. Kontrola polegała na ustaleniu granic i powierzchni zadeklarowanych przez stronę działek rolnych, zweryfikowaniu grup upraw rolnych wskazanych przez stronę na tych działkach. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS) umożliwiających dokonanie obliczeń obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Ostateczne wyniki pomiarów podane zostały z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyki urządzeń, którymi dokonano pomiaru. Wyniki kontroli utrwalone zostały w zapisach urządzeń pomiarowych, a także obszernym materiale fotograficznym. WSA stwierdził, że podnoszone zarzuty dotyczące kontroli z dnia [...] lipca 2008r. są niezasadne.
Sąd nie podzielił również zarzutu co do braku weryfikowalności metody GPS zastosowanej w toku kontroli do pomiaru działek rolnych, z uwagi na nie wskazanie urządzenia za pomocą którego pomiaru dokonano. Pomiar spornych działek rolnych został przeprowadzony metodą GPS i taki też sposób pomiaru został odnotowany w raporcie kontroli. Organ II instancji poinformował, że pomiary działek skarżącego zostały wykonane przy pomocy posiadanych przez ARiMR odbiorników GPS typu Trimble GEO XT. Odnośnie zaś zarzutu nieuwzględnienia przez organ pomiarów przedłożonych przez skarżącego, a wykonanych przez geodetę J.S. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu co do oceny przedłożonego dokumentu. Dokument ten został określony jako "wykaz powierzchni pomierzonych użytków rolnych z dnia [...] 04.2009r." Słusznie organ zwrócił uwagę, że przedmiotem sprawy jest stan faktyczny z 2008r., a nie z 2009r., a z przedłożonych wyników pomiarów nie wynika ani sposób, ani metoda ich przeprowadzenia. Nadto zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedłożony dokument dotyczący pomiaru pozostaje nieadekwatny do stanu sprawy. Przede wszystkim mowa jest w nim o użytkach, a nie o działkach rolnych, a podane powierzchnie pozostają w sprzeczności z danymi, które podał sam skarżący we wniosku z dnia [...] maja 2008r. o przyznanie płatności ONW, potwierdzonymi oświadczeniem skarżącego z dnia [...] października 2008r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień.
WSA uznał, że mając na uwadze prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, organ poprawnie zastosował obowiązujące przepisy tj. art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427) w zw. z § 3 ust. 1, 2, 3, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" (ONW), art. 16 ust. 3 akapit 2 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 368 z 23.12.2006) i odmówił stronie przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu ONW – Obszary ze specyficznymi utrudnieniami na rok 2008 oraz nałożył sankcję w wysokości 411,84 zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
S. T. zaskarżył skargą kasacyjna powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Pełnomocnik złożył oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte.
Zaskarżonemu wyrokowi, na zasadzie art. 174 p.p.s.a. zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a/ art. 134 p.p.s.a., art. 3§1 p.p.s.a. i art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U.Nr 153, poz.1269 ze zm., dalej "p.u.s.a."), poprzez rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyłącznie zarzutów sformułowanych w toku postępowania przez skarżącego oraz brak skontrolowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego zastosowanych przy wydaniu zaskarżonej decyzji, ograniczenie się wyłącznie do rozważenia prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie przez organ administracji publicznej, a w konsekwencji wadliwe wykonanie przez Sąd I instancji funkcji kontrolnej;
b/ art. 153 p.p.s.a., art. 3§1, art. 145§1 lit.c p.p.s.a. i art. 1§2 p.u.s.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem art.153 p.p.s.a., podczas gdy wbrew wskazaniom zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 3 marca 2010 roku (I SA/Kr 965/09) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor M. OR ARiMR w K. nie odniósł się do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów do kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2008 roku, a takie odniesienie znalazło się dopiero w odpowiedzi na skargę z dnia 6 grudnia 2010r. oraz brak uwzględnienia przez Sąd I instancji, że wbrew wskazaniom zawartym w wyroku WSA w K. z 3.03.2010 r. nie wyjaśniono w treści decyzji znaczenia mało czytelnych, odręcznych adnotacji zawartych w protokole kontroli uniemożliwiając w ten sposób skarżącemu odniesienie się do nich;
c/ art. 3§1, art. 145§1 lit.c p.p.s.a., art. 1§2 p.u.s.a. w zw. art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U 2007.64.427, dalej: "u.w.o.w.") oraz art. 6 i 7 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez Sąd I instancji, że podstawowym obowiązkiem organów administracyjnych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego jest prawidłowe ustalenie i wyjaśnienie stanu prawnego sprawy oraz brak uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., że organy I i II instancji powinny (z urzędu) oprzeć wydane rozstrzygnięcie na prawidłowo zastosowanej normie kompetencyjnej, normie procesowej i normie prawa materialnego, w sytuacji gdy z treści zaskarżonej decyzji oraz z poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynika, że organy nie wypełniły tego obowiązku;
d/ art. 3§1, art. 145§1 lit.c p.p.s.a., art. 1§2 p.u.s.a. w zw. z art. 21 u.w.o.w. oraz art. 6 i 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że art. 21 u.w.o.w. wyłączą możliwość powołania się przez skarżącego na zarzut naruszenia art. 6 i 7 k.p.a., w sytuacji gdy z treści tego przepisu wynika, że do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji indywidualnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej, a zastosowanie zasad ogólnych k.p.a. nie zostało w żadnym miejscu tej ustawy wyłączone, co więcej zasada zawarta w art. 6 i 7 (zdanie pierwsze) k.p.a. została powtórzona w art. 21 ust. 2 pkt 1 u.w.o.w., a nadto treść tych zasad ogólnych wynika z art. 7 oraz 2 Konstytucji RP, a ustawa nie może w żadnym wypadku modyfikować przepisów konstytucyjnych;
e/ art. 3§1, art. 145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., art. 1§2 p.u.s.a. w zw. z art. 107§1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał wyczerpująco, wbrew wymaganiom wynikającym z art. 107§1 k.p.a., podstawy prawnej decyzji;
f/ art. 3§1, art. 145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., art. 1§2 p.u.s.a. w zw. z art. 107§3 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w zaskarżonej decyzji Dyrektora M. OR ARiMR z dnia [...] października 2010 roku oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nie zawarto uzasadnienia prawnego, wydanych rozstrzygnięć, zgodnie z wymogami art. 107§3 k.p.a., w szczególności nie wyjaśniono materialnej podstawy decyzji administracyjnej, ani nie uzasadniono jakie przepisy (obowiązujące w dniu złożenia wniosku czy w dniu wydawania decyzji) powinny zostać i zostały zastosowane do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej;
g/ art. 3§1, art. 145 pkt 1 lit.c p.p.s.a., art. 1§2 p.u.s.a. w zw. z art. 107§3 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektora M. OR ARiMR nie wyjaśniono w jaki sposób została obliczona powierzchnia uprawiona do płatności, brak było wyjaśnienia z jakiego względu działki poniżej 0,1 ha nie mogą być wliczane do powierzchni uzasadniającej pomoc finansową;
h/ art. 141§4 i art. 3§1 p.p.s.a. w zw. z art. 1§2 p.u.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., w szczególności brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia co stanowiło zdaniem Sądu podstawę materialną zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz z jakich względów Sąd I instancji uznał, że została ona prawidłowo zastosowana przez organ;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że organ prawidłowo zastosował art. 16 ust. 3 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 podczas, gdy przepis ten nie obowiązywał w momencie wydawania zaskarżonej decyzji, a z przepisów przejściowych nie wynika, żeby miał on być nadal stosowany do wniosków złożonych przed jego uchyleniem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej - p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej przywołane zostały obydwie podstawy kasacyjne wymienione w przepisie art. 174 p.p.s.a.
Odnosząc się do pierwszego ze sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania (zarzut I-a skargi kasacyjnej), a to naruszenia art.134 p.p.s.a., art.3§1 p.p.s.a. i art.1§2 p.u.s.a. poprzez rozpatrzenie przez Sąd wyłącznie zarzutów sformułowanych przez skarżącego, brak skontrolowania prawidłowości zastosowania przepisów przy wydawaniu decyzji oraz ograniczenie się do rozważenia prawidłowości dokonania przez organy ustaleń faktycznych i przez to wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej, NSA stwierdza, że brak jest podstaw do uznania, iż zarzut ten jest uzasadniony. W myśl art. 1 § 2 p.u.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei powołany przez skarżącego art.3§1 p.p.s.a. jest jednym z przepisów wyznaczających zakres postępowania sądowoadministracyjnego. W myśl powołanego przepisu, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie art. 3§1 p.p.s.a. mogłoby zatem polegać na wykroczeniu poza kompetencje sądu albo zastosowaniu środka nieprzewidzianego w ustawie, względnie na sytuacji gdy Sąd rozpoznający skargę, uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie.
Sąd I instancji nie naruszył żadnego z tych przepisów, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianych przepisów nie może być uznany za uzasadniony. Wskazać również należy, że art.134 p.p.s.a. zawiera dwie jednostki redakcyjne, wobec niewskazania, naruszenie której skarżący zarzuca, NSA nie ma możliwości oceny trafności zarzutu naruszenia tego przepisu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma również usprawiedliwionych podstaw zarzut sformułowany w punkcie "I - b" skargi kasacyjnej t.j. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem art.153 p.p.s.a., podczas gdy w ocenie skarżącego, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor Oddziału) w zaskarżonej decyzji nie wykonał wskazań zawartych w uprzednio wydanym wyroku WSA. Należy przypomnieć, że wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. WSA uchylił zaskarżone decyzje organów ARiMR z dwóch powodów: po pierwsze dlatego, że organy orzekające wydały rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, nie znały bowiem treści zastrzeżeń złożonych przez skarżącego w odniesieniu do protokołu kontroli na miejscu, po wtóre ze względu na zastrzeżenia Sądu co do kontroli przeprowadzonej w październiku 2008r.
Podnosząc w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 153 skarżący powiązał go z nieodniesieniem się Dyrektora Oddziału w uzasadnieniu decyzji do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów do kontroli z "[...] lipca 2008 r." Ponieważ kontrola u skarżącego została przeprowadzona dnia [...] lipca 2008 r. wskazanie daty " [...] lipca" Sąd traktuje jako oczywistą omyłkę. Zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia dotyczące kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. dotyczyły nierzetelnego, w ocenie strony, dokonania pomiarów, zaniżenia powierzchni upraw, w szczególności na działce nr 527, gdzie jest sad śliwkowy oraz na działce 546. Zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem Dyrektor Oddziału w decyzji z dnia [...] października 2010 r. szczegółowo odniósł się do sposobu przeprowadzenia kontroli z [...] lipca 2008 r. Wskazał, że skarżący był obecny w trakcie kontroli, a w przypadku działki nr 527 (działki rolne B i C) przy określaniu jej powierzchni uprawnionej do płatności wykorzystano wskazówki jakich udzielał skarżący. Wyjaśnił, że kontrola z lipca 2008 r. polegała na ustaleniu granic i powierzchni zadeklarowanych przez stronę działek rolnych, zweryfikowaniu grup upraw wskazanych przez stronę i stwierdzeniu stanu tych działek co do tego, miedzy innymi, czy były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Wyjaśnił, że pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS) umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dotyczące obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Z uzasadnienia decyzji wynika również, że wyniki kontroli potwierdzają także między innymi zdjęcia terenów zadeklarowanych przez stronę dostępne w systemach elektronicznych ARiMR i na stronie internetowej WWW.geoportal.gov.pl (2009). Co do powierzchni sadu śliwkowego, organ wyjaśnił, że w przypadku działki rolnej B nie uznano za uprawnioną do płatności części działki okalającej działkę rolną C, bowiem drzewa okalające działkę C nie tworzyły tak zwartego obszaru jak to miało miejsce w przypadku pozostałej części działki B znajdującej się w południowej części działki ewidencyjnej nr 527. Organ wyjaśnił również, że wymóg zwartości sadu śliwkowego wynika między innymi z pkt.1.2 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz.454 ze zm.). Organ odniósł się również do powierzchni upraw zadeklarowanych na działkach rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 546. Prawidłowo zatem WSA uznał, że podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. są niezasadne.
Wskazanie w uzasadnieniu wyroku WSA z 3 marca 2010 r. na mało czytelne adnotacje, które znajdują się w protokole z kontroli oraz na niewłaściwy sposób dokumentowania wyników kontroli, odnosiło się do kontroli z [...] października 2008 r. Sąd I instancji orzekający w rozpoznanej sprawie jednoznacznie stwierdził, że kwestia kontroli z [...] października 2008 r. nie miała w sprawie prawnego znaczenia, ponieważ była kontrolą uzupełniającą związaną z faktem, że skarżący obok płatności obszarowych i ONW starał się również o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. NSA stanowisko to podziela. Prawidłowe ustalenie, że kontrola z dnia [...] października 2008 r. nie miała prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest wystarczającym wykonaniem wskazań WSA zawartych w wyroku z dnia 3 marca 2010 r., a dotyczących tej kontroli.
Nie ma uzasadnionych podstaw zarzut (d) naruszenia przepisów art. 3§1, art. 145§1 lit.c p.p.s.a., art. 1§2 p.u.s.a. w zw. z art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju oraz art. 6 i 7 k.p.a. Stosownie do art.21 ustawy o wspieraniu rozwoju, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek.
Przepis art. 21 ww. ustawy w znacznym stopniu zmodyfikował wynikające z art.7 k.p.a. zasady, przerzucając na stronę ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodzi ona skutki prawne, zwalniając tym samym organ z obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji modyfikacje przepisów k.p.a. wprowadzone przepisami art.21 ustawy o wspieraniu rozwoju osłabiają pozycję procesową stron. Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie uznał, że art.21 ustawy o wspieraniu rozwoju wyłącza możliwość powoływania się na zarzut naruszenia art.6 i 7 k.p.a, stwierdził natomiast, że niezasadny jest podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności wskazanych w skardze przepisów art.6 i 7 k.p.a., które to stanowisko NSA podziela.
Zasady postępowania określone w art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju nie naruszają, wbrew twierdzeniu skarżącego, ani przepisu art.2 Konstytucji RP stanowiącego, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, ani przepisu art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Działanie organów ARiMR zgodne z ww. ustawą o wspieraniu rozwoju nie może być potraktowane jako naruszające art. 6 k.p.a. stanowiący, ze organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Nieuprawniony jest sformułowany w punkcie (g) zarzut naruszenia art. 3§1, art. 145 pkt 1 lit.c p.p.s.a., art. 1§2 p.u.s.a. w zw. z art. 107§3 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektora M. OR ARiMR nie wyjaśniono w jaki sposób została obliczona powierzchnia uprawiona do płatności oraz brak było wyjaśnienia z jakiego względu działki poniżej 0,1 ha nie mogą być wliczane do powierzchni uzasadniającej pomoc finansową. W uzasadnieniu decyzji Dyrektora Oddziału wyjaśniono sposób obliczenia powierzchni uprawnionej do płatności, opisując, że w wyniku kontroli terenowej z dnia [...] lipca 2008r. ustalono granice i powierzchnię deklarowanych przez stronę działek, zweryfikowano grupy upraw wskazanych przez stronę na tych działkach, stwierdzono stan działek, ustalono czy były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Sposób obliczenia powierzchni uprawnionych do płatności został przedstawiony wyżej w związku z odniesieniem się do zarzutu dotycząco nieprawidłowego przeprowadzenia przez WSA kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zastosowania art.153 p.p.s.a.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji istotnie nie zawiera wyjaśnienia z jakiego względu działki poniżej 0,1 ha nie mogą być wliczane do powierzchni uzasadniającej pomoc finansową. Zasada ta wynika wprost z przepisów prawa i brak wyjaśnień w tym zakresie nie jest uchybieniem, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc nie może być podstawą do zakwestionowania zaskarżonej decyzji oraz prawidłowości kontroli postępowania administracyjnego przeprowadzonej przez WSA. Należy wyjaśnić, że stosownie do §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U.Nr 68, poz.448 ze zm.) jednym z warunków przyznania rolnikowi płatności ONW jest posiadanie przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności lub ich części, o powierzchni co najmniej 1 ha. Natomiast stosownie do art.3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz.76 ze zm.) działka rolna to działka w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. "Działka rolna" w rozumieniu art.2 pkt 1a rozporządzenia nr 796/2004 oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście tego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania.
Stosownie do powyższych przepisów działka o powierzchni mniejszej niż 0,1 ha nie może stanowić podstawy do płatności ONW.
Sformułowane w punktach (c,e,f,h) zarzuty naruszenia przepisów postępowania odnoszą się do niewskazania przez organy orzekające przepisów kompetencyjnych, procesowych oraz stanowiących materialną podstawę odmowy przyznania płatności oraz niedostrzeżenia tego uchybienia przez Sąd I instancji.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarówno w decyzji organu I instancji jak i organu odwoławczego przywołane zostały przepisy kompetencyjne, na podstawie których organy orzekały w sprawie, a to przepis art.20 ust.2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju (I instancja) i przepis art. 10 ust.2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.Nr 98, poz.634 ze zm.) (II instancja). W obu decyzjach przywołane zostały również przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)".
Prawidłowo w skardze kasacyjnej wskazano, że organ II instancji zacytował w uzasadnieniu decyzji treść §2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", podczas gdy w sprawie ma zastosowanie przepis §2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r., czego WSA nie zauważył. Ze względu na treść obu przepisów błąd ten nie miał wpływu na wynik sprawy, a więc oparty na nim zarzut kasacyjny nie może zostać uznany za uzasadniony.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że od momentu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności doszło do szeregu zmian w stanie prawnym, zaskarżone decyzje oraz wyrok WSA wskazały jako podstawę prawną art.16 ust.3 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, który w dniu wydawania decyzji przez organ I oraz II instancji już nie obowiązywał, został bowiem skreślony rozporządzeniem Komisji (WE) z dnia 29 sierpnia 2009 r. nr 484/2009 (Dz.U.UE L.09.145.25).
NSA zauważa, że w decyzji organu odwoławczego nie wskazano jako podstawy r. prawnej rozstrzygnięcia, wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, przepisu art.16 ust.3 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, ale art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z w związku z art.16 ust.4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006.
Należy przypomnieć, że w części historycznej uzasadnienia WSA wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, między innymi na podstawie art.16 ust.3 akapit 2 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję w wysokości 411,84 zł, która będzie potrącana w ciągu trzech lat z przyznanej płatności. Dyrektor Oddziału w zaskarżonej do WSA decyzji jako podstawę prawną odmowy przyznania płatności ONW i nałożenia sankcji wskazał art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w związku z art.16 ust.4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006. Organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem przywołanych przepisów, jeżeli w wyniku kontroli na miejscu lub kontroli administracyjnej wykryte zostanie, że ustalona różnica między obszarem zadeklarowanym a obszarem faktycznie uprawnionym do płatności przekracza 50% to za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Rolnika dodatkowo wyklucza się wówczas z otrzymania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem i obszarem zatwierdzonym do tej płatności. Organ stwierdził również, że taka kwota podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach wszystkich środków wsparcia ustanowionych na mocy rozporządzenia WE nr 1698/2005 lub 1782/2003, bądź 73/2009, do których dany beneficjent byłby uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono rozbieżność. W rozpoznanej sprawie stwierdzono zawyżenie powierzchni zadeklarowanej do powierzchni uprawnionej wynoszące 63,93% i zgodnie z przywołanymi przepisami odmówiono płatności i nałożono karę finansową w wysokości 411,84 zł, która będzie potrącana z płatności, które ewentualnie zostaną przyznane rolnikowi w ciągu trzech lat.
Natomiast w dalszej części uzasadnienia WSA stwierdził, że organ poprawnie zastosował art.16 ust.3 akapit 2 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) 1975/2006.
Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji istotnie nie zawiera analizy przepisów, które winny stanowić prawidłową podstawę odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji. Nie jest to uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 484/2009 z dnia 9 czerwca 2009 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1975/2006 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2009.145.25) w art.1 pkt 5 dokonało zmian art.16 rozporządzenia 1975/2005, w ten sposób, że nowe brzmienie otrzymały ust. 1, 2 , 4. 5 i 6 ; ust. 3 został skreślony.
Art. 2 rozporządzenia nr 484/2009 stanowił, że rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i stosuje się je od dnia 1 stycznia 2010 r. z wyjątkiem pkt 5 lit. c (dot. ust.4), który stosuje się od dnia 1 stycznia 2009 r. Odstępstwo od tej zasady zawierał pkt 16 wstępu do rozporządzenia w zakresie dotyczącym wskazanych wniosków pomocowych za rok kalendarzowy 2009.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie, za prawidłowe uznał stanowisko Sądu I instancji akceptujące zastosowanie przepisu w sprawie odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., czyli w roku, którego dotyczy płatność. Przyjęcie koncepcji zastosowania do płatności z 2008 r. przepisów wchodzących w życie w 2009 lub w 2010 r. godziłoby w zasadę pewności prawa, powodując, iż wnioski składane w tym samym roku byłyby oceniane odmiennie zależnie od długości trwania procedury ich oceny.
Dlatego zarzut naruszenia prawa materialnego – przepisu art.16 ust.3 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy już nie obowiązywał NSA uznał za nieuzasadniony.
Z wyżej wyłożonych przyczyn NSA na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Na podstawie art.207§2 p.p.s.a. NSA odstąpił od zasądzenia od S. T. na rzecz Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR kosztów postępowania kasacyjnego uznając, że sytuacja materialna skarżącego kasacyjnie, która uzasadniała zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem przewidzianym w tym przepisie uzasadniającym takie rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika, o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że orzekanie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.