II GSK 1331/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje administracyjne, umarzając postępowanie w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uznając, że doszło do przedawnienia.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika za naruszenie przepisów o transporcie drogowym odpadów. Sąd pierwszej instancji początkowo uchylił decyzje administracyjne, uznając karę za przedawnioną. Następnie, w trybie autokontroli, uchylił własny wyrok i oddalił skargę, stosując przepisy o zawieszeniu terminów w związku z COVID-19. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, przywracając pierwotne stanowisko o przedawnieniu i umarzając postępowanie administracyjne.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł na przedsiębiorcę za przewóz drogowy odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu. Organ pierwszej instancji nałożył karę, uznając naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim pierwotnie uchylił obie decyzje, stwierdzając przedawnienie prawa organu do nałożenia kary po upływie dwuletniego terminu. Następnie, na skutek skargi kasacyjnej Dyrektora IAS, WSA uchylił swój własny wyrok i oddalił skargę, uznając, że przepisy o zawieszeniu terminów w związku z COVID-19 (art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19) przedłużyły termin do wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną przewoźnika, uznał, że WSA wadliwie zastosował art. 179a p.p.s.a. (autokontrola) i błędnie zinterpretował przepisy dotyczące przedawnienia. NSA podzielił stanowisko o przedawnieniu kary, wskazując, że art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym nie jest terminem przedawnienia, a terminem proceduralnym do wydania decyzji, który upłynął. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje administracyjne, umarzając postępowanie i zasądzając koszty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji w wyroku autokontrolnym uznał, że przepis ten ma zastosowanie i przedłuża termin.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 ma zastosowanie do dwuletniego terminu z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., przedłużając go w związku z okresem zawieszenia terminów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Określa dwuletni termin do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. NSA uznał, że jego upływ skutkuje umorzeniem postępowania.
Pomocnicze
ustawa o COVID-19 art. 15zzr § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten wprowadza zawieszenie terminów, w tym terminów przedawnienia, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. NSA uznał, że błędnie zastosowano go do terminu proceduralnego.
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje instytucję autokontroli sądu pierwszej instancji. NSA uznał, że sąd wadliwie zastosował ten przepis.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje sądowi administracyjnemu orzeczenie co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej.
u.o.o. art. 24
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Podstawa do nałożenia kary za przewóz odpadów bez wymaganego oznakowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 179a p.p.s.a. poprzez wadliwe zastosowanie autokontroli. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 przez WSA. Niewłaściwe zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. przez WSA, który błędnie uznał, że nie nastąpiło przedawnienie. Dwuletni termin z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. jest terminem proceduralnym, a nie przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Oczywistość podstaw kasacyjnych należy rozumieć jako jednoznaczne i niebudzące wątpliwości działanie niezgodne z obowiązującą treścią przepisu prawa. Termin do wydania decyzji nie jest terminem przedawnienia, chociaż potocznie tak jest określany. Przedawnienie może być łączone tylko z materialnym kontekstem stosunku prawnego.
Skład orzekający
Zbigniew Czarnik
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Trzecki
sędzia
Andrzej Skoczylas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu w postępowaniu administracyjnym, stosowanie art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., zastosowanie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 oraz instytucji autokontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19 oraz konkretnych przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia kary administracyjnej w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, co miało szerokie zastosowanie i budziło wątpliwości interpretacyjne.
“Pandemia COVID-19 przedłużyła termin nałożenia kary za transport odpadów? NSA wyjaśnia.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1331/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Mirosław Trzecki Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II SA/Go 841/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-11-17 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1842 art. 15zzr ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 179a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 919 art. 92c ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Go 841/21 w sprawie ze skargi P.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 26 lipca 2021 r. nr 0801-IOC.5066.6.2020.10.JAN w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 października 2020 r., nr 418000-COC-2.48.5.2020.8.PN i umarza postępowanie administracyjne w sprawie; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze na rzecz P.N. 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Go 841/21, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze uchylił wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 841/21 oraz oddalił skargę P.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 26 lipca 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a także orzekł o zwrocie kosztow na rzecz organu. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: decyzją z 14 października 2020 r. Naczelnik Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. nałożył na P.N. (dalej: skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie w dniu 18 lipca 2019 r. przewozu drogowego odpadów zestawem ciężarowym bez wymaganego oznakowania środka transportu – zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 21, dalej: u.o.o.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1742, dalej: rozporządzenie z 7 października 2016 r.). W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący naruszył obowiązki i warunki przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 919, dalej: u.t.d.), co zgodnie z art. 93 ust. 1 u.t.d. pozwalało nałożyć na niego karę w wysokości określonej stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. w wysokości od 50 zł do 12 000 zł. W ocenie organu w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 92c u.t.d., który przewiduje możliwość uwolnienia się przewoźnika od ciążącej na nim odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone w trakcie kontroli drogowej naruszenia zasad transportu drogowego przez zatrudnionych w przedsiębiorstwie kierowców. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia stanu faktycznego oraz stanowisko organu pierwszej instancji podkreślając, że przepisy o przewozie odpadów stanowią szczególne wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu, sposobu transportowania oraz oznakowania środków transportu, a naruszenie tych przepisów sankcjonowane jest karami pieniężnymi. Podkreślił, że to na przewoźniku spoczywa odpowiedzialność za czytelne, trwałe, a także odporne na warunki atmosferyczne oznakowanie środka transportu. W wyniku rozpoznania skargi P.N. WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 17 listopada 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja Dyrektora IAS została wydana po upływie dwuletniego przewidzianego w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. okresu przedawnienia uprawnienia organu do nałożenia kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. Skoro ujawnienie naruszenia miało miejsce 18 lipca 2019 r. upływ terminu przedawnienia, skutkujący w przypadku uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego koniecznością umorzenia postępowania, nastąpił 19 lipca 2021 r. Zdaniem WSA zaskarżona decyzja wydana 26 lipca 2021 r. narusza ten termin. WSA w Gorzowie Wlkp. zaskarżonym wyrokiem z 6 kwietnia 2022 r., działając na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora IAS, w oparciu o treść art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), uchylił w całości wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 17 listopada 2021 r. oraz oddalił skargę P.N.. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga kasacyjna Dyrektora IAS zasługuje na uwzględnienie jako oczywiście uzasadniona. W ocenie sądu zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; dalej: ustawa o COVID-19) poprzez pominięcie przez sąd tej regulacji wprowadzającej zawieszenie terminów przedawnień w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, skutkujące uznaniem, że zaskarżona decyzja została wydana po upływie terminu 2 lat, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., podczas gdy decyzja ta została wydana bez uchybienia terminowi. Dokonując wykładni art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 WSA wskazał, że przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem dwuletni termin przedawnienia z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. upływający 18 lipca 2021 r., na skutek zawieszenia terminów w okresie od 14 marca do 23 maja 2021 r., został w istocie przedłużony do 26 września 2021 r., a tym samym zaskarżona decyzja z 26 lipca 2021 r. wydana została przed jego upływem. WSA podkreślił, że analiza treści art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 nie pozwala na stwierdzenie, że treść uzasadnienia do projektu ustawy nakazuje interpretację przepisu wyłącznie przez pryzmat ochrony obywateli przed negatywnymi skutkami stanu zagrożenia epidemicznego, przepis stanowi bowiem o przedawnieniu w sensie ogólnym. Ponadto, skutki epidemii COVID-19 dotyczyły i dotyczą nie tylko obywateli, ale także funkcjonowania całego aparatu państwa, w tym organów administracji publicznej, wobec czego za niezrozumiałe uznać należy stanowisko, że art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 nie stosuje się do przedawnienia zastrzeżonego dla organów. P.N. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA z 6 kwietnia 2022 r. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; ewentualnie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżący zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi wskutek zaniechania dokonania prawidłowej kontroli działalności administracji publicznej, tj. kontroli wydanej z naruszeniem art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. przez Dyrektora IAS w Zielonej Górze decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy prawidłowo postępowanie administracyjne winne zostać umorzone; uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem decyzja o nałożeniu kary w ogóle nie powinna zostać wydana; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 179a p.p.s.a. wyrażające się w uchyleniu własnego wyroku z 17 listopada 2021 r. (II SA/Go 841/21) i ponownym rozpoznaniu sprawy pomimo, iż podstawy skargi kasacyjnej Dyrektora IAS w Zielonej Górze (pismo z 29 grudnia 2021 r.) nie były oczywiście usprawiedliwione; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. wskutek przyjęcia, iż przepis art. 15zzr ust 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 ma zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, iż przepis ten nie znajduje zastosowania; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. wskutek błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, iż termin, o którym mowa w tym przepisie (2 lata) stanowi przewidziany przepisami prawa administracyjnego termin przedawnienia, podczas gdy nie jest to termin przedawnienia, a termin skierowany do organu administracji nakazujący dokonanie określonej czynności po jego upływie, która to błędna wykładnia doprowadziła do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a podczas gdy miała ona usprawiedliwione podstawy bowiem stan faktyczny w przedmiotowej sprawie w związku z upływem okresu ponad 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia wskazywał na zasadność zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., tj. umorzenia postępowania; Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Dyrektor IAS w Zielonej Górze w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości, zasądzenie od strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś Dyrektor IAS w Zielonej Górze, w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna P.N. oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji w pierwszej kolejności odnosi się do podniesionych w tej skardze zarzutów procesowych, a dopiero w dalszej dokonuje oceny stosowania prawa materialnego. Konieczność zachowania takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym. Odstąpienie od tak oznaczonej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych jest możliwe i dopuszczalne zawsze wtedy, gdy są one tak ujęte, że się wzajemnie warunkują, albo pośród nich znajdują się zarzuty tego rodzaju, że wiążą się z zasadnością prowadzenia postępowania kasacyjnego. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju zarzutem, bowiem strona wnosząca skargę kasacyjną kwestionuje poprawność stosowania przez sąd pierwszej instancji autokontroli, a więc prawidłowość zastosowania art. 179a p.p.s.a. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że naruszenie art. 179a p.p.s.a. może być samoistną podstawą kasacyjną, podobnie jak naruszenie innych przepisów procesowych określających zakres i sposób prowadzenia postępowania kasacyjnego np. art. 141 § 4, art. 133 § 1 p.p.s.a. W przypadku takich zarzutów rozpoznanie musi nastąpić w pierwszej kolejności, bowiem ich skuteczność jest koniecznym i wystarczającym powodem uchylenia skarżonego wyroku, bez względu na to czy w wyroku tym dokonano poprawnej kontroli skarżonego działania organu administracji publicznej. Inaczej rzecz ujmując, naruszenie przepisów bezpośrednio skierowanych do sądu czyni niezasadnym wypowiadanie się na temat prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarga kasacyjna od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 kwietnia 2022 r. o sygn. akt II SA/Go 841/21 stawia zarzut naruszenia przez ten wyrok art. 179a p.p.s.a., polegający na wadliwym uchyleniu własnego wyroku z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 841/21 i ponowne rozpoznanie sprawy w ramach autokontroli w sytuacji, gdy powody uchylenia wyroku nie były oczywiście usprawiedliwione, bowiem nie wiązały się z oczywistym niezastosowaniem przez sąd w pierwotnym orzeczeniu (uchylonym) przepisów, co do treści których nie ma wątpliwości. Zatem brak ten nie mógł być oceniony jako pominięcie jednoznacznej regulacji, a tylko w takich okolicznościach można by uznać, że uchylony wyrok WSA z 17 listopada 2021 r. był wydany w sytuacji, gdy pominięcie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 mogło być traktowane jako oczywiście usprawiedliwione w rozumieniu art. 179a p.p.s.a. Artykuł 179a p.p.s.a. stanowi, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej NSA wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, sąd ten uchyla zaskarżony wyrok i rozpoznaje sprawę. Stosowanie instytucji autokontroli jest możliwe w dwóch sytuacjach: nieważności postępowania oraz uznania podstaw kasacyjnych za oczywiście uzasadnione. W rozpoznawanej sprawie podstawą uchylenia pierwotnego wyroku przez sąd pierwszej instancji w trybie autokontroli było uznanie, że skarga kasacyjna złożona przez Dyrektora IAS od tamtego wyroku zawierała oczywiście usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wskazującą na zastosowanie w tamtym orzeczeniu art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19. Pominięcie tej regulacji, zdaniem sądu pierwszej instancji, prezentowanym w zaskarżonym orzeczeniu, a więc po uchyleniu poprzedniego wyroku WSA, było oczywiście usprawiedliwionym błędem pierwotnego wyroku pozwalającym na zastosowanie autokontroli. Odnosząc się do tak zdefiniowanego problemu prawnego NSA stwierdza, że stanowisko sądu pierwszej instancji ma prawne uzasadnienie. Rację ma strona skarżąca kasacyjnie, że stosowanie autokontroli z art. 179a p.p.s.a. jest wyjątkiem od reguły, która wprowadza instancyjność postępowania sądowoadministracyjnego. Skoro jest to wyjątek od zasady (konstrukcji) przeniesienia sprawy na inny poziom sądowy, to przesłanki stosowania tej instytucji muszą być interpretowane rygorystycznie. Zwłaszcza ma to odniesienie do drugiej z nich, a więc oceny czy podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Oczywistość podstaw kasacyjnych należy rozumieć jako jednoznaczne i niebudzące wątpliwości działanie niezgodne z obowiązującą treścią przepisu prawa. Zatem pojęcie to może być odnoszone do sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji pomija przepisy, których treść nie budzi wątpliwości, a więc nie wymaga interpretacji, albo stosuje przepisy wbrew ich językowemu znaczeniu. Mając na uwadze takie rozumienie oczywistości podstaw kasacyjnych – jako przesłanki stosowania art. 179a p.p.s.a. – stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 179a p.p.s.a. w sposób przyjęty w rozpoznawanym zarzucie kasacyjnym. Skoro sąd ten przyjął, że w rozpoznawanej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19, a więc przepis wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568), to tym samym uznał, że przepis ten powinien mieć w sprawie zastosowanie. Zatem orzekanie przez sąd pierwszej instancji w wyroku z 17 listopada 2021 r., sygn. II SA/Go 841/21 – uchylonym na podstawie art. 179a p.p.s.a. – bez uwzględnienia przepisu art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 było działaniem, które zdaniem WSA nie uwzględniało oczywistej podstawy wyrokowania, jaką był art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19. Skoro tak to ocenił sąd pierwszej instancji, to uwzględnienie w ramach autokontroli pierwszej skargi kasacyjnej (wniesionej przez Dyrektora IAS), należało uznać jako istnienie oczywistej podstawy do stosowania instytucji autokontroli. W tym znaczeniu należy przyjąć, że kontrolowany wyrok wydany na skutek zastosowania autokontroli nie naruszył art. 179a p.p.s.a., bowiem dla sądu było oczywiste, że nie zastosował przepisu, który powinien być pierwotnie stosowany – w wyroku uchylonym w trybie aiutokontroli. Takie działanie sądu w postępowaniu autokontrolnym nie naruszyło treści art. 179a w sposób określony w zarzucie kasacyjnym, gdyż należało przyjąć, że przesłanka oczywistości wystąpienia podstawy kasacyjnej została spełniona. Natomiast inną rzeczą jest problem prawidłowości zastosowania art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19. W tym zakresie NSA podziela zarzut materialny skargi kasacyjnej wskazujący na wadliwe zastosowanie tej normy prawnej w sprawie nałożenia kary za naruszenie przepisów określających warunki przewozu odpadów. Z tego też powodu NSA uwzględnił skargę kasacyjną P.N. i uchylił wyrok WSA będący jej przedmiotem uznając, że sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął w wyroku autokontrolnym z 6 kwietnia 2022 r., że w sprawie nie miał zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. W tym zakresie poprawne stanowisko prezentował sąd pierwszej instancji w wyroku pierwotnym z 17 listopada 2021 r. Sąd drugiej instancji podziela pogląd tam wyrażony, że w sprawie P.N. nie było podstaw do wymierzenia kary, pomimo że z ustaleń faktycznych wynika, że doszło do naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Przeszkodą do wymierzenia kary jest art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Poza sporem pozostaje, że od dnia ujawnienia naruszenia przepisów, a więc od daty kontroli upłynął okres ponad 2 lat. Artykuł 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. nie może być interpretowany w kontekście art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19, bowiem ten ostatni przepis odnosi się do terminów przedawnienia. Natomiast termin do wydania decyzji nie jest terminem przedawnienia, chociaż potocznie tak jest określany. Wydanie decyzji, w tym termin do jej wydania, to zagadnienie proceduralne, a nie materialne. Przedawnienie może być łączone tylko z materialnym kontekstem stosunku prawnego, bowiem przedawnić mogą się należności wcześniej ustalone w prawem określony sposób. W prawie administracyjnym ustalenie tych obowiązków może następować z mocy ustawy lub na podstawie decyzji. W rozpoznawanej sprawie taki obowiązek nie został określony. Artykuł 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. reguluje czas, w jakim organ może wydać decyzję po stwierdzeniu naruszeń przepisów u.t.d. W zakresie wykładni tego przepisu należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji zaprezentowane w wyroku WSA z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 841/21, że norma tam określona odnosi się do postępowania w ogólności, a to oznacza, że umorzenie postępowania może mieć miejsce w każdym stadium postępowania. Mając zatem na uwadze wszystkie przedstawione argumenty należało stwierdzić, że kontrolowany wyrok sądu pierwszej instancji z 6 kwietnia 2022 r. nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu. Wobec zaś dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy należało – zdaniem NSA – również stwierdzić, że zaktualizowały się określone przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanki rozpoznania skargi strony na decyzję Dyrektora IAS w Zielonej Górze z 26 lipca 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, którą w świetle przedstawionych argumentów NSA uznał za zasadną, co musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz umorzenia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 3600 zł stanowi zwrot wpisu od skargi w wysokości 400 zł oraz wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 400 zł, zwrot opłaty za uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji w wysokości 100 zł, a także zwrot wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, który występował przed sądem pierwszej instancji oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną w wysokości 1800 za pierwszą i 900 zł za drugą instancję (pkt 3 sentencji).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI