Orzeczenie · 2024-02-02

II GSK 1321/23Covid 19 choroba zawodową interpretacja NSA

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-02-02

NSAochrona środowiskaWysokansa

choroba zawodowaCOVID-19SARS-CoV-2Kodeks pracyochrona zdrowiapielęgniarkazwiązek przyczynowywysokie prawdopodobieństwoorzecznictwo lekarskiesądy administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Szpitala Powiatowego w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę szpitala na decyzję Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u pielęgniarki. Szpital zarzucał naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 235¹ i 235² Kodeksu pracy, poprzez błędną wykładnię i uznanie COVID-19 za chorobę zawodową, mimo braku jednoznacznego związku przyczynowego i braku bezpośredniego wpisu tej choroby do wykazu chorób zawodowych. Szpital argumentował, że ustawodawca nie przesądził o takiej kwalifikacji wirusa SARS-CoV-2 i nie zmienił przepisów w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że jest związany granicami skargi i musi ocenić przedstawione zarzuty. Sąd zwrócił uwagę na wadliwość sformułowania zarzutów procesowych, wskazując, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie mogą być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, NSA zidentyfikował go jako zarzut niewłaściwego zastosowania art. 235¹ i 235² k.p. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 235¹ k.p., chorobę zawodową można stwierdzić, gdy związek z pracą można ustalić "bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem". NSA wskazał, że postępowanie w sprawie chorób zawodowych jest specyficzne, a opinia lekarska właściwej jednostki orzeczniczej jest wiążąca dla organów administracji, o ile nie budzi wątpliwości i jest zgodna z prawem. W tej sprawie lekarz rozpoznał u pielęgniarki chorobę zawodową – zakażenie wirusem SARS-CoV-2 – i uznał istnienie związku przyczynowo-skutkowego z warunkami pracy. Sąd I instancji nie zakwestionował tych ustaleń ani opinii lekarskiej. Skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że COVID-19 może być uznany za chorobę zawodową na podstawie istniejących przepisów, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo związku z pracą.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących chorób zawodowych, w szczególności w kontekście chorób zakaźnych jak COVID-19, oraz zasady postępowania kasacyjnego przed NSA.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kluczowe znaczenie ma opinia lekarska i ocena prawdopodobieństwa związku przyczynowego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do chorób o innym charakterze.

Zagadnienia prawne (3)

Czy COVID-19, niebędący wprost wymieniony w wykazie chorób zawodowych, może zostać uznany za chorobę zawodową na podstawie ogólnych przepisów Kodeksu pracy, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego z wykonywaną pracą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, COVID-19 może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli związek z pracą można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem", nawet jeśli nie jest on bezspornie udowodniony lub bezpośrednio wymieniony w wykazie chorób zawodowych.

Uzasadnienie

Przepis art. 235¹ Kodeksu pracy dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej, gdy związek z pracą można ustalić z "wysokim prawdopodobieństwem". W przypadku chorób zakaźnych, takich jak COVID-19, gdzie ustalenie bezspornego związku przyczynowego może być trudne, wystarczające jest wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa narażenia zawodowego. Opinia lekarska w tym zakresie jest wiążąca dla organów administracji.

Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania, takich jak art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie mogą stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. Muszą być powiązane z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które Sąd I instancji uchybił.

Uzasadnienie

Przepisy te mają charakter ogólny i wskazują na konsekwencje stwierdzenia uchybień. Naruszenie tych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym, bardziej szczegółowym przepisom. Strona skarżąca musi wykazać, jakie konkretne przepisy zostały naruszone i jaki miało to wpływ na wynik sprawy.

Jaki jest zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym i czy sąd może domniemywać granice zaskarżenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany jej granicami. Nie może domniemywać ani rozszerzająco interpretować niejasno sformułowanych zarzutów.

Uzasadnienie

Zasada dyspozycyjności obowiązuje w postępowaniu kasacyjnym. Sąd nie może uzupełniać, konkretyzować ani nadawać innego znaczenia zarzutom, które nie zostały jasno sformułowane przez stronę skarżącą. Zakres kontroli wyznacza autor skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Szpitala Powiatowego w C.

Przepisy (13)

Główne

k.p. art. 235 § 1

Kodeks pracy

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

k.p. art. 235 § 2

Kodeks pracy

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo w określonym czasie po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § 8 ust. 1

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności orzeczenia lekarskiego i formularza oceny narażenia zawodowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § załącznik nr 2, lp. 4

Prace w jednostkach ochrony zdrowia są pracami narażającymi pracowników na działanie czynników biologicznych.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki § załącznik nr 2, lp. 4

Wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych obejmuje prace w jednostkach ochrony zdrowia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest do oceny dowodów.

k.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Opinia biegłego podlega ocenie organu.

p.p.s.a. art. 145 § 1