II GSK 132/25

II GSK 132/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Małgorzata Rysz /sprawozdawca/
Wojciech Maciejko
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1779/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-04-23
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 227 § 1 ust. 2, art. 207 § 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Wojciech Maciejko po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1779/23 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w N. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 2 października 2023 r. nr NP.906.11.2023 w przedmiocie nakazu zapewnienia wymagań higienicznych i zdrowotnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. Sp. z o.o. w N. na rzecz Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej zwany: "WSA", "Sądem pierwszej instancji") wyrokiem z 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1779/23, oddalił skargę K. Sp. z o. o. w N. (dalej zwanej: "skarżącą", "Spółką") na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej zwanego: "organem") z 2 października 2023 r., w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w zakresie warunków pracy.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła Spółka zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, tj.:
1) § 2 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy w związku z art. 27 ust 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji nakazującej skarżącej usunięcie naruszenia prawa w postaci braku wyników pomiarów czynników szkodliwych i rejestru czynników szkodliwych, w sytuacji gdy skarżąca nie ma takiego obowiązku, z uwagi na prawidłowo przeprowadzone przez skarżącą rozeznanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy i niewskazanie w jego wyniku zejako środowiska, w którym takie czynniki występują oraz braku takiego obowiązku z mocy samego prawa,
• § 2 ust. 2 Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, poprzez nakazanie przeprowadzenia i przedstawienia do wglądu badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy: obsługa koparki kołowej i przerzucarki gąsienicowej (mieszarki) oraz kierowca samochodu ciężarowego w zakresie spalin emitowanych z silnika Diesla w sytuacji, w której to pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania oraz pomiary po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń lub stężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników,
• § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy poprzez jego zastosowanie, a nadto wskazuję, iż organ nie dokonał ustaleń od kiedy skarżąca użytkuje w/w sprzęty, co może wskazywać na przedwczesność decyzji, bowiem dane, o których mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu działalności oraz corocznie w terminie do dnia 15 stycznia na druku według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia",
• art. 227 § 1 ust. 2 k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że doszło do naruszenia obowiązku kontrolowanej Spółki przeprowadzania, na swój koszt, badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrowania i przechowywania wyników tych badań i pomiarów oraz udostępniania ich pracownikom, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie takie naruszenie nie wynika.
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.;
1) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organ w sposób pełny, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie przez organ, że skarżąca naruszyła prawo, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu drugiej instancji w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwanej: "p.p.s.a.") gdyż skarżąca kasacyjnie Spółka, w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a., zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie wnioskowała o jej przeprowadzenie.
Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie i określenie konkretnych przepisów prawa naruszonych przez sąd, z podaniem aktu w jakim występują, a także ich jednostek redakcyjnych w sposób nie budzący wątpliwości. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, należy wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Autor skargi kasacyjnej wskazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany podać, które przepisy uznał za naruszone, a także wykazać wpływ na wynik sprawy tego naruszenia.
Skarga kasacyjna została skierowana przeciwko wyrokowi WSA w Krakowie, w którym ten Sąd uznał, że poddana jego ocenie decyzja Małopolskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego dotycząca nakazu usunięcia nieprawidłowości w zakresie warunków pracy, której materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 338 ze zm. dalej zwanej: "u.p.i.s."), ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 1465 dalej zwanej: "k.p."), a także Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 419, dalej zwanego: "rozporządzeniem z 2011 r.") oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 2235 ze zm., dalej zwanego: "rozporządzenie z 2012 r."), nie jest niezgodna z prawem.
W niniejszej sprawie na skutek przeprowadzonej kontroli ustalono, że zakład skarżącej nie posiada szeregu wymaganych przepisami ww. rozporządzeń dokumentów oraz że nie przekazała ona właściwym organom danych, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2012 r. Skarżąca nie kwestionowała tych ustaleń, natomiast argumentowała, że skoro wszystkie posiadane przez nią urządzenia spełniają normę Euro 6, nie jest konieczne przeprowadzenie badań środowiskowych.
Zarzuty wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a.
Przystępując w pierwszej kolejności do rozpoznania zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, zbiorczo ujętych przez skarżącą jako naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a., przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organ w sposób pełny, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie przez organ, że skarżąca naruszyła prawo, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu drugiej instancji w całości, a więc zarzutów zmierzających do zakwestionowania przyjętego w sprawie stanu faktycznego, należy wskazać, że nie mogły one okazać się skuteczne.
Wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi." Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11). Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11). W ramach zarzutu art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1350/11, te i kolejne orzeczenia sądów administracyjnych, dostępne są na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia także dopatruje się skarżąca kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącą, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m.in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2438/11; wyrok NSA z 15 października 2015 r., sygn. akt I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., sygn. akt I GSK 264/09). Fakt, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę (zamiast ją uwzględnić jak żądał tego skarżący kasacyjnie) nie oznacza, że uchybił temu przepisowi.
W relacji do rozpoznawanego zarzutu należy podkreślić, że autor skargi kasacyjnej, nie dość, że nie wskazał, z którym to konkretnie aspektem zasady wyrażonej na gruncie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz jej konsekwencji dla przyjętego modelu sądowoadministracyjnej kontroli administracji publicznej wiąże naruszenie tego przepisu, to nie wyjaśnił w żaden sposób, na czym dokładnie polegał wpływ zarzucanego naruszenia tego przepisu na wynik sprawy. Tak samo zresztą, jak odnośnie do zarzutu naruszenia art. 134 §1 p.p.s.a.
Stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 133 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a. należało uznać więc za bezzasadne.
Z kolei, w orzecznictwie przyjmuje się, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. podobnie jak art. 151 p.p.s.a. należy do tzw. przepisów wynikowych i znajduje zastosowanie w sprawie, jeśli po przeprowadzonej kontroli WSA stwierdzi, że doszło do naruszeń przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Oznacza to, że jego naruszenie jest zawsze następstwem złamania przez sąd pierwszej instancji innych przepisów, a dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartej o ten przepis wymaga się wskazania tychże przepisów (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10, wyrok NSA z 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2387/12). Zatem, w przypadku nieskuteczności wszystkich pozostałych zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej, nie mogłoby jednocześnie dojść do naruszenia przepisów wynikowych jakimi są art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a czy art. 151 p.p.s.a.
Skoro stan faktyczny ustalony w sprawie nie został skutecznie zakwestionowany przez skarżącą kasacyjnie, rozpoznanie zarzutów prawa materialnego musi uwzględniać ten właśnie stan rzeczy. Przystępując więc, w następnej kolejności, do rozpoznania zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, należy poczynić kilka uwag natury ogólnej.
Podkreślenia zatem wymaga, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym skierowanym przeciwko wyrokowi lub postanowieniu kończącym postępowanie wydanemu przez wojewódzki sąd administracyjny (art. 173 § 1 p.p.s.a.), a nie przeciwko decyzji administracyjnej wydanej przez organ administracji, która została już oceniona przez sąd pierwszej instancji. "Przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest sprawa administracyjna, lecz sprawa sądowoadministracyjna, polegająca na badaniu przez sąd administracyjny pierwszej instancji zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd drugiej instancji, zasadniczo nie rozpoznaje sprawy sądowoadministracyjnej, lecz sprawuje kontrolę zgodności z prawem orzeczeń sądu pierwszej instancji" (tak T. Woś (red.) [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, opubl. WK 2016, komentarz do art. 173). Skarga kasacyjna nie jest środkiem odwoławczym od decyzji lub innych aktów organów administracji publicznej (postanowienie NSA z 25 lutego 2004 r., sygn. akt FSK 63/04, ONSA 2004/1, poz. 8). Dlatego też zarzuty takiej skargi nie mogą być skierowane przeciwko decyzji organu administracji publicznej. Muszą natomiast odnosić się do zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego (np. wyroki NSA z: 5 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1970/10; 20 października 2015 r., sygn. akt II FSK 1414/15; 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 488/15; 12 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 299/17).
Tymczasem w petitum skargi kasacyjnej, jak i jej uzasadnieniu Spółka odwołuje się nie do stanowiska zajętego przez WSA, lecz uznania, przez organ administracji, że w sprawie doszło do naruszeń wskazanych, w przepisach poszczególnych aktów wykonawczych, wydanych na podstawie art. 227 § 1 ust. 2 k.p. Skarżąca w treści skargi kasacyjnej wskazuje wprost na uchybienia organu, tak, jakby nie odbyła się już kontrola sądowoadministracyjna decyzji. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że tożsame zarzuty podniesione zostały przez skarżącą już w skardze, na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji i do tych zarzutów Sąd pierwszej instancji odniósł się w zaskarżonym wyroku w sposób wyczerpujący, rozstrzygając sporne kwestie.
Zatem WSA rozpoznając sprawę wskazał, że
- z art. 207 § 2 k.p. wynika, iż pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Z kolei zgodnie z art. 227 § 1 pkt 2 k.p. pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności: przeprowadzać na swój koszt badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać pracownikom. Wreszcie, pracodawca zatrudniający pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutogennym jest obowiązany wykonywać ich pomiary w trybie i z częstotliwością określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 227 § 2 k.p., a w szczególności stosować metody wczesnego wykrywania narażenia podczas awarii lub w przypadku wystąpienia innych nieprzewidzianych okoliczności (§ 3 rozporządzenia z 2012 r.);
- na skutek przeprowadzenia kontroli ustalono, że zakład skarżącej nie posiada: wyników badań środowiska pracy na stanowiskach pracy: obsługa koparki kołowej, przerzucarki gąsiennicowej (mieszarki) oraz kierowcy samochodu ciężarowego, w zakresie spalin emitowanych z silników Diesla wymaganych § 2 ust. 1 i § 3 rozporządzenia z 2011 r., rejestru prac wymaganego § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2012 r., rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych wymaganych w § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2012r. oraz nie przekazał właściwym organom danych, o których mowa w § 4ust. 2 rozporządzenia z 2012 r.:
- dokonanie ustalenia faktycznego, że na stanowiskach pracy znajdują się pojazdy z włączonymi silnikami Diesla, uzasadniało nakazanie przeprowadzenia badań i pomiarów;
- norma Euro 6,na którą powołuje się skarżący dotyczy emisji spalin pojazdów, ale w żaden sposób nie określa stężeń i poziomów znajdujących się w poszczególnych środowiskach pracy, zatem w sytuacji, gdy emisja spalin ma miejsce, a pracownik nie jest całkowicie odizolowany od miejsca spalin, należy dokonać badań i pomiarów,
- oczekiwanie skarżącego, że to organ dokona weryfikacji jego stanowiska, iż nie występuje narażenie pracowników na wymienionych stanowiskach pracy oznaczałoby w istocie przerzucenie na organ inspekcji sanitarnej przeprowadzenia badań i pomiarów, mimo, że z treści cytowanego art. 227 § 1 pkt 2 k.p. jednoznacznie wynika, że to pracodawca przeprowadza badania i pomiary czynników szkodliwych, ponosząc związane z tym koszty.
Skarżąca powielając w skardze kasacyjnej zarzuty skargi w żaden sposób nie odnosi się do tej oceny, podnosząc po raz kolejny argument o spełnianiu przez posiadane przez nią pojazdy i urządzenia normy emisji spalin UE – tzw. Euro 6, co nijak się ma do stwierdzonych w sprawie, obowiązków pracodawcy w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy pracownikom, sprecyzowanych odnośnie do spornych w sprawie kwestii w przywoływanych rozporządzeniach Ministra Zdrowia.
NSA podziela stanowisko zajęte dotychczas w sprawie, że z uwagi na przytoczone regulacje prawne, organy zasadnie uznały, iż należy przeprowadzić badania i pomiary czynnika szkodliwego z uwagi na znajdujące się na stanowiskach pracy pojazdy z włączonymi silnikami Diesla, zaś zakres ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, był wystarczający dla nałożenia tego obowiązku. Dopiero przeprowadzenie ww. badań i pomiarów pozwoli na weryfikację czy czynnik szkodliwy występuje na stanowiskach pracy. Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie przedstawiła twierdzeń ani dowodów, które pozwalałyby na uznanie, że oddziaływanie czynnika szkodliwego na pracowników jest wykluczone. Jak zasadnie wskazano w wyroku WSA w Białymstoku z 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 1038/05, z obowiązku przeprowadzenia przez pracodawcę badań środowiska pracy na poszczególnych stanowiskach nie zwalnia posiadanie homologacji, certyfikacji czy też deklaracji zgodności z normami i warunkami technicznymi maszyn i urządzeń (w tym samochodów).
Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji wywodzi, że wygłaszanie gołosłownych twierdzeń przez skarżącą, iż czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy nie występują, nie pozbawia organów inspekcji sanitarnej podstaw do weryfikacji przestrzegania obowiązku określonego w art. 227 § 1 pkt 2 k.p oraz nałożenia obowiązku wykonania właściwych badań i pomiarów. W rezultacie – w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, a także na podstawie przytoczonych przepisów prawa, jakimi są oba z przywołanych rozporządzeń, znajdują swoje uzasadnienie nakazy, jakie nałożono na skarżącą spółkę. WSA prawidłowo w tym zakresie omówił przesłanki zastosowania § 2 ust. 1 i 2, a także § 4 rozporządzenia z 2011 r.
Tym samym podniesione w tym zakresie zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie skutku. Z tych samych przyczyn chybione są zarzuty dotyczące przedwczesności decyzji sformułowane w pkt 1, 3) petitum skargi kasacyjnej
Mając powyższe na uwadze, ponieważ żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się skuteczny, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.