II GSK 5371/16

Naczelny Sąd Administracyjny2017-05-16
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnaustawa o grach hazardowychkontrolazezwolenieniska wygranastawkasąd administracyjnyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w likwidacji dotyczącą kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie niezgodnie z przepisami o grach hazardowych.

Spółka z o.o. w likwidacji zaskarżyła karę pieniężną nałożoną za urządzanie gier na automacie poza kasynem, który nie spełniał wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że automat przekraczał dopuszczalne stawki i wygrane. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym stosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych wprowadzonych niezgodnie z prawem. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy nie są techniczne, nowelizacja nie miała zastosowania wstecz, a zarzuty procesowe były niezasadne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę z o.o. w likwidacji od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej. Kara została nałożona za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, który w trakcie kontroli nie spełniał wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych, w szczególności przekraczał dopuszczalną stawkę za grę (0,50 zł) i maksymalną wygraną (60 zł). Sąd I instancji uznał, że automat nie był automatem o niskich wygranych w rozumieniu przepisów, a spółka urządzała gry niezgodnie z art. 129-140 ustawy o grach hazardowych (u.g.h.), co uzasadniało nałożenie kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Sąd odwołał się do przepisów przejściowych, które pozwalały na prowadzenie działalności na podstawie zezwoleń udzielonych przed wejściem w życie nowej ustawy, ale pod warunkiem przestrzegania jej wymogów. Spółka w skardze kasacyjnej podnosiła, że ustawa o grach hazardowych została wprowadzona niezgodnie z prawem, kwestionowała techniczną naturę przepisów, zarzucała niezastosowanie przepisów nowelizacji z 2015 r. oraz naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące oceny dowodów i zaniechania zlecenia badania automatu przez jednostkę badającą. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Stwierdził, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu prawa UE. Uznał, że nowelizacja z 2015 r. nie miała zastosowania wstecz, a okres dostosowawczy dotyczył tylko podmiotów działających zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że spółka nie wykazała istnienia związku przyczynowego między zarzucanymi naruszeniami przepisów postępowania a wynikiem sprawy, a także że zarzuty te były skierowane przeciwko decyzji organu I instancji, a nie wyrokowi WSA. NSA uznał, że dowody jednoznacznie wykazały urządzanie gier z naruszeniem warunków zezwolenia i ustawy, co uzasadniało nałożenie kary.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie są przepisami technicznymi, ponieważ nie wpływają istotnie na właściwości lub sprzedaż automatów jako produktu, lecz regulują warunki urządzania gier.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wyroku TSUE i własnym orzecznictwie, wskazując, że przepisy te dotyczą warunków prowadzenia gier, a nie cech technicznych samego urządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.g.h. art. 129 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 129 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Tekst jednolity z Dz.U. 2015 poz. 612

Pomocnicze

u.g.h. art. 8

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 138 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 141 § pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych art. 4

Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych art. 8

u.g.z.w. art. 2 § ust. 2b

Ustawa z dnia 27 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych

u.g.z.w. art. 15b § ust. 4

Ustawa z dnia 27 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych § § 14 ust. 4 i ust. 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Automat nie spełniał wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych (przekroczenie stawek i wygranych). Przepisy ustawy o grach hazardowych dotyczące limitów stawek i wygranych nie są przepisami technicznymi w rozumieniu prawa UE. Nowelizacja ustawy z 2015 r. nie miała zastosowania wstecz, a okres dostosowawczy dotyczył tylko podmiotów działających legalnie. Brak wykazania przez skarżącą kasacyjnie związku przyczynowego między zarzucanymi naruszeniami przepisów postępowania a wynikiem sprawy.

Odrzucone argumenty

Ustawa o grach hazardowych została wprowadzona do polskiego porządku prawnego w sposób niezgodny z przepisami krajowymi oraz prawem unijnym i nie może być stosowana. Niezastosowanie art. 4 ustawy nowelizującej z 12 czerwca 2015 r., który miał dawać czas na dostosowanie się do wymogów ustawy do 1 lipca 2016 r. Naruszenie przepisów postępowania (art. 120, 121, 122, 187 o.p.) poprzez zakwestionowanie zgodności automatu z warunkami rejestracji mimo pozytywnej opinii technicznej, nadanie waloru dowodu opinii biegłego z postępowania karnoskarbowego, zaniechanie zlecenia badania automatu jednostce badającej.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, że wywiera on istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Nie dotyczy on automatu jako produktu, będącego przedmiotem obrotu towarowego, lecz warunków urządzania gier na tym automacie. przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych [...], zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2 ustawy nowelizowanej na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej ustawie o grach hazardowych do dnia 1 lipca 2016r., dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu sprzed 3 września 2015r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). argument skargi odnoszący się do braku oznak "fizycznej" ingerencji w automat nie przesądza o tym, iż do takiej ingerencji nie mogło dojść np. poprzez zmianę oprogramowania bez naruszenia plomb.

Skład orzekający

Maria Jagielska

przewodniczący

Gabriela Jyż

członek

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów technicznych w prawie UE w kontekście gier hazardowych, zastosowanie przepisów przejściowych i nowelizacji ustawy o grach hazardowych, wymogi formalne skargi kasacyjnej w zakresie zarzutów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier na automatach poza kasynem i interpretacji przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnych przepisów dotyczących gier hazardowych i ich zgodności z prawem UE, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy przepisy o grach hazardowych były niezgodne z prawem UE? NSA rozstrzyga.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 5371/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Gabriela Jyż
Maria Jagielska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 867/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-05-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 612
art. 8, art. 14 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 138 ust. 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Dz.U. 2016 poz 718
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska Sędziowie sędzia NSA Gabriela Jyż sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy ze skargi kasacyjnej "[A.]" Spółki z o.o. w likwidacji w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 867/15 w sprawie ze skargi "[A.]" Spółki z o.o. w likwidacji w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 maja 2016r. sygn. akt VIII SA/Wa 867/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2015r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że z protokołu kontroli z dnia 16 czerwca 2010r. przeprowadzonej w lokalu "[...]" w R. wynika, że [A.] Sp. z o.o. posiadająca zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych z dnia [...] maja 2009r. urządzała gry na automacie [...] nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...], a przeprowadzony na tym automacie eksperyment wykazał przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze określonej w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r. poz. 612), zwanej u.g.h. Również biegły sądowy stwierdził, że sporny automat nie spełnia tych wymogów technicznych.
Z tego względu Naczelnik Urzędu Celnego w Radomiu decyzją z dnia [...] listopada 2011r. wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Utrzymując w mocy tę decyzję, Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wskazał, że automat był eksploatowany na podstawie art. 15b ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych, zwanej u.g.z.w. Jednakże w dacie orzekania zastosowanie w sprawie mają przepisy u.g.h. oraz Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z art. 129 ust. 3 u.g.h. za automaty o niskich wygranych w aktualnym stanie prawnym należy uznać takie automaty, które dotychczas posiadają ważne poświadczenie rejestracji a równowartość jednorazowej wygranej oraz maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie jest wyższa niż 60 zł i 0,50 zł. W dniu przeprowadzenia kontroli automat nie spełniał tych warunków. Organ uznał nadto, że skarżąca urządzała gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. a skoro automat znajdował się poza kasynem gry, tj. w punkcie gier na automatach o niskich wygranych, to zasadne było nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Ustalenie tych okoliczności przy nienaruszonej plombie oznacza, zdaniem organu odwoławczego, że mimo dokonania jego rejestracji przez organ rejestrowy, w dniu wykonania eksperymentu wykorzystano inne możliwości ingerencji w oprogramowanie automatu, skutkujące możliwością przeprowadzenia gier przez kontrolujących funkcjonariuszy za wyższe stawki.
Oddalając skargę [A.] Sp. z o.o. na tę decyzję, Sąd I instancji wskazał, że co do zasady zgodnie z art. 3 u.g.h. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Jednakże na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile u.g.h. nie stanowi inaczej. Ustawodawca uznał za uzasadnione pozostawienie w obrocie prawnym zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, do czasu ich wygaśnięcia (art. 138 ust. 1 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 września 2015r.), tak by podmioty dysponujące jeszcze takimi zezwoleniami mogły wykorzystać cały okres ich obowiązywania. Dlatego też w art. 141 u.g.h. jednoznacznie postanowił, że karze pieniężnej nie podlega "urządzający gry na automatach poza kasynem gry" (nie stosuje się art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), jeżeli "zgodnie z art. 129-140" organizuje gry "na automatach w salonach gier na automatach" (art. 141 pkt 1u.g.h.) i gry "na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych" (art. 141 pkt 2 u.g.h.).
Zdaniem Sądu I Instancji, użyte w art. 141 u.g.h. określenie "organizowania zgodnie z art. 129-140 gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych" wskazuje, że uznanie organizowania gry na takich automatach za taką właśnie grę uzależnione jest od ustalenia, czy jest ona urządzana zgodnie z art. 129-140 u.g.h. "Urządzający gry na automatach poza kasynem gry" niezgodnie z "art. 129-140" pozostanie w sferze oddziaływania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i będzie podlegał karze pieniężnej przewidzianej w tym przepisie. Skoro kontrolowany automat nie był – jak prawidłowo ustaliły organy - automatem do gry o niskich wygranych, to skarżąca urządzała gry na automatach niezgodnie z art. 129-140 u.g.h. Spółka posiadała co prawda zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych wynikające z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2009r. Jednakże podczas kontroli w dniu 16 czerwca 2010r. stwierdzono, że włączony i gotowy do eksploatacji automat [...] nie spełniał warunków ustawowych. Strona na żadnym z etapów postępowania nie zaprzeczyła tym ustaleniom. Również biegły sądowy wskazał, że sporny automat wbrew posiadanemu zezwoleniu nie był w rzeczywistości automatem do gry o niskich wygranych, gdyż wartość maksymalnej stawki w jednej grze była wyższa niż 0,50 zł a maksymalna wygrana przekroczyła 60 zł.
Sąd I instancji uznał, iż skarżąca nie spełniała wymagań w tym zakresie określonych w poprzednio obowiązujących przepisach, tj. art. 2 ust. 2b u.g.z.w. Według tego przepisu grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. W konsekwencji do skarżącej nie ma zastosowania wyłączenie karalności, o którym mowa w art. 141 pkt 2 u.g.h. Odpowiedzialność administracyjna następuje w tym przypadku w związku z niedochowaniem dotychczasowych warunków zezwolenia, na podstawie których podmiot ten mógł prowadzić działalność gospodarczą w tym lokalu.
W ocenie Sądu I instancji, zasadnie organy przyjęły, że w sprawie zastosowanie znajdą przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Z woli ustawodawcy od 1 stycznia 2010r. brak było możliwości prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych w kształcie znanym u.g.z.w. Dalsze realizowanie dotychczasowych uprawnień do urządzania gier na automatach o niskich wygranych w salonach gier tego typu było możliwe do czasu wygaśnięcia zezwoleń (art. 129-141). Przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. literalnie odnoszą się do automatów wysokohazardowych, bo tylko takie w nowym stanie prawnym mogą pozostawać w ściśle reglamentowanym obrocie, tj. nie istnieje już rozdzielenie na automaty o wysokich i niskich wygranych, jest jedna definicja automatów zwanych potocznie wysokohazardowymi (por. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.). Niemniej jednak przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a w konsekwencji również jego ust. 2 pkt 2, mają zastosowanie również do automatów o niskich wygranych w sytuacji urządzania takich gier niezgodnie z wymaganiami określonymi w art. 129-140 u.g.h. (art. 141 pkt 2 u.g.h.). Żadnego znaczenia nie ma przy tym okoliczność, iż skarżąca prowadzi działalność na podstawie udzielonego jej zezwolenia oraz na automacie, który został w przewidziany prawem sposób zarejestrowany. Istotne jest natomiast uchybienie przez prawidłowo zarejestrowany automat normy maksymalnej stawki za jedną grę lub maksymalnej wygranej.
Sąd I instancji uznał, że przeprowadzenie badania automatu przez jednostkę badającą nie jest konieczne w sytuacji, w której istnieje pewność, że automat o niskich wygranych nie spełnia wymagań określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie, bowiem z opisu oględzin i eksperymentu oraz opinii biegłego sądowego wynika, że stawka za jedną grę przekracza wartość określoną w art. 129 ust. 3 u.g.h. Z żadnego przepisu nie wynika, aby organ obowiązany był uzyskać opinię jednostki badającej. Skarżąca pominęła natomiast fakt, że organ chciał uzyskać opinię jednostki badającej w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia rejestracji spornego automatu. Jednakże wobec wygaśnięcia poświadczenia rejestracji z mocy prawa nie było podstaw do badania automatu.
Według Sądu I instancji, skoro w sprawie dowiedziono, że na badanym automacie możliwa była gra za maksymalną stawkę za udział w jednej grze wyższą, niż pierwotnie określona i zgodna z przepisami, to oznacza to, że pomimo dokonania jego rejestracji przez organ rejestrowy (i posiadania przez Spółkę na tę okoliczność dokumentów), w dniu wykonania eksperymentu i wydania opinii biegłego sądowego nie spełniał on wymogów art. 129 ust. 3 u.g.h. Spółka miała natomiast obowiązek zapewnić prawidłowe funkcjonowanie tego automatu, które to funkcjonowanie winno uwzględniać definicję ustawową. Brak takiego zapewnienia będzie stanowił podstawę do wymierzenia kary.
Sąd I instancji za techniczny przepis uznał art. 14 u.g.h., został on bowiem wskazany jako przepis techniczny przez sam TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11. W wyroku tym TSUE orzekł, że art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy u.g.h., które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalne przepisy techniczne. Ostateczne dokonanie ustalenia "techniczności" poszczególnych norm u.g.h. należy zatem do sądu krajowego, oceniającego ten fakt na tle całokształtu uregulowań prawnych dotyczących danej materii. W tej sprawie art. 14 ust. 1 u.g.h. nie stanowił podstawy orzekania, lecz przepisy przejściowe u.g.h. umożliwiające stronie urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu wygaśnięcia dotychczasowych zezwoleń. Natomiast art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, w odróżnieniu od art. 14 ust. 1 u.g.h. Nie kwalifikuje się on do żadnej z grup przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Sąd wskazał, że w sprawach, w których strony korzystają ze swoich dotychczasowych uprawnień art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 141 u.g.h. może mieć zatem zastosowanie. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., który ustanawia karę za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, w powiązaniu z art. 141 pkt 2 u.g.h. odnosi się więc nie do zakazu prowadzenia działalności hazardowej poza kasynami gry, lecz do przypadku niedotrzymania warunków dotychczasowego zezwolenia.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła [A.] Sp. z o.o. w likwidacji, zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 p.p.s.a., naruszenie:
1.prawa materialnego w postaci zastosowania w sprawie przepisów u.g.h., a w szczególności art. 8, art. 129 ust. 1 i ust. 3 i art. 138 ust. 3, a które to przepisy, podobnie jak i cała ustawa, zostały wprowadzone do polskiego porządku prawnego w sposób niezgodny z przepisami krajowymi oraz prawem unijnym i nie mogą być stosowane;
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. poz. 1201), która weszła w życie w dniu 3 września 2015r. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z tą nowelizacją podmioty prowadzące działalność regulowaną przez u.g.h. mają czas na dostosowanie się do wymogów tej ustawy do 1 lipca 2016r.;
3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez zakwestionowanie zgodności rzeczywistego automatu do gry z warunkami rejestracji w sytuacji, gdy automat ten został zarejestrowany przez Ministra Finansów na podstawie pozytywnej opinii technicznej potwierdzającej, że spełnia on wymogi automatu do gier o niskich wygranych, a nie stwierdzono, aby w automacie dokonywana była jakakolwiek ingerencja z zewnątrz, a które to okoliczności powodują, że nieuzasadnione jest podważenie jego zgodnego z przepisami funkcjonowania;
b. art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez nieuzasadnione nadanie opinii biegłego sporządzonej na potrzeby postępowania karnoskarbowego waloru dowodu w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy biegły ten nie posiadał uprawnień w zakresie kontroli tego rodzaju automatów do gry;
c. art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z § 14 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych poprzez zaniechanie zlecenia przez organ I instancji badania przedmiotowego automatu jednostce badającej, w sytuacji gdy tylko ten podmiot posiada kompetencje do przeprowadzania kontroli tego rodzaju automatów.
Mając na uwadze te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o jej zwolnienie z kosztów sądowych sprawy w zakresie wpisu od skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zrzekła się rozprawy oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania za obydwie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 26 września 2016r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, wedle art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną przez [A.] Sp. z o.o. skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie prawnej, co oznacza, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zarzuty kasacyjne, sformułowane w oparciu o przewidzianą w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego) i w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy) podstawę prawną, nie są zasadne, bowiem skarżony wyrok nie narusza prawa w sposób opisany w skardze kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi żadnych wątpliwości, że art. 129 ust. 3 u.g.h., którego naruszenie zarzucono w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej - określający wartość jednorazowej wygranej na automacie do gier o niskich wygranych na maksymalnie 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze na 0,50 zł - nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r., wydanego w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (LEX nr 1170754), ponieważ nie można przyjąć, że wywiera on istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Nie dotyczy on automatu jako produktu, będącego przedmiotem obrotu towarowego, lecz warunków urządzania gier na tym automacie. Źródła "techniczności" i związanej z nią niemożności stosowania tego przepisu nie da się żadną miarą wyprowadzić – jak to czyni skarżąca kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - z szeroko cytowanej, przygotowanej przez Związek Zawodowy Celników, instrukcji traktującej o powinności uzyskania przez celnika od przełożonego polecenia zatrzymania automatu na piśmie, jako polecenia niezgodnego z prawem, z uwagi na wadliwość prawną przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h.; co ma również ilustrować, że celnicy "dostrzegają wadliwość stosowanych przepisów i dokonywanych czynności w trybie ustawy o grach hazardowych". Taka argumentacja skargi kasacyjnej nie mogła zyskać aprobaty sądu kasacyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017r., II GSK 3372/16, czy wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017r., II GSK 2795/16). Natomiast objęte pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 8, art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 3 u.g.h. nie stanowiły, ale i nie mogły stanowić, podstawy prawnej decyzji w przedmiocie kary pieniężnej, a następnie wzorca sądowoadministracyjnej kontroli tej decyzji. Przepis art. 8 i art. 138 ust. 3 u.g.h. nie został nawet przywołany w zaskarżonym wyroku. Z tego już względu nie mogły zostać naruszone przez Sąd I instancji. Co istotne uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnego do nich odniesienia, w tym w szczególności w okolicznościach faktycznych tej sprawy.
Z kolei drugi zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. zarzut naruszenia art. 4 ustawy nowelizującej u.g.h. z dnia 12 czerwca 2015r. poprzez jego niezastosowanie (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej), nie ma, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, usprawiedliwionych podstaw. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji, co miało miejsce w dniu [...] lipca 2015r., przepis ten jeszcze nie obowiązywał. Ustawę tą ogłoszono dnia 19 sierpnia 2015r. a weszła ona w życie, zgodnie z jej art. 8, po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. 3 września 2015r. Nie mogła ona zatem mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, co podważa sens tego zarzutu. Natomiast nawet gdyby uznać, że jest inaczej, to właściwej wykładni art. 4 ustawy nowelizującej u.g.h. z dnia 12 czerwca 2015r. dokonał już Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2016r. o sygn. akt I KZP 1/16 (LEX nr 2053314), z czym Naczelny Sąd Administracyjny się zgadza i co pozwala dodatkowo obalić zasadność zarzutu pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Jak stwierdził SN we wskazanym postanowieniu, "(...) przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych [...], zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2 ustawy nowelizowanej na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej ustawie o grach hazardowych do dnia 1 lipca 2016r., dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu sprzed 3 września 2015r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia)". SN wyjaśnił jednoznacznie, iż "(g)dyby uznać, że ów okres dostosowawczy dotyczy nie tylko podmiotów prowadzących dotychczas działalność w ramach udzielonych im koncesji na prowadzenie kasyna, a obejmuje praktycznie nieograniczony krąg podmiotów - w istocie każdy podmiot, który faktycznie prowadziłby taką działalność jak wskazywana w art. 6 ust. 1 u.g.h. - to stan taki jaskrawo kłóciłby się z porządkiem prawnym w omawianym zakresie. Oto bowiem ustawodawca w okresie od wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej (3 września 2015r.) do końca okresu dostosowawczego (1 lipca 2016r.) miałby zrezygnować nie tylko ze stosowania instrumentów prawa karnego skarbowego (art. 107 § 1 k.k.s.) za urządzanie lub prowadzenie określonych gier wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji, ale z jakiejkolwiek administracyjnej reglamentacji rynku gier hazardowych. Założenie takie, rzecz jasna, nie jest możliwe do zaakceptowania, i to nawet bez konieczności bliższego powoływania się na domniemanie o
. Przepis art. 4 ustawy nowelizującej żadnej treści o charakterze abolicyjnym nie zawiera" (tak też wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017r., II GSK 3372/16). Skarżąca kasacyjnie nie dostrzega też i tej istotnej (niespornej w sprawie) okoliczności faktycznej, że choć legitymowała się ona zezwoleniem na automatach o niskich wygranych, to zezwolenie to wygasło z mocy prawa w czerwcu 2014r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 czerwca 2015r., a przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe (przed wygaśnięciem zezwolenia) wykazało w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że gry na spornym automacie były urządzane z naruszeniem warunków zezwolenia i u.g.h., co również potwierdza bezzasadność analizowanego zarzutu.
Nie są również zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. zarzuty pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. W tym zakresie skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych. Wbrew tym wymogom skarżąca kasacyjnie nie wykazała w uzasadnieniu skargi kasacyjnej związku przyczynowego między zarzucanym naruszeniem prawa procesowego a wynikiem sprawy, ograniczając się do użycia w petitum skargi formułki o istotnym wpływie naruszenia tych przepisów na wynik sprawy. Uzasadnienie to nie zawiera żadnej argumentacji, która wskazywałaby na to, iż gdyby do naruszenia prawa nie doszło można przypuszczać, że inny byłby wynik sprawy. Wymogu tego nie spełnia z pewnością przytoczenie przepisu prawnego oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, jak i wywiedzenia w drodze dedukcji wniosku, że skoro sporny automat przeszedł pozytywne badanie przez jednostkę badającą w momencie dopuszczenia go do eksploatacji w zakresie wartości maksymalnej stawki i maksymalnej jednorazowej wygranej a w toku kontroli nie stwierdzono zmian w sposobie działania automatu, to automat spełniający wymogi ustawowe w chwili jego rejestracji spełniał również te wymogi w dacie przeprowadzania kontroli. Jednakże uzasadnienie podstaw kasacyjnych musi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnosić się do realiów sprawy, a powoływanie się na poglądy orzecznictwa może stanowić wzmocnienie argumentacji skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy skarżący kasacyjnie wywiedzie z tych poglądów wnioski dotyczące sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną (tak np. wyrok NSA z dnia 12 marca 2013r., II GSK 2468/11, Lex nr 1340155). Natomiast argument skargi odnoszący się do braku oznak "fizycznej" ingerencji w automat nie przesądza o tym, iż do takiej ingerencji nie mogło dojść np. poprzez zmianę oprogramowania bez naruszenia plomb. Przyjąć natomiast można, że skoro w toku kontroli, a także w drodze innych przeprowadzonych w sprawie dowodów wykazano w sposób niewątpliwy, iż na spornym automacie gry były urządzane z naruszeniem wysokości maksymalnej stawki i wysokości maksymalnej jednorazowej wygranej, to oczywistym jest, iż musiało dojść do przeprogramowania automatu w taki sposób, iż umożliwiał on gry o wyższe niż ustawowe stawki choć plomby nie zostały naruszone. Niezależnie od tego dodać trzeba, że zarzuty te kierowane są – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - przeciwko decyzji organu pierwszej instancji, nie zaś zaskarżonemu wyrokowi. Powyższa okoliczność tym bardziej czyni te zarzuty nieskutecznymi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI