II GSK 1323/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo jazdyegzamin państwowyunieważnienie egzaminuegzaminatornaruszenie przepisów ruchu drogowegolinia podwójna ciągłazagrożenie dla ruchuskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną egzaminatora, uznając, że unieważnienie egzaminu na prawo jazdy było uzasadnione, ponieważ najazd na podwójną ciągłą linię podczas omijania nie stanowił bezpośredniego zagrożenia dla ruchu drogowego.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA, który oddalił skargę egzaminatora na decyzję o unieważnieniu egzaminu na prawo jazdy. Egzaminator zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego (nie uwzględnienie pojazdu na przeciwnym pasie) oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku przerwania egzaminu. NSA uznał zarzuty za nieskuteczne, stwierdzając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a najazd na linię podwójną ciągłą nie stanowił bezpośredniego zagrożenia dla ruchu drogowego, co uzasadniało unieważnienie egzaminu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez egzaminatora P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze o unieważnieniu egzaminu państwowego na prawo jazdy. Egzaminator zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie, oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na nieustosunkowaniu się do nagrania wideo pokazującego pojazd na sąsiednim pasie ruchu. Zarzucono również naruszenie art. 68 ustawy o kierujących pojazdami w związku z terminem złożenia skargi. W zakresie prawa materialnego, skarżący wskazywał na błędną wykładnię art. 52 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 16 rozporządzenia, twierdząc, że przerwanie egzaminu w opisanej sytuacji jest obligatoryjne, a nie fakultatywne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieskuteczne, stwierdzając, że uzasadnienie WSA było prawidłowe i pozwalało na kontrolę instancyjną. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a najazd na linię podwójną ciągłą podczas omijania ograniczników ruchu nie stanowił bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, co jest warunkiem przerwania egzaminu. Zarzut naruszenia art. 68 ustawy o kierujących pojazdami uznano za nieskuteczny z powodu braku wskazania konkretnego ustępu przepisu oraz z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie unieważnienia egzaminu nie jest wszczynane na podstawie skargi osoby zdającej. Również zarzuty naruszenia prawa materialnego uznano za niezasadne, potwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy, zgodnie z którymi przerwanie egzaminu jest obligatoryjne tylko w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie WSA było prawidłowe i pozwalało na kontrolę instancyjną, a stan faktyczny został prawidłowo ustalony na podstawie zgromadzonych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej, a ocena materiału dowodowego, w tym nagrania wideo, dokonana przez organy i zaakceptowana przez sąd pierwszej instancji, była prawidłowa. Najazd na linię podwójną ciągłą nie stanowił bezpośredniego zagrożenia dla ruchu drogowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.k.p. art. 52 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

rozporządzenie art. 16 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.p. art. 68

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

p.p.s.a. art. 174 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.p. art. 51 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 72 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

rozporządzenie art. 28 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez uznanie, że organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy poprzez nieustosunkowanie się do nagrania video w zakresie w jakim przedstawiało ono ruch innych pojazdów na sąsiednim pasie ruchu. Naruszenie art. 68 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że strona nie naruszyła terminu 14 dni na złożenie skargi dotyczącej egzaminu. Naruszenie art. 52 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w związku z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem przez sąd, że egzaminator może przerwać egzamin państwowy fakultatywnie, podczas gdy z przepisu wynika, że jest obligatoryjne. Naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez jego zastosowanie podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że egzamin był przeprowadzony zgodnie z przepisami ustawy.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie takie, aby stanowiło uzasadnioną przesłankę do przerwania egzaminu państwowego na prawo jazdy, musi zagrażać bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego To, że w dalszej odległości poruszał się przeciwnym pasem inny pojazd, nie oznacza, że wykonany przez egzaminowanego manewr zagrażał bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku przerwania egzaminu na prawo jazdy w sytuacji najazdu na linię podwójną ciągłą podczas omijania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu egzaminu na prawo jazdy i interpretacji przepisów, co może być interesujące dla osób związanych z branżą motoryzacyjną i prawem administracyjnym.

Czy najazd na podwójną ciągłą podczas egzaminu na prawo jazdy zawsze oznacza jego przerwanie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1323/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Sygn. powiązane
II SA/Go 4/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2022-03-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Go 4/22 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 14 października 2021 r. nr SKO-4032/153-Kom/21 w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 4/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę P. M. (dalej powoływany także jako skarżący, egzaminator) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze (dalej powoływany także jako organ, Kolegium) z 14 października 2021 r., w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącego, zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, wskazując w podstawie art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik tj.:
- art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez uznanie, że organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy poprzez nieustosunkowanie się do nagrania video w zakresie w jakim przedstawiało ono ruch innych pojazdów na sąsiednim pasie ruchu, a dotyczących m.in. błędnego ustalenia przez organy administracji publicznej stanu faktycznego tej sprawy i uznanie m.in., że na przeciwnym pasie ruchu nie poruszał się żaden pojazd, podczas gdy prawidłowa ocena materiałów zgromadzonych w sprawie prowadzi do przyjęcia, że z naprzeciwka, za przejściem dla pieszych nadjeżdżał pojazd, wobec czego nie można mówić w przedmiotowej sprawie o tym, że "na przeciwległym pasie ruchu nie było żadnego pojazdu"
- art. 68 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm., zwana dalej u.k.p.) poprzez uznanie, że strona nie naruszyła terminu 14 dni na złożenie skargi dotyczącej egzaminu, podczas gdy strona złożyła skargę z naruszeniem tego terminu.
Ponadto na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 52 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w związku z § 16 ust. 1 pkt 1 (i odpowiednimi pozycjami tabeli nr 1 załącznika nr 2 – w szczególności punkt 9.7 załącznika) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r. poz. 1206, zwanej dalej jako rozporządzenie) poprzez błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem przez sąd, że egzaminator może przerwać egzamin państwowy jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia bowiem z przepisu § 16 ust. 1 pkt 1 (i odpowiednimi pozycjami tabeli nr 1 załącznika nr 2 – w szczególności punkt 9.7) rozporządzenia jasno wynika, że egzaminator przerywa egzamin państwowy jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia; powyższe naruszenie doprowadziło to tego, że sąd uznał, że cytowany przepis wskazuje na to, że przerwanie egzaminu w przypadku wystąpienia przesłanek jest fakultatywne, natomiast z przepisu wynika, że jest obligatoryjne;
- art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez jego zastosowanie podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że egzamin był przeprowadzony zgodnie z przepisami ustawy.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kolegium nie skorzystało z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, zaś organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał jej przeprowadzenia.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji.
Skargę kasacyjną, w granicach której orzeka Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają, co do zasady, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08).
Istota sporu w realiach niniejszej sprawy, pomiędzy skarżącym – egzaminatorem a organami sprowadza się do oceny, czy zaistniała przesłanka do unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Zielonej Górze – punkt egzaminacyjny T./Ż. w dniu 22 kwietnia 2021 r., w szczególności, czy egzaminowany dopuścił się wykroczenia w ruchu drogowym obligującym egzaminatora do przerwania egzaminu.
Skarżący wskazując na art. 174 ust. 2 (powinno być pkt 2, dopisek sądu) p.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, poprzez nieustosunkowanie się do nagrania video, z którego wynikało, że na przeciwnym pasie ruchu poruszał się pojazd, a nie jak przyjęły organy, że żadnego pojazdu nie było.
Odnośnie tego zarzutu wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Z powyższego wynika, że uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (zob. wyrok NSA z 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10). A zatem, uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1985/09).
Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Konfrontując treść art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz wskazany kierunek jego wykładni i konsekwencje jego obowiązywania z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku należy stwierdzić, że uzasadnienie to spełnia, określone przywołanym przepisem, warunki uznania go za prawidłowe. WSA przedstawił istotę sporu oraz dokonał interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów u.k.p., w szczególności art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. oraz § 16 rozporządzenia wraz z odpowiednimi załącznikami. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uznając że jest on wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Treść wydanego orzeczenia i jego uzasadnienie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie i pozwala na pełną kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skarżącego, organy a za nim sąd pierwszej instancji, prawidłowo ustaliły w niniejszej sprawie stan faktyczny na podstawie dokumentów i zapisów video z przebiegu praktycznego egzaminu, zgromadzonych w aktach administracyjnych. Organy dokonały analizy zapisu przebiegu egzaminu praktycznego i na tej podstawie przyjęły, co zaakceptował sąd pierwszej instancji, że egzaminowany wykonywał manewr omijania dwóch ograniczników U-21 umiejscowionych przy krawężniku jezdni, w trakcie którego najechał na znak "P-4 linia podwójna ciągła" rozgraniczającego przeciwległe pasy ruchu. Po wykonaniu manewru egzaminowany wrócił na prawy pas ruchu i kontynuował jazdę. Zdaniem organów na przeciwnym pasie ruchu nie znajdował się żaden pojazd. Egzaminowany, mimo najechania na znak P-4, nie stworzył zagrożenia dla ruchu drogowego, dlatego też brak było podstaw do przerwania egzaminu państwowego.
Zdaniem NSA, w dokonanej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego próżno doszukiwać się naruszenia art. 7 czy 77 § 1 k.p.a. Wskazać przede wszystkim należy, że skarżący na etapie skargi do sądu pierwszej instancji kwestionował ocenę tegoż materiału, poprzez niezasadne przyjęcie przez organy, że osoba zdająca egzamin jedynie "nieznacznie najechała na omijaną linię" oraz, że "dostosował prędkość do wykonywanego manewru", kiedy w rzeczywistości w ogóle nie zmniejszył swojej prędkości, a linię podwójną ciągłą przekroczył znaczną częścią pojazdu. Do powyższych zarzutów ustosunkował się sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tymczasem na etapie skargi kasacyjnej, skarżący zarzuca organom jak i sądowi pierwszej instancji, nie uwzględnienia okoliczności, że po przeciwległym pasie poruszał się pojazd, co zostało uwiecznione na zapisie video. W ocenie NSA powyższy zarzut w żadnym zakresie nie podważa legalności zaskarżonego wyroku, w zakresie zasady praworządności i obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organy prawidłowo przeanalizowały, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, zapis video przeprowadzonego egzaminu i na tej podstawie przyjęły, że w chwili wykonywania manewru omijania na przeciwnym pasie ruchu nie znajdował się żaden pojazd. To, że w dalszej odległości poruszał się przeciwnym pasem inny pojazd, nie oznacza, że wykonany przez egzaminowanego manewr zagrażał bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Znamiennym przy tym jest, że autor skargi kasacyjnej w postawionym zarzucie nie wskazał naruszenia art. 80 k.p.a., a to właśnie ten przepis reguluje zasadę swobodnej oceny dowodów dokonywaną przez organy administracji publicznej.
Za nieskuteczny należało uznać zarzut naruszenia art. 68 u.k.p. Zgodnie z treścią 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy zaś rozumieć m.in. wskazanie konkretnych przepisów prawa, które są zaskarżone ww. skargą. W przypadku zatem, gdy większa jednostka redakcyjna dzieli się na jednostki mniejsze, autor skargi kasacyjnej powinien podać dokładnie, który przepis czyni przedmiotem zarzutu. Wskazać w tym miejscu należy, że art. 68 u.k.p. składa się z czterech ustępów (1, 1a, 2 i 3), zaś skarżący nie wskazał, który z ustępów u.k.p. miałby naruszać kwestionowany wyrok. Abstrahując od powyższego błędu autora skargi kasacyjnej, wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego, stosownie do art. 72 ust. 2 u.k.p. przeprowadza marszałek województwa, z urzędu lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Podstawą wszczęcia tegoż postępowania nie jest zatem skarga osoby zdającej egzamin, która jest niezadowolona z jego przebiegu czy wyniku (art. 68 ust. 1 u.k.p. w zw. z art. 67 pkt 1 uk.p.), lecz wniosek właściwego dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego bądź też postępowanie takie jest wszczynane z urzędu. Słusznie zatem Kolegium wskazało, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że czym innym jest skarga strony w rozumieniu art. 68 u.k.p., a czym innym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności egzaminu państwowego na prawo jazdy. Dlatego też, ani organy ani sąd pierwszej instancji, nie mogły naruszyć wskazanego art. 68 u.k.p., bowiem nie miał on zastosowania w sprawie.
Podobnie należało ocenić zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego – art. 52 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w związku z § 16 pkt 1 rozporządzenia.
Odnosząc się do tak postawionego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Z treści powołanego przepisu wynika, że zadaniem organu administracji publicznej jest ocena, czy w trakcie czynności egzaminacyjnych zostały naruszone przepisy prawa, które mogą stanowić podstawę do oceny, że egzamin powinien zostać unieważniony. Podkreślić przy tym należy, że użyty przez ustawodawcę w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. zwrot "niezgodny z przepisami ustawy" oznacza zarówno niezgodność z przepisami ustawy o kierujących pojazdami oraz z przepisami wykonawczymi do ww. ustawy, tj. mającym zastosowanie w sprawie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach. Akt ten określa m.in. warunki i tryb przeprowadzania części praktycznej egzaminu państwowego. Z § 28 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wynika, że osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli:
a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne,
b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6.
Z kolei § 16 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia przewiduje, że egzaminator przerywa egzamin państwowy, jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Określone w art. 52 ust. 2 u.k.p. przesłanki przerwania części praktycznej egzaminu państwowego przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań, polegają na takim zachowaniu osoby zdającej, które zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
Wskazać zatem należy, że skoro art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. dla dopuszczalności unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy wymaga, aby egzamin "był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy", to zbadanie legalności zaskarżonej decyzji polegać musi na wskazaniu, jak należy rozumieć wyrażenie "w sposób niezgodny z przepisami ustawy", a odpowiedzi na to pytanie należy poszukiwać w przepisach Rozdziału 9 obejmującego art. 49-57d u.k.p. Równie ważne znaczenie ma treść art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p., który określa cel egzaminu praktycznego i jego zakres w odniesieniu do egzaminu praktycznego na prawo jazdy uprawniające do kierowania m.in. pojazdami silnikowymi jako: "sprawdzenie umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin w ruchu drogowym pojazdem silnikowym". W kontekście tego przepisu, należy przyjąć, że egzamin przeprowadzony w sposób niezgodny z wyżej wskazanym celem i zakresem egzaminu, byłby wówczas niezgodny z przepisami ustawy.
W świetle powyższych regulacji, zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że przepisy art. 52 ust. 2 u.k.p. w powiązaniu z § 16 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wskazują, że egzaminator jest zobowiązany do przerwania egzaminu państwowego przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań, gdy zachowanie osoby zdającej egzamin zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Takie rozumienie powyższego przepisu zastosował również sąd pierwszej instancji, dlatego też niezrozumiałym jest zarzut kasacyjny błędnej wykładni powyższych przepisów. W żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji nie wskazał, że egzaminator, w opisanych wyżej okolicznościach, jedynie może a nie musi przerwać egzamin państwowy na prawo jazdy. Sąd pierwszej instancji wskazał jedynie, z czym należy się zgodzić, że opisane w rozporządzeniu – tj. tabeli nr 1 załącznika nr 2 sytuacje należy rozpatrywać w oparciu o treść art. 52 ust. 2 u.k.p., co oznacza, że zachowanie takie, aby stanowiło uzasadnioną przesłankę do przerwania egzaminu państwowego na prawo jazdy, musi zagrażać bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
W świetle powyższych rozważań, nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby w realiach niniejszej sprawy, egzamin państwowy na prawo jazdy został przeprowadzony zgodnie z przepisami ustawy. Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko organów, słusznie przyjął, że zachowanie osoby zdającej egzamin, polegające na najechaniu na linię podwójną ciągłą (znak P-4) w wyniku omijania ograniczników U-21 umiejscowionych przy krawężniku jezdni, nie zagrażało w bezpośredni sposób zdrowiu i życiu uczestników ruchu drogowego (art. 52 ust. 2 u.k.p.), co w konsekwencji oznacza, że brak było podstaw do zakończenia części praktycznej egzaminu przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań. Dlatego też, za niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI