II GSK 1310/20

II GSK 1310/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Boratyn
Joanna Kabat-Rembelska
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Lu 267/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-08-20
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a ust. 2 w zw. z art. 92a ust. 8 u.t.d. w zw. z poz. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 267/20 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. J. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 267/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. J. (skarżący, strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (organ odwoławczy) z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] czerwca 2019 r. w L. przy ul. D. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w L. przeprowadzili kontrolę drogową samochodu osobowego o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował skarżący, który wykonywał we własnym imieniu zarobkowy przewóz dwóch pasażerów z ul. C. na ul. D. w L. Przejazd zamówiono za pomocą aplikacji B. Opłata za przejazd została pobrana z konta pasażera. Kierowca okazał do kontroli niewypełnioną umowę współpracy i świadczenia usług z T. Ltd., natomiast nie okazał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W oparciu o powyższe ustalenia decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 i ust. 4-5 w zw. z art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.), nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenia określone w: l.p. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł); lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł).
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy ustalił, że po wykonaniu usługi przy pomocy aplikacji B. została pobrana opłata w wysokości 14,24 zł. Z zeznań strony wynika, że usługa została zlecona za pośrednictwem aplikacji B. Także przy pomocy tej aplikacji została pobrana opłata za wykonanie tej usługi, a strona otrzymała 43 % kwoty, którą zapłacił klient. Skarżący nie zawarł umowy o świadczenie usług transportowych z żadnym przedsiębiorcą. Organ odwoławczy nie uwzględnił przedłożonego przez skarżącego projektu umowy z firmą T.i uznał, że usługa wykonywana przez skarżącego w dniu kontroli była odpłatną usługą transportową wykonywaną w imieniu własnym. W konsekwencji organ stwierdził, że skoro skarżący wykonywał skontrolowany przewóz drogowy we własnym imieniu i wykonywał pracę kierowcy, to na skarżącym spoczywał obowiązek uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Bezspornie skarżący nie posiadał w dniu kontroli wyżej wymienionych orzeczeń. Ponadto organ wskazał, że przedsiębiorstwo B. nie zajmuje się świadczeniem usług transportowych, a jedynie udostępnia użytkownikom aplikację umożliwiającą zamawianie usług transportowych lub logistycznych u niezależnych usługodawców zewnętrznych świadczących tego rodzaju usługi i rozliczanie wykonanych usług. Zamieszczenie w aplikacji danych kierowcy i jego pojazdu jest równoznaczne z zamiarem wykonywania usług przewozu osób w sposób ciągły i zorganizowany. Działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, uznając ją za niezasadną. W ocenie WSA, skarżący w dniu [....] czerwca 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa, a ustalony w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji B. (aby zamówić kurs, musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty kredytowej oraz zaakceptować regulamin aplikacji). Opłata za przewóz została pobrana z konta pasażera. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia bezpośrednio od klienta. Dla przyjęcia odpłatności przewozu nie ma znaczenia, w jaki sposób następuje dalsze rozliczenie po pobraniu należności z karty kredytowej pasażera, w szczególności jaki podmiot dokonuje rozliczenia i przekazania należności wykonawcy przewozu. Korzystanie z aplikacji B. wiąże się z wynagrodzeniem za przewóz, co skarżący przyznał. Ponadto korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, skarżący realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Tym samym WSA uznał, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz. Przedłożona przez skarżącego umowa o współpracy i świadczenia usług z firmą T. Ltd. nie zawierała daty jej zawarcia, wskazania imienia i nazwiska zleceniodawcy, nie była również podpisana przez skarżącego. Nie wynika z niej zatem, że to skarżący miał być stroną umowy, ani tym bardziej, że miał wykonywać przewóz na rzecz podmiotu wymienionego w umowie jako zleceniobiorca. Skarżący nie przedłożył innego dowodu, z którego wynikałoby, że wykonywał przewóz na rzecz firmy T. Ltd. (albo na rzecz innego podmiotu). W konsekwencji materiał dowodowy sprawy uprawniał do stwierdzenia, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób nie tylko osobiście, ale i w imieniu własnym. Skoro w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu, tym samym ponosi odpowiedzialność za brak ważnego w dniu kontroli orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego, wymaganych – zgodnie z art. 39j ust. 1 oraz art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. – zarówno od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, jak również od przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Brak podstaw do przyjęcia, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam – osobiście prowadził kontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów, nie posiadając przy tym wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego w postaci:
1. niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 oraz art. 5b u.t.d, w zw. z lp. 4.2 oraz 4.3. załącznika nr 4 do ww. ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w łącznej wysokości 2.000 zł, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego kasacyjnie nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego kasacyjnie nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);
2. niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;
3. niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;
4. niezastosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d., w sytuacji w której za ten sam czyn stwierdzony jednym protokołem kontroli z dnia 8 czerwca 2019 r. wymierzona została zarówno kara 12.000 zł na podstawie załącznika nr 3 do ww. ustawy (zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]), jak i kara 2.000 zł, w oparciu o załącznik nr 4 do ww. ustawy (zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]);
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r., przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
b) braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;
d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; jednocześnie skarżący wskazał, że w/w naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Lublinie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
b) braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;
d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz skarżącego, a więc przewóz miał charakter odpłatny, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
Organ odwoławczy nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlegając oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę podstawy z art. 183 § 2 lub art. 189 p.p.s.a. oraz sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1, art. 186, art. 189 p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.
Wynik przeprowadzonej weryfikacji kasacyjnej okazał się negatywny, albowiem podniesione zarzuty – z przyczyn formalnych lub materialnych – nie zasługiwały na uwzględnienie.
Po pierwsze, nie stwierdzono naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez "brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi", w tym do zarzutów naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Powyższy zarzut został w warstwie opisowej skonstruowany błędnie. Autor skargi kasacyjnej oczekiwał bowiem od Sądu kasacyjnego, aby ten – w ramach kontroli spełnienia warunków formalnej prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku – badał również prawidłowość dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny legalności proceduralnej zakwestionowanej decyzji, w tym w zakresie oceny zachowania wymogów wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowości zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Tymczasem zgodnie z jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być natomiast wskazywany jako przedmiot zarzutu kasacyjnego, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego: 1) nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych; 2) nie zawiera stanowiska sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia; 3) nie zawiera oceny prawnej sądu co do istoty sprawy, której dotyczy skarga; 4) zawiera istotne wady konstrukcyjne (np. istotne sprzeczności treściowe, niejasność, niepełność lub nielogiczność wywodu), które sprawiają, że orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W sprawie, której dotyczy skarga kasacyjna, Sąd pierwszej instancji zrealizował w stopniu dostatecznym obowiązek sporządzenia prawidłowego formalnie i konstrukcyjnie uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie obligatoryjne elementy składowe, o których mowa w art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., a w szczególności w sposób wystarczający wyjaśnia znaczenie i sposób zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również odnosi się do zarzutów naruszenia przez skarżony organ przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast szczegółowość oraz wyczerpujący charakter oceny tych zarzutów lub jej siła argumentacyjna. Problemy te nie podlegają jednak weryfikacji na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Po drugie, w sposób oczywisty nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez "nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia" powyższych przepisów przez skarżony organ, polegającego na "niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego" w zakresie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.
Pomijając w tym miejscu oczywisty błąd konkretyzacji podstawy kasacyjnej (w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazano również "lit. a", co jest sprzeczne z treścią opisową zarzutu), należy stwierdzić, że ocena legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji oraz prawidłowości ustalenia jej podstawy faktycznej została dokonana przez Sąd Wojewódzki w sposób zgodny z prawem, a podniesione po raz kolejny przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty kwestionujące niepełność wyjaśnienia lub ustalenia stanu faktycznego sprawy przez kontrolowane organy sprowadzają się do pozbawionej racjonalnego uzasadnienia polemiki.
W szczególności trzeba odnotować, że zarówno skarżony organ, jak i Sąd pierwszej instancji, odwołując się także do orzecznictwa sądów administracyjnych lub Trybunału Sprawiedliwości UE (zob. wyrok TSUE z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, Asociación Profesional Elite Taxi przeciwko Uber Systems Spain SL, ECLI:EU:C:2017:981, pkt. 33-48; w wyroku tym przyjęto m.in., że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE), w sposób dostatecznie przekonujący wyjaśniły przesłanki, na podstawie których przyjęto, że ustalenia faktyczne w sprawie są wystarczające do przyjęcia, że skarżący, realizując osobowy przewóz taksówkowy przy wykorzystaniu aplikacji mobilnej B. (w zakresie pozyskania klientów oraz obsługi płatności), faktycznie wykonywał działalność gospodarczą w zakresie krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d., a dla tego rodzaju kwalifikacji prawnej nie miały prawnego znaczenia okoliczności związane z trwałym, ciągłym lub zorganizowanym charakterem tej działalności lub uzyskaniem odpowiedniego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, LEX nr 478526), albo zasadami działania aplikacji mobilnej, która została wykorzystana do złożenia i przyjęcia oferty przewozu oraz przekazania skarżącemu kasacyjnie odpłatności za dokonany przewóz.
Po trzecie, pozbawione uzasadnionych podstaw są wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5b u.t.d. w zw. z poz. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z poz. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. i w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d. oraz art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z poz. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. i w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d. podlegają – po przeprowadzeniu ich łącznej oceny – oddaleniu.
Autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie pozytywnej oceny legalności ustalonej w postępowaniu administracyjnym podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, jak również nie zakwestionował prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej jako wzorce kontroli. W tej sytuacji – na tle stanu faktycznego sprawy oraz przyjętej przez Sąd pierwszej instancji prawidłowej wykładni prawa materialnego w zakresie art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. (w skardze kasacyjnej nie dookreślono jednak przedmiotu zarzutu w zakresie art. 5b u.t.d.) – oczywiście bezzasadny jest zarzut błędnej kwalifikacji czynności skarżącego kasacyjnie jako wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, w ramach prowadzonej faktycznie działalności gospodarczej.
Oczywistym nieporozumieniem i rażącym błędem skargi kasacyjnej jest natomiast odwołanie się w treści rozważanego zarzutu do przepisów art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 w zw. z poz. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. W przedmiotowej sprawie podstawą nałożenia kary pieniężnej na skarżącego – w zakwestionowanym zakresie – były przepisy art. 92a ust. 2 w zw. z art. 92a ust. 8 u.t.d. w zw. z poz. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., a nie błędnie przywołane przepisy art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. Wadliwe przywołanie wzorców kontroli skutkuje formalnym oddaleniem zarzutów kasacyjnych.
Odnosząc się natomiast do podniesionego pośrednio – w opisie i uzasadnieniu rozważanego zarzutu kasacyjnego – zagadnienia źródła obowiązku posiadania orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy przez osobę wykonującą osobiście i samodzielnie funkcje kierowcy w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej (tzw. samozatrudnienia) w zakresie przewozu drogowego osób, należy wskazać, że przepisy art. 39j i art. 39k u.t.d., statuujące tego rodzaju obowiązek, znajdują na podstawie art. 39m u.t.d. odpowiednie zastosowanie zarówno do przedsiębiorcy (którym jest skarżący kasacyjnie), jak i do innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 92a ust 10 u.t.d. przez jego niezastosowanie "w sytuacji, w której za ten sam czyn, stwierdzony jednym protokołem kontroli z dnia 8 czerwca 2019 r. wymierzona została zarówno kara 12.000 zł, na podstawie załącznika nr 3", jak i "kara 2.000 zł, w oparciu o załącznik nr 4" do u.t.d.
W zaskarżonym wyroku prawidłowo uznano, że nie zostały spełnione w przedmiotowej sprawie określone w art. 92a ust. 10 u.t.d. przesłanki wyłączenia podwójnej karalności administracyjnej. Sąd Wojewódzki stwierdził, że naruszenia wynikające z załączników nr 3 i 4 do u.t.d. zostały wprawdzie stwierdzone w toku jednej kontroli drogowej w dniu 8 czerwca 2019 r., jednak wynikają one z "odmiennych podstaw prawnych", a zatem nałożenie odrębnych kar w drodze dwóch decyzji nastąpiło "w związku z różnymi naruszeniami, co wyklucza stosowanie ograniczenia z art. 92a ust. 10 u.t.d.". Tak wyrażona ocena prawna, ze względu na ogólność i niejasność, wymaga jednak uzupełnienia w kierunku wytyczonym w wyrokach NSA: z dnia 12 stycznia 2022 r., akt II GSK 588/22; z dnia 25 sierpnia 2023 r., II GSK 819/20; z dnia 14 grudnia 2023 r., II GSK 1206/20, LEX nr 3662834.
Nawiązując zatem do stanowiska wyrażonego w powyższych orzeczeniach, należy przyjąć, że przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. znajduje zastosowanie tylko do sytuacji, w których to samo zachowanie deliktowe wyczerpuje jednocześnie tożsame znamiona opisowe typów czynów określonych w załącznikach nr 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym. Jeżeli zatem ten sam czyn podlega tożsamej kwalifikacji prawnej w świetle co najmniej dwóch typów deliktowych opisanych w odrębnych pozycjach załącznika nr 3 i załącznika nr 4, to na sprawcę deliktu opisanego w załączniku nr 3 (zgodnie z art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 7 u.t.d. – podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem), będącego jednocześnie sprawcą tożsamego prawnie deliktu opisanego w załączniku nr 4 (zgodnie z art. 92a ust. 2 w zw. z art. 92a ust. 8 u.t.d. – zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym), nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 7 u.t.d. i załącznikiem nr 3 do u.t.d.
Ponieważ w niniejszej sprawie delikty opisane pod poz. 1.1. i 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy) nie wykazują choćby częściowej tożsamości w zakresie znamion z deliktami opisanymi pod poz. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. (nieposiadanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz nieposiadanie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy), brak było podstaw do rozważania możliwości zastosowania reguły wyłączającej wielokrotność ukarania za delikty tożsame prawnie w zakresie znamion opisowych.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej (punkt pierwszy wyroku) oraz o zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (punkt drugi wyroku).