II GSK 1354/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną R.K. od wyroku WSA w Poznaniu, utrzymując w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji uchylającej skreślenie z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w Lesznie. SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty L. uchylającej wcześniejszą decyzję o skreśleniu R.K. z rejestru ośrodków szkolenia kierowców. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podkreślając, że uchylenie decyzji o skreśleniu, będącej konsekwencją prawomocnego wyroku karnego, było rażącym naruszeniem prawa, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym trybem.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie. SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty L. z dnia 2019-08-XX, która uchyliła wcześniejszą decyzję o skreśleniu R.K. z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że skreślenie z rejestru ośrodka szkolenia kierowców, będące skutkiem prawomocnego wyroku karnego za przestępstwa związane z dokumentami, jest decyzją związaną i nie może być uchylana w trybie art. 154 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do rażącego naruszenia prawa. NSA wskazał również, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, a organ nie może merytorycznie rozpatrywać sprawy, która została już załatwiona decyzją ostateczną. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym brak skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że takie wątpliwości muszą wynikać ze składu orzekającego, a nie żądań strony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji o skreśleniu z rejestru, która jest decyzją związaną i wynika z prawomocnego wyroku karnego, stanowi rażące naruszenie prawa i nie może być dokonane w trybie art. 154 k.p.a.
Uzasadnienie
Decyzja o skreśleniu z rejestru ośrodka szkolenia kierowców, będąca skutkiem prawomocnego wyroku karnego, ma charakter decyzji związanej. Uchylenie takiej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. prowadzi do sytuacji rażąco niezgodnej z prawem, ponieważ przepis ten dotyczy decyzji uznaniowych, a nie związanych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.p. art. 45 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Określa przesłanki skreślenia z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców.
u.k.p. art. 45 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Określa przesłanki skreślenia z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb art. 154 k.p.a. dotyczy uchylania lub zmiany decyzji uznaniowych, a nie decyzji związanych.
k.p.a. art. 156 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 158 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej zatwierdzenia. Stosowanie tego przepisu jest możliwe jedynie w razie uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym obowiązek powołania konkretnych przepisów i uzasadnienia ich naruszenia.
u.k.p. art. 28 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Określa warunki, które uniemożliwiają prowadzenie ośrodka szkolenia kierowców.
k.k. art. 270 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
k.k. art. 271 § § 3
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust 3 Konstytucji RP w zw. z art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych UE poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie decyzji o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów. Naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 45 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 45 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 270 k.k. w zw. z art.41 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny polegające na ich błędnym zastosowaniu. Naruszenie przepisów postępowania: art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 52 poprzez niezwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Naruszenie przepisów postępowania: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji. Naruszenie przepisów postępowania: art. 77 § 1 k.p.a. i art. 76 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej wyłącznie na podstawie wyroku sądu karnego, bez zgromadzenia i zweryfikowania innego materiału dowodowego w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie decyzji o skreśleniu z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców ma charakter czynności materialnotechnicznej będącej skutkiem wydania decyzji o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej uchylenie zakazu wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców nastąpiło z ewidentnym, rażącym przekroczeniem kompetencji określonej w art. 154 k.p.a., bowiem we wskazanym powyżej trybie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje, które mają charakter uznaniowy osoba prawomocnie skazana za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów nie może prowadzić ośrodka szkolenia kierowców skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym nie jest zasadny zarzut opisany w punkcie 2 a petitum skargi kasacyjnej postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skreślenia z rejestru ośrodków szkolenia kierowców w związku z prawomocnym wyrokiem karnym, a także zasady stosowania trybu art. 154 k.p.a. oraz art. 135 p.p.s.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prowadzeniem ośrodka szkolenia kierowców i prawomocnym skazaniem karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prowadzenia działalności gospodarczej w sektorze edukacji (szkolenie kierowców) i konsekwencji prawomocnego skazania karnego. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące decyzji związanych i nadzwyczajnych trybów postępowania.
“Prawomocny wyrok karny to koniec marzeń o prowadzeniu szkoły jazdy? NSA wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1354/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-09-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Symbol z opisem 6038 Inne uprawnienia do wykonywania czynności i zajęć w sprawach objętych symbolem 603 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Po 153/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-09-29 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 154, art. 156 ust. 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt III SA/Po 153/20 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie I Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt III SA/Po 153/20 działając na podstawie ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę R. K. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Starosta L., decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. na podstawie art. 154 ust. 1 i 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej jako "k.p.a.), uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie skreślenia Ośrodka Szkolenia Kierowców "[...]" R. K. z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 156 §1 pkt 1-2 oraz art. 158§1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło nieważność decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. Działając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2019 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. Skargę na powyższą decyzję organu złożył do WSA w Poznaniu skarżący. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. trafnie przyjęło, że wykreślenie z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców ma charakter czynności materialnotechnicznej będącej skutkiem wydania decyzji o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. 2019, poz. 341 ze zm.; dalej jako: "ustawa o kierujących pojazdami"). Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie dostrzegło, że rozstrzygnięcie o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, wydawane na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami ma charakter decyzji związanej. Jak również Sąd podzielił ocenę, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy uchylenie zakazu wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców nastąpiło z ewidentnym, rażącym przekroczeniem kompetencji określonej w art. 154 k.p.a., bowiem we wskazanym powyżej trybie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje, które mają charakter uznaniowy. Tymczasem uchylenie zakazu wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców prowadziło do powstania sytuacji rażąco niezgodnej z treścią przepisów prawa materialnego. Osoba prawomocnie skazana za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów nie może prowadzić ośrodka szkolenia kierowców - art. 28 ust. 2 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. trafnie odnotowało, że wydanie decyzji o uchyleniu decyzji z dnia 14 marca 2019 r. nastąpiło także z naruszeniem art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. II Skargę kasacyjną na powyższy wyrok WSA w P. złożył skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust 3 Konstytucji RP w zw. z art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych UE poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie decyzji o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów wydanej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 45 ust. 1 pkt 1 lit. a., które to przepisy są niezgodne z art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, pomimo tego iż skreślenie z ewidencji instruktorów stanowi, wobec skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem karnym, naruszenie zasady ne bis in idem oraz zasady proporcjonalności reakcji prawnej; b) art. 45 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 45 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 270 k.k. w zw. z art.41 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.: dalej jako: "k.k.)" polegającym na ich błędnym zastosowaniu, poprzez ponowne ukaranie skarżącego na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 45 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami pomimo prawomocnego wyroku skazującego; 2. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 52 poprzez niezwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o kierujących pojazdami z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RR; b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji; c) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 76 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej wyłącznie na podstawie wyroku sądu karnego, bez zgromadzenia i zweryfikowania innego materiału dowodowego w sprawie; Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu; przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu o następującej treści: czy art 45 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268) (dalej: u.k.p.), w zakresie w jakim nakład no starostę obowiązek skreślenia przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych oraz bez możliwości miarkowania okresu, po którym ponowny wpis do ewidencji może być dokonany - jest zgodny z ort. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz ort. 2 Konstytucji RP oraz ort. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2016 C 202 s. 1). Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także zasądzenie, na podstawie art. 200 p.p.s.a., od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Rozpoznając sprawę z uwzględnieniem powyższych zasad postępowania kasacyjnego skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna - z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw - nie mogła zostać uwzględniona. Przechodząc do istoty sprawy wskazać należy, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę skarżącego. Z akt sprawy wynika, że skarżący prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2019 r. wydanym przez Sąd Rejonowy w G. II Wydział Karny został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 271 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w związku z [...] § 2 k.k. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Starosta L., działając na podstawie art. 45 [...] pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, skreślił Ośrodek Szkolenia Kierowców "[...]" R. K., prowadzącego szkolenie w zakresie kategorii B, z siedzibą w K. ulica [...] rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] maja 2019 r. uchyliło w całości decyzję Starosty L. z dnia [...] marca 2019 r. i orzekło o zakazie wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej w postaci prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Na tę decyzję w dniu [...] czerwca 2019 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. sygnatura akt III SA/Po 477/19. Po wniesieniu skargi do WSA w P. Starosta L. działając z urzędu, wskazując na treść [...] [...] i 2 k.p.a. wydał w dniu [...] sierpnia 2019 r. decyzję mocą której uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2019 r. Z kolei decyzją z dnia [...] listopada 2019 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wskazując na treść [...] § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 roku WSA w P. zawiesił postępowanie sądowo administracyjne w sprawie o sygnaturze akt. III SA/Po 477/19. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. W ocenie organu Starosta L. wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. dopuścił się rażącego naruszenia prawa bowiem treść [...] [...] pkt 3 i [...] pkt 1 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami jest jednoznaczna i zrozumiała i nie może budzić wątpliwości, że wobec zaistnienia nie budzących wątpliwości okoliczności faktycznych organ miał obowiązek zastosować wskazane regulacje prawne. Również w stanie faktycznym występującym w sprawie zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. L. nie był organem właściwym do wydawania decyzji w trybie, o którym mowa w art. 154 k.p.a., co zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. skutkowało naruszeniem art.156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174pkt 1 i 2 p.p.s.a. i wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Z uwagi na konstrukcję zarzutów skargi kasacyjnej koniecznym jest przypomnienie, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię skarżący kasacyjnie powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym należy podkreślić, że z treści art.135p.p.s.a. wynika, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej zatwierdzenia. Zarówno doktryna jak i judykatura przyjmują, że w tym trybie możliwe jest dokonanie kontroli rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przedmiotem skargi jest rozstrzygniecie zapadłe w postępowaniu nadzwyczajnym (np. odmowa stwierdzenia nieważności, zmiana decyzji ostatecznej). Jednak stosowanie przez sąd środków przewidzianych w art. 135 p.p.s.a. może być wyjątkowe i odnosić się do sytuacji, w których ponad wszelką wątpliwość można ustalić, że inne akty niż objęte skargą naruszają prawo. Istotą konstrukcji ukształtowanej przepisem art. 135 p.p.s.a. jest powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. Zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego innego niż zaskarżone do sądu rozstrzygnięcie wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy bez tego zabiegu załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione. Przepis art. 135 p.p.s.a. znajduje więc zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. W takim wypadku podstawą do jego zastosowania będzie stwierdzenie, że akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu lub podjętej czynności naruszyły przepisy prawa materialnego lub procesowego. Jednym słowem warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest to, aby zaskarżony akt okazał się sprzeczny z prawem i to w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie - art. 145 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. NSA zwraca uwagę, że sąd pierwszej instancji wyraźnie podkreślił, że decyzja Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. rozstrzygała w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty L. z dnia [...] marca 2019 r., która wcześniej decyzją z dnia [...] maja 2019 r. została w całości uchylona w wyniku rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odwołania skarżącego. Przy czym kwestia oceny zgodności z prawem decyzji SKO w L. z dnia [...] maja 2019 r. zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P. na skutek skargi złożonej przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2019 r., a więc znacznie przed wydaniem przez Starostę Leszczyńskiego decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. W tym stanie rzeczy w obrocie prawnym pozostawała wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2019 r. Postępowanie toczące się w oparciu o art. 154 § 1 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz ocena czy zaistniały przesłanki wymienione w powołanym przepisie, które umożliwiłyby zmianę decyzji w tym trybie. Do przesłanek tych należą: po pierwsze, że decyzja jest ostateczna i nie tworzy prawa dla żadnej ze stron postępowania, po drugie, że za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Istotne jest, aby decyzja, której zmiana ma nastąpić w opisanym trybie funkcjonowała w obrocie prawnym. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występowała. Ponadto zauważyć należy, że w orzecznictwie NSA wyraźnie podkreśla się, iż ustalenie, zgodnie z którym decyzja związana nie podlega zmianie lub uchyleniu na podstawie art. 154 k.p.a. ponieważ naruszać to będzie prawo, nie może przybierać charakteru abstrakcyjnego. Poprawność tego ustalenia zależy od konkretnego przypadku w ocenie którego rozważenia wymaga to, czy zmiana lub uchylenie decyzji związanej doprowadzi faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Przy czym należy uwzględnić, że decyzja nie tworzy prawa, jeżeli rozstrzygnięcie nie kształtuje uprawnienia, jak również nie nakłada obowiązku. W razie gdy w rozstrzygnięciu nałożono na stronę obowiązek, to na stronie ciąży on tylko w tej treści i w tych granicach. Decyzja nakładająca obowiązek jest zatem decyzją tworzącą prawo, a to wyłącza zastosowanie do niej trybu unormowanego w art. 154 k.p.a. Zgodnie z zasadą praworządności, organ administracji publicznej związany jest w podejmowaniu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przepisami prawa. Przepis art.154 k.p.a. nie daje podstaw do odstąpienia od zastosowania przepisu prawa materialnego, na podstawie którego została rozstrzygnięta sprawa. W razie gdy przepis prawa materialnego wyznacza przesłanki treści rozstrzygnięcia, to organ nie może od tych przesłanek odstąpić przez przyjęcie samoistnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia: 27 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2127/13, 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK624/18). Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest po pierwsze: wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie: by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest uprawnieniem sądu. Należy podkreślić, że to wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Tym samym, żądania strony w tym zakresie nie obligują składu orzekającego do wystąpienia z takim pytaniem. Powyższe oznacza, że nie jest zasadny zarzut opisany w punkcie 2 a petitum skargi kasacyjnej. Również nie jest zasadny zarzut opisany w punkcie 2 b i c petitum skargi kasacyjnej. Przede wszystkim wskazać należy, że zarzut ten, jako że dotyczy przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jest nieprawidłowo sformułowany. Prawidłowo postawiony zarzut skargi kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powinien bowiem wskazywać na naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepisy tej właśnie ustawy znajdują zastosowanie przed Sądem pierwszej instancji. Sąd nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie ocenia, czy przepisy te zostały prawidłowo zastosowane przez organy administracji. Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro Sąd nie stosuje przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, to nie mogły być one przez niego naruszone. Autor skargi kasacyjnej nie powiązał wspomnianych przepisów z żadnym przepisem regulującym procedurę sądowoadministracyjną. Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej opartej na podstawie kasacyjnej opisanej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że są one bezzasadne. W szczególności należy zauważyć, że sąd pierwszej instancji kontrolował zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która zapadła po przeprowadzeniu przez organ nadzwyczajnego postępowania skutkującego wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Starosty L.. Tak więc ocenie podlegała decyzja zapadła w trybie przewidzianym w art.156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Podkreślić więc należy, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję, a celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzekający w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może więc rozpatrywać sprawy co do jej istoty, albowiem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją wzruszaną w trybie nieważnościowym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 22.01. 2015 r., sygn. akt I OSK 1021/13). Konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie kasacyjnej opisanej w art.174pkt 1 p.p.s.a. wskazuje, że kasator kwestionując zasadność zastosowanej przez organy podstawy prawnej, która została powołana w treści decyzji o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy w istocie dąży do poddania merytorycznej ocenie zasadność wydania tej decyzji, której legalność będzie poddana ocenie w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Poznaniu. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów skargi kasacyjnej opisanych w punkcie 1 a i b petitum skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI