II GSK 1355/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną R.K. od wyroku WSA w Poznaniu, uznając, że uchylenie decyzji o skreśleniu instruktora nauki jazdy było niezgodne z prawem, gdyż decyzja o skreśleniu miała charakter związany.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w Lesznie o stwierdzenie nieważności decyzji uchylającej decyzję o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy. WSA uznał, że uchylenie decyzji o skreśleniu było przekroczeniem kompetencji, gdyż decyzja o skreśleniu miała charakter związany. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że decyzja o skreśleniu instruktora była decyzją związaną, a jej uchylenie na podstawie art. 154 k.p.a. było niezgodne z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie. Decyzja SKO stwierdzała nieważność decyzji Starosty L. uchylającej własną decyzję o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy. WSA w Poznaniu uznał, że uchylenie decyzji o skreśleniu było niezgodne z prawem, ponieważ decyzja o skreśleniu miała charakter związany i nie mogła być uchylana w trybie art. 154 k.p.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA. Sąd podkreślił, że decyzja o skreśleniu instruktora z ewidencji, oparta na prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwa związane z dokumentami, miała charakter związany i organ nie miał swobody w jej uchyleniu. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz braku skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na brak podstaw prawnych i proceduralnych do takich działań.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji o skreśleniu instruktora nauki jazdy, która ma charakter decyzji związanej, nie może nastąpić na podstawie art. 154 k.p.a., gdyż przepis ten dotyczy decyzji uznaniowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że decyzja o skreśleniu instruktora z ewidencji, oparta na prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwa związane z dokumentami, jest decyzją związaną. Organ nie miał swobody w jej uchyleniu, a próba uchylenia jej na podstawie art. 154 k.p.a. stanowiła przekroczenie kompetencji i naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.k.p. art. 46 § ust. 1 pkt 4 lit. c
Ustawa o kierujących pojazdami
Przepis określający przesłanki skreślenia instruktora z ewidencji.
u.k.p. art. 33 § pkt 8 lit. b i c
Ustawa o kierujących pojazdami
Przepis określający warunki, jakie musi spełniać instruktor nauki jazdy, w tym brak skazania za określone przestępstwa.
u.k.p. art. 46 § ust. 5 pkt 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Przepis dotyczący skreślenia z ewidencji.
u.k.p. art. 46 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Przepis dotyczący skreślenia z ewidencji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § ust. 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy uchylania lub zmiany decyzji ostatecznych, które nie tworzą prawa dla stron, i wymaga interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Nie może być stosowany do decyzji związanych.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący zawieszenia postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący orzekania "w głąb sprawy" przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne w skardze kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA.
k.k. art. 271 § § 3
Kodeks karny
Przepis dotyczący poświadczenia nieprawdy.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący użycia dokumentu poświadczającego nieprawdę.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności.
Konstytucja RP art. 65 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność gospodarcza.
Karta Praw Podstawowych UE art. 49 § ust. 3
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Zasada proporcjonalności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 2 Konstytucji RP, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 49 ust. 3 KPP UE, art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o kierujących pojazdami, art. 270 k.k.). Naruszenie przepisów postępowania (art. 135 p.p.s.a., art. 52, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a.). Niezastosowanie art. 154 k.p.a. do uchylenia decyzji o skreśleniu instruktora.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie decyzji [...] nastąpiło z ewidentnym przekroczeniem kompetencji określonej w art. 154 k.p.a. We wskazanym powyżej trybie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje, które mają charakter uznaniowy. decyzja o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy [...] ma charakter decyzji związanej. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej zatwierdzenia. postępowanie toczące się w oparciu o art. 154 § 1 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz ocena czy zaistniały przesłanki wymienione w powołanym przepisie, które umożliwiłyby zmianę decyzji w tym trybie. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest po pierwsze: wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie: by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji związanych w postępowaniu administracyjnym oraz stosowania art. 154 k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skreślenia instruktora nauki jazdy z ewidencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z charakterem decyzji administracyjnych (związane vs. uznaniowe) i ograniczeniami w ich uchylaniu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Decyzja związana czy uznaniowa? NSA wyjaśnia granice uchylania decyzji administracyjnych.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1355/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-09-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Symbol z opisem 6038 Inne uprawnienia do wykonywania czynności i zajęć w sprawach objętych symbolem 603 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Po 152/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-09-29 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 154, art. 156 ust. pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt III SA/Po 152/20 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 29 września 2020r., sygn. akt III SA/Po 152/20 działając na podstawie ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę R. K. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Starosta L., decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. na podstawie art. 154 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej jako "k.p.a.), uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 156 §1 pkt 1-2 oraz art. 158§1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło nieważność decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. Działając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2019 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. Skargę na powyższą decyzję organu złożył do WSA w P. skarżący. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie dostrzegło, że rozstrzygnięcie o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy na podstawie ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. 2019, poz. 341 ze zm.; dalej jako: "ustawa o kierujących pojazdami") ma charakter decyzji związanej. Starosta nie miał możliwości wyboru rozstrzygnięcia, lecz obowiązek wydania decyzji o skreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Sąd podzielił stanowisko, że uchylenie decyzji z dnia [...] marca 2019 r. o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy nastąpiło z ewidentnym przekroczeniem kompetencji określonej w art. 154 k.p.a. We wskazanym powyżej trybie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje, które mają charakter uznaniowy. Tymczasem na skutek wydania przez Starostę L. decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. powstała sytuacja rażąco niezgodna z treścią przepisów prawa materialnego. Instruktorem może być osoba, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów lub przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej - art. 33 [...] pkt 8 lit. b i lit c. ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. trafnie odnotowało, że wydanie decyzji o uchyleniu decyzji z dnia 14 marca 2019 r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy nastąpiło także z naruszeniem art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok WSA w P. złożył skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych UE poprzez ich niezastosowanie nieuchylenie decyzji o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów wydanej na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c w zw. z art. 46 ust. 5 pkt 1 oraz art. 46 ust. 1 pkt 2 w zw. z art, 33 ust. 1 pkt 8 ustawy o kierujących pojazdami, które to przepisy są niezgodne z art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, pomimo tego iż skreślenie z ewidencji instruktorów stanowi, wobec skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem karnym, naruszenie zasady ne bis in idem oraz zasady proporcjonalności reakcji prawnej; b) art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 270 k.k. w zw. z art. 41 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.: dalej jako: "k.k.)" polegającym na ich błędnym zastosowaniu, poprzez ponowne ukaranie skarżącego na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o kierujących pojazdami pomimo prawomocnego wyroku skazującego; 2. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 52 poprzez niezwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o kierujących pojazdami z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji; c) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 76 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej wyłącznie na podstawie wyroku sądu karnego, bez zgromadzenia i zweryfikowania innego materiału dowodowego w sprawie; Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu; przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu o następującej treści: czy ort. 46 ust. 1 pkt 2 w zw. ort. 33 ust. 1 pkt 8 ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268) (dalej: u.k.p.), w zakresie w jakim nakład na starostę obowiązek skreślenia instruktora z ewidencji instruktorów bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych przedmiotowych oraz bez możliwości miarkowania okresu, po którym ponowny wpis do ewidencji może być dokonany - jest zgodny z art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP oraz art. 49 ust. 3 Korty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2016 C 202 s. 1). Jak również przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunatowi Konstytucyjnemu o następującej treści: czy art. 46 ust. 1 pkt 4 w zw. z art 46 ust. 5 pkt 1 u.k.p., w zakresie w jakim nakłada no starostę obowiązek skreślenia instruktora z ewidencji instruktorów bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych przedmiotowych oraz bez możliwości miarkowania okresu, po którym ponowny wpis do ewidencji może być dokonany -jest zgodny z art. 65 ust 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art 2 Konstytucji RP oraz ort 49 ust 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2016 C202 s. 1). Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także zasądzenie, na podstawie art. 200 p.p.s.a., od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Rozpoznając sprawę z uwzględnieniem powyższych zasad postępowania kasacyjnego skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna - z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw - nie mogła zostać uwzględniona. Przechodząc do istoty sprawy wskazać należy, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy, działając na podstawie [...] p.p.s.a. oddalił skargę skarżącego. Z akt sprawy wynika, że skarżący prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2019 r. wydanym przez Sąd Rejonowy w G. II Wydział Karny został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 271 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w związku z [...] § 2 k.k. W dniu [...] marca 2019 r. Starosta L. wydał decyzję, w której orzekło skreśleniu skarżącego z listy instruktorów posiadających uprawnienia do szkolenia kandydatów na kierowców w zakresie prawa jazdy kategorii B i B1. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] maja 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] marca 2019 r. W dniu [...] czerwca 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2019 r. Sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w P. pod sygnaturą akt III SA/Po 476/19. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zawiesił postępowanie w tej sprawie. Po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., Starosta L. działając z urzędu decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. odwołując się do treści art. 154 [...] i 2 k.p.a. uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. W ocenie organu Starosta L. wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. dopuścił się rażącego naruszenia prawa bowiem treść [...] [...] pkt 2 i pkt 4 lit. a i c oraz art. 33 [...] pkt 8 lit. b i c ustawy o kierujących pojazdami jest jednoznaczna i zrozumiała i nie może budzić wątpliwości, że wobec zaistnienia nie budzących wątpliwości okoliczności faktycznych organ miał obowiązek zastosować wskazane regulacje prawne. Również w stanie faktycznym występującym w sprawie zdaniem w Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., Starosta L. nie był organem właściwym do wydawania decyzji w trybie, o którym mowa w [...] k.p.a., co zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. skutkowało naruszeniem [...] § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w [...] pkt 1 i 2 p.p.s.a. i wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Z uwagi na konstrukcję zarzutów skargi kasacyjnej koniecznym jest przypomnienie, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię skarżący kasacyjnie powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym należy podkreślić, że z treści [...] p.p.s.a. wynika, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej zatwierdzenia. Zarówno doktryna jak i judykatura przyjmują, że w tym trybie możliwe jest dokonanie kontroli rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przedmiotem skargi jest rozstrzygniecie zapadłe w postępowaniu nadzwyczajnym (np. odmowa stwierdzenia nieważności, zmiana decyzji ostatecznej). Jednak stosowanie przez sąd środków przewidzianych w art. 135 p.p.s.a. może być wyjątkowe i odnosić się do sytuacji, w których ponad wszelką wątpliwość można ustalić, że inne akty niż objęte skargą naruszają prawo. Istotą konstrukcji ukształtowanej przepisem art. 135 p.p.s.a. jest powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. Zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego innego niż zaskarżone do sądu rozstrzygnięcie wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy bez tego zabiegu załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione. Przepis art. 135 p.p.s.a. znajduje więc zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. W takim wypadku podstawą do jego zastosowania będzie stwierdzenie, że akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu lub podjętej czynności naruszyły przepisy prawa materialnego lub procesowego. Jednym słowem warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest to, aby zaskarżony akt okazał się sprzeczny z prawem i to w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie - art. 145 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. NSA zwraca uwagę, że sąd pierwszej instancji wyraźnie podkreślił, że decyzja Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. rozstrzygała w przedmiocie uchylenia decyzji tegoż organu z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Podkreślić należy, że ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P. na skutek skargi złożonej przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2019 r., a więc o wiele wcześniej niż decyzja z [...] 2019 r. W tym miejscu należy także wskazać, że postępowanie toczące się w oparciu o art. 154 § 1 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz ocena czy zaistniały przesłanki wymienione w powołanym przepisie, które umożliwiłyby zmianę decyzji w tym trybie. Do przesłanek tych należą: po pierwsze, że decyzja jest ostateczna i nie tworzy prawa dla żadnej ze stron postępowania, po drugie, że za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie NSA wyraźnie podkreśla się, że ustalenie, zgodnie z którym decyzja związana nie podlega zmianie lub uchyleniu na podstawie art. 154 k.p.a. ponieważ naruszać to będzie prawo, nie może przybierać charakteru abstrakcyjnego. Poprawność tego ustalenia zależy od konkretnego przypadku, w ocenie którego rozważenia wymaga to, czy zmiana lub uchylenie decyzji związanej doprowadzi faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Przy czym należy uwzględnić, że decyzja nie tworzy prawa, jeżeli rozstrzygnięcie nie kształtuje uprawnienia, jak również nie nakłada obowiązku. W razie, gdy w rozstrzygnięciu nałożono na stronę obowiązek, to na stronie ciąży on tylko w tej treści i w tych granicach. Decyzja nakładająca obowiązek jest zatem decyzją tworzącą prawo, a to wyłącza zastosowanie do niej trybu unormowanego w art. 154 k.p.a. Zgodnie z zasadą praworządności, organ administracji publicznej związany jest w podejmowaniu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przepisami prawa. Przepis art.154k.p.a. nie daje podstaw do odstąpienia od zastosowania przepisu prawa materialnego, na podstawie którego została rozstrzygnięta sprawa. W razie gdy przepis prawa materialnego wyznacza przesłanki treści rozstrzygnięcia, to organ nie może od tych przesłanek odstąpić przez przyjęcie samoistnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia: 27 lutego 2013r. sygn. akt II GSK 2127/13, 28 stycznia 2020r., sygn. akt II OSK624/18). W związku z powyższym należy podkreślić, że biorąc pod uwagę treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny oraz treść przepisów art. 46 [...] pkt 2 i pkt 4 lit. a i c oraz [...] [...] pkt 8 lit. b i c ustawy o kierujących pojazdami decyzja Starosty L. z dnia [...] marca 2019 r. rozstrzygająca o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy miała charakter decyzji związanej. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest po pierwsze: wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie: by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest uprawnieniem sądu. Należy podkreślić, że to wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Tym samym, żądania strony w tym zakresie nie obligują składu orzekającego do wystąpienia z takim pytaniem. Powyższe oznacza, że nie jest zasadny zarzut opisany w punkcie 2 a petitum skargi kasacyjnej. Również nie jest zasadny zarzut opisany w punkcie 2 b i c petitum skargi kasacyjnej. Przede wszystkim wskazać należy, że zarzut ten, jako że dotyczy przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jest nieprawidłowo sformułowany. Prawidłowo postawiony zarzut skargi kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powinien bowiem wskazywać na naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepisy tej właśnie ustawy znajdują zastosowanie przed Sądem pierwszej instancji. Sąd nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie ocenia, czy przepisy te zostały prawidłowo zastosowane przez organy administracji. Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro Sąd nie stosuje przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, to nie mogły być one przez niego naruszone. Autor skargi kasacyjnej nie powiązał wspomnianych przepisów z żadnym przepisem regulującym procedurę sądowoadministracyjną. Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej opartej na podstawie kasacyjnej opisanej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że są one bezzasadne. W szczególności należy zauważyć, że sąd pierwszej instancji kontrolował zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która zapadła po przeprowadzeniu przez organ nadzwyczajnego postępowania skutkującego wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Starosty L.. Tak więc ocenie podlegała decyzja zapadła w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Podkreślić więc należy, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję, a celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzekający w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może więc rozpatrywać sprawy co do jej istoty, albowiem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją wzruszaną w trybie nieważnościowym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1021/13). Konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje, że kasator kwestionując zasadność zastosowanej przez organy podstawy prawnej, która została powołana w treści decyzji o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy w istocie dąży do poddania merytorycznej ocenie zasadność wydania tej decyzji, której legalność będzie poddana ocenie w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Poznaniu. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów skargi kasacyjnej opisanych w punkcie 1 a i b petitum skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI